II SA/Gd 390/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-10-23
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Dorota Jadwiszczok, Magdalena Dobek - Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na montażu anten na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, wykonane na podstawie zgłoszenia, mogą być podstawą do wszczęcia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej decyzji o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która następnie została stwierdzona nieważnością?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły brak podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Montaż anten na stacji bazowej telefonii komórkowej, wykonany na podstawie skutecznego zgłoszenia i niepowodujący zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska, nie stanowi podstawy do zastosowania tych przepisów. Kluczowe było stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co oznaczało, że taka decyzja nie była wymagana dla zgłoszonych robót.Stan faktyczny
Skarżący M. P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą legalności stacji bazowej telefonii komórkowej. Sprawa dotyczyła montażu anten na istniejącej stacji, który miał miejsce na podstawie zgłoszenia. Wcześniejsze postępowania obejmowały decyzje o braku podstaw do rozstrzygnięcia, uchylenia decyzji, a także wyroki sądów administracyjnych dotyczące prawidłowego trybu postępowania (art. 50 i 51 Prawa budowlanego) oraz kwestii decyzji środowiskowych. Kluczowe było stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Skarga M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2018 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia 14 lutego 2008 r. skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprawdzenie legalności stacji bazowej telefonii komórkowej A. zlokalizowanej na działce nr [..] w K.
Decyzją z dnia 30 maja 2008 r., nr [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) w sprawie wykonywania robót budowlanych w obiekcie budowlanym – istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, usytuowanej na działce nr [..] w K., gmina P., polegających na montażu anten sektorowych.
Uzasadniając organ wskazał, że stacja bazowa telefonii komórkowej A. wybudowana została na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody o pozwoleniu na budowę z dnia 10 lutego 2003 r., nr [..].
Wójt Gminy decyzją z dnia 27 września 2007 r., nr [..], odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej A. obejmującej zmianę konfiguracji anten sektorowych i parabolicznych na istniejącej stacji bazowej na działce nr [..] w K.
Jednakże wskazano również, że z pisma Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego z dnia 17 marca 2008 r. wynika, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) omawiane przedsięwzięcie nie wymagało uzyskania decyzji środowiskowych uwarunkowań, a tym samym przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w którym stwierdza się obowiązek sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Ponadto kontrola przeprowadzona na terenie przedmiotowej działki w dniu 17 marca 2008 r. wykazała, że na istniejącej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej zamontowano 6 anten sektorowych i jedną antenę paraboliczną oraz wykonano 3 konstrukcje stalowe do montażu dodatkowych 3 anten sektorowych – urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne. Roboty te wykonano na podstawie skutecznego zgłoszenia Staroście rekonfiguracji systemu antenowego na istniejącej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej A., które obejmowało 9 anten sektorowych i jedną paraboliczną.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego, decyzją z dnia 9 lipca 2008 r., nr [..], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2008 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że montaż anten, stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 3c ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), zalicza się do robót budowlanych wymagających zgłoszenia, a tym samym rozpatrzenie sprawy powinno nastąpić w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane a nie w trybie art. 49b tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 662/08, oddalił skargę M. P. wniesioną na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lipca 2008 r. Sąd ocenił bowiem, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest instalacją w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska i wskazał, że przedmiotowa inwestycja polegająca na montażu 6 anten sektorowych i jednej anteny parabolicznej oraz wykonaniu 3 konstrukcji stalowych do montażu dodatkowych 3 anten sektorowych na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej A. położonej na działce nr [..] w K. wykonana została na podstawie zgłoszenia robót budowlanych dokonanych Staroście, który w dniu 22 stycznia 2008 r. zgłoszenie to przyjął i nie wniósł do niego sprzeciwu.
Wszczęte przez skarżącego postępowanie w sprawie niezgodnej z prawem instalacji dodatkowych urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne na istniejącej już stacji telefonii komórkowej powinno być zatem prowadzone przez organ administracji publicznej w oparciu o podstawę prawną wynikającą z art. 51 ustawy Prawo budowlane, a w razie przyjęcia, że montaż dodatkowych anten stanowi roboty budowlane składające się jedynie na część istniejącej już instalacji, zastosowanie powinien znaleźć art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 lipca 2008 r., nr [..], stwierdził brak podstaw do podjęcia w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.). Uzasadniając zajęte stanowisko organ I instancji wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej na działce nr [..] ustalił, że na istniejącej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej zamontowanych jest 6 anten sektorowych oraz jedna paraboliczna oraz, że wykonano trzy konstrukcje stalowe do montażu dodatkowych trzech anten sektorowych, na których aktualnie zamontowane zostały dwie anteny sektorowe. Organ nie stwierdził przy tym naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, jak również aby wykonywane roboty budowlane w oparciu o zgłoszenie mogły powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego, decyzją z dnia 16 września 2009 r., nr [..], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2008 r., nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 663/09, uchylił jednakże decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 września 2009 r. a, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1384/10, oddalił skargę kasacyjną A. od powyższego wyroku.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie NSA potwierdził, że wszczęte przez M. P. postępowanie w sprawie instalacji dodatkowych urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne na istniejącej już stacji telefonii komórkowej powinno być prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a wydanie decyzji na podstawie powyższego przepisu wymaga uprzedniego ustalenia zaistnienia przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego. W ocenie organów orzekających w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych przesłanek, ale uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest kompletne. Nie ulega bowiem wątpliwości, jak wskazał NSA, że przedmiotowa inwestycja nie jest realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jednakże art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obejmuje także przypadki prowadzenia robót budowlanych zgodnie z dokonanym, ale nieprawidłowym zgłoszeniem, a zatem z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego.
NSA wskazał przy tym, że z nieprawidłowym zgłoszeniem dokonanym na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego mielibyśmy do czynienia w sytuacji zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych, w stosunku do których właściwy organ wydał negatywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. NSA podkreślił w tym miejscu, że w dniu 27 września 2007 r. Wójt Gminy wydał na wniosek A. decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży usytuowanej na działce nr [..] w K., obejmującej zmianę konfiguracji przedmiotowych anten. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji organ odmówił wydania środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji z uwagi na brak zgody lokalnej społeczności na modernizację przedmiotowej wieży ze względu na "duże oddziaływanie elektromagnetyczne na sąsiednie nieruchomości".
Powołując się na treść art. 46 ust. 4a i 4b oraz art. 56 ust. 9 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) NSA wskazał, że związanie decyzją ostateczną istnieje zarówno wtedy, gdy w ocenie organu jest ona poprawna, jak i również wtedy, gdy dostrzega on jej wadliwość. W żaden sposób związania decyzją administracyjną nie można podważać powołując się na pismo Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego z dnia 17 marca 2008 r., które na obecnym etapie postępowania nie wywołuje jakichkolwiek skutków prawnych. Jak wynika z akt sprawy decyzja Wójta Gminy z dnia 27 września 2007 r. nie została załączona do zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych dokonanego w dniu 22 stycznia 2008 r. do Starosty Powiatowego. Obowiązkiem zatem organów prowadzących postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego było dokonanie oceny skutków wydania dla przedmiotowej inwestycji negatywnej decyzji z dnia 27 września 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach prowadzonego postępowania mającego na celu ocenę prawidłowości jej realizacji w świetle przesłanki określonej w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W konsekwencji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 marca 2012 r., nr [..], uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2008 r., a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 27 marca 2014 r., nr [..], stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w przedmiocie wykonywania robót budowlanych w obiekcie budowlanym istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, polegających na realizacji montażu anten sektorowych oraz anteny parabolicznej, usytuowanej na działce nr [..] w K.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ ten wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r., nr [..], stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 27 września 2007 r. o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia modernizacja stacji bazowej telefonii komórkowej A. obejmującej zmianę konfiguracji anten sektorowych i parabolicznych na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej A. na wieży usytuowanej na działce nr [..] w K. wskazując, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - zgody na realizację przedsięwzięcia, a postępowanie w tej sprawie Wójt Gminy winien umorzyć. Z uwagi na powyższe organ stwierdził brak podstaw prawnych do zastosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Jednocześnie organ wskazał, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 30 września 2013 r. na terenie działki nr [..] w K. stwierdzono, że na istniejącej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej zgodnie z dokonanym zgłoszeniem zamontowanych jest 9 anten sektorowych i 1 paraboliczna. Ponadto z załączonego do akt sprawy sprawozdania z pomiarów pól elektromagnetycznych z dnia 25 listopada 2013 r. wynika, że po przeprowadzonym pomiarze pól elektromagnetycznych stwierdzono, iż w otoczeniu stacji bazowej nie występuje natężenie pola przekraczające wartość graniczną dostępną dla ludności. Organ podkreślił, że działając na wniosek skarżącego, przeprowadził kontrolę również w dniu 18 listopada 2013 r. i w dniu 10 lutego 2014 r., jednakże nie ustalił, aby na przedmiotowej wieży zamontowane były dodatkowe anteny sektorowe bądź paraboliczne. Pełnomocnik A. oświadczyła przy tym, że na przedmiotowej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej nie montowano obecnie żadnych dodatkowych anten, a wykonywano jedynie pomiary pól elektromagnetycznych.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania podnosząc, że organ I instancji nie wyjaśnił podnoszonej kwestii samowoli budowlanej i wskazując, że oględziny przeprowadzone w dniu 10 lutego 2014 r. odbyły się bez jego udziału.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 maja 2018 r., nr [..], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2014 r.
Uzasadniając organ wskazał, że decyzja Wójta Gminy z dnia 27 września 2007 r. odmawiająca ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży usytuowanej na działce nr [..], została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyeliminowana z obiegu prawnego w trybie nieważnościom decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r., nr [..]. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - zgody na realizację przedsięwzięcia, a postępowanie w tej sprawie Wójt Gminy winien był umorzyć. A więc dla wykonania wskazanych w zgłoszeniu robót decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była w ogóle wymagana. Decyzją z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt [..], wydaną po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 31 grudnia 2012 r., nr 210/12. Zatem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2012 r., nr [..], jest ostateczna.
Organ wskazał także, że wykonane roboty budowlane zgodne są z dokonanym skutecznie zgłoszeniem przyjętym przez Starostę w dniu 22 stycznia 2008 r. W protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 22 lutego 2012 r. wynika, że na istniejącej wieży bazowej telefonii komórkowej zamontowano w oparciu o zgłoszenie przyjęte przez Starostę 9 anten sektorowych oraz 1 paraboliczną. Organ I instancji nie stwierdził przy tym, by wykonane były inne roboty budowlane poza objętymi zgłoszeniem. Biorący udział w oględzinach pełnomocnik inwestora oświadczył do protokołu, że montaż anten sektorowych oraz anteny parabolicznej wykonany został do końca 2008 r. a ich parametry są zgodne ze zgłoszeniem. Do protokołu pełnomocnik dołączył 1 egz. sprawozdania nr [..] opracowanego przez firmę [..] w grudniu 2008 -styczniu 2009 r.
Ponadto z ustaleń zawartych w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 30 września 2013 r. wynika, że od poprzednich oględzin inwestor nie wykonywał żadnych robót budowlanych na terenie tej działki. Podczas kontroli stwierdzono ponadto, że odległość zabudowy na działkach sąsiednich od stacji bazowej na działce nr [..] jest większa niż 100 m. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2013 r. organ I instancji również nie stwierdził, aby zostały wykonane prace polegające na montażu dodatkowych anten na wieży. Stwierdzono istnienie 9 anten sektorowych i jednej parabolicznej, a pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że żadnych prac na wieży dotyczących montażu lub rekonstrukcji anten nie wykonywano, a jedynie wykonywano prace serwisowe. Skarżący, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie brał udziału w oględzinach. Następnie inwestor przy piśmie z dnia 4 grudnia 2013 r. przedłożył organowi I instancji sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych nr [..] z dnia 25 listopada 2013 r. wykonanych przez B. i uwagi na temat montażu urządzeń radiokomunikacyjnych na przedmiotowej wieży opracowane przez mgr inż. telekomunikacji M. M. Z opracowania tego wynika, że w otoczeniu stacji bazowej nie występuje natężenie pola przekraczające wartość graniczną dla ludności. Pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. organ I instancji zawiadomił strony o ponownych oględzinach przedmiotowej wieży w dniu 10 lutego 2014 r. Jednocześnie, w dniu 10 lutego 2014 r., do organu I instancji wpłynęło kolejne pismo skarżącego, w którym upoważnia on D. R. do uczestniczenia w wizji. Jednakże na wizję D. R. się nie stawiła. Na wizję nie stawił się również pełnomocnik skarżącego radca prawny D. C., mimo że zawiadomienie o oględzinach otrzymał w dniu 29 stycznia 2014 r. Z ustaleń zawartych w protokole z dnia 10 lutego 2014 r. wynika, że podczas kontroli nie stwierdzono zmiany ustalonego wcześniej w dniu 18 listopada 2013 r. stanu faktycznego. Stwierdzono, że na wieży istnieje 9 anten sektorowych i 1 antena paraboliczna. Organ nie stwierdził wykonania innych robót poza skutecznym zgłoszeniem. Powyższe potwierdza także dowód z przesłuchania świadka T. S.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że dopiero z przekazanego przez organ I instancji przy piśmie z dnia 27 lutego 2018 r. protokołu uzupełnionego pismem z dnia 12 marca 2018 r. wynika, że stan faktyczny wykonanych na przedmiotowej wieży robót uległ zmianie w stosunku do wykonanych na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia 27 marca 2014 r. Przy podejmowaniu decyzji z dnia 27 marca 2014 r. na przedmiotowej wieży znajdowało się 9 anten sektorowych oraz 1 antena paraboliczna. Aktualnie na przedmiotowej wieży zlokalizowanych jest 10 anten sektorowych i 1 antena paraboliczna oraz 9 modułów nadawczo-odbiorczych (6 modułów znajduje się na poziomie 49 m oraz 3 moduły na wysokości 46 m). Jednakże, w piśmie z dnia 12 marca 2018 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że Starosta decyzją z dnia 7 października 2013 r. udzielił A. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na: wzmocnieniu elementów konstrukcyjnych, przedłużeniu drabinki kablowej dochodzącej do wieży na poziomie kontenera, zainstalowaniu dróg kablowych na poziomie 49,0 m i 46 m wraz z 6-cioma modułami mocowanymi do istniejących konstrukcji (poziom 46 m i 49 m), montażu ramki podantenowej i anteny sektorowej na poziomie 49 m, wymianę anteny parabolicznej na poziomie 46 m, prace montażowo-instalacyjne obok wieży kontenera na działce nr [..] w K. Organ I instancji poinformował przy tym, że w sprawie wykonania tych robót prowadzi odrębne postępowanie, które zostało zawieszone postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r.
Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z dnia 12 marca 2018 r. organ I instancji poinformował, że podczas kontroli dokonanej w dniu 28 kwietnia 2016 r. stwierdzono, że na przedmiotowej wieży wykonano prace polegające na wymianie 3 anten sektorowych z istniejących 776000 na 3 anteny sektorowe (o długości anteny 2,5 m) ATR 451607 pod system LTE. W kwestii dotyczącej montażu anten sektorowych na przedmiotowej wieży z istniejących 9 w dniu wydania zaskarżonej decyzji obecnie jest 6 anten sektorowych pod system GSM 900 i 4 anteny pod system UMTS 2100 i GSM 1800, czyli 3 anteny sektorowe wymienione w 2016 r. z systemu GSM 900 i jedna zamontowana w 2014 r. na podstawie pozwolenia na budowę Starosty z dnia 7 października 2013 r. Jednakże, jak wskazał, zgodnie z przepisami art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, obowiązującymi w dniu wymiany trzech anten sektorowych (2016 r.), montaż tych anten nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w organie architektoniczno-budowlanym.
Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, z pomiarów pól elektromagnetycznych sporządzonych w dniu 6 maja 2016 r. wynika, że w otoczeniu stacji bazowej nie stwierdzono występowania wartości wyższych niż dopuszczalne określone w Rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Z pomiarów tych wynika, że w otoczeniu badanego obiektu przebywanie ludności nie podlega ograniczeniu.
W konsekwencji organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że ustalony stan faktyczny nie daje podstaw do podjęcia w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. P. wniósł skargę do WSA w Gdańsku, domagając się jej uchylenia i zarzucając, że zmierza ona do obejścia przepisów prawa i przewlekania postępowania nie uwzględniając istotnego celu postępowania, którego efektem finalnym powinno być zdemontowanie anten nadajników telefonii komórkowej. Skarżący, jak wskazał, jest w posiadaniu dokumentów, które wskazują na istotny negatywny wpływ stacji na zdrowie okolicznych mieszkańców. Podkreślił także, że stwierdza się zwiększoną zachorowalność na choroby nowotworowe wśród okolicznych mieszkańców. Zauważył również, że społeczność wiejska od początku była przeciwna lokalizacji przedmiotowej wieży, czemu dała wyraz na zebraniu wiejskim. Wójt Gminy również wykazywał negatywny stosunek odnośnie inwestycji uprzednio nie wydając pozytywnej decyzji środowiskowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, że z pomiarów pól elektromagnetycznych sporządzonych w dniu 6 maja 2016 r. wynika, że w otoczeniu stacji bazowej nie stwierdzono występowania wartości wyższych niż dopuszczalne określone w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Ponadto z pomiarów tych wynika, że w otoczeniu badanego obiektu przebywanie ludności nie podlega ograniczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2018 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2014 r. są zgodne z prawem.
Dokonując powyższej oceny Sąd, mając na uwadze treść art. 153 i art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 662/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 663/09, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1384/10, – szczegółowo opisanych w przedstawionym powyżej stanie faktycznym sprawy.
Kontrolowane decyzje, zgodnie z zaleceniem zawartym w powyższych wyrokach, wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.). Przepis art. 50 łącznie z art. 51 ustawy Prawo budowlane ma bowiem zastosowanie do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenie, ale które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6. Montaż anten na stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi roboty budowlane składające się jedynie na część istniejącej już instalacji, a stacja bazowa telefonii komórkowej jest instalacją w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie przy tym z treścią art. 30 ust. 1 pkt 3c ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dniu 22 stycznia 2008 r., zgłoszenia właściwemu organowi wymagało wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacznie oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy.
Przepis art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wskazuje zaś, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Sąd podziela przy tym stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów, które uznały, że w okolicznościach badanej sprawy nie występują przesłanki określone w art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy Prawo budowlane.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1384/10, w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja nie jest realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1. W zgłoszeniu z dnia 7 grudnia 2007 r., skierowanym do Starosty inwestor A. zgłosił bowiem zamiar rekonfiguracji systemu antenowego na istniejącej na terenie działki nr [..] w K. wieży stacji bazowej. Zgłoszenie to obejmowało 9 anten sektorowych i jedną paraboliczną. Zgłoszenie to zostało przyjęte przez Starostę w dniu 22 stycznia 2008 r. bez wniesienia sprzeciwu.
Jednocześnie przeprowadzone w sprawie roboty budowlane nie zostały wykonane na podstawie zgłoszenia dokonanego z naruszeniem art. 30 ust. 1. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1384/10, z nieprawidłowym zgłoszeniem dokonanym na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit c Prawa budowlanego będziemy mieć do czynienia w sytuacji zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych w stosunku, do których właściwy organ wydał negatywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie bowiem z treścią art. 46 ust. 4a i 4b ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150), w brzmieniu obowiązującym w trakcie dokonywania zgłoszenia przedmiotowej inwestycji, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych - na podstawie ustawy Prawo budowlane, a następnie dołącza się ją do zgłoszenia. W myśl natomiast art. 56 ust. 9 powołanej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach i to zarówno pozytywna, jak również negatywna, wiąże organ przyjmujący zgłoszenie budowy lub wykonywania robót budowlanych. Ponadto, mając na uwadze art. 16 k.p.a. stwierdzić należy, że uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Związanie decyzją ostateczną istnieje zatem zarówno wtedy, gdy w ocenie organu jest ona poprawna, jak i również wtedy, gdy dostrzega on jej wadliwość.
Z niespornego stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika zaś, że Wójt Gminy decyzją z dnia 27 września 2007 r., nr [..], odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla modernizacji stacji bazowej telefonii komórkowej A. obejmującej zmianę konfiguracji anten sektorowych i parabolicznych na istniejącej stacji na terenie działki nr [..] w K. Jednakże decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r., nr [..], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji, w uzasadnieniu wskazując, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – zgody na realizację przedsięwzięcia, a postępowanie w tej sprawie Wójt Gminy winien był umorzyć.
Decyzją z dnia 15 listopada 2017 r., nr [..], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 31 grudnia 2012 r., sygn. akt [..]. Podkreślić należy, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru, wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem.
Ponadto materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że roboty budowlane polegające na instalacji na istniejącej już na działce nr [..] w K. wieży stacji bazowej 9 anten sektorowych i jednej parabolicznej nie zostały wykonane w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, jak i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Przede wszystkim zauważyć należy, że już Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 31 lipca 2008 r. stwierdził, że wykonane roboty budowlane w oparciu o zgłoszenie nie mogą powodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. Ocena ta nie została podważona zarówno w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 663/09, jak i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1384/10.
Co więcej, podczas oględzin przeprowadzonych w dniach: 17 marca 2008 r., 30 lipca 2008 r., 22 lutego 2012 r., 30 września 2013 r., 18 listopada 2013 r. i 10 lutego 2014 r., organ I instancji stwierdził ostatecznie, że na istniejącej na terenie działki nr [..] w K. wieży stacji bazowej zamontowanych jest 9 anten sektorowych i jedna paraboliczna. Podczas oględzin tych nie stwierdzono jednocześnie, aby wykonane zostały inne roboty budowlane poza objętymi zgłoszeniem. Powyższy stan potwierdzony został również przez świadka T. S. w protokole z przesłuchania świadka z dnia 27 maja 2014 r.
Niewątpliwie z informacji wskazanych przez organ I instancji w piśmie z dnia 27 lutego 2018 r. wynika, że stan faktyczny wykonanych na przedmiotowej wieży robót budowlanych uległ zmianie w stosunku do ustalonych w dniu 10 lutego 2014 r. Aktualnie, jak wskazał organ I instancji, na przedmiotowej wieży zlokalizowanych jest 10 anten sektorowych i 1 antena paraboliczna oraz 9 modułów nadawczo – odbiorczych. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, Starosta decyzją z dnia 7 października 2013 r., nr [..], udzielił A. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na: wzmocnieniu elementów konstrukcyjnych, przedłużeniu drabinki kablowej dochodzącej do wieży na poziomie kontenera, zainstalowaniu dróg kablowych na poziomie 49,0 m i 46 m wraz z 6-cioma modułami mocowanymi do istniejących konstrukcji (poziom 46 m i 49 m), montażu ramki pod antenowej i anteny sektorowej na poziomie 49 m, wymianę anteny parabolicznej na poziomie 46 m, prace montażowo-instalacyjne obok wieży kontenera. Organ I instancji poinformował przy tym, że w sprawie wykonania tych robót prowadzi odrębne postępowanie, które zostało zawieszone postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r.
Ponadto, co jest bardzo istotne wobec obaw skarżącego, w aktach sprawy znajduje się sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych opracowane przez [..] na przełomie grudnia 2008 – stycznia 2009 r. dla stacji bazowej A. na działce nr [..] w K., w którym wskazano, że na terenie otaczającym stację bazową nie występuje natężenie pola elektromagnetycznego przekraczające wartości graniczne dostępu dla ludności a przebywanie ludności nie podlega ograniczeniu. W aktach sprawy znajduje się również sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych nr [..] wykonane dla stancji bazowej na terenie działki nr [..] w K. w dniu 25 listopada 2013 r. przez B., w którym również wskazano, że w otoczeniu stacji bazowej nie występuje natężenie pola elektromagnetycznego przekraczające wartość graniczną dostępną dla ludności. W aktach znajduje się ponadto sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych wykonanych dla potrzeb ochrony środowiska dla stacji bazowej znajdującej się na działce nr [..] w K. w dniu 6 maja 2016 r., w którym stwierdzono, że na podstawie przeprowadzonych pomiarów pola elektromagnetycznego charakteryzowanego w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej nie stwierdzono występowania wartości wyższych niż dopuszczalna 7 V/m określona w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. W związku z tym, przebywanie ludności w otoczeniu badanego obiektu nie podlega ograniczeniu.
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy słusznie stwierdziły brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w sprawie wykonania robót budowlanych w istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej polegających na realizacji montażu anten sektorowych oraz anteny parabolicznej.
Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło