II SA/Gd 456/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-11-26
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Dariusz Kurkiewicz, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu, wydana w sytuacji braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest zgodna z prawem, mimo że rozbudowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu jest prawidłowa, ponieważ mimo zgodności rozbudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest warunkiem legalizacji samowolnej budowy. Brak tego prawa uniemożliwia legalizację, a tym samym obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
H. i J. B. zostali zobowiązani do rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu. Rozbudowa była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednak inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym na część działki sąsiedniej, która została zajęta pod rozbudowę. Wcześniejsze postępowania sądowe uchylały decyzje nakazujące rozbiórkę z powodu braku prawidłowych ustaleń dotyczących możliwości rozbiórki oraz wymiarów rozbudowy. W ponownym postępowaniu organy ustaliły nowe wymiary rozbudowy i potwierdziły brak prawa do dysponowania nieruchomością, co doprowadziło do wydania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, która została zaskarżona do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. B. i J. B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr WOP.7721.188.2017.GD w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
H. B. i J. B. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 12 maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim (dalej jako: "organ I instancji", "PINB") działając na podstawie na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nakazał H. i J. B. (dalej jako: "strony", "inwestorzy", "skarżący") rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu o wymiarach zewnętrznych 7,30m x 8,50m + 4,00m x 1,90m (o zmiennej wysokości) wzniesionej na dz. nr [...] i [...] (wcześniej dz. nr [...]), położonych w miejscowości Ł. gmina [...] w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: "PWINB", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 8 lipca 2021 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i nakazał stronom rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu o wymiarach zewnętrznych 7,30m x 8,50m + 4,00m x 1,90m i zmiennej wysokości, dokonanej na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości Ł. gmina [...] w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 stycznia 2022 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 560/21 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. W wytycznych dla organu administracji Sąd nakazał ustalenie możliwości wykonania nakazu rozbiórki przedmiotowej rozbudowy bez zagrożenia dla legalnie istniejącej zabudowy oraz dokonanie oceny prawidłowości ustaleń dotyczących wymiarów nielegalnej rozbudowy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2023 r. wydanym w sprawie sygn. akt II OSK 1383/22 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez PWINB na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r.
Ponownie rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym PWINB, decyzją z dnia 22 kwietnia 2025 r., uchylił w całości decyzję organu I instancji i nakazał stronom rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu o wymiarach zewnętrznych 7,30m x 8,60m + 4,00m x 1,90m i zmiennej wysokości, dokonanej na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości Ł. gmina [...] w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 24 listopada 2014 r., a więc przed wejściem w życie (19 września 2020 r.) ustawy zmieniającej, wobec tego w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed wejścia w życie przywołanej wyżej ustawy zmieniającej.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z pismem Wójta Gminy Kobylnica z dnia 2 lutego 2016 r. przedmiotowa rozbudowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Łosino uchwalonego uchwałą W56/2007 Rady Gminy Kobylnica z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 102 z 2007 r., poz. 1646).
W ocenie PWINB kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia związana z posiadaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że postanowieniem sygn. akt [...] z dnia 29 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny oddalił wniosek H. i J. B. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Z kolei w związku z przekazaną informacją o toczącym się postępowaniu w Sądzie Rejonowym o przeniesienie na własność H. i J. B. części nieruchomości E. i P. L., PWINB dwukrotnie zwracał się do sądu o informację na jakim etapie jest postępowanie. Pismem z 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt I C 1430/23 Sąd Rejonowy przekazał kopię postanowienia zawieszającego postępowanie do czasu zakończenia postępowania w organie odwoławczym.
W związku z powyższym PWINB uznał, że zobowiązani nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. działką nr [...], na której stoi część rozbudowanego budynku. Nie przedłożyli oni także projektu budowlanego przedmiotowej rozbudowy.
Z uwagi na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach sądów administracyjnych obydwu instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że zlecił organowi I instancji dokonanie oględzin przedmiotowych działek z dokładnym ustaleniem rodzaju konstrukcji budynku, z którego wynikałaby możliwość rozbiórki części rozbudowanego budynku oraz ponownie ustalenie wymiarów rozbudowy. Z dokonanych przez PINB dwukrotnych kontroli stanu obiektu przeprowadzonych w dniach 24 października 2024 r. i 5 listopada 2024 r. z udziałem stron postępowania oraz geodety (przy drugiej z wymienionych kontroli) wynika, że budynek warsztatu, zlokalizowany na działce nr [...] (stanowiącej własność stron) został rozbudowany i nadbudowany przez inwestorów i przybudowany do budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] (własność E. i P. L.).
Część nr I rozbudowana i nadbudowana budynku, zlokalizowana na działkach nr [...] i [...], posiada wymiary zewnętrzne 8,60m (4,09m + 4,51m) x 7,30m (4,28m + 3,02m) i wysokość równą 3,25m w okapie (przy ścianie zew. warsztatu istniejącego) i wysokość równą 7,95m w kalenicy (od poziomu gruntu). W powyższych wymiarach mieści się część budynku zlokalizowanego na działce nr [...], które wynoszą 4,51m x 3,02m. Budynek został rozbudowany i nadbudowany w ten sposób, że jego kalenica przebiega przez część budynku zlokalizowaną na obydwu działkach. Budynek ma konstrukcję murowaną, dach drewniany, dwuspadowy, kryty blachodachówką w kolorze ceglastym. Od strony północnej połaci dachowej jest rynna i rury spustowe odprowadzające wody opadowe na działkę Inwestorów, od strony południowej brak jest orynnowania. Strop w budynku jest gęstożebrowy typu Teriva. W szczycie część nr I od strony ulicy znajdują się drzwi wejściowe i podest betonowy oraz cztery sztuki okien PCV (2 w poziomie parteru i dwa w poziomie poddasza). Natomiast od strony północnej zlokalizowano jedno okno PCV. Część nr I jest ocieplona styropianem grubości 10 cm. Od strony zachodniej na ścianie części dobudowanej zlokalizowana jest skrzynka elektryczna. W części nr I w parterze znajdują się dwa pomieszczenia i wiatrołap, natomiast na poddaszu dwa pomieszczeń. Wejście na poddasze z parteru za pomocą drabiny. Ściany wewnętrzne działowe wykonane są w technologii murowanej z bloczków gazobetonowych. Część I wyposażona jest w instalację monitoringu.
Część nr II rozbudowana i nadbudowana, zlokalizowana na działce nr [...], posiada wymiary 1,90m x 4,00m i wysokość równą 4,71m w okapie oraz wysokość równą 5,46m. Konstrukcja tej części budynku jest murowana, z dachem drewnianym, jednospadowym kryty, blachodachówką w kolorze ceglanym. Dach budynku posiada orynnowanie połaci, woda opadowa skierowana do orynnowania dachu istniejącego warsztatu, a następnie do rury spustowej zamontowanej na działce Inwestorów. Strop w budynku jest gęstożebrowy typu Teriva. W części nr II zlokalizowano komin murowany z czerwonej cegły, zewnętrzna część komina obłożona płytką. Od strony południowej tj. od strony działki nr [...] znajdują się dwa okna (jedno w poziomie parteru i jedno poziomie poddasza).
Rozbudowana i nadbudowana część warsztatu nie jest wyposażona w instalacje. Konstrukcja dachu w części rozbudowanej jest nowa, tj. ww. strop gęstożebrowy typu Teriva (podciąg, belka rozdzielcza zgodnie z rysunkiem będącym załącznikiem do protokołu kontroli oraz wieniec przy łączeniu części starej i nowej warsztatu). Inwestorzy zostali zobowiązani do wykonania przewiertu przez ścianę wewnętrzną łączącą nową (rozbudowaną) i starą część warsztatu oraz przez ścianę zewnętrzną przy połączeniu z budynkiem mieszkalnym, celem sprawdzenia grubości i konstrukcji ścian oraz do wykonania odkrywek na elewacji ściany z sąsiadującym budynkiem mieszkalnym celem sprawdzenia sposobu połączenia obu budynków. Ściana budynku dzieląca istniejący warsztat od części rozbudowanej i nadbudowanej warsztatu jest częścią istniejącego warsztatu i posiada grubość 32 cm. Oznacza to, że rozbudowana i nadbudowana część warsztatu została dobudowana do istniejącej ściany warsztatu.
Z pomieszczenia w budynku mieszkalnym E. i P. L. przez prześwit w ścianie widoczna jest natomiast ściana dwuwarstwowa budynku mieszkalnego oraz dostawiona do niej ściana budynku warsztatu inwestorów.
PWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że ze względu na zastosowanie stropu gęstożebrowego Teriva nie ma możliwości rozbiórki tylko części rozbudowanego budynku warsztatu - tylko w części budynku znajdującej się na działce nr [...] należącej do E. i P. L. Likwidacja części budynku ze stropem gęstożebrowym spowoduje destabilizację konstrukcji budynku. W ocenie organu odwoławczego można natomiast rozebrać budynek w części rozbudowanej, tj. rozbiórkę całego stropu Teriva i następnie dokonać rozbiórki ścian zewnętrznych i ścian działowych. Ponieważ budynek przy styku z budynkiem mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr [...] posiada oddzielną ścianę zewnętrzną, jego rozbiórka nie będzie miała wpływu na stabilność budynku mieszkalnego. Natomiast przy połączeniu stropów budynku rozbudowanego z częścią istniejącą (starą) budynku warsztatowego pozostaje wieniec. Wobec tego rozbiórka części rozbudowywanej i nadbudowanej budynku nie będzie destabilizowała konstrukcji istniejącej (starej) części budynku. PWINB zauważył również, że przedmiotowa rozbudowa nie jest zgodna z przepisami technicznymi dotyczącymi odległości ścian z oknami od granicy działek.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że skoro z dokonanych ustaleń wynika, iż rozbiórka budynku nie naruszy konstrukcji istniejących budynków (starej części warsztatu i budynku mieszkalnego), a inwestorzy nie przedstawili projektu budowlanego oraz nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością sąsiednią na cele budowlane, konieczne było orzeczenie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki rozbudowanej części warsztatu. PWINB zwrócił także uwagę, że inwestorzy nie przedstawili projektu budowlanego, do czego zostali zobowiązani postanowieniem organu I instancji z dnia 19 października 2015 r. (zmienionym postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r.). Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących wymiarów rozbudowy PWINB wyjaśnił, że zostały one dokładnie określone z udziałem uprawnionego geodety i stron postępowania w trakcie przeprowadzonych kontroli.
Dodatkowo, ustosunkowując się do argumentacji związanej z brakiem sprawdzenia przez organ I instancji w pierwszej kolejności możliwości dokonania legalizacji rozbudowy, PWINB wyjaśnił, że do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia inwestorzy nie przedstawili dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo podjętych prób w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika zawodowego, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bądź o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o dwuinstancyjności postepowania i tożsamego rozstrzygnięcia merytorycznego dokonanego przez organ odwoławczy. Wnieśli także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: z 2024r., poz. 1333 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że pomimo innego uzasadnienia rozstrzygnięcia organ uchylił orzeczenie, bez wskazania jego rodzaju. Tym samym podjął decyzję kasacyjną, przy czym nie zmieniał zaskarżonej decyzji merytorycznie, albowiem w sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części, organ orzeka co do istoty sprawy, a nie tożsamy z treścią zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy we własnej decyzji zmienił tylko jeden parametr z 8,50m na 8,60m, gdzie parametr 8,60m występuje tylko w protokołach kontroli obiektu z dnia 24 października 2024 r. oraz z dnia 5 listopada 2024 r., co świadczy o tym że PWINB tylko sprostował oczywistą omyłkę pisarską PINB. Dodatkowo podnieśli zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w sytuacji, gdy wadliwa interpretacja legalizacji samowoli budowlanej, bez dokładnego ustalenia powierzchni rozbudowy części budynku warsztatu działa na szkodę skarżących, tj. zakresu rozbiórki, a także bez wyjaśnienia możliwości dokonania legalizacji samowolnej rozbudowy. Według skarżących organ II instancji nie ustalił czy odłączenie części rozbudowanego budynku nie naruszy substancji całej powierzchni budowli, co ma prima facie znaczenie dla przesłanki zalegalizowania budowy w kształcie jak dotychczas.
Wskazali także na naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez: dokonanie niewszechstronnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem I jak i II instancji, albowiem okolicznością istotną jest ustalenie prawidłowej powierzchni rozbudowanego budynku warsztatu, a także ustalenie czy rozbiórka nie naruszy substancji budynku, co grozi niepowetowaną stratą materialną. Tym bardziej, że z zaświadczenia Wójta Gminy Kobylnica wynika explicite, że rozbudowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również nie wzięcie pod uwagę faktu, że to z inicjatywy skarżących wszczęte zostało postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wybudowania budynku gospodarczego przez pierwotnego właściciela nieruchomości. Zarzucili także zaniechanie ustalenia jaka powierzchnia budynku wykracza poza grunt sąsiadujący, co ma istotne znaczenie dla przesłanki dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przeważającej części gruntu z tytułu prawa własności, a jedynie w nieznacznej części - ok. 14m kwadratowych - na działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] z tytułu ustnej umowy użyczenia zawartej z pierwotnym właścicielem oraz niewłaściwe przyjęcie, że skoro wymiary rozbudowanego warsztatu zostały ustalone w toku oględzin w dniu 24 października 2024 r. i 5 listopada 2024 r. przez pracowników organu i nie były kwestionowane to należy przyjąć, że były prawidłowe, podczas gdy wymiary są z oczywistych względów niewłaściwe, nieprecyzyjne, albowiem rozbudowa nie była większa niż 14 metrów kwadratowych i odbywała się za zgodą i przyzwoleniem sąsiada - nieżyjącego S. M. Skarżący podnieśli także, że organy administracji nie wyjaśniły na jakiej podstawie organ przyjął wymiary części rozbudowanej przez skarżących, skoro z protokołu oględzin nieruchomości nie wynika jaką metodę pomiaru przyjęli kontrolujący, kim był personalnie geodeta wskazany przez organ, gdyż w dokumentacji brakuje danych geodety na które powołuje się organ, w tym jego uprawnień w zakresie świadczenia usług geodezyjnych. Nie wiadomo także czy geodeta posiadał aktualne uprawnienia do realizacji czynności geodezyjnych. Te okoliczności, w ocenie skarżących, pozwalają skonstatować, że w istocie wymiar rozbudowanej części budynku organ arbitralnie przyjął za oświadczeniem nowych właścicieli działki oznaczonej numerem [...]. W ocenie skarżących organy administracji zaniechały wyjaśnienia czy rozbiórka nie naruszy substancji całej budowy, a także czy przyjęta przez organ powierzchnia dokonanej rozbudowy jest ustalona prawidłowo, wobec wątpliwości czy dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w protokołach kontroli z 24 października 2024 r. i 5 listopada 2024 r. odzwierciedla faktyczne wymiary, jak również wobec zaniechania ustalenia czy dawna nadbudowa nie została wchłonięta przez rozbudowę. Przekroczono także zasadę swobodnej oceny dowodów i nie wydano decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy. Organy administracji orzekały bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami wynikającymi z przepisów art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81a k.p.a., które to przepisy prawa nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego w zakresie ustalenia czy rozbiórka nie naruszy substancji budowy na korzyść strony odwołującej się. W toku postępowania zaniechano ustalenia w sposób wyczerpujący: 1) czy skarżący posiadali przyzwolenie pierwotnego właściciela S. M. na wykonaną rozbudową na gruncie stanowiącym własność co jest niezbędne dla ustalenia przesłanki prawa do dysponowania częścią zajętej działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]; 2) daty dokonania przez skarżących rozbudowania budynku warsztatu. Stanowi to istotną okoliczność dla ustalenia czy koszty wykonanej rozbiórki nie przewyższą dotychczasowej wartości i nakładów wykonanych na poczet remontu budynku gospodarczego, a także prawidłowego zastosowania przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania rozbudowy.
H. i J. B. wskazali także na naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej decyzji, co utrudnia kontrolę instancyjną, albowiem wskazana w komparycji podstawa prawna dotyczy jedynie właściwości organu rozpoznającego odwołanie od decyzji.
Dodatkowo podnieśli zarzut naruszenia art. 85 k.p.a. przy zastosowaniu art. 84 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez: 1) zaniechanie powołania biegłego co do ustalenia powierzchni rozbudowanej części budynku warsztatu położonego częściowo na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], a częściowo na działce oznaczonej numerem [...] z koniecznym wskazaniem czy rozbiórka nie naruszy substancji budynku, mając na względzie okres wykonanych prac oraz innych metod w zakresie użytych materiałów konstrukcyjnych, gdzie organ powołując się na geodetę który miał uczestniczyć w czynnościach; 2) naruszenie zasady przekonywania w zakresie przyjętej w toku oględzin powierzchni wzniesionej budowli, bez posiłkowania się wiadomościami specjalnymi, a także bez wyczerpującego umotywowania decyzji w zakresie ustaleń co do zakresu rozbiórki, który jest większy aniżeli faktyczny wymiar rozbudowy warsztatu; 3) zaniechanie wykonania szczegółowych oględzin budynku z uwzględnieniem jego struktury pierwotnej i dobudowanej, organ gdzie organ nie ustalił czy skarżący nie zdemontowali konstrukcji, czy możliwe jest dokonanie rozbiórki części dobudowanej bez naruszenia substancji budowy, tym bardziej, że konstrukcja rozbudowana jest murowana, z dachem konstrukcji drewnianej, a nabyty budynek gospodarczy przez skarżących a priori wykonania rozbudowanej części znajdował się w złym stanie technicznym, co powoduje, że wartość rozbudowanej budowy jest wyższa aniżeli zajęty fragment nieruchomości gruntowej sąsiadów, jak również wartość budowy przewyższa wartość dotychczasowej budowy i możliwe jest naruszenie struktury budowli w całości, co narazi skarżących na niepowetowane straty finansowe.
Wskazali także na rażące naruszenie przepisu art. 15 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, albowiem organ II instancji nie przeprowadził samodzielnie postępowania dowodowego. Zwrócili też uwagę, że treść sentencji rozstrzygnięcia wzajemnie się wyklucza, albowiem w sytuacji uznania odwołania za niezasadne - decyzja organu I instancji, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupsku z dnia 12 maja 2021 r. winna zostać utrzymana w mocy, a nie uchylona.
Skarżący podnieśli także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie, albowiem bez rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia praw do nieruchomości w zakresie przyzwolenia pierwotnego właściciela S. M. na użytkowanie części nieruchomości obecnie oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], a także bez wskazania metody wykonania obliczenia powierzchni rozbudowanej części budynku gospodarczego niemożliwe jest ustalenie czy budowla posiada powierzchnię zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m, a zatem nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Wskazali także na naruszenie przepisu art. 3 pkt 11 w zw. z art. 4 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że skarżący nie dysponują prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy posiadali ustną umowę dotyczącą zgody na użytkowanie części nieruchomości wydaną przez S. M. - pierwotnego właściciela działki oznaczonej obecnie numerem [...], która to zgoda może dotyczyć również zarządu nad częścią nieruchomości, nad którą częściowo rozbudowano budynek gospodarczy. Zarzucili także naruszenie art. 50a punkt 1 w zw. z art. 48 ust. 2 oraz w zw. z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich nie zastosowanie, albowiem w sytuacji zgodności rozbudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - możliwa jest legalizacja czynności budowlanej wykonanej przez skarżących.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania E. L. i P. L. w piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2025 r. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z dnia 22 kwietnia 2025 r. Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: "PWINB", "organ odwoławczy"). Decyzją tą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim z 12 maja 2021 r. i nakazał H. B. i J. B. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu o wymiarach zewnętrznych 7,30m x 8,60m + 4,00m x 1,90 m i zmiennej wysokości dokonanej na działkach [...] i [...], położonych w miejscowości Ł. gmina [...] w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wydania decyzji nakładającej obowiązek dokonania rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu o wymiarach zewnętrznych 7,30m x 8,60m + 4,00m x 1,90m i zmiennej wysokości, dokonanej na działkach nr [...] i [...], położonych w Ł., gmina [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa, w szczególności w kwestii prawidłowości zakresu obowiązku rozbiórki.
Należy zaznaczyć, że kwestia ta stanowiła już przedmiot oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2022 r. Sąd ten uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako ,,PWINB’’) z dnia 8 lipca 2021 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim z dnia 12 maja 2021 r. (dalej jako ,,PINB") i nakazano skarżącym rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku warsztatu o wymiarach zewnętrznych 7,30m x 8,50m + 4,00m x 1,90m i zmiennej wysokości, dokonanej na działkach nr [....] i [...], położonych w Ł., gmina [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa (sygn. akt II SA/Gd 560/21). Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że możliwość wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego istnieje tylko w razie, gdy nie zagraża to legalnej części obiektu. Sąd uznał także, że "ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organy orzekające w sprawie dokonana została z naruszeniem art. 80 k.p.a., gdyż nie zawiera analizy całego zebranego materiału dowodowego sprawy i jawi się jako przedwczesna, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż nie zawiera oceny technicznej dokonanej rozbudowy, a ustalenia dotyczące wymiarów dokonanej nielegalnie rozbudowy budzą uzasadnione wątpliwości z przyczyn powyżej wskazanych". Brak oceny tej kwestii w zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie spełnienia wymogów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. W wytycznych dotyczących dalszego postępowania Sąd sformułował wymóg ponownego przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia, czy w sprawie istnieje możliwość doprowadzenia nakazania rozbiórki rozbudowy bez zagrożenia dla legalnie istniejącego obiektu mieszkalnego i warsztatowego oraz dokonania przez organ odwoławczy oceny prawidłowości ustaleń dotyczących wymiarów nielegalnej rozbudowy.
Wyrokiem z dnia 25 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną PWINB (sygn. akt: II OSK 1383/22). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nakaz rozbiórki może być wydany także w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a w przypadku prowadzenia postępowania w oparciu o te przepisy ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, iż nie można wykonać rozbiórki nielegalnie zrealizowanego obiektu budowlanego lub jego części bez konieczności ingerencji w tę część obiektu budowlanego, która została wykonana zgodnie z prawem będzie skutkowało niemożnością wydania nakazu rozbiórki. Powyższe stanowiło podstawę uznania za dowolny i nieuzasadniony wyrażony przez Sąd I instancji pogląd, że niemożność rozbiórki nielegalnie zrealizowanego obiektu budowlanego lub jego części bez konieczności ingerencji w tę część obiektu budowlanego, która została wykonana zgodnie z prawem, powoduje niemożność stosowania trybu postępowania przewidzianego w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Z uwagi na wskazane w wyroku WSA w Gdańsku naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (nieprzekonujące ustalenie rozmiarów wykonanej rozbudowy) NSA przyjął, że zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
W ponownym postępowaniu PWINB skorygował ustalenia w zakresie stanu faktycznego, co skutkowało zmianą decyzji organu I instancji w zakresie wielkości części budynku podlegającej rozbiórce. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylenia w ramach sądowej kontroli.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, jak prawidłowo przyjęły organy administracji obu instancji, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (chodzi o ustawę Prawo budowlane) wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 19 września 2020 r., przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu, jako że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 24 listopada 2014 r., zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące przed dniem 19 września 2020 r.
Ponadto, ze względu na to, że wydane wcześniej decyzje były już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych zastosowanie w sprawie będą miały art. 153 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a., z których wynika zasada związania oceną prawną.
Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Według art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i organy państwa. Związanie oceną prawną oznacza, że sąd rozpoznający ponownie sprawę, która dotyczy tego samego skarżącego musi przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak określono ją w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest bowiem z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy, a jej oddziaływaniem objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie w danej sprawie. Związanie dotyczy oceny prawnej, czyli wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, co może odnosić się zarówno do stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego (por. wyrok NSA z 12 września 2025 r., III OSK 178/24, Lex nr 3916780). Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie (wyrok WSA w Krakowie z 29 lipca 2025 r., III SA/Kr 164/25, Lex nr 3898181). Oznacza to, że w ponownym postępowaniu dotyczącym tej samej strony nie jest możliwe dokonywanie odmiennych ocen prawnych w odniesieniu do kwestii przesądzonych we wcześniejszym uzasadnieniu. W realiach kontrolowanej sprawy sprowadza się to do tego, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może czynić nowych ustaleń co do tego czy rozbudowa części budynku warsztatu została dokonana zgodnie z prawem. Tę kwestię prawomocnie rozstrzygnięto w wyroku WSA w Gdańsku z 12 stycznia 2022 r.
W ponownym postępowaniu organ odwoławczy ustalił gabaryty i możliwość rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu. Podstawą tych ustaleń były przeprowadzone kontrole stanu obiektu w dniach 24 października 2024 r. i 5 listopada 2024 r. wraz z dokumentacją zdjęciową i szkicami. Należy podkreślić, że oboje skarżący w tych czynnościach brali udział i w żaden sposób nie zakwestionowali tego, co zostało ustalone, w tym rozmiarów obiektu. Działania te stanowiły wykonanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku Sądu, a skoro ustalono inny rozmiar obiektu zaistniała potrzeba zmiany rozstrzygnięcia w tym zakresie. Sąd nie podziela zatem zarzutu o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania decyzji reformatoryjnej w przypadku sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Podany w decyzji organu I instancji wymiar 8,50m był wynikiem wcześniejszych, błędnych jak się okazało, ustaleń. Ich korekta polegająca na ustaleniu tego wymiaru na poziomie 8,60m wymagała zatem zmiany rozstrzygnięcia. Nie można przy tym mówić o sprostowaniu oczywistej omyłki skoro wymiar 8,60m jest wynikiem czynności dowodowych jakie zostały przeprowadzone w wykonaniu wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.
Podstawą prawną działań organów w niniejszej sprawie były przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowił, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Przy czym, zgodnie z ust. 2, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Jak wynika to z ust. 4 i 5 omawianego przepisu, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w postanowieniu, stosuje się przepis ust. 1. Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Z przywołanych przepisów wynika, że nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, w tym znaczeniu, iż stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma bowiem obowiązek zbadania czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, w pierwszej kolejności organ administracyjny powinien ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy). Pozytywne ustalenie w tym zakresie pozwala organowi przystąpić do dalszych czynności legalizacyjnych określonych treścią art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. zbadania czy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W przedmiotowej sprawie istotną kwestią pozostaje to, że ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 560/21 wiąże skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie. Przypomnieć jedynie należy, że Sąd uznał, iż rozbudowa budynku gospodarczo-warsztatowego na działkach nr [...] i [...] dokonana została nielegalnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Część rozbudowy zrealizowana została na działce [...], której właścicielami są uczestnicy postępowania E. L. i P. L. Także kwestia zgodności zrealizowanych robót budowlanych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Łosino uchwalonego uchwałą V/56/2007 Rady Gminy Kobylnica z dnia 26 stycznia 2007 r. nie budzi wątpliwości. Z treści skargi wynika, że skarżący za sporną kwestię uznają prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyroku z dnia 12 stycznia 2022 r. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów, że w toku procedury legalizacyjnej inwestorzy nie przedstawili tytułu prawnego do nieruchomości sąsiedniej, należącej obecnie do małżonków L., której to część zajęli pod wykonaną samowolnie rozbudowę. Mimo podjętych prób uzyskania tytułu prawnego do części nieruchomości zajętej pod rozbudowę (wniosek o stwierdzenie zasiedzenia – oddalony wyrokiem z 29 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w Słupsku sygn. akt I Ns 750/15; starania w celu nabycia na drodze cywilnoprawnej tej części nieruchomości) skarżący tytułu tego nie uzyskali. Także w postępowaniu prowadzonym po przywołanym wyżej wyroku Sądu, H. B. i J. B. nie przedstawili oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy nadesłanych przez organ odwoławczy znajduje się odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Słupsku I Wydział Cywilny z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt I C 1430/23 w sprawie z powództwa H. B. i J. B. przeciwko E. L. i P. L. o nakazanie, zawieszającego postępowanie w sprawie do czasu ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego toczącego się przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Gdańsku.
Ustalenie, że skarżący nie dysponują tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością sąsiednią, na której dokonano częściowej rozbudowy budynku, pozostało zatem aktualne.
Skoro zatem nie zostały spełnione warunki umożliwiające legalizację dokonanej rozbudowy obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę z odpowiednią korektą w zakresie rozmiaru obiektu dokonaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odniesieniu do zarzutów skargi należy zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom skarżących w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustalono rozmiar samowolnie rozbudowanej części budynku. Wyjaśniono także możliwość dokonania legalizacji samowolnej rozbudowy – wobec nie spełnienia ustawowych warunków (brak oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane i projektu budowlanego) jest ona niemożliwa. Kwestionowanie na etapie skargi do sądu ustalenia powierzchni rozbudowanego budynku w sytuacji, gdy skarżący uczestniczyli dwukrotnie w czynnościach kontrolnych i podpisali protokół wraz z załącznikami bez jakichkolwiek uwag czy zastrzeżeń nie może odnieść zamierzonego skutku. W ocenie Sądu nie można także skutecznie postawić organom administracji zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia jaka powierzchnia budynku wykracza poza grunt inwestorów i pominięcie "ustnej umowy użyczenia zawartej z pierwotnym właścicielem" nieruchomości sąsiedniej. Kwestia ta została przesądzona we wcześniejszym wyroku Sądu. Na marginesie należy wskazać, że dokonywanie ustaleń odnośnie treści ustnej umowy jedynie w oparciu o twierdzenia osób bezpośrednio zainteresowanych (inwestorów) wobec śmierci strony tej umowy (powoływanego S. M.) byłoby sprzeczne z zasadami przeprowadzania dowodów w postępowaniu administracyjnym. Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące braku określenia metody pomiaru rozbudowanego obiektu, braku danych personalnych geodety oraz braku możliwości ustalenia aktualności jego uprawnień. Do protokołu kontroli stanu obiektu z 5 listopada 2024 r. dołączony jest szkic obrazujący samowolną rozbudowę podpisany przez osobę, która go sporządziła – geodetę uprawnionego wraz z numerem uprawnień. Zdaniem Sądu są to wystarczające dane dla weryfikacji uprawnień geodety, a brak ich wskazania w treści decyzji nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie podzielił zarzutu przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów i niewydania decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, a także orzekania bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz regułami wynikającymi z przepisów art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81a k.p.a., które to przepisy cyt.: "nakazują rozstrzygać wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie ustalenia czy rozbiórka nie naruszy substancji budowy na korzyść strony odwołującej się". Rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostało na podstawie oceny pełnego materiału dowodowego zebranego w sprawie, uzupełnionego w zakresie wynikającym z wytycznych zawartych w uzasadnieniu w wcześniejszego wyroku. W sprawie nie pozostały żadne wątpliwości, które należałoby rozstrzygać zgodnie z dyrektywami wynikającymi z przywołanych przepisów wobec czego zarzut skargi jest bezpodstawny. Ewentualna rozbiórka i koszty z nią związane w relacji do dokonanych nakładów pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W prawidłowy sposób wskazano podstawę prawną decyzji. Sąd nie stwierdził także naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania albowiem organ II instancji przeprowadził postępowania dowodowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami część postępowania wyjaśniającego czy poszczególne jego czynności mogą być przeprowadzone w postępowaniu odwoławczym przez organ I instancji. Nie można zatem przyjąć, że dokonane kontrole stanu obiektu przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim dokonane zostały niezgodnie z prawem. Nie ma też podstaw by zakwestionować je jako element postępowania odwoławczego. Żadnego znaczenia w sprawie nie miała kwestia "Przyzwolenia pierwotnego właściciela S. M. na użytkowanie części nieruchomości" oznaczonej jako działka nr [...] albowiem bezspornym jest, że inwestorzy nie wykazali się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Prawa budowlanego, przy czym art. 50a ust. 1 tej ustawy nie miał w ogóle zastosowania w sprawie skoro postępowanie toczyło się w trybie art. 48 ustawy. Z przepisów ustawy Prawo budowlane wynika, że zgodność wykonanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi warunek legalizacji wykonanych robót. W tym zakresie niewątpliwie skarżący mają rację. Jednocześnie nie dostrzegają oni, że nie jest to jedyny warunek legalizacji, a zaledwie jeden z kilku. W sytuacji, gdy ustawa określa kilka warunków jedynie łączne ich spełnienie uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem strony. W sprawie poddanej sądowej kontroli inwestorzy powinni przedstawić prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane i projekt budowlany (złożyć takie oświadczenie – zob. art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w związku z art. 48 ust. 3 pkt 2 tej ustawy). Ponieważ warunku tego nie dopełnili organy administracji zobowiązane były wydać decyzję o nakazie rozbiórki.
Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło