II SA/Gd 468/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-10-16
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Wanda Antończyk, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który nie jest bezpośrednio dotknięty robotami budowlanymi prowadzonymi na poddaszu, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tych robót, jeśli wskazuje na potencjalne negatywne oddziaływanie na jego nieruchomość?Ratio decidendi
Właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym może posiadać interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym robót budowlanych, nawet jeśli jego lokal nie jest bezpośrednio objęty pracami, pod warunkiem wykazania indywidualnego, własnego interesu prawnego, który może być negatywnie dotknięty przez te roboty. Samo prawo własności lokalu nie jest wystarczające, jeśli nie wykaże się związku przyczynowego między prowadzonymi pracami a negatywnym oddziaływaniem na jego nieruchomość.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy właścicielka jednego z lokali (I.R.) miała status strony w postępowaniu, mimo że roboty budowlane (adaptacja poddasza na cele mieszkalne) były prowadzone na poddaszu, a jej lokal znajdował się na parterze. Właścicielka wskazywała na potencjalne negatywne skutki robót dla jej lokalu, podczas gdy organy administracji i WSA w pierwszej instancji uznały, że nie wykazała ona indywidualnego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Okręgowego jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
| Decyzją z dnia 16 września 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca|
|1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 nakazał inwestorowi – [...] S.A. z siedzibą w S. zaniechanie dalszych robót |
|budowlanych polegających na przebudowie, nadbudowie części budynku przy ul. L. w S. związanych ze zmianą sposobu użytkowania poddasza |
|nieużytkowego na cele mieszkalne na potrzeby lokalu nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Powiatowy Inspektor przeprowadził w dniu 27 |
|lipca 2006 r. kontrolę robót budowlanych polegających na przebudowie i nadbudowie części budynku przy ul. L. w S. W trakcie kontroli nie |
|stwierdzono niezgodności realizowanej inwestycji z pozwoleniem na budowę z dnia 28 listopada 2005 r., wydanym przez Prezydenta Miasta [...].|
|Jednakże organ I instancji uznał za nieprawidłowe rozebranie kominów dymowych i spalinowych i pozostawienie ich wylotów w przestrzeni |
|strychowej, zakwestionował także brak wpisu do dziennika budowy dotyczącego postawienia rusztowań oraz brak dokumentów świadczących o |
|dopuszczeniu rusztowania do użyłkowania. Następnie w dniu 22 sierpnia 2006 r. przeprowadzono ponowne oględziny w trakcie których organ |
|stwierdził szereg nieprawidłowości takich jak: rozebrane kominy, brak zabezpieczeń przed upadkiem na wysokości, przymocowanie rury |
|spustowej na gruz do niezabezpieczonego prawidłowo rusztowania, nieład i nieporządek, brak wyznaczonego placu budowy, brak uzupełnionej |
|tablicy budowy, brak projektu budowlanego na budowie, brak atestów na stosowane materiały budowlane. W związku z tym organ stwierdził, że |
|roboty dotyczące przebudowy i nadbudowy lokalu mieszkalnego w S. przy ul. L. mieszkanie nr [...] są wykonywane w sposób mogący spowodować |
|zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2006 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa |
|budowlanego organ wstrzymał poprzedniemu inwestorowi [...] prowadzenie robót budowlanych i nakazał wykonanie niezbędnych czynności |
|zabezpieczających, polegających na odbudowaniu kominów w obrębie poddasza ponad połacie dachu i wykonaniu remont połaci dachu w |
|określonych miejscach oraz nakazał przedłożyć inwentaryzację budowaną wraz z orzeczeniem technicznym dotychczas wykonanych robót |
|budowlanych. |
| |
|W trakcie prowadzonego postępowania w miejsce uprzedniego inwestora [...] prawa do nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia 12 |
|czerwca 2008 r. repertorium [...] nr [...] nabyła [...] S.A. z siedzibą w S. |
|Organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu, że sprawa robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego i adaptacji strychu|
|w celu powiększenia mieszkania nr [...] przy ul. L. w S., została rozpatrzona w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. |
|Zgodnie z tym przepisem przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze |
|decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych. Z uwagi na wstrzymanie robót budowlanych przy ul. L. w S. z powodu prowadzenia |
|ich w sposób mogący spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia organ I instancji uznał, że nie ma podstawy prawnej do |
|prowadzenia postępowania zezwalającego na wznowienie robót budowlanych. Dalsze prowadzenie robót budowlanych przy ul. L. w S., zgodnie z |
|zamierzeniami inwestora, jest możliwe w oparciu o stosowne pozwolenie udzielone przez właściwy organ administracji |
|architektoniczno-budowlanej, to jest Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...]. Inwestor winien skierować do tego organu |
|stosowny wniosek. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa|
|budowlanego ze względu na to, że określone roboty budowlane nakazane do wykonania w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2006 r. zostały |
|wykonane, a z przedkładanej w toku prowadzonego postępowania dokumentacji wynika, że nie zachodzi konieczność nałożenia obowiązku |
|wykonania określonych czynności lub robót budowanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. |
|[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 6 lutego 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art.|
|51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestora – [...] S.A. w Sopocie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i |
|orzekł o braku podstaw nałożenia na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót |
|budowlanych w odniesieniu do robót budowlanych realizowanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. przy ul. L. |
| |
|Organ odwoławczy wyjaśnił, że realizację przedmiotowych robót budowlanych rozpoczęto w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 28 listopada |
|2005 r. wydane przez Prezydenta Miasta [...] i utrzymane w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia 20 lutego 2006 r. Z kolei decyzja Wojewody |
|została poddana kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 276/06 |
|oddalił skargę na tę decyzję. Organ odwoławczy wskazał też, że pierwszym zadaniem organów nadzoru budowlanego jest nałożenie na inwestora |
|obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Natomiast|
|wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlnego nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub |
|jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego nie ma charakteru bezwzględnego, winien on być orzekany jedynie wówczas, gdy |
|wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Gdyby organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny |
|zebranego materiału dowodowego uznał, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim |
|powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien orzec o braku podstaw do nałożenia na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 |
|Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.|
|Decyzja, w której organ po ustaleniu stanu faktycznego dokonuje oceny istnienia przesłanek wydania lub odmowy wydania nakazu rozbiórki i |
|stwierdza brak podstaw do jego wydania, jest bowiem decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do istoty. W niniejszej sprawie inwestor|
|usunął stwierdzone wcześniej nieprawidłowości oraz wykonał czynności zabezpieczające, jakie zostały wskazane w postanowieniu o wstrzymaniu|
|robót budowlanych. Fakt ten potwierdzono w trakcie wizji lokalnej w dniu 24 stycznia 2007 r. Mając na uwadze owe ustalenia organ I |
|instancji stwierdził, że nie zachodzi konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu |
|doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, co potwierdził organ II instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji |
|bezzasadnie orzekł o konieczności zaniechania wykonywania dalszych robót budowlanych, albowiem w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono |
|robót budowlanych, których stan byłby niezgodny z prawem, dlatego organ I instancji powinien był rozstrzygnąć sprawę co do istoty na |
|podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. |
|Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] zarzucając |
|organom wydanie decyzji bez udziału właścicielki mieszkania nr [...] w budynku przy ul. L. w S. I. R., z powodu przez stronę niezawinionego.|
|W skardze wniesiono o uchylenie wydanej decyzji. |
|Skarżący powołał się na znajdującą się w aktach sprawy korespondencję organu z I. R. wskazującą na chęć jej uczestniczenia w postępowaniu |
|na prawach strony. Z korespondencji tej wynika również, że do dnia 9 maja 2009 r. I. R. była traktowana jako strona procedur |
|administracyjnych w postępowaniach nadzwyczajnych. Organy odmówiły jej jednak tego prawa przy wydawaniu decyzji Powiatowego Inspektora |
|Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 16 września 2008 r. i decyzji zaskarżonej. Zadaniem skarżącego postępowanie takie dowodzi niekonsekwencji |
|organów i narusza art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro I. R. sygnalizowała organom możliwość wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa |
|posiadanego przez nią mienia, to organy zobowiązane były rozpatrzyć te postulaty, a zaniedbując tego obowiązku naruszyły prawo w stopniu |
|powodującym konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji. |
|W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca |
|1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 80 poz. 903), jeżeli wyodrębnionych lokali jest więcej niż siedem, właściciele są |
|zobowiązania podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, który kieruje sprawami wspólnoty. W przedmiotowej sprawie|
|sprawami Wspólnoty budynku przy ul. L. w S. kieruje zarząd i do niego kierowane były wszelkie pisma. Organ odwoławczy dodał, że lokal |
|mieszkalny nr [..] należący do I. R. zlokalizowany jest na parterze budynku, nie zaś w bezpośrednim sąsiedztwie robót budowlanych |
|wykonywanych na poddaszu. Okoliczności te wskazują na brak po stronie I. R. przymiotu strony postępowania. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 506/11 oddalił skargę. |
|W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przedmiot sporu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy I. R. była |
|stroną postępowania administracyjnego w sprawie o nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu |
|doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub |
|obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd wskazał, że interes |
|prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Sąd instancji podkreślił, że w |
|postępowaniu przed organami administracji to na nich właśnie spoczywa obowiązek ustalenia ewentualnych stron postępowania i |
|rozstrzygnięcia o ich udziale w postępowaniu, a ewentualne wątpliwości rozstrzygać należy na korzyść strony. |
|Sąd uznał za niezasadny zarzut Prokuratora Okręgowego o przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania bez udziału I. R. Wbrew twierdzeniu |
|skarżącego organy podjęły niezbędne czynności w celu ustalenia statusu I. R. i swoje ustalenia uzasadniły w sposób prawidłowy. Organ |
|odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, jeżeli wyodrębnionych lokali, wraz z lokalami wyodrębnionymi |
|jest więcej niż siedem, właściciele lokali są zobowiązania podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, który |
|kieruje sprawami wspólnoty. W przedmiotowej sprawie sprawami wspólnoty budynku przy ul. L. w S. kieruje zarząd i do niego kierowane były |
|wszelkie pisma. Organ wyjaśnił ponadto, że lokal mieszkalny nr [...] należący do I. R. zlokalizowany jest na parterze budynku, nie zaś w |
|bezpośrednim sąsiedztwie robót budowlanych wykonywanych na poddaszu, co dowodzi właśnie braku przymiotu strony postępowania. |
|Sąd ustalił, że Zarząd Wspólnoty podjął działania w kierunku realizacji prac remontowych części wspólnej nieruchomości i temu celowi |
|między innymi służyła uchwała członków Wspólnoty z dnia 27 lutego 2004 r. nr [...] wyrażająca zgodę na modernizację, przebudowę i nadbudowę |
|lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. L. w S. (inwestor w zamian za odstąpienie powierzchni części strychu zobowiązał się |
|przeprowadzić określone prace remontowe budynku na własny koszt). Zadysponowanie częścią wspólną przeznaczoną dla realizacji wyżej |
|wymienionej inwestycji odbyło się zgodnie z treścią art. 23 ustawy o własności lokali. Podjęta została uchwała i mocą tejże uchwały |
|inwestor uzyskał prawo do dysponowania częścią nieruchomości wspólnej na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawo |
|budowlane. Sąd wskazał, że jakkolwiek prawo własności chroni właściciela lokali wyodrębnionych, to sprawami wspólnoty mieszkaniowej (do |
|których należy dbanie o właściwy stan techniczny części wspólnych budynku) kieruje zarząd i on też reprezentuje ją na zewnątrz oraz w |
|stosunkach pomiędzy wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali). Ponieważ interesy |
|właścicieli poszczególnych lokali mogą być rozbieżne w art. 25 ust. 1. ustawy o własności lokali przewidziano, iż właściciel lokalu może |
|zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady |
|prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy. Skarżąca skorzystała z takiej możliwości |
|i uchwała Wspólnoty wyrażająca zgodę na opisaną powyżej przebudowę lokalu nr [...], została przez nią zaskarżona do sądu, który uznał, iż |
|została ona podjęta zgodnie z prawem. |
|W toczącym się postępowaniu administracyjnym skarżąca nie posiadała, w przekonaniu Sądu, żadnego prawem chronionego, |
|własnego, zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu prawnego, który dawałby jej możliwość udziału w |
|przedmiotowym postępowaniu. Mieszkanie nr [...], należące do skarżącej, znajduje się na parterze budynku przy ul. L., natomiast kontrolowana|
|przez organy nadzoru budowlanego inwestycja realizowana jest w lokalu położonym na poddaszu. Obie nieruchomości oddzielone są przez dwie |
|kondygnacje. W znajdujących się w aktach sprawy pismach I. R. kierowanych do organów ( pismo z dnia 17 listopada 2008 r. i 10 października|
|2007 r.) wskazuje ona na takie okoliczności jak pękanie tarasu, które miało miejsce w roku 2006, jego niewłaściwą naprawę w roku 2007, |
|pękanie ścian w jej mieszkaniu i obsuwanie się skarpy, na której posadowiony jest budynek. Ponadto powstanie rysy na ścianie nośnej, |
|szpary pomiędzy ścianą i podłogą w mieszkaniu nr [...] przypisuje samowolnej budowie garażu, która dokonana została w 1978 r. Dalsze |
|uszkodzenie budynku nastąpiło, w przekonaniu skarżącej, w wyniku przebudowy mieszkania nr [...] przeprowadzonej w 1979 r. Żadne ze |
|wskazanych uszkodzeń nie mogło zatem powstać wskutek prac rozpoczętych w 2008 r. |
|Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...], podnosząc zarzut naruszenia art. 1 § 2 Prawa o |
|ustroju sądów administracyjnych i art. 133 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na poczynieniu niemającego |
|podstawy w aktach sprawy ustalenia, że oceniane przez organy nadzoru budowlanego roboty budowlane prowadzone w związku z przebudową |
|budynku przy ul. L. w S. rozpoczęto w 2008 r. oraz naruszenia art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 151 Prawa o |
|postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3|
|Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na oddaleniu zasadnej skargi po błędnym przyjęciu, że działająca według art. 209 Kodeksu|
|cywilnego właścicielka mieszkania nr [...] nie ma interesu prawnego do udziału w postępowaniu organów nadzoru budowlanego w sprawie robót |
|budowlanych prowadzonych w związku z przebudową budynku przy ul. L. w S. |
|Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 kwietnia 2013 r. wydanym w sprawie II OSK 2498/11 uchylił zaskarżony wyrok i |
|przekazał sprawę WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania. |
|W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie posiadała żadnego prawem chronionego, |
|własnego, zindywidualizowanego i skonkretyzowanego interesu prawnego, który dawałby jej możliwość udziału w przedmiotowym postępowaniu, |
|było przedwczesne. Posiadanie takiego interesu prawnego można bowiem upatrywać, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji w posiadanym |
|przez skarżącą prawie własności. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, |
|zgodnie z którym także członek wspólnoty mieszkaniowej, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona |
|zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i|
|poszczególnego właściciela nie są wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie. Ocenie organu powinno zatem podlegać czy |
|właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej był w stanie wykazać, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, |
|poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych. |
|Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że konsekwencją powołania wspólnoty mieszkaniowej nie może być pozbawienie właściciela |
|lokalu (lokali) możliwości administracyjnej i sądowej ochrony jego praw w sytuacji, gdy potrzebę tej ochrony opiera na przepisach prawa i |
|gdy tej ochrony nie zapewnia mu właściwy organ wspólnoty. Nie jest słuszne stanowisko zgodnie, z którym zawsze i za wszystkich członków |
|wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Działania wspólnoty, reprezentowanej przez zarząd dotyczą, co do zasady, nieruchomości|
|wspólnej określonej przez art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. nr 80 poz. 903 ze |
|zm.), co wynika wprost z przepisów rozdziału 4 tej ustawy, a w szczególności z jej art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3. Każdy |
|właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie nie tylko w oparciu o |
|przepisy prawa cywilnego, ale także na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 |
|czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 905/08 niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznający sprawę Wojewódzki Sąd |
|Administracyjny w Gdańsku winien dokonać oceny czy skarżąca wykazała posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., biorąc pod |
|uwagę ewentualną ingerencję podczas prac budowlanych w strukturę lokalu którego jest właścicielką, na którą to ingerencję skarżąca |
|wskazywała w toku postępowania. |
| |
|Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: |
| |
|Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd |
|administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, |
|jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami |
|administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany |
|zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. |
|Rozstrzygnięcie sprawy wymagało oceny, czy I. R. była stroną prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie o nałożenia obowiązków |
|wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. |
|Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze|
|względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. wynikać winien z przepisów |
|prawa materialnego, normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. W przypadku obiektu budowlanego, w którym |
|jest więcej niż 7 lokali mieszkalnych, o jakim jest mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. |
|nr 80 poz. 903 ze zm.), konsekwencją powołania wspólnoty mieszkaniowej nie może być pozbawienie właściciel poszczególnych lokali |
|możliwości ochrony ich praw w sytuacji, gdy sprawa dotyczy własności konkretnego lokalu. Działania wspólnoty, reprezentowanej przez zarząd|
|dotyczą bowiem nieruchomości wspólnej określonej w art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, co wynika z art. 19 i 22 tej ustawy. Jak |
|wskazano w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć|
|swój własny interes prawny podlegający ochronie nie tylko w oparciu o przepisy prawa cywilnego, ale także na podstawie materialnoprawnych |
|regulacji z zakresu prawa administracyjnego. |
|Oceniając interes prawny skarżącej uwzględnić należało zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania. Organ nadzoru budowlanego prowadził|
|w niniejszej sprawie postępowanie trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz.1623 ze|
|zm.) a podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. |
|Przepis art. 50 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ |
|wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: |
|1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub |
|2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub |
|3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub |
|4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. |
|Zgodnie z art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, |
|właściwy organ w drodze decyzji: |
|1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu|
|poprzedniego albo |
|2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu |
|zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo |
|3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając|
|termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas|
|wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia |
|wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych|
|zmian. |
|Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 22 sierpnia 2006 r. wstrzymujące prowadzone roboty budowlane |
|polegające na przebudowie, nadbudowie części budynku przy ul. L. w S. związanych ze zmianą sposobu użytkowania poddasza nieużytkowanego na|
|cele mieszkalne na potrzeby lokalu nr [...], zostało wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w związku z prowadzeniem |
|robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. |
|Organ nadzoru budowlanego stwierdził nieprawidłowości związane z rozebranymi kominami, brak zabezpieczeń przed upadkiem na wysokości, |
|przymocowanie rury spustowej na gruz do niezabezpieczonego prawidłowo rusztowania, niezorganizowany proces budowy, nieład i nieporządek na|
|budowie, brak wyznaczonego placu budowy, brak uzupełnionej tablicy budowy, brak projektu budowlanego na budowie oraz brak atestów na |
|materiały budowlane. |
|Rozstrzygnięcie sprawy mogło nastąpić na podstawie art. 51 ust. 1 pkt i lub 2 Prawa budowlanego, przez nakazanie zaniechanie dalszych |
|robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nałożenie |
|obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z |
|prawem. |
|Wykazanie statusu strony postępowania I. R. w toku postępowania o takim przedmiocie wymagało ustalenia, że sposób prowadzenia budowy |
|mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, wpływał na stanowiący odrębną własność lokal I. R. |
|Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku winien dokonać oceny czy |
|skarżąca wykazała posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., biorąc pod uwagę ewentualną ingerencję podczas prac |
|budowlanych w strukturę lokalu, którego jest właścicielką, na którą to ingerencję skarżąca wskazywała w toku postępowania. |
|W ocenie Sądu, z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by sposób prowadzenia robót przez inwestora wpłynął na lokal stanowiącego |
|własność I. R. Mieszkanie nr [...] znajduje się na parterze budynku przy ul. L., natomiast kontrolowana przez organy nadzoru budowlanego |
|inwestycja realizowana była w lokalu położonym na poddaszu. Obie nieruchomości oddzielone są przez dwie kondygnacje. I. R. w toku |
|prowadzonego postepowania administracyjnego wskazywała, że w 1978 r. podczas samowolnej budowy garażu w jej mieszkaniu nad otworem, |
|wybitym w ścianie nośnej budynku, powstała szpara między podłogą a ścianą, przez szparę napływało wilgotne powietrze, wskutek czego lokal |
|uległ zawilgoceniu i zagrzybieniu, powstały wówczas rysy na ścianach nośnych budynku. Nadto wskazywała ona, że w 1997 r. w trakcie |
|modernizacji mieszkania nr [...] i [...] doszło do pęknięcia sufitu w mieszkaniu nr [...]. Jako konsekwencję robót prowadzonych w 2006 r. |
|wskazywała ona powstawanie rys w tarasie i ścianach budynku (dowód: pismo z dnia 10 października 2007 r. k. 265-269 akt administracyjnych |
|organu I instancji, pismo z dnia 17 listopada 2008 r. akta administracyjne organu II instancji) |
|Rozpoczęcie przedmiotowych robót nastąpiło już w 2006 r. a nie w 2008 r., co wynika z zawiadomienia o terminie rozpoczęcia robot |
|budowlanych z dnia 12 kwietnia 2006 r. i protokołu kontroli z dnia 17 lipca 2006 r. (dowód k. 67-71, 43 akt administracyjnych organu I |
|instancji). Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ocenę interesu I. R. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wskazywane przez nią|
|wadliwości w stanowiącym jej własność lokalu nr [...] dotyczyły bowiem wad powstałych w okresie wcześniejszym – w 1978 r. i 1997 r. lub wad |
|w ścianach nośnych stanowiących elementy wspólne budynku. Również zarzuty dotyczące obsuwania się skarpy, na której posadowiony jest |
|budynek dotyczyły całego obiektu, a nie lokalu I. R. I. R. aby uzyskać status strony postępowania winna wykazać, że w jej lokalu doszło |
|do nieprawidłowości, które nie dotyczą części wspólnych budynku oraz wykazać, że powstałe nieprawidłowości mają związek z prowadzonymi |
|pracami budowlanymi. Warunki te nie zostały w sprawie spełnione. W istocie I. R. wskazując na uprzedni zły stan budynku kwestionowała |
|prawidłowość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zezwalającego na prace w obiekcie o złym stanie technicznym. |
|Brak jest zatem podstaw do uznania, że I. R. posiadała indywidualny interes oparty na przepisach prawa materialnego uzasadniający jej |
|udział w postępowaniu. Taka też ocena został dokonana w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. II OZ|
|613/10, którym to postanowieniem oddalono zażalenie na postanowienie o odmowie dopuszczenia I. R. do udziału w prowadzonym w niniejszej |
|spawie postępowaniu sądowoadministracyjnym. |
|Wskazać także należy, że powyższa ocena nie wyłącza uprawnienia I. R. do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na drogę postępowania |
|cywilnego przed sądem powszechnym i udowodnienia przed tym sądem faktu powstania uszkodzeń w lokalu pozostających w związku przyczynowym z|
|wykonywanymi przez inwestora pracami budowlanymi. Niewykazanie takich uszkodzeń w postępowaniu administracyjnym nie wyłączą prawa |
|właściciela lokalu do ich udowodnienia w postępowaniu cywilnym. |
|I. R. podnosiła okoliczności związane z dokonaniem istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, polegające na znacznym powiększeniu |
|powierzchni powstałego lokalu w stosunku do powierzchni wynikającej z pozwolenia na budowę oraz braku po stronie inwestora tytułu prawnego|
|do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tym zakresie. |
|Wskazać należy, że zakres rozpatrzenia sprawy w granicach określonych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego został wyznaczony treścią |
|postanowienia o wstrzymaniu robót i był ograniczony do kwestii związanych z wykonywaniem robót w sposób mogący spowodować zagrożenie |
|bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W toku postępowania organ podejmował szereg decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa |
|budowlanego, dotyczących prowadzenia robót budowlanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego w tym decyzję z |
|dnia 17 października 2006 r. nakazującą inwestorowi sporządzić i przedstawić w terminie do 30 stycznia 2007 r. projekt budowlany zamienny |
|sporządzony w 4 egz. uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robot budowlanych przy ul. L. w S. oraz decyzję z dnia 10 |
|sierpnia 2007 r. zatwierdzającą projekt zamienny adaptacji strychu na mieszkanie w S. przy ul. L. oraz udzielającą pozwolenia na |
|wznowienie robot budowlanych przy ul. L. w S. oraz nakładającą na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po |
|ukończeniu robot budowlanych realizowanych na podstawie niniejszej decyzji. |
|Żadna jednak z tych decyzji nie pozostała w obrocie prawnym, wskutek ich eliminacji decyzjami stwierdzającymi nieważność decyzji. Decyzja |
|[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 12 lutego 2008 r. stwierdzająca nieważność decyzji Powiatowego Inspektora |
|Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 17 października 2006 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego |
|wskazywała, że organ nadzoru budowlanego nie mógł w prowadzonym postępowaniu rozstrzygać kwestii istotnych odstępstw od projektu |
|budowlanego bowiem nie jest to objęte dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na podstawie którego nastąpiło wstrzymanie |
|prowadzonych robót. |
|Organ w prowadzonym postępowaniu nie zbadał zatem w ogóle kwestii realizacji inwestycji zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w |
|tym kwestii powiększenia powierzchni lokalu i braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tym zakresie oraz |
|ewentualnych innych odstępstw od projektu budowlanego. Okoliczności wskazywane w tym postępowaniu dotyczące realizacji inwestycji |
|sprzecznie z pozwoleniem na budowę nie mogą pozostać poza kontrolą organu nadzoru budowlanego. Organ ten winien zatem z urzędu wszcząć |
|odrębne postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w celu zbadania inwestycji pod kątem spełnienia przez nią wymogu |
|zgodności z projektem budowlanym zatwierdzonym wydanym pozwoleniem na budowę. |
|Mając powyższe uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako niezasadną. |
| | |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło