II SA/Gd 468/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-03-20
Skład orzekający: Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną postępowania sądowoadministracyjnego, lecz reprezentująca uczestnika postępowania, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Osoba, która nie posiada statusu strony postępowania sądowoadministracyjnego, nie ma legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki, złożony przez podmiot niebędący stroną, jest niedopuszczalny. Prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania, zgodnie z art. 243 § 1 PPSA.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. WSA w Gdańsku wyrokiem oddalił tę skargę. Następnie I. R., reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową (uczestnika postępowania), złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że I. R. nie jest stroną postępowania. Po wniesieniu sprzeciwu przez I. R., Sąd rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Odmówiono I. R. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gd 468/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia odmówić I. R. przyznania prawa pomocy.
II SA/Gd 468/13
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r. orzekającą o braku podstaw nałożenia obowiązku określonych czynności w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych w lokalu nr [[...]] w budynku przy ul. L. w S.
W dniu 18 grudnia 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek I. R. o przyznanie jej prawa pomocy przez częściowe zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Na mocy zarządzenia Referendarza z dnia 20 grudnia 2013 r. poinformowano wnioskodawczynię, że nie przysługuje jej status strony w postępowaniu a jej udział w postępowaniu wynika z faktu reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. L. w S., mającej status uczestnika postępowania. Pouczono przy tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może, na urzędowym formularzu, złożyć Wspólnota Mieszkaniowa.
Postanowieniem z 5 lutego 2014 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił I. R. przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie jest ona stroną postępowania ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r.
I. R. wniosła sprzeciw od postanowienia z 5 lutego 2014 r. wskazując, że odmowa przyznania jej prawa pomocy jest sprzeczna z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". a także z wykładnią przepisów art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2498/11.
I. R. wskazała nadto, że w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane, za stan techniczny budynku odpowiadają wszyscy mieszkańcy, a nie tylko zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Stwierdziła przy tym, że Sąd odmawia uznania ją za stronę postępowania bezprawnie, a samowola budowlana w lokalu nr [[...]] doprowadziła do zniszczenia budynku, w którym wnioskodawczyni ma mieszkanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie zaś do treści art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Ponadto, osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Art. 12 p.p.s.a. stanowi, że ilekroć w ustawie tej mowa jest o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Odnosząc się do stanowiska I. R. dotyczącego jej statusu w postępowaniu ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r., wskazać należy, że wnioskodawczyni nie jest stroną tego postępowania. Fakt, że I. R. nie jest stroną w niniejszym postępowaniu został przesądzony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 listopada 2009 r., na mocy którego Sąd odmówił dopuszczenia I. R. do udziału w sprawie, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2010 r. w sprawie o sygnaturze II OZ 613/10.
Nietrafna jest przytaczana przez wnioskodawczynię argumentacja oparta na treści uzasadnienia do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2498/11. Z wyroku tego wynika bowiem, że wnioskodawczyni mogła być stroną postępowania administracyjnego. Treść niniejszego postanowienia wynika natomiast z faktu, że wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie administracyjne toczy się przed organami administracyjnymi na podstawie ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i przepisów tej ustawy dotyczy wskazywany przez I. R. wyrok. Postępowanie w niniejszej prowadzone jest natomiast na podstawie przywoływanej już ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie normują postępowania sądowoadministracyjnego, zatem o konieczności uznania za stronę postępowania ze skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r., w tym w kontekście art. 243 § 1 p.p.s.a., nie mogą stanowić art. 28, czy też art. 145 § 1 k.p.a. Skoro wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2498/11 dotyczył statusu wnioskodawczyni jako strony postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego, nie może uznania za stronę niniejszego postępowania żądać na podstawie art. 190 p.p.s.a.
Reasumując Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej I. R. nie jest stroną postępowania – ani skarżącą, ani też jego uczestnikiem, lecz przysługuje jej status reprezentanta uczestnika postępowania, jakim jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. L. w S. Brak statusu strony postępowania sprawia, że I. R., zgodnie z cytowanym wyżej art. 243 § 1 p.p.s.a., nie ma legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie może być stroną postępowania w zakresie prawa pomocy, a jej wniosek uznać należało za niedopuszczalny.
Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości odrzucenia wniosku o prawo pomocy z powodu jego niedopuszczalności, w związku z tym I. R. odmówiono przyznania prawa pomocy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., uznając, iż nie posiada ona statusu strony postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło