II SA/Gd 399/06

WyrokWSA w Gdańsku2007-02-07

Skład orzekający: Jolanta Górska, Tamara Dziełakowska, Andrzej Przybielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje wytyczenie dróg na prywatnej nieruchomości, narusza prawo własności właściciela, a tym samym prawo ochrony własności gwarantowane przez Konstytucję RP i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje wytyczenie dróg na prywatnej nieruchomości, nie narusza prawa własności właściciela, jeśli zostały zachowane przepisy proceduralne dotyczące uchwalania planu. Prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może być ograniczone w celu realizacji celów publicznych, pod warunkiem przestrzegania zasad proporcjonalności i zapewnienia możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych lub wykupu nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący P.P. zaskarżył uchwałę Rady Miasta z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie jego prawa własności poprzez wytyczenie dróg na jego nieruchomościach. Skarżący powołał się na naruszenie zasad konstytucyjnych równości i proporcjonalności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Rada Miasta odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że działanie było zgodne z prawem i służyło interesowi publicznemu, a skarżący nie wniósł uwag do projektu planu. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia 25 maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. W dniu 25 maja 2005r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic: [...] i [...] w G., rejon ulicy [...] i [...]. Pismem z dnia 18 kwietnia 2006r. P. P. wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spornego terenu, poprzez wyznaczenie części ulicy [...] oraz ulicy [...] w taki sposób, aby nie naruszały prawa własności skarżącego, wnosząc jednocześnie o rozpatrzenie wniosku w terminie jednego miesiąca zgodnie z art. 35 § 3 Kpa. W wezwaniu tym skarżący zarzucił naruszenie w sposób nieuzasadniony jego prawa własności poprzez naruszenie wyrażonych w Konstytucji zasad równości i proporcjonalności. Wytyczenie dróg na nieruchomościach skarżącego zmniejszy ich powierzchnię, a tym samym zmniejszy się jego stan posiadania. W miejscu planowanego przebiegu drogi znajduje się mur graniczny, którego budowa kosztowała 40.000 zł. Realizacja drogi spowoduje konieczność rozebrania tego muru i poniesienie dodatkowych kosztów. Zmniejszenie działki wpłynie na jej wartość i ograniczy możliwość zabudowy. Skarżący zaś planował budowę domu dla swoich dzieci na tejże działce. Skarżący powołał się na art. 140 kc oraz art. 21 Konstytucji. Wskazał, że ograniczenia własności są dopuszczalne z zachowaniem warunków przewidzianych w art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji. Stwierdził, że nie jest możliwe ograniczenie jego prawa własności w sytuacji, gdy część drogi równie dobrze może być poprowadzona przez teren [...] stanowiący własność gminy i niezabudowany. W ocenie skarżącego uchwała narusza jego interes prawny. W związku z powyższymi uwagami skarżący wezwał Radę Miasta do zmiany planu poprzez odpowiednie wytyczenie dróg [...] oraz [...] aby nie naruszały jego konstytucyjnego prawa własności i przeprowadzenie tych dróg przez należący do gminy niezabudowany teren działek [...]. W dniu 22 maja 2006r. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą uchwałę Rady Miasta z dnia 25 maja 2005r. nr [...] zarzucając: 1. rażące naruszenie art. 64 ust. 3 oraz 31 ust. 3 Konstytucji powodujące naruszenie podstawowych zasad równości oraz proporcjonalności wyartykułowanych w tych przepisach, 2. naruszenie art. 1 Protokołu Numer 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonym dnia 20 marca 1954r. w Paryżu, a w konsekwencji naruszenie zasady proporcjonalności. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Rada Miasta wniosła w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie, a w przypadku rozpoznania skargi o jej oddalenie. Rada Miasta uchwałą nr [...] z dnia 21 czerwca 2006r. postanowiła nie uwzględnić wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu uchwały wskazała, że na etapie uchwalania przedmiotowego planu skarżący nie wniósł uwag do projektu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Rada stwierdziła, że działając w oparciu o zgodne z Konstytucją przepisy kierowała się zasadą możliwie najmniejszego uszczerbku na własności osób, których interesu przebieg planowanej drogi mógłby dotyczyć. Skarżący zarzucając naruszenie art. 21 Konstytucji nie wskazał, w czym przejawia się to naruszenie. Rada działając w interesie publicznym miała na względzie dobro publiczne oraz ochronę własności, dlatego też przeprowadzenie w planie drogi przez działki skarżącego odbyło się z minimalnie niezbędnym udziałem jego działek. Skarżący zachowuje prawo własności, natomiast z powodu ograniczenia w planie sposobu korzystania przysługują mu stosowne roszczenia do gminy określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Gmina poniosła większy uszczerbek na swojej własności, gdyż wytyczyła przebieg drogi w przeważającym stopniu na terenach własnych. Nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, ponieważ użyte środki były współmierne do celu przy minimalnej ingerencji w działki skarżącego. Nie doszło także do naruszenia art. 1 Protokołu do Konwencji, bowiem poprzez wytyczenie przebiegu drogi poprzez działki skarżącego gmina realizuje cel publiczny i działa zgodnie z obowiązującym prawem. Ustalenie przebiegu drogi [...] oraz [...] przez należące do skarżącego działki [...] i [...] spowodowane było szeregiem czynników. Ulica [...] pełni rolę dojazdu do terenów planowanej zabudowy mieszkaniowej, ogólnodostępnej zieleni urządzonej, a także obiektów infrastruktury technicznej, takich jak: stacja transformatorowa, przepompownia ścieków i hydrofornia. W związku z tym oraz przewidywanym niewielkim jej obciążeniem zaprojektowana została jako ulica gminna dojazdowa, o minimalnej szerokości dopuszczonej przepisami tj. 10 m w liniach rozgraniczających. Na przeważającym odcinku jej przebiegu cała szerokość ulicy została zaprojektowana w granicach działki gminnej [...], bez podcinania działki [...]. Natomiast niewielki fragment został zaprojektowany kosztem podcięcia dwóch działek prywatnej [...] i gminnej [...]. Linie rozgraniczające ulicy przeprowadzone zostały jako płynna kontynuacja – przedłużenie linii rozgraniczających istniejącej już ulicy [...] ([...]). Wydzielenie tego odcinka ulicy z pominięciem działki [...] byłoby niemożliwe, spowodowałoby nieprawidłowe rozwiązania komunikacyjne skrzyżowania ulic [...] oraz [...]. W planie ustalono także niewielkie podcięcie północnych części działek [...] i [...] dla zapewnienia prawidłowej geometrii skrzyżowania ulic [...] oraz [...] W efekcie działka [...] obecnie o powierzchni 748 m2 zmniejszy się o ok. 159 m2 (a nie jak podaje skarżący o 0,33 ha) i jej powierzchnia wyniesie ok. 589 m2, co zgodnie z ustaleniami planu umożliwia budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Natomiast działka 75, obecnie o powierzchni 671,6 m2 zmniejszy się jedynie o ok. 6,5 m2 ( nie o 0,12 ha) i będzie miała powierzchnię ok.665m2. W dniu 21 czerwca 2006r. została również podjęta przez Radę Miasta uchwała nr [...] w sprawie nieuwzględnienia skargi wniesionej przez P. P. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło w dniu 20 kwietnia 2006r. Rada poinformowała skarżącego, że zostanie ono skierowane do rozpatrzenia na sesji w czerwcu 2006r. W dniu 22 maja 2006r. wpłynęła skarga na przedmiotową uchwałę. Wniesienie skargi nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie przed upływem terminu wskazanego w art. 52 § 2 ustawy. Niezależnie od tego w sprawie miał zastosowanie art. 36 Kpa, a organ dochował obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki podając jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy. Nadto wskazano, że skarga zawiera zarzuty podniesione w wezwaniu, które nie zostało uwzględnione z przyczyn podanych w uzasadnieniu uchwały [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonego aktu ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Stosownie do art. 3 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Przytoczony wyżej przepis prawa wyznacza gminę, jako podstawową jednostkę samorządu terytorialnego, właściwą w sprawach planowania przestrzennego. Oznacza to, że wyłącznie gmina, poprzez swoje organy, będzie określała przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. W orzecznictwie i literaturze panuje zgodny pogląd, że gmina jest podstawową jednostką systemu planowania przestrzennego każdego demokratycznego państwa prawa (por. Z. Niewiadomski: Planowanie przestrzenne zarys systemu; wyd. II, LexisNexis, W-wa 2003 r., str. 40 i n). Realizacja zadań publicznych gminy na jej terytorium dokonywana jest między innymi w drodze uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które jako akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na terenie gminy. Organem gminy właściwym w sprawach uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest rada gminy (art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Jednym z elementów planowania przestrzennego, nie tylko na terenie gminy, jest obowiązek wyznaczenia terenów pod rozwój infrastruktury, w tym przede wszystkim pod budowę dróg publicznych, o różnym charakterze, co jest niezbędne dla zapewnienia sprawności transportu towarowego i osobowego, którego znaczenie rośnie wraz z rozwojem motoryzacji. Skarga w niniejszej sprawie opiera się w istocie na przekonaniu, iż realizacja celów publicznych, poprzez wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określonych terenów pod budowę dróg, możliwa i dopuszczalna jest tylko za zgodą właścicieli nieruchomości, bądź też bez naruszania ich prawa własności wynikającego z Konstytucji RP. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 21 ust 1 Konstytucji Rzeczpospolita Polska chroni prawo własności, lecz jednocześnie dopuszcza wywłaszczenie, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (por. ust 2 art. 21 Konstytucji RP). Ponadto przepisy art. 64 Konstytucji, określającego ochronę prawa własności, w sposób jednoznaczny i wyraźny dopuszczają możliwość jego ograniczenia, lecz tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Oznacza to, że prawo własności nie ma charakteru bezwzględnego, oraz że przeznaczenie określonego terenu pod realizację celów publicznych w planie miejscowym, nie wymaga zgody właścicieli (wieczystych użytkowników). Wniesienie skargi na uchwałę rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wywołuje konieczność rozważenia zakresu kontroli zaskarżonej uchwały dokonywanej przez sąd administracyjny. Ustawa z dnia 27 marca 2003r. nie zawiera nawet unormowania dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na taką uchwałę, obowiązuje tutaj możliwość wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Legitymowanym do wniesienia skargi jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą. P. P. jest właścicielem nieruchomości położonych w G., obręb Kolonia, przy ulicy [...], stanowiących działki oznaczone nr [...] i [...], zapisanych odpowiednio w KW [...] i KW [...]Sądu Rejonowego, które są objęte opracowaniem planu. Części obu tych nieruchomości skarżącego przewidziane zostały w zaskarżonej uchwale pod budowę ulic. Niewątpliwie skarżący, jako właściciel nieruchomości objętych przedmiotowym planem, ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę tworząca tenże plan. Przeznaczenie nieruchomości skarżącego pod drogi oznaczone jako [...] oraz ulicy [...] oraz wytyczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy nieruchomości narusza interes prawny skarżącego wynikający z przysługującego mu prawa własności, co daje mu legitymację do wniesienia skargi na uchwałę. Podkreślić należy jednakże, że nie oznacza to zasadności skargi na uchwałę dotycząca planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego i jest wtedy zgodne z prawem. Wadliwe jest natomiast jedynie w sytuacji, gdy naruszenie interesu prawnego związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Z art. 54 § 1 tej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Art. 52 § 1 ustawy stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie zaś do art. 53 § 2 w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wskazać przy tym należy, że w aktualnym orzecznictwie nie ma jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Przyjmuje się bowiem, że termin ten powinien być obliczany na podstawie art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem wynosi on 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie lub też 60 dni od dnia wniesienia wezwania, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2006r. , sygn. akt II OSK 1009/06). Z drugiej zaś strony przyjmuje się, że przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania przy obliczaniu terminów do wnoszenia skarg na uchwały, o jakich mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem aktualny jest nadal pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998r.,FPS 1/98, ONSA1998/3/78, a mianowicie, że "W sprawie zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm.) stosuje się termin do wniesienia skargi określony w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), którego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdy odpowiedź została doręczona przed upływem dwumiesięcznego terminu przewidzianego dla rozpatrzenia wezwania. Jeżeli odpowiedzi nie doręczono, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego dwumiesięcznego terminu; jednakże gdy spóźniona odpowiedź na wezwanie została doręczona przed upływem terminu do wniesienia skargi, termin ten liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie" (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 276/06, niepublikowane). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że termin do wniesienia skargi winien być obliczany stosownie do przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa ta nie przewiduje bowiem jednego ogólnego terminu do wnoszenia skarg, co powoduje, że pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998r. stracił aktualność. Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została z zachowaniem tego terminu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło bowiem do Rady w dniu 20 kwietnia 2006r., natomiast skarga złożona została w dniu 22 maja 2006r. W ustawie o samorządzie gminnym brak jest kryteriów określających zakres kontroli zaskarżonej w tym trybie uchwały rady gminy. Z tego względu należy odwołać się do cytowanego wyżej art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Przepis ten, z racji umieszczenia w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. ustawie regulującej ustrój i właściwość sądów administracyjnych, posiada bowiem charakter ogólnego unormowania. W myśl powołanego przepisu, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, czyli kontroluje akty administracyjne z punktu widzenia ich legalności - zgodności z prawem materialnym i procesowym. Obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury unormowanej w tej ustawie. Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zatem zachowanie wymogów procedury podlegać będzie kontroli sądu administracyjnego. Jednym z założeń tej procedury, dającym odczytać się z art. 1 ust. 1 wspomnianej ustawy, jest rozwiązywanie konfliktów między interesami obywateli, wspólnot samorządowych i państwa w sprawach związanych z planowaniem przestrzennym przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań. Planowanie przestrzenne, którego efektem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego siłą rzeczy powoduje konflikty interesów wskazanych podmiotów. W interesie właścicieli nieruchomości leży nieskrępowane korzystanie z nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają natomiast granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje ochronę prawa własności nakazując uwzględniać w zagospodarowaniu przestrzennym prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy). Jednakże prawo własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w zagospodarowaniu przestrzennym. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika nakaz uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym również innych niż własność okoliczności. W powołanym przepisie zaledwie przykładowo wymieniono okoliczności, takie jak wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego itp., które uwzględnia się w zagospodarowaniu przestrzennym. Przytoczone uwarunkowania planowania przestrzennego wskazują na istotne znaczenie w procedurze tego planowania zasad rozwiązywania konfliktów pomiędzy zainteresowanymi podmiotami. Jednym z instrumentów przewidzianych w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym służącym rozwiązywaniu konfliktów jakie rodzi planowanie przestrzenne jest możliwość wniesienia uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uwagi rozpatruje rada gminy podczas uchwalania planu miejscowego (art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Możliwość wniesienia uwag służy temu, aby ten, którego interes prawny lub uprawnienia zostaną naruszone przez ustalenia uchwalonego w przyszłości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mógł jeszcze w trakcie projektowania planu przedstawić do rozważenia swoje racje. Racje te winny zostać wzięte pod rozwagę. Przede wszystkim zaś rada gminy winna rozważyć naruszenie interesu prawnego lub prawa osoby wnoszącej uwagi; czyniąc to winna uwzględnić te okoliczności, o których była mowa, a więc skonfrontować interes indywidualny z interesem przemawiającym za ustaleniami przyjętymi w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uwzględnić okoliczności, które w myśl art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zagospodarowaniu przestrzennym się uwzględnia. Wskazać nadto należy, że sąd nie może ingerować we władztwo planistyczne gminy w sytuacji, gdy zachowane zostały wszystkie przepisy związane z procedurą uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny nie kontroluje celowości konkretnych zamierzeń planistycznych, gdyż wkraczałby w takim przypadku w kompetencje rady gminy. Jego funkcją jest natomiast badanie, czy podczas tworzenia planu nie naruszono przewidzianej w ustawie procedery planistycznej. Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że przedmiotowa uchwała pozostawia na nieruchomościach skarżącego dotychczasową funkcję mieszkaniową. Realizacja projektowanych dróg nastąpi zgodnie z wymogami przepisów prawa obowiązującego w dacie przystąpienia do procesu inwestycyjnego. Wszystkie szczegółowe zagadnienia związane z realizacją inwestycji będą przedmiotem innych postępowań administracyjnych prowadzonych przed przystąpieniem przez gminę do procesu inwestycyjnego. Ewentualna realizacja inwestycji możliwa będzie dopiero po uzyskaniu przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Należy mieć na uwadze, jak wyjaśnił to organ przy rozpatrywaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a także w odpowiedzi na skargę, że przebieg obu dróg, a zwłaszcza ich skrzyżowanie, zostały zaprojektowane zgodnie z wymogami warunków technicznych. Ustalenie nieprzekraczalnych linii zabudowy jest konsekwencją wytyczenia obu tych dróg. Ulica oznaczona numerem [...] stanowi dojazd do terenów planowanej zabudowy mieszkaniowej, ogólnodostępnej zieleni urządzonej, a także obiektów infrastruktury technicznej tj. stacji transformatorowej, przepompowni ścieków i hydroforni. Linie rozgraniczające tej ulicy zostały wytyczne jako płynna kontynuacja istniejącej już ulicy [...] ([...]). Wydzielenie tego odcinka ulicy z pominięciem nieruchomości skarżącego stanowiącej działkę [...] byłoby niemożliwe, spowodowałoby nieprawidłowe rozwiązanie komunikacyjne skrzyżowania obu ulic. W związku z powyższym nie ma możliwości ani zmniejszenia parametrów, ani też innego wytyczenia drogi [...] Drogę oznaczoną numerem [...] wytyczono w miejscu istniejącej już drogi, która został poszerzona. Z powyższego wynika, że przy uchwalaniu planu Rada Miasta wskazała na znaczenie projektowanych rozwiązań komunikacyjnych dla interesu publicznego. Odniosła się także do interesów indywidualnych w tym również skarżącego. Wskazała przy tym na konieczność zachowania wymaganych przepisami prawa parametrów technicznych projektowanych rozwiązań komunikacyjnych. Organ planistyczny miał więc na uwadze potrzebę pogodzenia interesu publicznego i interesu prywatnego. Realizacja obu tych interesów okazała się jednak niemożliwa, co wynika z analizy istniejącego stanu faktycznego i wykluczenia możliwości zaplanowania dróg w inny sposób. W opisanych wyżej okolicznościach, uznać należy, że Rada Miasta, podejmując zaskarżoną uchwałę, nie naruszyła obowiązującego prawa i działała w ramach swoich kompetencji. Wskazać nadto należy, że w postępowaniu planistycznym nie są przesądzane kwestie własności gruntu, chociaż niewątpliwie przeznaczenie w planie danego terenu na cele publiczne może prowadzić w przypadku realizacji tego celu do wywłaszczenia prawa. Ustawodawca przewidział ochronę osób, których interes prawny naruszony zostanie ustaleniami planu w postaci możliwości żądania odszkodowania, wykupienia nieruchomości lub jej zamiany na inną. Art. 36 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy: 1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo 2) wykupienia nieruchomości lub jej części. Realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej (ust. 2). Jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość i nie skorzystał z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości (ust.3). W ocenie Sądu w trakcie uchwalania przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego Rada Miasta nie przekroczyła granic tzw. władztwa planistycznego wynikającego z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie naruszyła norm prawa materialnego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddali skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło