II SA/Gd 450/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia Zwykłego w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt [...], w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odrzucić skargę. A. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt [...], w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie uchwały podpisanej przez wszystkich członków A. (wraz z imienną listą członków Stowarzyszenia) upoważniającej L. J. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie z pominięciem zawartego w zarządzeniu rygoru odrzucenia skargi, doręczono adresatowi w dniu 31 sierpnia 2015 r. (k. 14 akt). W piśmie procesowym z dnia 5 września 2015 r. występujący w imieniu Stowarzyszenia L. J. odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wyjaśnił, że jego umocowanie do działania w imieniu Stowarzyszenia ma podstawę w art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach a wynika bezpośrednio w § 5 regulaminu Stowarzyszenia, który wyraźnie wskazał jego osobę jako przedstawiciela ustawowego. Zarządzeniem z dnia 8 września 2015 r. Przewodniczący Wydziału II zarządził ponowne prawidłowe doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia (wraz z imienną listą członków Stowarzyszenia) upoważniającej L. A. J. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi oraz przez złożenie odpisu skargi lub jej uwierzytelnionej fotokopii - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone L. J. w dniu 12 września 2015 r. (potwierdzenie odbioru k. 21). Tym samym termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał dla strony skarżącej w dniu 21 września 2015 r. i jak wynika z akt sądowych, brak ten nie został uzupełniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika, że do pisma wnoszonego przez pełnomocnika należy dołączyć pełnomocnictwo. Instytucję prawną stowarzyszenia zwykłego regulują przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 powołanej ustawy osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie może być regulamin jako dokument statuujący powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12, Lex nr 1488169, z dnia 5 czerwca 2014 r., II OSK 714/14, Lex nr 1511167 oraz z dnia 14 maja 2014 r., II OSK 2966/12, dostępny na stronie http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe jedynie wówczas, gdy pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej prawnej formie. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. II OSK 714/14, w świetle dyspozycji art. 25 § 2 p.p.s.a. stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa czyli zdolność do występowania w postępowaniu, jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej – działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, co oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i 11 Prawa o stowarzyszeniach, jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS. Dlatego też, w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Skutkiem prawnym braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnej jak i brak własnego majątku. Ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe tylko ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania. Ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela zaprezentowany wyżej pogląd i w sytuacji, w której pomimo wezwania nie przedłożono dokumentu umocowania dla osoby, która podpisała skargę w imieniu Stowarzyszenia uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uniemożliwia jej rozpoznanie. Art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.