II SA/Gd 44/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-05-30

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mimo że inwestycja jest już w trakcie realizacji lub została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, a także czy kwestia zgodności lokalizacji inwestycji z planem miejscowym powinna być badana na etapie wydawania postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czy dopiero na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie wykluczają wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji rozpoczętych w warunkach samowoli budowlanej lub w ten sposób zrealizowanych, a postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest wówczas związane z postępowaniem legalizacyjnym. Ponadto, kwestia zgodności lokalizacji inwestycji z planem miejscowym aktualizuje się dopiero na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie na wcześniejszym etapie wydawania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na adaptacji części hali na malarnię pojazdów tramwajowych i autobusowych. Skarżące spółdzielnia mieszkaniowa i wspólnota mieszkaniowa zarzucały m.in. naruszenie planu miejscowego, zasadę ekonomii postępowania oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących informowania i udziału stron w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skarg A w Gdańsku i B w Gdańsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargi. Postanowieniem z 22 listopada 2016 r., nr [..], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") oraz art. 64 ust. 1 i art. 65 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., zwana dalej "u.o.o.ś."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z 4 grudnia 2015 r., wydane na podstawie art. 63 ust. 1 i 4, art. 68 ust. 2, art. 64 ust. 1 i art. 65 u.o.o.ś., stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny odziaływania na środowiska dla przedsięwzięcia: Adaptacja części hali [..] w G. przy ul. W. na malarnię pojazdów tramwajowych i autobusowych oraz określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienia te wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: We wniosku z 15 maja 2015 r. A. (w skrócie jako A.) zwrócił się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowanych dla przedsięwzięcia pod nazwą "Zaprojektowanie oraz dostawa wraz z montażem kabiny lakierniczej do lakierowania i suszenia pojazdów tramwajowych i autobusowych w hali [..]przy ul. W. S". Zgodnie z przedłożoną kartą informacyjną, planowane przedsięwzięcie polegać ma na adaptacji części hali [..] na malarnię pojazdów tramwajowych i autobusowych. Organ I instancji zaliczył ww. przedsięwzięcie do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można stwierdzić obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W związku z tym organ I instancji, zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. uzyskał opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który w postanowieniu z 4 września 2015 r. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wydał opinii w sprawie, co - zgodnie z treścią art. 78 ust. 4 u.o.o.ś. - traktuje się jako brak zastrzeżeń. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji uzyskał informację, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie prowadzonych robót budowalnych związanych z przebudową budynku hali zajezdni tramwajowej położonej na nieruchomości przy ulicy W. w G.(działka nr [..]). Z ustaleń tego organu wynika, że we wnętrzu hali zajezdni tramwajowej przeprowadzono roboty budowalne związane z wybudowaniem komory lakierniczej z instalacjami. Nie przystąpiono jednak do użytkowania lakierni i malarni. Oceniając stopień zaawansowania robót budowlanych w kontekście możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w analizowanej sytuacji organ I instancji stwierdził, że istnieje możliwość wydania decyzji środowiskowej także dla przedsięwzięć znajdujących się w trakcie realizacji, ale przed jej zakończeniem. Z postanowień art. 59 ust. 1 i art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. nie wynika bowiem wprost zakaz określenia uwarunkowań środowiskowych już po rozpoczęciu realizacji przedsięwzięcia. Co więcej, ograniczenia takie nie wynikają również z postanowień art. 2 ust. 1 dyrektywy 2011/92/WE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Organ wskazał również, że także z orzecznictwa wynika, że "fakt rozpoczęcia realizacji inwestycji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację określonego przedsięwzięcia inwestycyjnego". Jeżeli taka ocena dotyczy przedsięwzięć będących w toku, a nie zrealizowanych i nie uruchomionych w ramach postępowania zmierzającego do ich legalizacji, a inwestor wnioskuje o przeprowadzenie oceny oddziaływania środowiskowego, to za celowe należy uznać przeprowadzenie takiej oceny i uzyskanie pełnej wiedzy na temat skutków środowiskowych tej inwestycji, która przecież nie funkcjonuje jeszcze w środowisku. Mając powyższe na względzie organ uznał, że w niniejszej sprawie konieczne jest określenie uwarunkowań środowiskowych dla przedmiotowej inwestycji, która jeszcze nie została uruchomiona, a która tym samym nie oddziałuje obecnie negatywnie na środowisko. Postępowanie winno być prowadzone w celu wskazania czynników, które mogą występować, w trakcie dalszego etapu realizacji przedsięwzięcia i jego eksploatacji, a które mogą mieć znaczenie dla ochrony środowiska. Oceniając przedsięwzięcie z punktu widzenia kryteriów zakwalifikowania go do nałożenia obowiązku oceny, organ wskazał, że przedsięwzięcie objęte przedmiotowym wnioskiem, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71; w skrócie jako "rozporządzenie z 9 listopada 2010 r."), kwalifikuje się - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 14 - jako: "instalacje do powierzchniowej obróbki substancji, przedmiotów lub produktów z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych, z wyłączeniem zmian tych instalacji polegających na wprowadzeniu do ciągu technologicznego kontenerowych urządzeń odzysku rozpuszczalników". Organ dodał, że etap realizacji inwestycji związany jest z czasowym wzrostem zanieczyszczenia atmosfery i natężenia hałasu oraz wibracji, w wyniku pracy sprzętu budowlanego, transportu materiałów budowlanych oraz składowania materiałów budowlanych (potencjalne źródło pylenia). Wskazał też, że planowana inwestycja zlokalizowana jest poza obszarami Natura 2000. Ponadto, w związku z rodzajem i lokalizacją przedsięwzięcia, oddaloną o bezpieczną odległość od granic Państwa, wykluczona jest możliwość oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszary położone poza granicami Polski, zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji. Nie zachodzą więc przesłanki do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym. Organ I instancji uznał też, że omawiane przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [..]. Organ wyjaśnił nadto, że przedsięwzięcie będzie źródłem emisji lotnych związków organicznych, przy wykorzystaniu farb zawierających w swym składzie substancje szkodliwe, łatwopalne, oraz niebezpieczne dla środowiska wodnego. Oszacowania wymaga przewidywana ilość magazynowanych i znajdujących się w instalacjach farb i rozpuszczalników pod katem możliwości wystąpienia sytuacji awaryjnej. Po przeanalizowaniu szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę położenie planowanej inwestycji w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, a także postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 4 września 2015 r., organ I instancji uznał za konieczne nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyły: Własnościowa Spółdzielnia Mieszkaniowa [..] (w skrócie jako "Spółdzielnia Mieszkaniowa") oraz Wspólnota Mieszkaniowa "[..] (w skrócie jako "Wspólnota Mieszkaniowa"). W zażaleniach zarzuciły organowi I instancji naruszenie art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. oraz postanowień planu miejscowego. Skarżące stwierdziły, że planowane zamierzenie jest sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego, wobec czego organ I instancji nie powinien był wydawać skarżonego postanowienia, lecz wydać decyzję opartą o art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., stwierdzając niezgodność przedsięwzięcia z planem miejscowym, co uzasadnia także ekonomika procesowa. Jak wyjaśniły, teren inwestycji leży w strefie oznaczonej nr 85 (karta terenu 044), zdefiniowanej w planie miejscowym jako "teren obsługi komunikacji - parking, pętla tramwajowa, węzły integracyjne". Malarnia pojazdów, w ich ocenie nie jest związana z funkcjonowaniem zajezdni tramwajowej, a charakteryzuje się emisją szkodliwych dla zdrowia związków chemicznych i odoru, które to uciążliwości nie zostały wymienione w ustaleniach planu miejscowego. Skarżące podkreśliły, że jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. Stwierdziły też, że jeżeli w ocenie organu II instancji przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z planem miejscowy, to wnoszą o utrzymanie postanowienia w mocy. Rozpoznając powyższe zażalenia Kolegium wskazało na treść art. 71 i art. 60 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. Wyjaśniło, że planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenie z 9 listopada 2010 r. Kolegium powołało się też na art. 63 ust. 1 i 4 u.o.o.ś. i stwierdziło, że postanowienie organu I instancji nie narusza art. 63 ust. 1 i 4 u.o.o.ś. i zostało wydane po zasięgnięciu opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. Stwierdzając obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem, organ I instancji uwzględnił uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. oraz opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Kolegium uznało za niezasadne zarzuty zażaleń sprowadzające się do zaakcentowania naruszenia ekonomii procesowej, polegającej na tym, że organ niepotrzebnie proceduje w kierunku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zamiast od razu wydać decyzję, o której mowa w art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. Jak wyjaśniło, że postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku inwestora o wydanie decyzji środowiskowej jest co do zasady wieloetapowe i może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko dla inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Możliwe jest zakończenie tego postępowania bez przeprowadzania wieloetapowej procedury decyzją odmowną wydaną w oparciu o przepis art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze u.o.o.ś., jeżeli lokalizacja inwestycji jest sprzeczna z ustaleniami planu, jednak konieczność poczynienia ustaleń dotyczących zgodności lokalizacji inwestycji z planem miejscowym aktualizuje się dopiero na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś na wcześniejszym etapie, inicjowanym wydaniem postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wśród uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., które analizuje się przy rozważeniu nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jest jedynie usytuowanie przedsięwzięcia z uwzględnieniem uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, uwzględniające czynniki wymienione w lit. a-k, natomiast przepisy art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. nie uzależniają wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko od stwierdzenia zgodności lokalizacji inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Oznacza to, że postanowienie stwierdzające taki obowiązek, powinno zostać wydane nawet wtedy, gdy lokalizacja inwestycji pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego, czego jednak Kolegium nie przesądza na tym etapie, bowiem nie stanowi to przedmiotu niniejszego postępowania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że przywołane w zażaleniach wyroki NSA zapadły w postępowaniach ze skarg na decyzje wydane w oparciu o art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., a nie na postanowienia wydane w oparciu o art. 63 ust. 1-2 tej ustawy. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że zarzut sprzeczności lokalizacji inwestycji z ustaleniami planu miejscowego jest zatem przedwczesny, bowiem może być on podnoszony dopiero w odwołaniu od decyzji środowiskowej. Skargi na powyższe postanowienie złożyły - Własnościowa Spółdzielnia Mieszkaniowa [..] oraz Wspólnota Mieszkaniowa [..] (skarga Wspólnoty Mieszkaniowej została zarejestrowana pod sygn. II SA/Gd 45/17). W skardze Spółdzielni Mieszkaniowej zarzucono: - naruszenie § 2 ust. 2 planu miejscowego poprzez błędne przyjęcie, że w strefie oznaczonej numerem 85 dopuszcza się lokalizację malarni pojazdów tramwajowych i autobusowych; - naruszenie art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. w związku z art. 12 § 1 k.p.a., poprzez brak jego zastosowania i wydanie postanowienia mimo sprzeczności przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego, co narusza zasadę ekonomii postępowania; - naruszenie art. 9 i art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie skarżącej należytego i wyczerpującego poinformowania oraz czynnego udziału w postępowaniu poprzez sposób powiadomienia strony skarżącej o rozstrzygnięciu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia Mieszkaniowa podtrzymała swoje stanowisko co do sprzeczności inwestycji z zapisami planu miejscowego. Skarżąca wskazała na treść art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca stwierdziła, że ww. przepis w zdaniu pierwszym zawiera normę wprowadzającą podstawowe kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec tego, jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z tym planem, wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. W związku ze sprzecznością przedsięwzięcia z planem miejscowym, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia powinno zatem zakończyć się wydaniem decyzji odmownej w tej sprawie, bez konieczności prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowiska, a jego dalsze prowadzenie jest sprzeczne z zasadą ekonomii postępowania, wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. Skarżąca zakwestionowała również stanowisko SKO, że kwestie zgodności inwestycji z planem miejscowym należy rozważyć w momencie wydania decyzji, nie zaś we wstępnym postępowaniu zmierzającym do wydania postanowienia. Jej zdaniem, dalsze postępowanie w sprawie będzie generowało znaczne środki czasowe i finansowe dla wszystkich stron, jak i dla organów orzekających w postępowaniu. Skarżąca zaznaczyła nadto, że przedmiotową lakiernię zaplanowano na terenie zajezdni tramwajowej położonej w centrum osiedla mieszkaniowego [..], w bliskim sąsiedztwie przedszkoli, szkół i terenów rekreacyjnych, które - zgodnie z zamierzeniami władz miasta - mają być rozwijane w tej okolicy. Argumentując naruszenie art. 9 i art. 12 k.p.a. skarżąca stwierdziła, że inwestor został powiadomiony o treści postanowienia poprzez przesłanie mu go, podczas gdy skarżąca nie otrzymała pisemnego zawiadomienia. Organ obwieścił je w dniu 29 listopada 2016 roku, publikując zawiadomienie na stronie internetowej. W ww. zawiadomieniu brak było jednak treści postanowienia. Skarżąca w związku z tym do dnia 27 grudnia 2016 roku nie miała wiedzy o opublikowaniu i treści postanowienia organu. Nie zapewniono jej zatem należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Poza tym organ w istotny sposób ograniczył skarżącej czynny udział w postępowaniu. W zaistniałej sytuacji skarżąca zmuszona była odnieść się do rozstrzygnięcia SKO w krótkim czasie i to w okresie świąteczno - noworocznym, gdy nie miała możliwości skorzystania z właściwej pomocy prawnej. Skarga Wspólnoty Mieszkaniowej zawiera takie same zarzuty jak wyżej opisana skarga Spółdzielni Mieszkaniowej i tożsamą argumentację dotyczącą tych zarzutów. Postanowieniem z 15 marca 2017 r., wydanym na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zarządził połączenie sprawy toczącej się pod sygn. akt II SA/Gd 45/17 ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej z niniejszą sprawą (toczącą się pod sygn. akt II SA/Gd 44/17) ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i nakazał dalsze prowadzenie połączonych spraw pod sygn. akt II SA/Gd 44/17. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, powtarzając argumentację sformułowaną w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z 17 marca 2017 r. skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa w uzupełnieniu skargi w zakresie zarzutu naruszenia art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. w zw. z 12 k.p.a. wskazała, że wbrew stwierdzeniu organu odwoławczego, ocena zgodności inwestycji z planem miejscowym należy do organu wydającego decyzję środowiskową i powinna być dokonana już na etapie wstępnym, tj. tzw. screeningu, czyli inicjowanym wydaniem postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem skarżącej, odmienne stanowisko jest niezasadne, ponieważ w raporcie istnieje możliwość przedstawienia wariantowana lokalizacji inwestycji ze względu na położenie, a w przypadku analizowanej inwestycji każdy wariant przedsięwzięcia – bez względu na jego położenie – będzie niezgodny z planem miejscowym. Dalsze procedowanie organów zatem narusza zasadę ekonomiki procesowej, gdyż inwestor nie uzyska decyzji środowiskowej z uwagi na oczywistą niezgodność inwestycji z planem miejscowym. Skarżąca wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych, które jest zbieżne z zaprezentowanym przez nią tokiem rozumowania. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718ze zm.; w skrócie jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 4 grudnia 2015 r. - stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "Adaptacji części hali [..] w G. przy ul. W. na malarnię pojazdów tramwajowych i autobusowych" oraz określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kontrolowane postanowienia wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., zwana dalej "u.o.o.ś."). Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Organ II Instancji rozstrzygając niniejszą sprawę dokonał bowiem prawidłowych ustaleń faktycznych, a postępowanie przeprowadził bez istotnych naruszeń wskazanej wyżej ustawy oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). W oparciu o poczynione ustalenia, Kolegium sformułowało także prawidłowe wnioski i zastosowało właściwe przepisy prawa materialnego. Oceniając treść skarg i zawartych w nich zarzutów należy mieć na względzie przedmiot zaskarżonego postanowienia. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - szczegółowo opisany przez organ I instancji. Oceniane postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zaplanowanego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., wdanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się również i pogląd ten Sąd orzekający w tej sprawie podziela, że przepisy u.o.o.ś. nie wykluczają wydania decyzji środowiskowej również w stosunku do inwestycji rozpoczętych w warunkach samowoli budowlanej, czy też w ten sposób zrealizowanych. W takich przypadkach postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej jest związanie z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, zmierzającym do legalizacji popełnionej samowoli (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. II SA/Gl 275/16, LEX nr 2078009). Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu, planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Częścią postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle art. 59 ust. 1 u.o.o.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (tzw. grupa I - obligatoryjnie) oraz realizacja planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostanie stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, czyli w drodze selekcji indywidualnej (tzw. grupa II - fakultatywnie). W sprawie jest bezsporne, że organy prawidłowo zaliczyły przedmiotowe przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako wskazane w § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71; w skrócie jako "rozporządzenie z 9 listopada 2010 r."). Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., w przypadku przedsięwzięcia z grupy II obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania na środowisko. Z art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. wynika natomiast, że postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Zgodnie zaś z art. 65 ust. 3 u.o.o.ś., uzasadnienia postanowień, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinny zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ww. ustawy, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień. Wydane w sprawie postanowienie Prezydenta Miasta, w którym organ ten stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, spełnia wymogi wynikające z przytoczonych powyżej przepisów ustawy. W postanowieniu tym organ I instancji odniósł się do wszystkich kwestii, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., a które - stosownie do art. 65 ust. 3 tej ustawy, winny być uwzględnione w uzasadnieniu postanowienia. Organ I instancji przedstawił w uzasadnieniu postanowienia jakie okoliczności legły u podstaw dokonanej kwalifikacji prawnej planowanego przedsięwzięcia pod kątem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nałożony obowiązek sporządzenia raportu odpowiada wymogom art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. Oceniając natomiast zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd uznał, że organ odwoławczy należycie i trafnie odniósł się do podniesionych w zażaleniach zarzutów, nie zaniedbując przy tym skontrolowania całego postanowienia organu I instancji. Zarzuty formułowane przez skarżące - Spółdzielnię Mieszkaniową i Wspólnotę Mieszkaniową, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w treści skarg, nie mogły skutkować ich uwzględnieniem. Zarzuty obu skarg (podobnie jak i zażaleń) dotyczą przede wszystkim naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania (vide art. 12 k.p.a.) polegającego w ocenie skarżących na tym, że organy niepotrzebnie procedują w tej sprawie kierunku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zamiast od razu wydać decyzję, o której mowa w art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., z uwagi na sprzeczność inwestycji z zapisami planu miejscowego. W ocenie Sądu te zarzuty skarg są niezasadne, a stanowiący ich podstawę zarzut niezgodności inwestycji z planem miejscowym przedwczesny, zważywszy na to, że przedmiotem tej sprawy jest nałożony na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem § 2 ust. 2 planu miejscowego (zawierającego definicje stref funkcyjnych ustalonych w planie, w tym strefy 85) poprzez błędne przyjęcie, że w strefie oznaczonej numerem 85 (85 - tereny obsługi komunikacji - parking, pętla tramwajowa, węzły integracyjne), w której zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja, dopuszcza się lokalizację malarni pojazdów tramwajowych i autobusowych, był niezasadny. Kolegium nie oceniało, czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna z tym ustaleniem planu miejscowego. Uznało bowiem, w ocenie Sądu zasadnie, że na etapie wydawania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organ nie przesądza o zgodności lokalizacji inwestycji z ustaleniami planu miejscowego, a zatem ta kwestia nie stanowi przedmiotu tego postępowania. Z przepisu art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. wynika, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego, a zatem Kolegium prawidłowo uznało, że obowiązek poczynienia takich ustaleń aktualizuje się dopiero na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś na etapie wydawania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Takie stanowisko zostało wyrażone także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Rz 1107/13, zaakceptowanym w pełni przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. II OSK 1380/14 (oba orzeczenia w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie także zaakcentował treść art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., wyjaśniając, że: "konieczność poczynienia ustaleń dotyczących takiej zgodności (zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego – przyp. tutejszego Sądu) aktualizuje się dopiero na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś tak jak w niniejszej sprawie, na etapie wydawania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym uwagi skarżącego kwestionujące nałożony w sprawie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są przedwczesne." Podkreślić przy tym również należy, że z art. 63 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. wyraźnie wynika, że postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wydaje się, uwzględniając jedynie usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – uwzględniające m.in. różne obszary chronione i gęstość zaludnienia. Organ I instancji uwzględnił ten przepis, ustalając, że planowana inwestycja zlokalizowana jest poza obszarami Natura 2000. Najbliżej położony obszar Natura 2000 znajduje się bowiem od miejsca inwestycji w odległości: ok. 2,4 km na północny wschód – [..]. Ustalił też, że inne najbliżej położone obszary objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651) to: ok. 1,4 km na zachód – [..] Park Krajobrazowy, ok. 1,5 m na południe - zespół przyrodniczo krajobrazowy "[..]". Organ uwzględnił także, iż inwestycja oddziaływać będzie na mieszkańców sąsiadującej z przedsięwzięciem zabudowy mieszkaniowej. Określając zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - zgodnie z art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. - wskazał bowiem, że winien on zostać sporządzony ze szczególnym uwzględnieniem: - dokładnej charakterystyki technologii produkcji, wraz z określeniem skali przedsięwzięcia (prognozowanej ilości pojazdów, powierzchni malowanych pojazdów, zawartości lotnych związków organicznych w wykorzystywanych farbach oraz rozpuszczalnikach) oraz wskazaniem miejsca prowadzenia prac przygotowawczych (szpachlowanie i szlifowanie), - wielkości emisji lotnych związków organicznych (LZO) z kabiny malarskiej wraz z oceną czy proces nakładania powłok malarskich uwzględniony został w załączniku nr 9 do rozporządzenia z dnia 4 listopada 2014r w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1546) oraz czy podlega on wymaganiom obejmującym dopuszczalne wielkości emisji LZO, zawarte w załączniku nr 10 do tego rozporządzenia; jeżeli tak należy udokumentować czy instalacja spełnia standardy emisyjne dla tego zanieczyszczenia, - charakterystyki skumulowanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia z instalacjami i urządzeniami funkcjonującymi na terenie zakładu, zwłaszcza oddziaływania hałasu, emitowanego przez projektowane i istniejące źródła, na tereny chronione akustycznie, - emisji substancji zapachowych oraz ich ewentualnego oddziaływania na mieszkańców sąsiadującej z przedsięwzięciem zabudowy mieszkaniowej, - oceny zagrożenia sytuacjami awaryjnymi na skutek magazynowania i stosowania substancji łatwopalnych oraz rozwiązań technicznych i organizacyjnych ograniczających możliwości wystąpienia sytuacji awaryjnej, - analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na klimat, ze wskazaniem ewentualnego wpływu zmian klimatycznych na przedsięwzięcie, pod kątem emisji LZO, - analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Kolegium te wymogi odnośnie zakresu raportu w pełni zaakceptowało, nie badało natomiast, czy planowane przedsięwzięcie zgodnie jest ze wskazywanymi przez skarżące zapisami planu miejscowego dotyczącymi funkcji terenu, na którym ma zostać ta inwestycja zrealizowana. Słusznie bowiem uznało, mając na uwadze treść art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., że zgodność ta winna zostać zbadana przez właściwy organ dopiero po dokonaniu analizy treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożonego przez inwestora, w którym w sposób szczegółowy, zgodny z powyższymi wymogami, zostanie opisane przedsięwzięcie stanowiące przedmiot niniejszego postępowania, w tym zostanie wskazana jego skala i zakres oddziaływania. Umożliwi to dokonanie prawidłowej oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma charakter wieloetapowy. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, (a takie przedsięwzięcie jest planowane przez wnioskodawcę) wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jego realizacji, przy czym w pierwszej kolejności omawiana ustawa określa wymóg dokonania kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia pod względem obowiązku przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko. Gdy właściwy organ zakwalifikuje takie przedsięwzięcie jako wymagające przeprowadzenia takiej oceny, wydaje, tak jak w przedmiotowej sprawie, postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skutkuje to jednocześnie nałożeniem na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym inwestor winien zawrzeć analizę okoliczności i elementów określonych w tym postanowieniu, a ponadto dostosować raport do wymogów określonych w art. 66 i art. 67 u.o.o.ś. Dokonanie szczegółowej oceny planowanego przedsięwzięcia – w tym jego skali i oddziaływania - jest zatem możliwe dopiero po uzyskaniu od inwestora wspomnianego raportu. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji - wydając postanowienie w trybie art. 63 ust.1 u.o.o.ś. - słusznie uznał zatem, że dla planowanej inwestycji niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i w tym celu zobowiązał inwestora do sporządzenia raportu w zakresie przewidzianym w art. 66 tej ustawy oraz wskazał na elementy, które wymagają szczegółowej analizy, posiłkując się w tym zakresie również postanowieniem organu opiniującego (vide postanowienie RDOŚ z 4 września 2015 r.). Kolegium zgodnie z prawem postanowienie to zaakceptowało, przyjmując przy tym prawidłowo, że na tym etapie postępowania organy nie stwierdzają zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego. Nie doszło zatem w tej sprawie do zarzucanego w skargach naruszenia art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. w związku z art. 12 § 1 k.p.a. Powołując się na zasadę szybkości i prostoty postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a., nie można bowiem kreować obowiązków organów nieprzewidzianych przepisami prawa, a ze wskazywanego przez skarżące przepisu art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. jasno wynika, że obowiązek organu dotyczący stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego aktualizuje się dopiero na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś na etapie wydawania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zarzucane w skargach uchybienia dotyczące sposobu doręczenia, czy też powiadomienia o treści zaskarżonego postanowienia, stanowiące w ocenie skarżących istotne naruszenie art. 9 i art. 10 k.p.a. pozostawały bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, skoro skarżące w terminie wniosły do sądu administracyjnego skargi na te postanowienie i miały czas na ich uzupełnienie, z czego skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa skorzystała, składając stosowne pismo procesowe. Skarżące czynnie uczestniczyły również w postępowaniu administracyjnym, zaskarżając w terminie postanowienie organu pierwszej instancji stosownymi zażaleniami. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisów art. 9 i art. 10 k.p.a., które mogłoby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia byłoby zasadne jedynie w sytuacji, gdy Sąd stwierdziłby takie naruszenie ww. przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził w tej sprawie naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia i z tej przyczyny - na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił obie skargi, jako bezzasadne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło