II SA/Gd 424/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-10-07
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, dochód uzyskany przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ale przed rozpoczęciem tego okresu, powinien być uwzględniany w obliczeniu dochodu rodziny na podstawie § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., czy wyłącznie na podstawie definicji dochodu zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, który pozwala na doliczanie dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, pozostaje w sprzeczności z ustawową definicją dochodu zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Rozporządzenie nie może wprowadzać dodatkowych kryteriów dochodowych ani modyfikować definicji ustawowych. W związku z tym, organy błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego dla M. K. Ł. na jej dzieci. Organy I i II instancji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium dochodowe. Do dochodu rodziny za rok 2008 doliczono dochód uzyskany przez syna wnioskodawczyni z tytułu stypendium dla bezrobotnych we wrześniu 2009 r. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu, twierdząc, że powinien być liczony na dzień ustalania prawa do świadczeń, a nie od daty wcześniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 25 stycznia 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi M. K. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinny oraz dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 25 stycznia 2010 r. nr [...].
Decyzją z dnia 25 stycznia 2010 r., nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta – Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, po rozpatrzeniu wniosku M. K. Ł. z dnia 15 grudnia 2009 r., odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia w formie: zasiłku rodzinnego na S. Ł., zasiłku rodzinnego na P. Ł., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na S. Ł., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na P. Ł., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na S. Ł. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na P. Ł..
Decyzja została podjęta na podstawie art. 3 pkt 1 lit a, art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6, art. 8, art. 14, art. 20 ust. 3, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm).
Organ I instancji ustalił, w oparciu o § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (DZ.U. Nr 105, poz. 881), iż średni miesięczny dochód w 2008 r. przypadający na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wyniósł 675 zł. Do dochodu rodziny doliczono dochód uzyskany przez S. Ł. w wyniku przyznanego mu od dnia 1 września 2009 r. stypendium dla bezrobotnych, w wysokości 684,81 zł.
Organ wskazał, że w sytuacji, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł. W rodzinie wnioskodawczyni przekroczone zostało kryterium dochodowe o 92,28 zł, tj. o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny (68 zł.) Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Od decyzji organu I instancji M. K. Ł. wniosła odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzją z dnia 5 marca 2010 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając Kolegium wskazało, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych podstawowym kryterium warunkującym prawo do otrzymania zasiłku rodzinnego jest kryterium dochodowe. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł (ust. 2).
Kolegium wskazało również, iż wysokość dochodu wymaganego dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego należy ustalić stosując przepisy art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem dochodu, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, należy rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy pojęcie "dochód" oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Kolegium ustaliło, iż w niniejszej sprawie rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2008. Tak ustalony dochód może zostać pomniejszony w związku z utratą źródła dochodu w roku bieżącym przed rozpoczęciem okresu zasiłkowego lub powiększony o uzyskane (dodatkowe) źródła dochodu (w niniejszej sprawie w roku 2009).
Zgodnie z art. 5 ust. 4 i 4a ustawy, przy obliczaniu dochodu uwzględnia się dochód utracony i dochód uzyskany, przy czym definicje uzyskania i utraty dochodu zawiera art. 3 pkt. 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyliczając te rodzaje źródeł dochodu, których utrata bądź uzyskanie powodują skutki dla wnioskujących o świadczenia rodzinne i świadczeniobiorców.
Kolegium ustaliło, że zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego miesięczny dochód rodziny w 2008 r. wynosił 2.016,34 zł. Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że S. Ł. w okresie od 1 września 2009 r. do 30 września 2009 r. otrzymał świadczenie w postaci stypendium w ramach odbytego stażu i za pierwszy pełny miesiąc (wrzesień 2009 r.) otrzymał wynagrodzenie w kwocie 684,81 zł.
Zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka, powiększonego o uzyskany dochód. Przyjęta w art. 5 ust. 4 i 4a ustawy konstrukcja ustalania wysokości dochodu rodziny pozwala przy ustalaniu prawa do zasiłku na uwzględnienie zdarzeń w postaci zarówno utraty dochodu jak i uzyskania dochodu. Możliwa jest więc korekta ustalenia dochodów rodziny w wyniku ich powiększenia bądź ich pomniejszenia, co służy przede wszystkim ustaleniu rzeczywistej wysokości tego dochodu. Korekta dotycząca ustalenia rzeczywistego dochodu rodziny nastąpiła w rozpatrywanym przypadku w związku z uzyskaniem dochodu. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ustalił, iż dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w rodzinie, istotny dla ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 to kwota 2701,15 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi 675,28 zł.
W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, który stanowi podstawę do przyznania zasiłku rodzinnego w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, ale tylko w sytuacji, gdy przekroczenie to jest niższe lub równe najniższemu zasiłkowi rodzinnemu tj. 68 zł, gdyż kryterium dochodowe w rodzinie skarżącej zostało przekroczone o 92, 28 zł.
Brak jest według Kolegium podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego, co powoduje utratę prawa do dodatków do tego zasiłku, pomimo rzeczywistej niepełnosprawności dzieci
W skardze na decyzję organu II instancji M. K. Ł. żąda uchylenia jej w całości. Skarżąca podnosi, iż dochód rodziny powinien być liczony na dzień 1 listopada 2009 r., a więc na dzień ustalania prawa do świadczeń, a nie od 1 września 2009 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuję:
Skargę jako zasadną należało uwzględnić.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium jej legalności Sąd uznał, iż zarówno ta decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 marca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 stycznia 2010 r. w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 3, art. 5 ust. 1, ust. 3 i ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Skarżącej odmówiono przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, gdyż do dochodu w przeliczeniu na członka rodziny za rok 2008 organy orzekające, działając na podstawie dyspozycji zawartej w § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), zaliczyły dochód uzyskany przez syna wnioskodawczyni S. Ł. z tyłu stypendium dla bezrobotnych za okres od 1 września 2009 r. do 30 września 2009 r. w wysokości 684,81 zł.
Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje uprawnionym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy poprzez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Stosownie zaś do ust. 4a artykułu 5 ustawy w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód. Według art. 3 pkt 24 przedmiotowej ustawy uzyskanie dochodu spowodowane jest zakończeniem urlopu wychowawczego, uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego i rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej.
Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie przyjęły stanowisko, iż sposób doliczania do dochodu rodziny dochodu uzyskanego przez członka rodziny po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, wynika z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. Należy w tym miejscu podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, pozostaje w sprzeczności z ustawową definicją dochodu zawartą w słowniczku pojęć ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pojęcia, którymi posługuje się w ustawie prawodawca należy zawsze interpretować w zgodzie z podanymi w art. 3 definicjami. Skoro podstawą ustalenia prawa do świadczeń jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, a dochodem rodziny jest dochód z roku poprzedzającego okres zasiłkowy i jego wysokość decyduje o uprawnieniu do świadczeń - to wszelkie zmiany w dochodzie, o których mowa w art. 5 ustawy (utrata bądź uzyskanie dochodu) powinny być dokonywane w zgodzie z przepisami tej ustawy, a nie z przepisami wykonawczymi (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 stycznia 2008 r., II SA/Kr 728/2007, Baza orzeczeń LexPolonica nr 2008891).
Stanowiący ustawową delegację do wydania rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidywał, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych, wstrzymywania lub zawieszenia wypłaty tych świadczeń, a także sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych i wzory: 1) wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, 2) zaświadczenia z urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, 3) oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, oraz innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, 4) wywiadu, o którym mowa w ust. 4a, 5) oświadczenia o dochodach członków rodziny uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, kierując się koniecznością zapewnienia stosownej dokumentacji niezbędnej do sprawnej realizacji świadczeń rodzinnych.
Jak wynika z treści tego przepisu Minister Polityki Społecznej upoważniony został jedynie do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, a nie do określenia dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość "dochodu rodziny" w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Sposób ustalenia dochodu nie może oznaczać wprowadzenia nowych zasad jego obliczania, wykraczających poza regulacje ustawowe. Norma kompetencyjna z art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może stanowić upoważnienia do regulowania materialnoprawnych aspektów kryterium dochodowego. Podejmując akty wykonawcze na podstawie normy ustawowej należy ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły prowadzi do naruszenia prawa. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Z ukształtowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego (por. uzasadnienie wyroku TK z 5 listopada 2001 r. sygn. U 1/01 OTK 2001/8/247 oraz postanowienie SN z 8 sierpnia 2003 r. sygn. V CK 6/02 OSNC 2004/7-8/131) wynika, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego panuje przekonanie, że rozporządzenie jako akt wykonawczy wobec ustawy zdeterminowany jest trzema warunkami: 1) wydania rozporządzenia na podstawie wyraźnego, to jest nie opartego tylko na domniemaniu ani na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu, 2) wydania rozporządzenia, co do przedmiotu i treści normowanych stosunków, w granicach udzielonego przez ustawodawcę upoważnienia do wydania tego aktu, w celu wykonania ustawy, 3) niesprzeczności treści rozporządzenia z normami Konstytucji RP, aktem ustawodawczym, na podstawie którego zostało wydane, a także z wszystkimi obowiązującymi aktami ustawodawczymi, które w sposób bezpośredni lub pośredni regulują materie będące przedmiotem rozporządzenia. Warunki te przełożone na normy prawne, oznaczają odpowiednio zakazy wydawania rozporządzeń: bez upoważnienia ustawowego, niebędących aktami wykonującymi ustawę, sprzecznych z konstytucją i obowiązującymi ustawami.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1842/07 (Baza orzeczeń LexPolonica nr 1987285), a Sąd orzekający w mniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela, rozporządzenie nie może bez wyraźnego upoważnienia ustawy wkraczać w sferę materii prawnych regulowanych innymi ustawami, nie może także zawartych w nich treści przekształcać, modyfikować, a nawet nie powinno ich powtarzać. Naruszenie tych warunków może stwarzać podstawę do postawienia zarzutu niezgodności rozporządzenia z ustawą, taka zaś sytuacją występuje w rozpoznawanej sprawie. Stanowiący ustawową delegację do wydania rozporządzenia art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych upoważniał Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego od świadczeń rodzinnych, a nie do określania dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny, zdefiniowanego w art. 3 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rolą rozporządzenia jest konkretyzacja ustawy, a nie jej uzupełnianie, tak więc regulacje materialnoprawne, które swą treścią wykraczają poza charakter wykonawczy, wychodzą poza granice upoważnienia, co przesądza w rezultacie o niezgodności rozporządzenia z ustawą.
Określenie przez ustawodawcę w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób precyzyjny pojęcia "dochodu rodziny" wyznacza materialnoprawny zakres tego terminu w stosunku do wszystkich aktów wykonawczych wydawanych w oparciu o normy kompetencyjne ustawy o świadczeniach rodzinnych (patrz także wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2009 r., sygn. II SA/Ol 409/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 maja 2009 r., sygn. II SA/Łd 305/09, dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Żaden przepis ustawy nie ustala innej definicji dochodu rodziny, zatem także regulacje dotyczące dochodu utraconego jak i uzyskanego rozpatrywać można tylko w odniesieniu do roku poprzedzającego okres zasiłkowy.
Tym samym zastosowanie przez organy przy obliczaniu dochodu rodziny § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, polegające na dodaniu kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego przez członka rodziny już po zakończeniu roku, z którego dochody stanowiły podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, nie da się pogodzić z celami ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Mając powyższe na uwadze należało uchylić decyzje I i II instancji, gdyż wskazane wyżej naruszenia prawa dotyczyły obu organów. Decyzje zostały wydane w sytuacji, gdy przy obliczeniu wysokości dochodu w rodzinie oparto się na § 18 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, który pozostaje w sprzeczności z ustawą, w związku z czym nieprawidłowo zastosowano art. 5 ust. 1, 4 i 4a oraz art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, gdyż mogło doprowadzić do zawyżenia wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu w rodzinie wnioskodawczyni, a w konsekwencji do odmowy ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Trzeba przy tym zaznaczyć, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Na organie administracji spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu w wypełnianiu tego obowiązku. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i dokona prawidłowego ustalenia przeciętnego dochodu miesięcznego członka rodziny skarżącej, celem rozstrzygnięcia, czy zachodzą podstawy do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło