II SA/Gd 360/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-09-28
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku demontażu siatki reklamowej na elewacji budynku mieszkalnego, która ogranicza oświetlenie dzienne mieszkań, jest dopuszczalne w trybie art. 51 Prawa budowlanego, i czy obowiązek ten może być skierowany do właściciela nieruchomości, gdy inwestor nie posiada już prawa do dysponowania nieruchomością?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku demontażu siatki reklamowej, która narusza przepisy dotyczące oświetlenia dziennego mieszkań, jest dopuszczalne w trybie art. 51 Prawa budowlanego, ponieważ nie ma możliwości legalizacji takiej inwestycji. Obowiązek ten może być skierowany do właściciela nieruchomości, gdy inwestor nie posiada już prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co zapewnia wykonalność decyzji.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą demontaż siatki reklamowej z elewacji budynku. Siatka została zamontowana w 2014 r. bez wymaganego zgłoszenia, a organy uznały, że narusza ona przepisy dotyczące oświetlenia dziennego mieszkań i nie podlega legalizacji. Skarżąca kwestionowała nałożenie obowiązku na właściciela (Wspólnotę) zamiast na inwestora oraz zasadność zastosowania przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2016 r. nr [...].
Z akt sprawy wynika, że decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 6 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zamontowania siatki reklamowej na elewacji budynku przy ul. S. w G. od strony ul. S. i al. G.
Podczas przeprowadzonych w dniu 15 maja 2014 r. oględzin organ ustalił, że na elewacji budynku przy ul. S. w G. od strony ul. S. i al. G. zamontowano siatkę (według wyjaśnień Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej - zabezpieczającą) z nadrukiem reklamowym. Siatka ta obejmuje I, II i III piętro na całej szerokości budynku i zgodnie z oświadczeniem Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, zawieszona została w pierwszym kwartale 2014 r. na podstawie decyzji Wojewody z dnia 28 marca 2013 r. Wspólnota Mieszkaniowa prowadzi remont elewacji tego budynku na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w dniu 3 listopada 2011 r., co potwierdza również wpis w dzienniku budowy dokonany przez kierownika budowy w dniu 5 maja 2014 r. Roboty budowlane, które wykonane zostały w związku z prowadzonym remontem to: wymiana okien, parapetów, gzymsów i ościeży w lokalu mieszkalnym nr [...].
Następnie, organ ustalił, że inwestor wykonanych robót budowlanych A. dwukrotnie występowała ze zgłoszeniem zamiaru montażu siatki reklamowej na elewacji przedmiotowego budynku. Po raz pierwszy, zgłoszenie zamiaru montażu siatki zabezpieczającej na czas remontu elewacji z nadrukiem reklamowym wraz z przyłączeniem do istniejącej instalacji elektrycznej budynku przy ul. S., złożone zostało przez Spółkę w dniu 23 listopada 2012 r. i Prezydent Miasta, decyzją z dnia 12 grudnia 2012 r., wniósł do niego sprzeciw. Po raz drugi, w piśmie z dnia 17 grudnia 2012 r., Spółka zgłosiła zamiar montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem na czas remontu elewacji budynku w pierwszym etapie: montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym na czas wymiany stolarki okiennej wewnątrz mieszkań, w drugim etapie: montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym na rusztowaniu na czas remontu elewacji budynku przy ul. S. od strony al. G. i ul. S. (działki nr [...] i [...]) w G. i ponownie Prezydent Miasta, decyzją z dnia 15 stycznia 2013 r., wniósł do niego sprzeciw. Decyzja ta została jednakże uchylona mocą decyzji Wojewody z dnia 28 marca 2013 r. a postępowanie przez organem I instancji zostało umorzone z uwagi na upływ terminu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane.
Organ ustalił także, że prowadził już wcześniej postępowanie administracyjne w sprawie zamontowania siatki na elewacji budynku przy ul. S. w G. w związku z wnioskiem Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego z dnia 30 stycznia 2013 r. i postępowanie to zakończone zostało decyzją z dnia 20 sierpnia 2013 r. nakazującą A. zdemontowanie siatki zabezpieczającej - reklamowej zawieszonej na elewacji budynku przy ul. S.w G. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2014 r. a postępowanie w sprawie zostało umorzone z uwagi na zdemontowanie przedmiotowej siatki.
W konsekwencji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 31 lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał firmie A. zdemontowanie siatki zabezpieczającej - reklamowej zawieszonej na elewacji budynku przy ul. S. w G. Organ ten uznał bowiem, że ponowny montaż siatki na elewacji przedmiotowego budynku wymagał, zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie wykonania konstrukcji nośnej siatki w lutym 2014 r., dokonania zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Brak takiego zgłoszenia skutkuje zaś uznaniem wykonanego montażu siatki reklamowej za samowolę budowlaną. Przy czym, jak ocenił organ, wykonany montaż siatki na elewacji budynku wielorodzinnego narusza przepisy określone w § 14a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, gdyż siatka usytuowana jest na części budynku, w której znajdują są okna lokali mieszkalnym a tym samym ogranicza oświetlenie dzienne mieszkań znajdujących się na piętrach od 1 do 3 budynku od strony al. G. i ul. S. Nie można uznać zaś, aby siatka ta została zamontowana w celu zabezpieczenia mieszkańców i przechodniów przed niebezpieczeństwem odpadania tynków i kawałków popętanych gzymsów oraz w celu zabezpieczenia prac związanych z wykonywanym remontem elewacji budynku. Siatka wykonana w tym celu nie musiałaby bowiem posiadać tak wielkich wymiarów w sytuacji, gdy podczas przeprowadzonych oględzin stwierdzono jedynie wykonywanie wymiany okien w jednym lokalu mieszkalnym a usytuowanie jej równoległe do ściany uniemożliwia zatrzymywanie ewentualnie spadających odłamków tynku elewacji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzaniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia 21 października 2014 r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2014 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że postępowanie powinno zostać przeprowadzone w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Wskazał nadto, że skuteczne zgłoszenie dokonane w dniu 23 listopada 2012 r. zostało "skonsumowane" faktem demontażu siatki.
Ponownie prowadząc postępowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził, w dniu 30 grudnia 2014 r., oględziny budynku przy ul. S. w G. i stwierdził, że siatka reklamowa w dalszym ciągu jest zawieszona na jego elewacji. W rezultacie, postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r., zobowiązał A. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej zamontowanej siatki reklamowej. Postanowienie to zostało jednakże uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2015 r., ze wskazaniem, iż skoro organ I instancji wyraża jednoznaczny pogląd, że w sposób niewątpliwy siatka ogranicza oświetlenie dzienne mieszkań, to nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy jest zbędne. Jednocześnie, w dniu 27 maja 2015 r., Wspólnota Mieszkaniowa przedłożyła organowi I instancji kopię umowy zawartej w dniu 9 listopada 2012 r. pomiędzy Wspólnotą a "A. na wykonanie remontu elewacji oraz zabezpieczenie elewacji budynku siatką zabezpieczającą z nadrukiem reklamowym.
W konsekwencji dokonanych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego, decyzją z dnia 29 marca 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej zdemontowanie siatki z nadrukiem reklamowym zamieszczonej na elewacji budynku przy ul. S. w G. od strony ul. S. i al. G., usytuowanej na poziomie I, II i III piętra na całej szerokości budynku, wraz z oświetleniem i elementami kotwiącymi (mocującymi siatkę do ściany) w terminie do dnia 31 maja 2016 r. Uzasadniając zaś wydane rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że zamontowana siatka reklamowa narusza przepis § 14a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r., Nr 74, poz. 836 ze zm.) i dlatego też nie ma innego sposobu doprowadzenia stanu wykonanych robót do zgodności z przepisami jak jej zdemontowanie łącznie z elementami mocującymi i lampami, które ją oświetlają. Organ wyjaśnił przy tym, że nakaz ten musiał zostać skierowany na właściciela obiektu budowlanego, gdyż A. nie przysługuje już prawo do dysponowania elewacją przedmiotowej nieruchomości.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wspólnota Mieszkaniowa wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia. W ocenie odwołującej się decyzja ta wydana została bowiem z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj.: art. 52 ustawy Prawo budowlane – poprzez niezasadne nałożenie obowiązku na właściciela nieruchomości, a nie na inwestora; art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane - poprzez ich zastosowanie, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych do twierdzenia, że nie jest możliwa legalizacja inwestycji i w konsekwencji poprzez niezastosowanie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane; art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane - poprzez oznaczenie terminu demontażu w sytuacji, w której żaden z przepisów ustawy Prawo budowlane nie uprawnia organu nadzoru budowlanego do określenia takiego terminu; § 14a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych – poprzez jego zastosowanie, mimo iż zainstalowane urządzenie pełni funkcje zabezpieczające stan elewacji oraz prowadzone prace; art. 2 Konstytucji RP - poprzez jej niezastosowanie i w konsekwencji wydanie przez organ administracji publicznej decyzji, która pozbawia odwołującą się możliwości realizacji prawa własności w granicach określonych przez Konstytucję; art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP i w konsekwencji ograniczenie konstytucyjnego prawa własności Wspólnoty Mieszkaniowej w oparciu o postanowienia rozporządzenia ograniczającego prawo własności, mimo iż ograniczenie własności może być dokonane tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza istoty prawa własności. Odwołująca się uważa także, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj.: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77 i art. 107 kpa poprzez: błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy i w konsekwencji błędne zastosowanie normy prawa materialnego; naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa oraz zasady legalności na skutek wydania decyzji mimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych; nieustalenie stron postępowania, w szczególności podmiotu będącego inwestorem, a tym samym pozbawienie tego podmiotu czynnego udziału w postępowaniu, w konsekwencji błędne nałożenie obowiązku na niewłaściwy podmiot; niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego; nienależyte uzasadnienie decyzji.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 24 maja 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 2016 r. w części nakładającej obowiązek i uchylił ją w części wyznaczającej termin jego wykonania, stwierdzając jednocześnie brak podstaw do jego wyznaczenia. W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie, nie ma bowiem możliwości zastosowania procedury legalizacyjnej, gdyż zakotwione w ścianie budynku przy ul. S. w G. urządzenie reklamowe w postaci siatki z nadrukiem reklamowym ogranicza oświetlenie dzienne mieszkań usytuowanych przy elewacji frontowej w tym budynku. Tym samym naruszona została norma określona w § 14a ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r., Nr 74, poz. 836 ze zm.). Przy czym organ ten uznał, że nieuprawnione było wyznaczenie w osnowie decyzji organu I instancji terminu wykonania obowiązku, gdyż art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nie zawiera takiej dyspozycji. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów odwołania organ uznał je za niezasadne i wyjaśnił, że w przypadkach samowolnego instalowania urządzeń reklamowych na elewacjach budynków (w przeciwieństwie do reklam wolno stojących) nakaz ich demontażu kieruje się, co do zasady, do właścicieli budynków, ponieważ inwestorzy reklam "ściennych", jako kontrahenci umów cywilnych zawieranych na ograniczony czas, nie mają stałego umocowania prawnego w sprawie. Ponadto, w niniejszej sprawie należało skierować nałożony nakaz do właściciela budynku, gdyż zgodnie z warunkiem umowy, zawartej w dniu 9 listopada 2012 r., pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową a "A. - inwestorowi urządzenia reklamowego, po dniu 30 listopada 2015 r., nie przysługuje prawo do dysponowania elewacją nieruchomości. Organ stwierdził także, że już w poprzednim stadium postępowania ustalono, iż zainstalowane urządzenie nie pełni funkcji zabezpieczającej stan elewacji i prowadzonych prac.
We wniesionej do Sądu skardze skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podnosząc, że wydane zostały one z naruszeniem: art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji orzekającej nakaz zdemontowania siatki reklamowej umieszczonej na elewacji budynku mimo, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z naruszeniem prawa; art. 52 ustawy - Prawo budowlane - poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji nakładającej obowiązek na właściciela nieruchomości, a nie na inwestora, mimo możliwości dokonania ustaleń w tym zakresie; § 14a ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych - poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo nieustalenia, czy prowadzony jest remont elewacji budynku oraz pomimo nieustalenia, czy dochodzi do ograniczenia dostępu światła dziennego do mieszkań; art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP - poprzez utrzymanie w mocy decyzji opartej na regulacji ograniczającej konstytucyjne prawo własności; art. 15 kpa - poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności; art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77 i art. 107 kpa - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy i w konsekwencji błędne zastosowanie normy prawa materialnego, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa oraz zasady legalności na skutek wydania decyzji mimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych, nieustalenie stron postępowania, w szczególności podmiotu będącego Inwestorem, a tym samym pozbawienie tego podmiotu czynnego udziału w postępowaniu, w konsekwencji błędne nałożenie obowiązku na niewłaściwy podmiot, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, nienależyte uzasadnienie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy uprawniał orzekające organy do zastosowania dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290). Przepis ten stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.
Decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, może zostać wydana przez właściwy organ nadzoru budowlanego m.in. w sytuacji, gdy roboty budowlane, które nie stanowią budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane, przeprowadzone zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane) i gdy nie ma możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Przy czym, przepis powyższy znajduje zastosowanie również w przypadku robót budowlanych już zrealizowanych (w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane).
W niniejszej sprawie bezsporne zaś jest, że w świetle art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzenia reklamowego wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi (zob. również A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 410). Bezsporne również jest, że A. nie dokonała zgłoszenia montażu siatki z nadrukiem reklamowym na elewacji budynku przy ul. S. 2 w G. od strony ul. S. i al. G. Jak wynika bowiem z dokonanych przez organ I instancji ustaleń - siatka zamontowana na tym budynku na podstawie zgłoszenia dokonanego przez Spółkę w dniu 17 grudnia 2012 r. została zdemontowana jeszcze przed wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia 10 stycznia 2014 r. a ponadto, zgodnie z oświadczeniem Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, złożonym podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 15 maja 2014 r., siatka, będąca przedmiotem niniejszego postępowania zamontowana została w pierwszym kwartale 2014 r.
Orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo wykazały i oceniły przy tym, że nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Siatka reklamowa zamieszczona na elewacji budynku przy ul. S. w G. od strony ul. S. i al. G. narusza bowiem warunek określony w § 14a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r., Nr 74, poz. 836 ze zm.), zgodnie z którym na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania.
Podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że zamontowana siatka obejmuje I, II i III piętro na całej szerokości budynku. Taka rozpiętość siatki niewątpliwie ogranicza oświetlenie dzienne mieszkań, których okna znajdują się na tej ścianie. Bez znaczenie pozostaje przy tym stopień tego ograniczenia. § 14a ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. nie uzależnia stwierdzenia istnienia ograniczenia oświetlenia dziennego mieszkania od stopnia tego ograniczenia. Nie istnieją bowiem normy prawne, które umożliwiłyby na stopniowanie tego ograniczenia. Zatem stwierdzenie każdego ograniczenia w tym zakresie powinno pociągać za sobą stwierdzenie, że są spełnione warunki techniczne o jakich mowa w § 14a ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W powyższym zakresie brak jest zatem podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2114/14, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, orzekające w sprawie organy słusznie oceniły, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania wyłączenie określone w §14a ust. 4 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym przepisu § 14a ust. 3 rozporządzenia nie stosuje się w przypadku wykonywania robót budowlanych dotyczących elewacji tego budynku.
Z akt sprawy wynika, że na elewacji budynku przy ul. S. w G., w czasie wydawania kontrolowanych decyzji, nie były prowadzone roboty budowlane, które wymagałyby zamontowania siatki zabezpieczającej na szerokości I, II i III piętra. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 15 maja 2014 r. organ stwierdził jedynie, że roboty budowlane prowadzone są przy lokalu mieszkalnym nr [...] i polegają na wymianie okien, parapetów, gzymsów i ościeży. Ponadto, siatka ta została zamontowana bezpośrednio na ścianie budynku a nie na zewnętrznej płaszczyźnie rusztowania. Taki sposób zamontowania siatki oraz towarzyszące jej lampy oświetleniowe czynią niewiarygodnym twierdzenie, iż przedmiotowa siatka stanowi "siatkę zabezpieczającą z nadrukiem reklamowym" (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1049/15, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uwagi na powyższe, orzekające w sprawie organy, prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem a jedynym sposobem, który spowoduje powstanie stanu zgodnego z prawem będzie nakazanie demontażu przedmiotowej siatki.
Trafnie przy tym orzekające organy nałożyły ten obowiązek na właściciela budynku przy ul. S. w G. tj. na Wspólnotę Mieszkaniową. Jak bowiem ustalono podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w dniu wydawania kontrolowanych decyzji, inwestorowi wykonanych robót budowlanych tj. A. nie przysługiwało już prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Umowa zawarta pomiędzy Spółką a Wspólnotą w dniu 9 listopada 2012 r. na wykonanie remontu elewacji oraz zabezpieczenie elewacji budynku siatką zabezpieczającą z nadrukiem reklamowym wygasła w dniu 30 listopada 2015 r.
Niewątpliwie zaś art. 52 ustawy – Prawo budowlane wskazuje, że obowiązek dokonania czynności nakazanych w decyzjach, o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a i art. 51 Prawa budowlanego, może być nałożony na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto również, że obowiązki nakładane w oparciu o powyższe przepisy, w pierwszej kolejności powinny być nakładane na inwestora jako bezpośredniego sprawcę mniejszych bądź większych naruszeń prawa, potocznie określanych jako samowole budowlane. Przy czym, ustalono także, że decyzje wydawane na podstawie tych przepisów powinny być zawsze kierowane do tego podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub, który jest właścicielem, chociaż faktycznie mógł nie być inwestorem, który wcześniej dopuścił się naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1070/05, LEX nr 265673). Organ nadzoru budowlanego, chcąc skutecznie wydać decyzję w oparciu o przepisy art. 48, art. 49b, art. 50a lub art. 51 ustawy - Prawo budowlane powinien adresatem tej decyzji uczynić ten podmiot, który w chwili wydania decyzji posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przeciwnym razie decyzja taka będzie niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Tak więc zasada, że adresatem decyzji, o których mowa w art. 52 Prawa budowlanego w pierwszej kolejności powinien być inwestor, jest słuszna ale tylko w tych przypadkach kiedy inwestor jest jednocześnie właścicielem nieruchomości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1090/13, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano również, że w sprawach dotyczących urządzeń reklamowych najczęściej kto inny jest właścicielem, a kto inny inwestorem. I prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikające ze stosunku zobowiązaniowego, przedziale czasowym. Trudno więc w takich sytuacjach, adresatom decyzji o nakazie rozbiórki urządzenia reklamowego czynić inwestora, który może już nie posiadać prawa, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Tymczasem właściciel ma najszersze prawo do nieruchomości i to od niego zależy, czy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w drodze umowy przekaże innemu podmiotowi, w jakim zakresie i na jaki czas. I to właściciel ponosi odpowiedzialność za stan nieruchomości i za to co się na niej wykonuje, chyba że bez jego zgody (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1090/13, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że zarówno decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2016 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 2016 r. wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny sprawy i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa i dlatego też, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło