II SA/Gd 475/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-10-02

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Jolanta Górska, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem, w wysokości 10.000 zł, jest zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście art. 121 § 2-5 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem, w wysokości 10.000 zł, jest zgodne z prawem. Grzywna ta stanowi środek najmniej uciążliwy i niezbędny do realizacji obowiązku, a jej wysokość została prawidłowo ustalona na podstawie art. 121 § 2-4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwagi na fakt, że egzekwowane obiekty nie są budynkami w rozumieniu Prawa budowlanego, co wyklucza zastosowanie art. 121 § 5 tej ustawy. Sąd zaakceptował również uzasadnienie organów co do maksymalnej wysokości grzywny, biorąc pod uwagę uporczywe uchylanie się skarżącego od wykonania obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący D. L. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na niego grzywnę w celu przymuszenia do rozbiórki obiektów budowlanych, które zostały nakazane do rozbiórki decyzją z 2010 r. Skarżący nabył nieruchomość w 2014 r. i od tego czasu uchylał się od wykonania obowiązku rozbiórki. Organy egzekucyjne nałożyły grzywnę w wysokości 10.000 zł, uznając, że skarżący nie wykonuje obowiązku pomimo upomnień i wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących sposobu wyliczenia grzywny oraz wskazywał na trwające prace nad planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 2 października 2018 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Skarga D. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia 10 czerwca 2010 r., nr [..], nakazał A. L. rozebrać: obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej wraz z dobudówką i tarasem, obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję gospodarczo-rekreacyjną oraz obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu, wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w K., gmina K. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2011 r., nr [..]. Z uwagi na upływ terminu do wykonania powyższego obowiązku i ustalenie na podstawie informacji z rejestru gruntów, że obecnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest skarżący, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia 29 lipca 2015 r. wezwał skarżącego do bezzwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 10 czerwca 2010 r. z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 sierpnia 2015 r. Z uwagi na dalsze niewykonanie przez skarżącego obowiązku określonego w decyzji z dnia 10 czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 15 października 2015 r. wystawił na skarżącego tytuł wykonawczy nr [..], który został doręczony skarżącemu w dniu 4 listopada 2015 r. Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. skarżący wniósł zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego, które zostały przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oddalone postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r., nr [..].Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r., nr [..], utrzymał zaś powyższe postanowienie organu I instancji w mocy a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 208/16, oddalił skargę D. L. na to postanowienie. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r., nr [..], wydanym na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art. 121 § 1, 2 i 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki orzeczonego w decyzji z dnia 10 czerwca 2010 r. w wysokości 10.000 zł, wzywając jednocześnie skarżącego i uiszczenia grzywny w terminie do dnia 30 czerwca 2018 r. oraz do wykonania obowiązku w terminie do czerwca 2018 r. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wskazał, że nałożenie grzywny jest zasadne, gdyż skarżący uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki i nie okazuje woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Organ podkreślił przy tym, że nałożona grzywna stanowi mniej dolegliwy środek niż ewentualne zastosowanie wykonania zastępczego. Organ wyjaśnił jednocześnie, że wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia ustalono na podstawie art. 121 § 1, 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie przekracza ona granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności. Ponadto, jak wskazał organ, skarżący wykonując nałożony obowiązek rozbiórki uniknie konieczności zapłaty nałożonej grzywny. Na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący złożył zażalenie, domagając się jego uchylenia i zarzucając, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż organ nie przedstawił w nim sposobu wyliczenia kwoty grzywny oraz wskazując, że w gminie K. trwają prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nałożonego obowiązku (punkt 1 postanowienia) oraz uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku, wyznaczając nowy termin do dnia 30 września 2018 r. (punkt 2 postanowienia) Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że wobec niewykonania obowiązku rozbiórki wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 czerwca 2010 r. organ ten, będący wierzycielem, prawidłowo podjął czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie i wystosował do skarżącego upomnienie, pomimo otrzymania którego i tak skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku rozbiórki. W tej sytuacji istniały podstawy do wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że ponieważ egzekucja w niniejszej sprawie dotyczy obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z dobudówką i tarasem, obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję gospodarczo-rekreacyjną oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcje sanitariatu, czyli obiektów nietrwale związanych z gruntem, wysokość grzywny organ I instancji prawidłowo ustalił na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy ocenił także, że nałożenie na skarżącego grzywny w wysokości 10.000 zł było uzasadnione. Organ egzekucyjny, ustalając grzywnę w tej wysokości, uwzględnił bowiem uchylanie się skarżącego od wykonania rozbiórki i niewykazanie woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Wysokość nałożonej grzywny uwzględnia także charakter przedmiotowych obiektów budowlanych. Kwotę nałożonej grzywny ustalono przy tym w wysokości przewidzianej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w celu przymuszenia inwestora do niezwłocznego wykonania orzeczonej rozbiórki przy zastosowaniu środka egzekucyjnego. Wysokość grzywny, która została nałożona na zobowiązanego, nie przekracza ponadto granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w niniejszej sprawie nie mógł zostać zastosowany przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż, mimo że egzekucja skierowana do skarżącego dotyczy spełnienia przez niego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, to obowiązek rozbiórki nie został orzeczony w stosunku do budynków, do których odnosi się ten przepis, a jedynie do obiektów nietrwale związanych z gruntem. Obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej wraz z dobudówką i tarasem, obiekt budowlany pełniący funkcję gospodarczo-rekreacyjną oraz obiekt budowlany pełniący funkcję sanitariatu, wobec których orzeczono przymusową rozbiórkę, są niepołączone trwale z gruntem i nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Do obiektów budowlanych lub ich części, których nakazano rozbiórkę, a które nie są budynkami w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 powołanej ustawy a jedynie przepis art. 121 § 2, 3 i 4 tej ustawy. Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na skrócenie wyznaczonego terminu do uiszczenia grzywny, jak i niedoprecyzowanie daty wykonania obowiązku, postanowił wyznaczyć nowy termin wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, a w konsekwencji także nowy termin do uiszczenia grzywny. We wniesionej do Sądu skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc, że nałożona grzywna jest karą bezwzględną i zarzucając, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż organ nie przedstawił w nim sposobu wyliczenia kwoty grzywny oraz wskazując, że w gminie K. trwają prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r. jest zgodne z prawem. Stan faktyczny sprawy uzasadniał, w świetle przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [..], w wysokości 10 000 zł. Artykuł 6 § 1 tej ustawy stanowi bowiem, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 tej ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei, zgodnie z art. 26 § 1 organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. L. rozebrać obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej wraz z dobudówką i tarasem, obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję gospodarczo-rekreacyjną oraz obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w K., gmina K. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2011 r., nr [..]. Z akt sprawy wynika również, że w wyniku darowizny dokonanej aktem notarialnym zawartym w dniu 17 kwietnia 2014 r., Rep. A nr [..], właścicielem działki nr [..] położonej w K. stał się D. L. Z treści art. 119 § 1 ustawy wynika wniosek, że grzywna w celu przymuszenia nakładana jest na zobowiązanego. Zgodnie zaś z treścią art. 1a pkt 20 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie zaś z treścią art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Przepis art. 28a dotyczy sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1012/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć w tym miejscu należy, że postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Artykuł 29 § 1 ustawy stanowi bowiem, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 945/11, LEX nr 1233913). Organ egzekucyjny nie jest władny podejmować żadnych działań ingerujących w treść decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie zakazano organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponieważ wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku organ egzekucyjny podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Skutkowałoby to sytuacją, w której organ egzekucyjny byłby niejako trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązek podlegający egzekucji został określony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 303/99, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika również niespornie, że nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 czerwca 2010 r. obowiązek rozbiórki nie został wykonany. Z akt sprawy wynika także, że w dniu 29 lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomniał skarżącego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 10 czerwca 2010 r. Upomnienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 sierpnia 2015 r. a w dniu 15 października 2015 r. organ I instancji wystawił na skarżącego tytuł wykonawczy, który skarżący otrzymał w dniu 4 listopada 2015 r. Zasadne przy tym było, w ocenie Sądu, nałożenie na skarżącego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla skarżącego i jako środka niezbędnego do realizacji ciążącego na skarżącym obowiązku. Zgodnie z art. 1a pkt 12b ustawy środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Przy czym, art. 119 ustawy wyjaśnia, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Zgodnie zaś z art. 120 § 1 grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Artykuł 122 § 2 pkt 2 wskazuje z kolei, że postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać m.in. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W art. 122 § 2 pkt 2 ustawy zawarto więc zasadę, zgodnie z która w sprawach obowiązków z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia poprzedza zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego. W sprawach dotyczących egzekucji obowiązku z zakresu prawa budowlanego, oczywiste jest, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej dotkliwym niż wykonanie zastępcze. W sprawach tego rodzaju nie można zatem kwestionować zastosowania grzywny w celu przymuszenia, twierdząc, że jest ona zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Grzywna w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny o charakterze przymuszającym jest bez wątpienia środkiem mniej uciążliwym niż pozostałe środki egzekucyjne stosowane w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, które są środkami zaspokajającymi (zob. P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydanie VII, WK 2015, LEX/el). Przede wszystkim wykonanie zastępcze jest środkiem zaspokajającym, który generuje siłą rzeczy bezzwrotne, nierzadko znaczne koszty dla zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia natomiast, nawet pomimo jej uiszczenia może zostać w razie wykonania obowiązku zwrócona dłużnikowi na zasadzie art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 61/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Presja ta ustaje z chwilą wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny w celu przymuszenia sprawia, że dolegliwość tego środka egzekucyjnego w przypadku wykonania obowiązku jest znikoma. Z kolei w przypadku zastosowania wykonania zastępczego skutki dla zobowiązanego (obowiązki wskazane w art. 129 ustawy, konieczność pokrycia kosztów poniesionych przez wykonawcę zastępczego) powstają natychmiast i ulegają one stopniowemu zwiększeniu wraz z zaawansowaniem prac wykonawcy zastępczego. Ewentualne przystąpienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku nie niweczy tych skutków. Z tych też względów wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należało uznać za spełniający wymogi art. 7 § 2 (zasady racjonalnego działania) i art. 7 § 3 (zasady niezbędności) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z których wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Wysokość nałożonej na skarżącego grzywny jest przy tym zgodna z przepisami prawa i została przez orzekające w sprawie organy przekonująco uzasadniona a poczynione ustalenia oraz dokonane oceny nie noszą cech dowolności Art. 121 ustawy wskazuje, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2). Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (§ 5). Prawidłowo wysokość grzywny nałożonej na skarżącego ustalona została na podstawie art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wynika to z tego, że obowiązek nałożony na skarżącego wynika z przepisów prawa budowlanego a objęte w niniejszej sprawie nakazem rozbiórki obiekty budowlane nie są budynkami w świetle dyspozycji art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Okoliczność ta wyklucza zaś zastosowanie przepisu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2035/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1943/10, LEX nr 1152108). Do obiektów budowlanych lub ich części, których nakazano rozbiórkę, lecz nie są to budynki w świetle art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 ustawy. Oznacza to, że ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku w zakresie nakazu rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, a więc także przedmiotowej wiaty, należy stosować przepisy art. 121 § 2–4 ustawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. akt IV SA 122/01, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to także zgodne z zasadą ogólną postępowania egzekucyjnego, którą jest zasada stosowania jak najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego dla zobowiązanego (art. 7 § 2 ustawy) jak i zasadą niezbędności (art. 7 § 3 ustawy). Jednocześnie, Sąd w pełni akceptuje przedstawione przez orzekające w sprawie organy uzasadnienie nałożenia na skarżącego grzywny w maksymalnej wysokości. Skarżący uporczywie uchyla się bowiem od wykonania rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych i wykazuje przy tym brak woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Na ocenę prawidłowości ustalonej wysokości grzywny nie bez wpływu pozostaje okoliczność, że organ egzekucyjny w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 121 § 4, dysponował tylko jednokrotną możliwością nałożenia grzywny w celu przymuszenia, co wymusza określenie jej na poziomie gwarantującym skuteczność tego środka egzekucyjnego. Powyższe okoliczności celowym uczyniły zastosowanie wskazanego środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości jako uzasadnionej formy nacisku, mającego na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 907/08, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje jednocześnie, że podnoszona przez skarżącego możliwość uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki nr [..] w K. nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych na tej działce się znajdujących. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącego w wysokości 10.000 zł spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku oraz zostały wyczerpująco umotywowane w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów obu instancji. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r. jest zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), skargę jako bezzasadną oddalił. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło