II SA/Gd 353/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która jest całkowicie ubezwłasnowolniona i wnioskodawca jest jej opiekunem prawnym. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z tytułu emerytur małżonków w łącznej kwocie 4000 zł. Małżonkowie posiadają mieszkanie o pow. 49 m2. Wskazał wnioskodawca, że duża część dochodów wydatkowana jest na leki i rehabilitację jego małżonki. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Intencją strony jest uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, tj. otrzymanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z jego treścią przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 - Lex nr 786724). W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy pismem z 13 lipca 2015 r., zobowiązano go do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano, to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Wnioskodawca przedstawił zaświadczenie, że jego małżonka uczęszcza na terapie na oddziale dziennym SON i codziennie wnioskodawca dowozi ją na te zajęcia (odległość ok. 8 km w jedną stronę). Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochód Skoda Fabia rok prod. 2014 r. o wartości ok. 28 tys. zł. Oświadczył, że od 1 sierpnia 2015 r. nie posiada konta bankowego. Przedstawił wnioskodawca potwierdzenia dokonywania przelewu tytułem spłaty kredytu w wysokości miesięcznej 52,74 zł i 483, 20 zł. Także z posiadanego rachunku płacony jest czynsz za mieszkanie w kwocie 286,25 zł. Przedstawił także skarżący harmonogram spłaty auta zakupionego w 2014 r., gdzie miesięczna rata wynosi 488,74 zł. Do dnia wydania niniejszego postanowienia pozostałe dokumenty w postaci wyciągów z rachunków bankowych nie zostały przedłożone. Ze złożonego wniosku i przedstawionych dokumentów nie wynika jakie są stałe miesięczne koszty utrzymania skarżącego i jego małżonki. Brak przedłożenia wyciągów z rachunku bankowego nie pozwolił na ustalenie w jakiej wysokości środki pienieżnę posiada wnioskodawca. Oświadczenie, że od dnia 1 sierpnia 2015 r. rachunków bankowych skarżący nie posiada nie zwolniło go z obowiązku przedstawienia wyciągu z posiadanych uprzednio rachunków za okres od 1 maja do 31 lipca 2015 r. Ponadto zakup nowego samochodu osobowego o wartości około 44 tys. zł (przy kredycie w wysokości 11 tys. zł) świadczy, że wnioskodawca posiadał oszczędności i jego możliwości finansowe pozwolą na opłacenie zainicjowanej przez niego skargi. Bez wątpienia wnioskodawca uwypukla okoliczności przemawiające za pozytywnym rozpoznaniem jego wniosku, a milczeniem zbywa te mogące świadczyć o jego dobrej kondycji finansowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej i pełnej analizy sytuacji finansowej strony i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r.; sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Istniejące rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają bowiem uznać, że strona udowodniła, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r.; sygn. akt II FZ 91/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Abstrahując od ww. postawy samego wnioskodawcy należy również wskazać, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i stosowane może być jedynie względem podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną, to jest bezrobotnych bez prawa do zasiłku czy osób korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza ww. pobieżnych danych zawartych w formularzu PPF i przedłożonych dokumentów nie daje jakichkolwiek podstaw do uznania, że wnioskodawca jako osoba generująca comiesięczne, stałe dochody do którejkolwiek z ww. kategorii podmiotów może być zaliczony. W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.