II SA/Gd 443/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Patrycja Czupyt po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr SKO Gd/1670/25 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 7 marca 2025 r. nr 001421/ZP/03/2025. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z 31 stycznia 2022 r. R. L. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wystąpiła do Prezydenta Miasta Gdyni (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z 3 lutego 2022 r. Prezydent, na podstawie art. 16 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej: "u.ś.r.", przyznał Wnioskodawczyni świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2024 r. Decyzją z 27 marca 2024 r. Prezydent, na podstawie art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r., poz. 2768), zmienił decyzję z 3 lutego 2022 r. przedłużając Stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne. Decyzją z 16 października 2024 r. Prezydent, na podstawie art. 32 u.ś.r., art. 2 ustawy z dnia 25 września 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1494) oraz art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", zmienił decyzję z 3 lutego 2022 r. przedłużając Stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca, w którym zostanie wydane kolejne ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż do dnia 31 marca 2025 r. Pismem z 2 stycznia 2025 r. Prezydent wystąpił do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdyni (dalej: "Zespół") o informację, czy orzeczenie nr PZON.7121.98.2022 zachowało ważność zgodnie z art. 6bb ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.) - dalej: "ustawa o rehabilitacji", a jeśli tak, to do kiedy. W odpowiedzi (pismo z 13 stycznia 2025 r.) Zespół poinformował, że Strona posiada ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności nr PZON.7121.16.2024 wydane 13 lutego 2024 r. Wskazano, że orzeczenie to zostało uchylone w części dotyczącej odpowiednego zatrudnienia przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku dnia 24 kwietnia 2024 r. orzeczeniem nr WZON.9531.1.506.2024. Jednocześnie Zespół poinformował, że poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności wydane dnia 24 stycznia 2022 r. nr PZON.7121.98.2022 było przedłużone do 24 kwietnia 2024 r., tj. do czasu wydania nowego ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Postanowieniem z 6 lutego 2025 r. Prezydent, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 149 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 16 października 2024 r. Decyzją z 7 marca 2025 r. Prezydent, na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., uchylił decyzję z 16 października 2024 r. w całości (pkt 1) i odmówił przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (pkt 2). W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że decyzją z 3 lutego 2022 r., zmienioną decyzją z 27 marca 2024 r., ustalił Stronie prawo do świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjny osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w kwocie 215,84 zł miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2022 r. do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanie się ostateczne. Prezydent podał, że decyzją z 16 października 2024 r. zmieniono decyzję z 3 lutego 2022 r. przedłużając Stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca, w którym zostanie wydane kolejne ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż do 31 marca 2025 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wydanie tej decyzji było związane z wejściem w życie art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji, który stanowi, że jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Prezydent wskazał, że 16 października 2024 r. dokonał elektronicznej weryfikacji orzeczenia o niepełnosprawności z 24 stycznia 2022 r., które było podstawą przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, Z pozyskanej informacji wynikało, że orzeczenie to - po uwzględnieniu art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji, zachowuje ważność do 31 marca 2025 r. (data zapisana pierwotnie na orzeczeniu: 31 stycznia 2024 r.). Organ pierwszej instancji podał następnie, że 23 stycznia 2025 otrzymał informację z Zespołu, z której wynika, że do orzeczenia z 24 stycznia 2022 r. nie miał zastosowania art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Tym samym w dniu wydania decyzji z 16 października 2024 r. nie posiadał on poprawnej informacji na temat ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Z uwagi na zaistniałą sytuację postanowieniem z 6 lutego 2025 r. zostało wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 16 października 2024 r. Po przytoczeniu treści art. 151 § 1 k.p.a. Prezydent podniósł, że w przedstawionych okolicznościach należało uchylić decyzję z 16 października 2024 r. oraz odmówić przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Nie zostały bowiem spełnione przesłanki uzasadniające dalszą wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Wnioskodawczynię Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 24 kwietnia 2025 r. utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 16 i art. 24 u.ś.r. oraz art. 151 k.p.a., a następnie opisał dotychczasowy przebieg postępowania, w tym wydane w sprawie decyzje. W ocenie Kolegium, mając na uwadze stan prawny i faktyczny niniejszej sprawy, zasadne było orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji jako prawidłowej i uzasadnionej w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji rozpatrując niniejszą sprawę w trybie wznowieniowym wykazał istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co z kolei skutkowało koniecznością wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 151 § 1 tej ustawy. Kolegium zwróciło uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezydent przytoczył okoliczności faktyczne sprawy i wyjaśnił, że wydanie w dniu 16 października 2024 r. decyzji zmieniającej decyzję z 3 lutego 2022 r. w przedmiocie ustalenia prawa Strony do zasiłku pielęgnacyjnego było związane z wejściem w życie przepisu art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Przyjęto, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności Wnioskodawczyni z 24 stycznia 2022 r., na podstawie którego Stronie został przyznany zasiłek pielęgnacyjny po uwzględnieniu ww. przesłanki, zachowuje ważność do 31 marca 2025 r., co z kolei skutkowało wydaniem w dniu 16 października 2024 r. decyzji zmieniającej decyzję z 3 lutego 2022 r. i przedłużeniem prawa Strony do zasiłku pielęgnacyjnego do ostatniego dnia miesiąca, w którym wydane zostanie kolejne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż do 31 marca 2025 r. Organ odwoławczy podał, że w dniu 16 października 2024 r. organ pierwszej instancji dokonał elektronicznej weryfikacji orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 24 stycznia 2022 r. i ustalił, że orzeczenie to zachowuje ważność do 31 marca 2025 r., a nie - jak było pierwotnie zapisane - do 31 stycznia 2024 r. Ponadto w dniu 23 stycznia 2025 r. Prezydent otrzymał informację z Zespołu, z której wynika, że przepis art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji nie miał zastosowania w stosunku do orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 24 stycznia 2022 r., które zgodnie z elektronicznym krajowym systemem monitoringu orzekania o niepełnosprawności zachowuje ważność do 31 marca 2025 r., o czym organ pierwszej instancji nie posiadał wiedzy w dniu wydania decyzji w sprawie przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W świetle powyższych ustaleń Kolegium oceniło, że kwestie podnoszone przez Stronę w odwołaniu pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, ponieważ decyzja Prezydenta o uchyleniu w całości w trybie wznowieniowym ostatecznej decyzji z 16 października 2024 r., zmieniającej decyzję z 3 lutego 2022 r. w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego, zapadła po wykazaniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dodano, że w sytuacji, w której Strona na mocy ostatniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 24 kwietnia 2024 r. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności nastąpiła utrata prawa Strony do przedmiotowego świadczenia. W skardze na decyzję organu odwoławczego R. L. wyjaśniła, że do końca stycznia 2024 r. miała przyznany znaczny stopień niepełnosprawności i w związku z tym otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny. Skarżąca zaznaczyła, że w terminie złożyła wniosek o przedłużenie orzeczenia, a następnie odwołała się od decyzji i czekała na decyzję. Skarżąca podała, że w marcu pracownik urzędu miasta zapewnił ją telefonicznie, że ma w dalszym ciągu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Na prośbę pracownika urzędu miasta Skarżąca przesłała wszystkie dokumenty otrzymując informację, że wszystko się zgadza i w kwietniu po świętach otrzyma zasiłek z wyrównaniem od lutego, natomiast w razie następnego orzeczenia ma poinformować urząd miasta, co też uczyniła. W związku z powyższym zdziwienie Skarżącej wzbudziła informacja, że ma zwracać jakieś kwoty nienależnego jej świadczenia. Skarżąca podkreśliła, że od połowy marca urząd wiedział, iż odwołuje się, ponieważ otrzymała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podała, że pod koniec grudnia otrzymała odpowiedź podtrzymującą decyzję o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i niezdolności do pracy, którą wysłała do urzędu miasta, jak również oświadczenie, że nie będzie się już odwoływała. W odpowiedzi poinformowano, że w związku z tym od stycznia zasiłek nie będzie już przysługiwał, chyba że będą składane kolejne wnioski. Podsumowując Skarżąca podniosła, że wszystko zrobiła zgodnie ze wskazówkami urzędnika i nie rozumie, dlaczego teraz ma zwracać jakieś kwoty zasiłku, które z informacji i z pism z urzędu miasta jej się należały. Skarżąca zwróciła uwagę, że najpierw otrzymała pismo, iż prawo do świadczenia zostaje przedłużone do końca września, a następnie, że do końca marca 2025 r. Skarżąca podkreśliła, że nie zrobiła nic przeciwko żadnemu urzędowi, wszystko zrobiła zgodnie ze wskazówkami urzędnika z urzędu miasta, a teraz ma za to ponieść konsekwencje. Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 24 kwietnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z 7 marca 2025 r., którą organ pierwszej instancji uchylił swoją decyzję z 16 października 2024 r. w całości (pkt 1) i odmówił R. L. przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (pkt 2). Z powyższego wynika, że kwestionowane w niniejszym postępowaniu sądowym decyzje zostały podjęte w nadzwyczajnym trybie postępowania, w wyniku którego legalnie dochodzi do podważenia sformułowanej w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) zasady trwałości decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania administracyjnego jest bowiem instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. Wymaga to przeprowadzenia takiego postępowania z zachowaniem wszystkich reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania Prezydent w postanowieniu z 6 lutego 2025 r. wskazał przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"): z 5 września 2023 r. sygn. akt II OSK 2176/21, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 63/19, z 27 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1794/18, z 15 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1961/15 i z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1937/11, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i w doktrynie (tak: M. Jaśkowska, [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego LEX/el. 2024) ugruntowany jest pogląd, że uchylenie ostatecznej decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. obwarowane jest łącznym wystąpieniem trzech przesłanek. Po pierwsze: ujawnione istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody są nowe. Drugą przesłanką jest wymóg istnienia "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest zaś to, że "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania może więc nastąpić nie tylko wówczas, gdy wyjdą na jaw nowe dowody, ale także w sytuacji, gdy mamy do czynienia z nowymi okolicznościami faktycznymi istotnymi dla sprawy. Każda z tych przesłanek jest samodzielną podstawą wznowienia postępowania. W odniesieniu do nowych okoliczności istotne jest jedynie to, aby miały one miejsce przed wydaniem ostatecznej decyzji, były one istotne dla sprawy oraz nie były znane organowi w momencie jej wydawania. Jednocześnie należy wskazać, że ujawnienie się nowych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia (ujawnienia się) dowodów po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Stąd też wznowić postępowanie należy także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody powstaną po wydaniu decyzji, ale ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział. Wznowienie postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego powinno zatem doprowadzić do ponownej oceny uprawnień wnioskodawcy z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego regulujących te zagadnienia. Organ prowadzący postępowanie wznowieniowe powinien dokonać wszechstronnej oceny, przeprowadzając ewentualne uzupełniające postępowanie wyjaśniające, czy wnioskodawca w świetle nowych okoliczności faktycznych, nieznanych uprzednio organowi, spełnia ustawowe warunki uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W postanowieniu o wznowieniu postępowania Prezydent wskazał, że 23 stycznia 2025 r. otrzymał informację z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdyni, z której wynika, że do orzeczenia z 24 stycznia 2022 r. nie miał zastosowania art. 6bb ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.). Tym samym, w dniu wydania decyzji z 16 października 2024 r. nie posiadał on poprawnej informacji na temat ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Wskazany wyżej przepis stanowi, że jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Konfrontując treść przytoczonej wyżej regulacji z treścią informacji Zespołu z 13 stycznia 2025 r. należy stwierdzić, że - wbrew stanowisku organu pierwszej instancji - z pisma tego nie wynikają okoliczności, o jakich pisze Prezydent zarówno w postanowieniu o wznowieniu postępowania, jak i w decyzji z 7 marca 2025 r. W piśmie z 13 stycznia 2025 r. Zespół poinformował, że Skarżąca posiada ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności nr PZON.7121.16.2024 wydane 13 lutego 2024 r. Wskazano, że orzeczenie to zostało uchylone w części dotyczącej odpowiednego zatrudnienia przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku orzeczeniem z 24 kwietnia 2024 r. Jednocześnie Zespół poinformował, że poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności wydane 24 stycznia 2022 r. nr PZON.7121.98.2022 było przedłużone do 24 kwietnia 2024 r., tj. do czasu wydania nowego ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z kolei w uzasadnieniu decyzji z 24 kwietnia 2025 r. Kolegium wskazało, że w dniu 16 października 2024 r. Prezydent dokonał elektronicznej weryfikacji orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 24 stycznia 2022 r. i ustalił, że orzeczenie to zachowuje ważność do 31 marca 2025 r., a nie - jak było pierwotnie zapisane - do 31 stycznia 2024 r. Organ odwoławczy wskazał również, że w dniu 23 stycznia 2025 r. organ pierwszej instancji otrzymał informację z Zespołu, z której wynika, że przepis art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji nie miał zastosowania w stosunku do orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 24 stycznia 2022 r., które zgodnie z elektronicznym krajowym systemem monitoringu orzekania o niepełnosprawności zachowuje ważność do 31 marca 2025 r., o czym organ pierwszej instancji nie posiadał wiedzy w dniu wydania decyzji w sprawie przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Lektura uzasadnienia decyzji Kolegium prowadzi do wniosku, że jest ono co najmniej niezrozumiałe, jeśli nie wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony organ odwoławczy odnotowuje, że weryfikacja orzeczenia o niepełnosprawności z 24 stycznia 2022 r., którą organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 16 października 2024 r. (a więc w dniu, w którym wydał decyzję o przedłużeniu Skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego) doprowadziła do wniosku, że orzeczenie to zachowuje ważność do 31 marca 2025 r. A z drugiej strony Kolegium wskazuje, że w dniu 23 stycznia 2025 r. Prezydent otrzymał z Zespołu informację, z której wynika, że przepis art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji nie miał zastosowania w stosunku do orzeczenia z 24 stycznia 2022 r., które zgodnie z elektronicznym krajowym systemem monitoringu orzekania o niepełnosprawności zachowuje ważność do 31 marca 2025 r. Należy odnotować, że ani organ administracji, ani tym bardziej sąd administracyjny nie są właściwe, aby się wypowiadać o prawidłowości orzeczenia o niepełnosprawności (weryfikacja orzeczeń zespołów powiatowych należy w instancyjnym toku do zespołów wojewódzkich, a następnie do sądów powszechnych). Czym innym jest jednak kontrola procesowej lub materialnej prawidłowości tego typu aktu, a czym innym ocena jego oddziaływania na kształt postępowania administracyjnego w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach takich jak niniejsza, która dotyczy pozbawienia Skarżącej uprawnienia do świadczenia pomocy społecznej, a więc rozstrzygnięcia o skutkach znacząco dolegliwych dla strony znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, organy administracji powinny dokonać wnikliwej analizy zgromadzonych dowodów i przed rozstrzygnięciem sprawy podjąć wszelkie możliwe czynności celem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu sposób uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji (w których organ pierwszej instancji wyciąga nieuprawnione wnioski z pisma Zespołu z 13 stycznia 2025 r., a organ odwoławczy stanowisko to bezrefleksyjnie akceptuje) sprzeczny jest nie tylko z art. 107 § 3 k.p.a., ale godzi również w uregulowaną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, jak też podważa zaufanie jednostki, której sytuację prawną w sposób władczy ukształtowano, do organów władzy publicznej, a więc narusza jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 k.p.a. W dalszej kolejności należy zauważyć, że decyzję z 7 marca 2025 r. Prezydent wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Nowa decyzja musi zawierać rozstrzygnięcie o całości sprawy objętej decyzją dotychczasową. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 8 sierpnia 2002 r. sygn. akt IV SA 2759/00). Wskazuje się również, że podstawową kompetencją merytoryczną organu jest uchylenie decyzji dotychczasowej i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek określonych w art. 146, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach k.p.a. nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Spełniając powyższy obowiązek organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji - kończącej postępowanie w sprawie wznowienia - podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty (zob. np. wyrok WSA w Gdańsku z 12 września 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 430/12). Ta nowa decyzja powinna więc rozstrzygać sprawę w całości, przy czym jest to niezależne od jej podzielności czy niepodzielności. Jak bowiem podkreśla się w doktrynie wynika to z samej instytucji wznowienia, która jest wynikiem błędów proceduralnych i skutkuje koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. To z kolei oznacza konieczność wydania nowego merytorycznego orzeczenia w sprawie. Ponieważ wznowieniem obejmuje się całość dotychczasowego postępowania, również decyzja musi obejmować całość sprawy, w przeciwnym wypadku brakowałoby w niej elementu tożsamości (zob. E. Szewczyk, Uchylenie decyzji administracyjnej we wznowionym postępowaniu na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, ZNSA 2015/1, s. 65-74). Przenosząc poczynione wyżej uwagi teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w sentencji decyzji z 7 marca 2025 r. Prezydent: uchylił decyzję z 16 października 2024 r. w całości (pkt 1) i odmówił przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (pkt 2). Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z elementów najistotniejszych każdej decyzji administracyjnej, wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w danych okolicznościach faktycznych i przy uwzględnieniu zebranego materiału dowodowego. Ma zawsze charakter rozstrzygnięcia przesądzającego o istocie sprawy. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracyjnego załatwiająca sprawę w tej formie. Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały nałożone na stronę. Rozstrzygnięcie powinno być zatem sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Zdaniem Sądu decyzja Prezydenta z 7 marca 2025 r. nie spełnia powyższych wymogów, albowiem organ pierwszej instancji nie wskazał, od kiedy uchyla swoją decyzję z 16 października 2024 r. (z jakim momentem czasowym wiąże ten skutek) i od kiedy odmawia Skarżącej przedłużenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Orzekającym w sprawie organom należy również zarzucić naruszenie podstawowych reguł związanych z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (§ 1). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2). Jednocześnie organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (§ 3). Wymogów wynikających z powyższych przepisów organy nie dopełniły. Powyższe uchybienia powinny zostać wyeliminowane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek organów zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, czyli zapewnienia stronie prawa do tzw. ostatniego słowa, należy do podstawowych obowiązków procesowych organów administracji publicznej działających w sposób rzetelny i profesjonalny, z dbałością o zachowanie pełnych procesowych praw uczestników postępowania, czego wymagają zasady państwa prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że orzekające w sprawie organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy (opierając się wyłącznie na informacji Zespołu z 13 stycznia 2025 r., z której wyciągnęły nieuprawnione wnioski), naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., regulujące obowiązki w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji będzie zobowiązany do oceny możliwości zastosowania w sprawie art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji, a w przypadku uznania, że nie ma on zastosowania (co powinno zostać poparte odpowiednimi dowodami i pogłębioną analizą prawną), Prezydent oceni, czy okoliczność ta wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ewentualne rozstrzygnięcie w tym zakresie powinno być nie tylko zgodne z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., ale również uzasadnione zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.[pic]