II SA/Gd 376/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-09-06
Skład orzekający: Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, oparta na wadliwie sporządzonym operacie szacunkowym oraz nakładająca opłaty na zakład pracy chronionej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności z powodu wadliwej wyceny nieruchomości opartej na nieruchomościach niepodobnych z uwagi na nieuwzględnienie przeznaczenia w planie miejscowym. Ponadto, opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji podlegają zwolnieniu na podstawie statusu zakładu pracy chronionej. W konsekwencji uchylił zaskarżone decyzje i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych ustaleń.Stan faktyczny
Skarżąca A Spółka jawna uzyskała decyzję Starosty zezwalającą na wyłączenie części gruntów rolnych z produkcji rolnej pod budowę budynku produkcyjno-biurowego. Starosta stwierdził samowolne wyłączenie większej powierzchni gruntów bez zezwolenia i nałożył opłatę roczną oraz jednorazową. Skarżąca kwestionowała prawidłowość operatu szacunkowego oraz obowiązek uiszczania opłat z uwagi na status zakładu pracy chronionej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2017 r. oraz decyzję Starosty z dnia 9 grudnia 2015 r. i zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki jawnej z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej 1. uchyla zaskarżaoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 9 grudnia 2015 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A Spółki jawnej z siedzibą w Z. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Starosta, decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. nr [..], zezwolił skarżącej na wyłączenie z produkcji rolniczej 1951,3 m2 gruntów rolnych klasy RII oraz 87 gruntów rolnych klasy Rllla z działki nr [..], położonej w obrębie miejscowości Z., gmina T. z przeznaczeniem pod budowę budynku produkcyjno-biurowego. Jednocześnie Starosta ustalił właścicielowi opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze przedmiotowego gruntu w wysokości stanowiącej równowartość ceny 13,16195 ton ziarna żyta, stosowanej przy wymierzaniu podatku rolnego za pierwsze półrocze danego roku, płatną przez okres 10 lat do dnia 30 czerwca każdego roku kalendarzowego począwszy od 2007 r.
Następnie, w dniu 16 października 2009 r., Starosta przeprowadził kontrolę na działce nr [..] położonej w obrębie miejscowości Z., gmina T., podczas której stwierdził, że grunty o powierzchni 6585,70 m2 przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze zostały wyłączone z produkcji rolniczej niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Pismem z dnia 16 listopada 2009 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnego wyłączenia przez skarżącą gruntów z produkcji rolniczej.
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2009 r. Starosta zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie z uwagi na złożenie przez skarżącą nowego pomiaru gruntów do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w celu skorygowania operatu ewidencyjnego. Następnie, postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r., podjął uprzednio zawieszone postępowanie, wskazując, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie przedłożyła skorygowanego operatu ewidencyjnego.
W dniu 4 kwietnia 2012 r. Starosta przeprowadził na działce skarżącej kolejną kontrolę, podczas której A.N. przedłożył pomiar geodezyjny, z którego wynika, że łącznie z produkcji rolniczej wyłączono grunty o powierzchni 4364 m2. Tym samym, jak wskazał organ, różnica powierzchni gruntów objętych zezwoleniem na inne niż rolnicze wykorzystanie a powierzchnią gruntów taktycznie wyłączonych z produkcji rolnej wynosi 2325,7 m2 (w tym RII - 1666,7 m2, Rllla - 659 m2) i stanowi obszar gruntów wyłączonych z produkcji rolniczej niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W dniu 5 października 2012 r. rzeczoznawca majątkowy K. L. przedłożył do akt sprawy operat szacunkowy ustalający średnią cenę 1 ha gruntów rolnych w miejscowości Z. w 2007 r.
W piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. A. N. wniósł uwagi do sporządzonego operatu, podnosząc, że działka była przeznaczona w miejscowym planie na cele przemysłowe, a w wycenie biegłego przywołane transakcje porównawcze nie obejmują takiej funkcji, choć przeznaczenie to ma wpływ na oszacowanie wartości tego specyficznego gruntu.
Decyzją z dnia 30 listopada 2012 r. Starosta orzekł o wyłączeniu z produkcji rolniczej ww. gruntów oraz ustalił wysokość opłaty rocznej, która stanowiła 10% należności nie pomniejszonej o wartość gruntu na kwotę 8 427,60 zł i jednorazowej należności podwyższonej o 10% na kwotę 66 353,39 zł. Decyzja ta została jednakże uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze mocą decyzji z dnia 7 kwietnia 2014 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Ponownie prowadząc postępowanie Starosta, pismem z dnia 9 maja 2014 r., wezwał skarżącą do uzupełnienia akt sprawy o brakujące dokumenty tj. min. o określenie dnia, w którym nastąpiło faktyczne wyłączenie gruntów, przedłożenie aktualnej decyzji Wojewody przyznającej status zakładu pracy chronionej przedsiębiorstwu o aktualnej nazwie i z aktualną siedzibą oraz o aktualny wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu 27 maja 2014 r. skarżąca uzupełniła wniosek o brakujące dokumenty. Starosta uzyskał ponadto do akt kserokopię wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku produkcyjno-biurowego w Z., złożoną w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, a także operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A.Z., w którym wartość rynkowa działki rolnej nr [..] została oszacowana na dzień 5 kwietnia 2007 r. (data faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji) na kwotę 82 359,00 zł (tj. 9,55 zł/m2).
Decyzją z dnia 14 lipca 2014 r. Starosta orzekł o wyłączeniu z produkcji rolniczej ww. gruntów oraz ustalił wysokość opłaty rocznej, która stanowiła 10% należności nie pomniejszonej o wartość gruntu na kwotę 8 427,60 zł i jednorazowej należności podwyższonej o 10% na kwotę 68 272,08 zł. Decyzja ta również została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze mocą decyzji z dnia 21 września 2015 r., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta w dniu 18 listopada 2015 r. uzyskał do akt operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z., zgodnie z którym wartość rynkowa działki rolnej nr [..] została oszacowana na dzień 5 kwietnia 2007 r. (data faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji) na kwotę 123 754,00 zł (tj. 14,35 zł/m2).
W rezultacie, decyzją z dnia 9 grudnia 2015 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 4 pkt 11, 12, 13, art. 5 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, 1a, art. 12 ust. 1, 4, 6, 7, 13, 14, art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909 ze zm.) a także art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 127, poz. 721 ze zm.), Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej:
1. stwierdził, że w dniu 5 kwietnia 2007 r. grunty rolne klasy RII o powierzchni 1666,7 m2 oraz grunty rolne klasy Rllla o powierzchni 659 m2 wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego na działce nr [..] położonej w obrębie miejscowości Z., gmina T. przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele przemysłowe zostały wyłączone z produkcji rolniczej bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie przez właścicieli działki tj. A.;
2. zezwolił skarżącej na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej 1666,7 m2 gruntów rolnych klasy RII oraz 659 m2 gruntów rolnych klasy Rllla z działki nr [..] położonej w obrębie miejscowości Z., gmina T. pod urządzenia funkcjonalnie związane z budynkiem produkcyjno – biurowym;
3. stwierdził w oparciu o mapy ewidencyjną i glebowo-rolniczą, że w granicach działki podlegającej wyłączeniu z produkcji rolniczej występują gleby pochodzenia mineralnego: gleby brunatne właściwe - gliny lekkie, średnie i ciężkie;
4. ustalił należność podwyższoną o 10% w wysokości 55 992,39 zł jako jednorazową opłatę z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, z uwagi na to, że wartość gruntu w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji rolniczej (tj. na dzień 5 kwietnia 2007 r.) obliczona na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego jest niższa od należności obliczonej na podstawie art. 12 ust. 6 i 7 powołanej ustawy i wskazał, że należność tą należy uiścić w terminie 60 dni, od dnia, w którym decyzja jest ostateczna;
5. ustalił opłatę roczną w wysokości 10% jednorazowej należności nie pomniejszonej o wartość gruntu podlegającego wyłączeniu z produkcji rolniczej wynoszącą 8 427,60 zł płatną przez 10 lat począwszy od roku 2016 do 2025;
6. wskazał, że stale opłaty roczne ustalone w pkt 5 należy uiszczać w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku na podane przez niego konto.
Uzasadniając wydaną decyzję Starosta przedstawił stan faktyczny sprawy i podkreślił, że działka nr [..] przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi Z., gmina T. pod zabudowę przemysłową uciążliwą, składową, magazynową, rzemieślniczą oraz handlu i usług. Na wyłączanym obszarze występują gleby pochodzenia mineralnego: gleby brunatne właściwe - gliny lekkie, średnie i ciężkie a z przedłożonej dokumentacji wynika, że wyłączenie obejmuje powierzchnię 0,16667 ha o klasie bonitacji RII i powierzchnię 0,0659 ha o klasie bonitacji Rllla. Wielkości te stanowią podstawę do ustalenia opłaty rocznej.
Starosta wskazał także, że ustalając wysokość opłaty obliczył przyjmując, że za 1 ha RII - 378.885,00 zł to za 0,16667 - 63 148,76 zł; za 1 ha RIIIa - 320.595.00 zł to za 0,0659 ha - 21 127, 21 zł. Łącznie należność wyrażona w zł wyniosła 84 275,97 gdzie: 378.885,00 – to należność (w zł) za wyłączenie l ha gruntów klasy RII; 320.595,00 - to należność (w zł) za wyłączenie 1 ha gruntów klasy Rllla; 0,16667 – to powierzchnia wyłączonego gruntu klasy RII (ha) i 0,0659 – to powierzchnia wyłączonego gruntu klasy Rllla (ha). Wysokość opłaty rocznej stanowi 10% należności niepomniejszonej o wartość gruntu i wynosi 8 427,60 zł. Obliczoną należność zmniejszono o wartość gruntu ustaloną wg cen rynkowych na podstawie wyceny dokonanej przez biegłego w wysokości 14,35 zł/m2 tj. 14,35 zł/m2 x 2325,7 m2 = 33 373,80 zł (wartość rynkowa wyłączonego gruntu). A zatem kwota należności do zapłaty wynosi: 84 275,97 - 33 373,80 zł - 50 902,17 zł. Przy czym, zgodnie z art. 28 ust. 2, należność podwyższa się o 10%.
Od decyzji Starosty skarżąca wniosła odwołanie podnosząc błędne oszacowanie nieruchomości i wskazując, że w operacie szacunkowym określającym wartość nieruchomości nie zostało uwzględnione, iż przedmiotowe grunty rolne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostały przeznaczone pod zabudowę przemysłową, uciążliwą, składową, magazynową, rzemieślniczą, handlu i usług, a okoliczność ta wskazuje, że wartość gruntów jest znacznie wyższa od "zwykłych" gruntów rolnych, które takiego przeznaczenia w planie nie mają. Ponadto skarżąca podniosła, że grunty przyjęte do porównania przez rzeczoznawcę nie posiadają podobnych walorów użytkowych, jakie posiada grunt szacowany, ponieważ nie były one w planie przeznaczone na cele przemysłowe. Skarżąca zarzuciła również rzeczoznawcy przyjęcie kryteriów oceny wartości gruntu rolnego takich jak klasa bonitacji, kultura gleby czy trudność upraw, wskazując, że w przypadku gruntów przemysłowych dla potencjalnego nabywcy te cechy są bez znaczenia. Skarżąca wskazała, że intencją ustawodawcy nie była wycena gruntów rolnych, ponieważ gdyby tak było, użyłby słów w dniu poprzedzającym faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji zamiast w dniu faktycznego wyłączenia. Skarżąca wskazała również jako błąd sporządzenie operatu szacunkowego przez tego samego rzeczoznawcę majątkowego, który uprzednio sporządzał taki operat. Skarżąca zakwestionowała także zapis decyzji dotyczący obowiązku wniesienia opłaty we wskazanym przez organ terminie i na wskazany rachunek.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 9 grudnia 2015 r. Uzasadniając Kolegium, powołując się na treść art. 12 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wskazał na zasadność wydanej przez Starostę decyzji. Wojewoda wskazał także, że podstawą ustalenia należności oraz opłat stanowił operat szacunkowy, w którym rzeczoznawca majątkowy dokonał oszacowania wartości nieruchomości działki nr [..] położonej w miejscowości Z.
Kolegium oceniło ten operat jako prawidłowy. Wskazało, że rzeczoznawca majątkowy do oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości wybrał metodę porównania parami. W operacie szacunkowym zawarto informację, iż oszacowania wartości wyłączonej z produkcji rolniczej nieruchomości dokonano według stanu nieruchomości i poziomu cen rynkowych na dzień 5 kwietnia 2007 r. (data faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji). Nieruchomość w dacie wyłączenia z produkcji rolniczej stanowiła użytki rolne, a na dzień oględzin zabudowana była dwoma budynkami przemysłowymi użytkowanymi na potrzeby prowadzonej działalności. Otoczenie stanowią użytki rolne. Położenie nieruchomości jest korzystne. Analizie poddano transakcje zawarte w okresie od 5 kwietnia 2005 r. do 31 grudnia 2007 r., a do porównania dla ustalenia wartości nieruchomości szacowanej przyjęto transakcje nieruchomościami od kwietnia 2007 r. do października 2007 r. jako transakcje nieruchomościami najbardziej podobnymi do nieruchomości szacowanej. Wszystkie transakcje dotyczą nieruchomości położonych w obrębie Z., gdzie zlokalizowana jest nieruchomość podlegająca szacowaniu. Z uwagi na fakt, iż transakcje nieruchomościami wybranymi do porównania dokonane zostały po dniu 5 kwietnia 2007 r., tj. pod dniu, w którym nastąpiło wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej, uwzględniając trend czasowy rzeczoznawca dokonał aktualizacji cen jednostkowych wstecz. Jako cechy rynkowe istotne dla gruntu przyjęto położenie, klasę bonitacji i kulturę gleb, dostępność komunikacyjną, wielkość działki oraz trudność upraw. W wyniku porównania cech rynkowych przyjętych do porównania nieruchomości położonych w obrębie Z., po uwzględnieniu trendu czasowego oraz cen rynkowych nieruchomości rzeczoznawca majątkowy ustalił wartość nieruchomości stanowiącej gruntu rolne, oznaczonej jako działka nr [..] o pow. 8.624 m2, położonej w obrębie Z., która wyniosła 123754 zł. Do ustalenia wartości przedmiotowego gruntu przyjęte zostały nieruchomości stanowiące, podobnie jak grunt szacowany, grunty rolne położone w obrębie Z. Rzeczoznawca majątkowy przyjął do porównania nieruchomości najbardziej podobne do nieruchomości szacowanej, uwzględniając cechy rynkowe właściwe dla nieruchomości rolnych takie jak: klasa bonitacyjna, kultura gleb czy trudność upraw, ale także cechy istotne dla każdego rodzaju nieruchomości, takie jak dostępność komunikacyjna, położenie czy wielkość działki. Uwzględnił ponadto trend czasowy z uwagi na fakt, iż nieruchomości przyjęte do porównania sprzedane zostały po dacie wyłączenia z produkcji rolniczej nieruchomości szacowanej.
Kolegium wskazało także, że z obszaru nieruchomości stanowiącej działkę nr [..], położonej w Z., bez zezwolenia wyłączono obszar gruntów pochodzenia mineralnego o pow. 2325,70 m2, z tego grunty klasy RII - o pow.1666,70 m2 oraz klasy RIIIa - o pow. 659 m2. Ustalona zgodnie z art. 12 ust. 7 należność za te grunty wynosi odpowiednio 63148,76 zł oraz 21127,23 zł; łącznie należność za wyłączenie przedmiotowych gruntów z produkcji rolniczej wynosi 84 275,97 zł. Ustalona w operacie szacunkowym wartość nieruchomości stanowiącej działkę nr [..] o pow. 8624 m2 wyniosła 123754 zł; wyłączony z produkcji rolniczej obszar tej działki stanowi obejmuje powierzchnię 2325,70 m2, a jego wartość wynosi 33373,80 zł. Różnica pomiędzy ustaloną zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy należnością a wynikającą z ustaleń operatu szacunkowego wartością części nieruchomości wynosi 50902,17 zł i jest to należność za wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej, która, stosownie do art. 28 ust. 2, podlega podwyższeniu o 10%; ustalona w ten sposób należność wynosi 55992,39 zł. Opłaty roczne stanowią 10% należności ustalonej zgodnie art. 12 ust. 7 i wynoszą 8427,60 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że wyłączeniu z produkcji rolniczej podlegają grunty rolne i do ich oszacowania należy przyjąć do porównania grunty rolne. Przeznaczenie w planie miejscowym gruntów rolnych na cele nierolnicze pozwala na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych, jednak do czasu ich faktycznego wyłączenia grunty te wciąż stanowią grunty rolne i jako takie winny być szacowane. Dla gruntów rolnych istotna jest klasa bonitacji, jakość gleby i dlatego też zasadnie, jako cechy rynkowe nieruchomości rolnych, rzeczoznawca majątkowy przyjął m.in. te właśnie cechy przy wycenie przedmiotowego gruntu. Bez znaczenia jest natomiast, co jest istotne dla potencjalnego nabywcy. Ustalenie wartości nieruchomości winno zostać dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o wartość nieruchomości będących w obrocie w odpowiednim czasie z uwzględnieniem ich cech rynkowych - i w taki sposób wartość przedmiotowej nieruchomości została ustalona.
Kolegium wyjaśnił także, że obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty oraz opłat rocznych we wskazanych terminach wynika z dyspozycji art. 12 ust. 13 i 14 ustawy, a wynikające z dyspozycji art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zwolnienie zakładów pracy chronionej z opłat i podatków nie dotyczy należności i opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej.
We wniesionej do Sądu skardze skarżąca domagała się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, podnosząc, że wydane zostały one z naruszeniem:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. a także art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a. – poprzez zaniechanie kompleksowego ustalenia stanu faktycznego, w tym w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia stosownych dowodów z dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin, wydanie decyzji w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, który uprzednio sporządził operat na potrzeby niniejszej sprawy oraz wadliwą ocenę materiału dowodowego;
- art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych- poprzez błędne oszacowanie wartości odralnianego gruntu, która powinna zostać ustalona według cen rynkowych stosowanych w danej nieruchomości;
- art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 12 ust. 13 i 14 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – poprzez zobowiązanie skarżącej do uiszczania spornej opłaty jednorazowej i rocznej, pomimo, że skarżąca posiada status zakładu pracy chronionej, wobec czego jest zwolniona z ponoszenia opłat publicznoprawnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzją Starosty z dnia 9 grudnia 2015 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwany dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 9 grudnia 2015r., mocą której stwierdzono wyłączenie z produkcji rolniczej bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie przez skarżących gruntów rolnych klasa RII o powierzchni 1666,7m2 oraz gruntów rolnych klasy RIIIa o powierzchni 659m2 na działce nr [..] położonej w miejscowości Z., gmina T., przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele przemysłowe. W decyzji tej zezwolono na trwałe wyłączenie z produkcji rolnej wskazanych gruntów i ustalono z tego tytułu należność podwyższoną o 10% w wysokości 55992,39 zł, uwzględniając wartość tej nieruchomości w dacie faktycznego wyłączenia (pkt 2 i 4 decyzji). Ustalono również opłatę roczną (pkt 5 decyzji).
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj.: Dz.U. z 2015r., poz. 909 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Zasadą jest, że takie wyłączenie jest legalne, jeżeli została wydana ostateczna decyzja zezwalająca na wyłączenie.
Wówczas, zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Zasady ustalania zarówno należności jednorazowej, jak i opłat rocznych określono w przepisach art. 12 ust. 6 i 7 ustawy. Zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji. Przepis art. 12 ust. 7 ustawy określa natomiast wysokość należności w zależności od klasy gruntu.
W rozpoznawanej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją faktyczną, w której faktyczne wyłączenie wskazanych użytków rolniczych z produkcji nastąpiło bez wymaganego zezwolenia. Taką sytuację faktyczną obejmuje swoją hipotezą przepis art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, stanowiąc, że w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności (ust. 1). W razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10% (ust. 2).
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty, Sąd doszedł do przekonania, że podjęto je z naruszeniem przepisów postępowania, które zaważyło na treści rozstrzygnięcia. Innymi słowy, wyeliminowanie uchybień wskazanych przez Sąd mogłoby doprowadzić do podjęcia rozstrzygnięcia o innej treści.
W pierwszej kolejności sąd uznał za niezbędne odniesienie się do kwestii zastosowania przez orzekające w niniejszej sprawie, przy ustalaniu wysokości opłaty, przepisu art. 12 ust. 6 ustawy, umożliwiającego pomniejszenie należności z tytułu zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji o wartość gruntu.
Znane sądowi jest orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym do ustalania opłaty na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie znajduje więc zastosowania art. 12 ust. 6 i ust. 11 ustawy. Pomniejszenie należności o wartość gruntu jest bowiem rozwiązaniem przyjętym przez ustawodawcę dla sytuacji uregulowanych w art. 12 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (a więc legalnych wyłączeń gruntów z produkcji) i stanowi ekstraordynaryjny "dodatek" do samej należności, tak jak takim szczególnym "dodatkiem" jest podwojenie należności, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 13 stycznia 2017 r., II OSK 985/15, LEX nr 2254565; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2014r., II OSK 2093/12, LEX nr 1497904; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2011r., IV SA/Wa 2297/10, LEX nr 995583).
Tym niemniej Sąd, działając w zgodzie z przepisami procedury sądowoadministracyjnej, zobowiązany do przestrzegania zakazu reformationis in peius, w kontrolowanej sprawie musiał uwzględnić okoliczności faktyczne dla niej tylko właściwe. Przepis art. 134 § 2 p.p.s.a. stanowi bowiem, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd orzekający zatem w pierwszej kolejności zbadał, czy zastosowanie przez organ do decyzji wydanej w trybie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy instytucji pomniejszenia należności o wartość gruntu określonej w art. 12 ust. 6 ustawy, można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności. Taka wada bowiem zwalniałaby sąd z przestrzegania zasady zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego.
Otóż jednak w ocenie Sądu tego rodzaju naruszenie prawa nie ma waloru naruszenia rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie może być podstawą stwierdzenia nieważności. Wzajemna relacja pomiędzy zakresami zastosowania hipotez przepisów art. 12 ust. 6 i art. 28 ust. 1 ustawy budziła w orzecznictwie żywą dyskusję i brak jednoznaczności w ocenie tej relacji. Stanowisko wyprawowane w tej kwestii przez powołane wyżej orzecznictwo nie jest wynikiem prostego zestawienia wskazanych przepisów, ale skomplikowanej wykładni prawa, opierającej się nie tylko na efektach językowych, ale i celowościowych. Prosty zabieg porównania językowego znaczenia norm prawnych wynikających z art. 12 ust. 6 i art. 28 ust. 1 i 2 ustawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że pomniejszenie należności z tytułu wyłączenia o wartość gruntu stanowi rażące naruszenie przepisów, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 marca 2010r., w sprawie o sygn. akt II OSK 515/09 (LEX nr 597661), który stwierdził, że skoro w ustawie z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych brak jest jednoznacznej dyspozycji do zmniejszenia należności z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów o wartość gruntu, w przypadku ustalenia tej należności w oparciu o art. 28 ustawy, to nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa.
W tej sytuacji Sąd zobowiązany był do przestrzegania zakazu reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym naruszenie tej zasady może wystąpić jedynie na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przez organem administracji zdeterminowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego są, co do zasady, rozstrzygnięciami o charakterze kasacyjnym, a więc nie rozstrzygają sprawy co do istoty w tym sensie, że nie kończą postępowania administracyjnego wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego. Wywołują natomiast taki skutek, że w konsekwencji naruszenia przez organy administracji czy to przepisów prawa materialnego czy to przepisów procesowych postępowanie administracyjne prowadzone jest ponownie i organ kończy je wydaniem stosownej decyzji. Samo więc uchylenie decyzji nie powoduje jeszcze, że dochodzi do naruszenia zasady reformatinis in peius. Taki skutek może wywołać dopiero ocena prawna czy też wskazania sądu administracyjnego, które implikowałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia w sposób oczywisty niekorzystnego dla strony, która wniosła skargę.
Wobec powyższego uchylenie zaskarżonych decyzji z tego powodu, że organy w sposób nieuprawniony pomniejszyły wartość opłaty określonej na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o wartość nieruchomości spowodowałoby ten efekt, że ponownie orzekając organy, związane oceną prawną sądu administracyjnego, musiałyby zrezygnować z zastosowanego wcześniej pomniejszenia i tym samym pogorszyć sytuację skarżącego obciążając go wyższą opłatą. W ten sposób sąd dopuściłby się naruszenia zasady z art. 134 § 2 p.p.s.a.
W konsekwencji, skoro ze wskazanych wyżej powodów, Sąd zaakceptował zastosowaną przez organy metodę obliczania opłaty uwzględniającą wartość gruntu, to uznał, że badanie legalności decyzji objąć musi również badanie prawidłowości dokonanego oszacowania wartości tego gruntu. Z przepisu art. 12 ust. 6 ustawy wynika tyle, że wartość gruntu ustala się według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji.
W tej sytuacji do wyceny nieruchomości stanowiących grunty rolne faktycznie wyłączone z produkcji rolniczej należy stosować przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 2147), zwanej dalej u.g.n., która zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 7, określa zasady wyceny nieruchomości. Zastosowania przepisów u.g.n. do wyceny nieruchomości wyłączonych z produkcji rolniczej nie wyłącza żaden przepis ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, którą należy traktować jako przepisy odrębne, mające pierwszeństwo w stosowaniu przed u.g.n. Przepisy u.g.n. mają więc charakter uzupełniający w stosunku do tej ustawy, w zakresie spraw w niej nieuregulowanych.
Zgodnie z art. 151 ust. 1 u.g.n. wartość rynkową nieruchomości stanowi szacunkowa kwota, jaką w dniu wyceny można uzyskać za nieruchomość w transakcji sprzedaży zawieranej na warunkach rynkowych pomiędzy kupującym a sprzedającym, którzy mają stanowczy zamiar zawarcia umowy, działają z rozeznaniem i postępują rozważnie oraz nie znajdują się w sytuacji przymusowej. Natomiast sposoby określania wartości nieruchomości, stanowiące podejścia do ich wyceny, są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości (art. 152 u.g.n.).
Stanowiący podstawę ustalenia wartości działki nr [..] operat szacunkowy sporządzony został przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z. w dniu 13 listopada 2015 r., przy zastosowaniu podejścia porównawczego i metody porównywania parami. Z operatu wynika, że do ustalenia wartości przedmiotowego gruntu przyjęte zostały nieruchomości stanowiące, według rzeczoznawcy, nieruchomości podobne do gruntu wycenianego, tj. grunty rolne położone w obrębie miejscowości Z. Rzeczoznawca typując nieruchomości podobne do szacowanej kierował się takimi cechami relewantnymi, jak klasa bonitacyjna, kultura gleb, trudność upraw, dostępność komunikacyjna, położenie, wielkość działki. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika natomiast, że działka nr [..] przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na terenie wsi Z., gmina T., pod zabudowę przemysłową nieuciążliwą, składową, magazynową, rzemieślniczą oraz handlu i usług. Okoliczności tej w toku postępowania administracyjnego ani przed sądem administracyjnym nie zakwestionowano. Przeznaczenia w planie miejscowym działki nr [..] w obrębie Z., według stanu na dzień faktycznego wyłączenia z produkcji) rzeczoznawca w ogóle nie uwzględnił, czym naruszył zasady wyboru i zasady zastosowanej metody porównywania parami, albowiem do porównań przyjął nieruchomości różniące się od nieruchomości szacowanej kluczową cechą, a mianowicie przeznaczeniem. Zasady wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, określone w art. 154 u.g.n. W ust. 1 przepis ten stanowi, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Co do zasady przeznaczenie nieruchomości ustala się według planu miejscowego, a dopiero gdy planu nie ma, przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2), a w razie ich braku – zgodnie z faktycznym sposobem użytkowania nieruchomości.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym treść operatu szacunkowego potwierdza, że rzeczoznawca nie kierował się przeznaczaniem działki w planie, ale jej rolniczym charakterem, który ze względu na faktyczne wyłączenie z produkcji rolnej nie był już aktualny. W ten sposób przy zastosowanym podejściu porównawczym i metodzie porównywania parami rzeczoznawca przyjął grupę nieruchomości, które nie spełniały warunku podobieństwa w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.g.n. Zgodnie bowiem z tym przepisem przez nieruchomość podobną należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Z tego wynika, że jedną z kluczowych cech nieruchomości konstytuujących jej podobieństwo z innymi jest jej przeznaczenie, które należy ustalać zgodnie z art. 154 u.g.n., czemu uchybił autor operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie, a co z uchybieniem przepisom postępowania zaakceptowały orzekające organy administracji.
Z przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) wynika, że przy wycenie nieruchomości, przy której stosuje się podejście porównawcze, tak w jak niniejszej sprawie, konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Przy metodzie porównywania parami, którą rzeczoznawca posłużył się w niniejszym przypadku, znane powinny cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Operat szacunkowy poza spełnianiem wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, winien opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Kolegium, analiza przedstawionego operatu szacunkowego determinuje ocenę, że został on sporządzony w sposób wadliwy, z uchybieniem przepisom u.g.n. oraz rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
Przy wycenianiu metodą porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Dla prawidłowości przeprowadzonego porównania cechy nieruchomości podobnych przyjętych do porównań muszą być tożsame, z czym nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie.
Rzeczoznawca przyjął bowiem przeznaczenie nieruchomości wycenianej jako rolnicze, pomijając natomiast wynikające z planu miejscowego przeznaczenie działki nr [..] pod zabudowę przemysłową uciążliwą, składową, magazynową, rzemieślniczą oraz handlu i usług. Uznał również wadliwie za relewantne prawnie takie cechy właściwe gruntom rolnym, jak klasa bonitacyjna, kultura gleb i trudność upraw. W konsekwencji do porównania przyjął błędnie nieruchomości, które będąc nieruchomościami o przeznaczeniu rolnym, w zasadniczy sposób od nieruchomości wycenianej różniły się, czego nie można było zniwelować stosując współczynniki korygujące. To zaś w oczywisty sposób rzutowało na prawidłowość poczynionej wyceny.
Powyższe ustalenia w ocenie Sądu w skuteczny sposób zdołały podważyć wiarygodność oświadczeń składanych przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym będącym podstawą ustalenia opłaty oraz wiarygodność i prawidłowość całego operatu, który nie bazował przy podejściu porównawczym, metodzie porównywania parami, na nieruchomościach podobnych. W ten sposób poczyniona wycena nie mogła dostarczyć miarodajnego materiału do ustalenia opłaty, albowiem porównaniom poddane zostały nieruchomości różniące się cechą istotną w zakresie przeznaczenia.
W tym miejscu wskazać należy, że operat szacunkowy, jako podstawowy dowód w sprawie powinien zostać wnikliwie rozpatrzony przez organ pierwszej instancji, który winien opinię rzeczoznawcy poddać stosownej ocenie pod względem formalnym i dokonać oceny jej wartość pod względem dowodowym. Co prawda organu obu instancji dokonały oceny operatu, to jednak ocenę tą w przedmiotowej sprawie uznać należy za nieprawidłową. Organy orzekające zaakceptowały bowiem wadliwie sporządzoną wycenę nieruchomości.
Wprawdzie organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, to jednakże powyższe nie oznacza, iż operat ten nie podlega jakiejkolwiek kontroli. Organ zobowiązany jest do dokonania oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym tj. zbadać czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Wskazać bowiem należy, że pozycja rzeczoznawcy majątkowego w oparciu o przepisy u.g.n. jest zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego. Jednocześnie, zarówno przepisy tej ustawy, jak również standardy zawodowe i kodeks etyki nakładają na rzeczoznawcę majątkowego przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obowiązek wykorzystania zarówno swojej wiedzy specjalistycznej jak również dokładania należytej staranności.
Powyższe zastrzeżenia Sądu dotyczące możliwości poddania kontroli operatu szacunkowego prowadzą do zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez organy oceny tego głównego dowodu w sprawie. Organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji, dopuścił się w tym zakresie naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do konsekwencji posiadanego przez skarżącą Spółkę potwierdzonego statusu prowadzącego zakład pracy chronionej, Sąd podzielił argumentację skarżącej zaprezentowaną w skardze. Zgodnie z przepisem art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 2046), zwanej dalej ustawą o rehabilitacji, prowadzący zakład pracy chronionej spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b, lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym. W ocenie Sądu opłaty określone w art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, podobnie jak należności i opłaty roczne z art. 12 ustawy, ustalane z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji gruntów rolnych i leśnych mieści się w zakresie zwolnień objętych art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Skoro zatem skarżąca Spółka posiada status zakładu pracy chronionej w rozumieniu ustawy o rehabilitacji, to jest zwolniona z tych opłat.
Wyjaśnić przy tym należy, że kwestia objęcia zwolnieniem opłat z tytułu wyłączenia gruntów rolnych i leśnych z produkcji ewoluowała na przestrzeni czasu i była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, a nawet Sądu Najwyższego. Opłatom tym przypisywano charakter cywilnoprawny, nie sankcyjny, i jako takie pozbawiano możliwości zwolnienia wynikającego z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Sytuacja prawna uległa zmianie wraz z nowelizacją ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dokonaną ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013r., poz. 503), która dodała do art. 22b ust. 3, który stanowi, że dochody, o których mowa w ust. 1, są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240, z późn. Zm.). Za przyczyną nowelizacji obecnie charakter opłat z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów rolnych i leśnych został jednoznacznie określony i nie budzi wątpliwości, że należą one do katalogu opłat publicznoprawnych, objętych tym samym dyspozycją art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.
Orzecznictwo sądowoadministracyjne powoływane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium stawiające tezę o braku zwolnienia opłat nakładanych zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych powstało przed wskazaną wyżej zmianą przepisów, nie zachowuje aktualności w obecnym stanie prawnym i nie wpływu na kontrolę legalności w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doszedł do przekonania, że należy uwzględnić skargę i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe rozważania wynikające z niniejszego wyroku i z poszanowaniem przepisów prawa materialnego mających zastosowanie rozstrzygnąć sprawę.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804), zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. zwrot kosztów postępowania, obejmujących zwrot wpisu sadowego oraz wynagrodzenie radcy prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło