II SA/Gd 492/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-11-17
Skład orzekający: Jolanta Górska, Diana Trzcińska, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, gdy kontrola została przeprowadzona na wniosek Starosty w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a przepisy szczególne (art. 41a ust. 3 ustawy o odpadach) przewidują zakończenie takiej kontroli w formie postanowienia?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zarządzenie pokontrolne, uznając, że w sytuacji, gdy kontrola przeprowadzana jest na podstawie art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach, jej zakończenie powinno nastąpić w formie postanowienia na podstawie art. 41a ust. 3 tej ustawy. Wydanie zarządzenia pokontrolnego w takim przypadku jest bezpodstawne, ponieważ przepis szczególny przewiduje inną, bardziej uroczystą formę zakończenia postępowania kontrolnego, która w pełni konsumuje jego wyniki. Ponadto, zarządzenie było nieprecyzyjne i niespójne z ustaleniami protokołu kontroli.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne zobowiązujące R. B. do prowadzenia ewidencji odpadów i sporządzania rocznych sprawozdań, stwierdzając nieprawidłowości w zakresie przetwarzania odpadów. R. B. złożył skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów i niezastosowanie rozporządzenia wyłączającego niektóre odpady z obowiązku ewidencji. Skarżący wskazał, że kontrola była związana z wnioskiem o pozwolenie na przetwarzanie odpadów, a ustalenia organu nie korespondowały z rzeczywistym stanem rzeczy i przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Marek Kraus Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. B.o na zarządzenie pokonrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odpadów 1. uchyla zakarżone zarządzenie pokontrolne, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego R. B. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowana.
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [..], wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1041), zobowiązał R. B. Zakład:
1. na podstawie art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 3, 6 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.) do prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji dla wszystkich powstających na terenie zakładu odpadów, ze wskazaniem, że ewidencję należy prowadzić zgodnie z katalogiem odpadów, za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami lub z zastosowaniem dokumentów w formie papierowej lub elektronicznej poza tą Bazą (w przypadku awarii systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzona ta Baza);
2. na podstawie art. 75 ust. 1 i art. 76 ust. 1 ustawy o odpadach do sporządzania rocznych sprawozdań o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami, ze wskazaniem, że sprawozdanie to należy składać do 15 marca każdego roku za poprzedni rok kalendarzowy Marszałkowi Województwa.
Uzasadniając wydane zarządzenie, organ wskazał, że wydane zostało ono w celu usunięcia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, stwierdzonych w Zakładzie podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 maja 2021 r. Podczas kontroli tej ustalono bowiem, że Zakład prowadzi przetwarzanie odpadów o kodzie 15 01 01 – opakowania z papiery i tektury. Odpad ten pozyskiwany jest od innych podmiotów. Ponadto, w wyniku przetwarzania odpadów wytwarzane są odpady o kodzie: 19 12 01 – papier i tektura, 15 01 02 – opakowania z tworzyw sztucznych, 15 01 04 – opakowania z metali. Ustalono przy tym, że kontrolowany podmiot nie prowadzi ewidencji odpadów. Ponadto, podczas kontroli ustalono, że R. B. jest wytwórcą odpadów i za lata 2019 – 2020 nie sporządził i nie przekazał w ustawowym terminie, tj. do dnia 15 marca 2021 r. Marszałkowi Województwa sprawozdania rocznego o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami.
Na powyższe zarządzenie pokontrolne R. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jego uchylenia w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. art. 66 ust. 5 ustawy o odpadach w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, polegające na ich niezastosowaniu;
2. art. 75 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 5 ustawy o odpadach w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, polegające na ich niezastosowaniu;
3. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, wyrażające się wydaniem zarządzenia pokontrolnego niemającego oparcia w ustaleniach zawartych protokole kontroli nr [..] i zgłoszonych do niego przez skarżącego zastrzeżeń.
Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżący wskazał na wstępie, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydane zostało po przeprowadzeniu przez organ w dniach od 1 kwietnia 2021 r. do 31 maja 2021 r. kontroli, która zainicjowana została wnioskiem skarżącego o wydanie pozwolenia na przetwarzanie odpadów.
Ponadto, zdaniem skarżącego, treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego nie koresponduje z ustaleniami poczynionymi w toku kontroli oraz nie znajduje oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. W zarządzeniu tym ustalono bowiem, że skarżący ma obowiązek prowadzenia ewidencji wszystkich odpadów, mimo że w ustaleniach kontrolnych wskazano, że Zakład, ze względu na niewielkie ilości posiadanych w czasie kontroli pełnowartościowych opakowań zakupionych oraz pozyskanych przy zakupie materiałów pomocniczych dla prowadzonej działalności (opakowania zakupionych produktów), zakwalifikowanych przez osoby przeprowadzające kontrolę jako odpady o kodach 15 01 02 i 15 01 04 - nie ma obowiązku prowadzić ewidencji odpadów, co wynika z rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów. Nadto, z rozporządzenia tego wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów dla odpadów o kodzie 15 01 01 istnieje jeżeli ich ilość przekracza 0,5 Mg/rok. W ustaleniach protokołu kontroli stwierdzono zaś, że nie można określić ilości przetwarzanych odpadów, ani ilości wytwarzanych odpadów o powyższym kodzie a mimo to w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym nałożono na skarżącego obowiązek ewidencjonowania tych odpadów. Co więcej, zaskarżonym zarządzeniem nałożono na skarżącego również obowiązek ewidencjonowania odpadów o kodzie 19 12 01, mimo że w trakcie kontroli nie ustalono aby odpad ten był wytwarzany przez Zakład. Odpad o kodzie 19 12 01 został zgłoszony przez skarżącego we wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów o kodzie 15 01 01 jako mogący powstawać w trakcie przetwarzania odpadów o kodzie 15 01 01. W momencie oględzin proces przetwarzania odpadów został przeprowadzony jedynie w celach demonstracyjnych przy użyciu opakowań pozyskanych, przy użyciu opakowań pozyskanych przy zakupie materiałów pomocniczych dla prowadzonej działalności (opakowania zakupionych produktów).
Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącego, brak było podstaw do nałożenia na niego obowiązku prowadzenia ewidencji a tym samym również i obowiązku sprawozdawczego, które to obowiązki są ze sobą ściśle związane.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił przy tym, że przeprowadzone w Zakładzie czynności kontrolne świadczą o tym, że opakowania stanowią odpady, które Zakład wytwarza a następnie poddaje procesowi przetwarzania. Przetwarzanie odpadów następuje w wyniku procesu odzysku metodą R3 – Recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania). Odpady o kodzie 15 01 01 w wyniku procesu przetwarzania, zmieniają swoją klasyfikację i stanowią odpady należące do grupy 19 - odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowania odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych, do podgrupy 19 12 - odpady z mechanicznej obróbki odpadów (np. obróbki ręcznej, sortowania, zgniatania i granulowania) ujęte w innych grupach i rodzaju 19 12 01 papier i tektura. Wobec czego, odpady w postaci wypełniacza do paczek, widoczne w dokumentacji fotograficznej, należy klasyfikować jako odpady o kodzie 19 12 01 - papier i tektura. Z kolei, zgodnie z ustaleniami kontrolnymi zawartymi w protokole kontroli, odpady o kodzie 15 01 04 i 15 01 02 są to odpady powstające w wyniku procesu przetwarzania i z uwagi na ich ilość i masę skarżący nie jest obowiązany do prowadzenia ewidencji tych odpadów. Inna sytuacja dotyczy odpadów o kodzie 15 01 01, dla których zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji dla ilości 0,5 Mg. Jednakże, skarżący posiadał decyzję z dnia 29 stycznia 2014 r., znak [..], wydaną przez Starostę udzielającą zezwolenia na przetwarzanie odpadów o kodzie 15 01 01 w ilości 5 Mg/rok. Dodatkowo prowadzona w Zakładzie kontrola była następstwem złożonego przez skarżącego do Starosty wniosku w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie powyższych odpadów w ilości 5 Mg/rok w zakładzie ceramiki, w maszynie do produkcji wypełniacza do pakowania towarów. Organ zauważył przy tym, że wniosek o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów został wycofany przez skarżącego po rozpoczęciu czynności kontrolnych i przeprowadzonych oględzinach, które wykazały naruszenia, m.in. niezapewnienia zapisu monitoringu obrazu wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów przez miesiąc od dokonania zapisu, nieprzekazanie organowi informacji umożliwiających logowanie do wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów, co wiąże się, zgodnie z aktualnymi przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, z wymierzeniem administracyjnej kary pieniężnej. Dlatego też, zdaniem organu, proces przetwarzania odpadów nie zostanie zakończony. Organ podkreślił, że czynności kontrolne wykazały, iż skarżący dokonuje przetwarzania odpadów, a okoliczności, w postaci obecności odpadów przeznaczonych do przetworzenia (zużyte kartony) i odpadów już przetworzonych (kartonowy wypełniacz - dokumentacja zdjęciowa) nie potwierdzają jednorazowego działania.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [..], wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolowane zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 czerwca 2021 r. wydane zostało na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1041), zgodnie z którym na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.
Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w powołanym przepisie, jest władczym aktem administracyjnym wydawanym przez organ Inspekcji Ochrony Środowiska po przeprowadzeniu kontroli i adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej w celu wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa.
Zauważyć bowiem trzeba, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 z późn. zm.) w zakresie określonym w tym przepisie pod lit. od a do l. Stosownie przy tym do treści art. 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska Inspekcja ta prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe (ust. 1). Kontrole planowe planuje się, uwzględniając potrzebę zapewnienia systematycznej oceny zagrożeń życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności wynikających z działalności podmiotów korzystających ze środowiska, i ustala w planach kontroli (ust. 1a). Do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole: 1) przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej lub podmiotów, o ile przepisy szczególne przewidują możliwość występowania z takim wnioskiem; 2) interwencyjne (ust. 1b). Przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia (ust. 1c). Z kolei, zgodnie z art. 11 powołanej ustawy z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej.
Tym samym, jeżeli w wyniku przeprowadzonej na podstawie powołanych przepisów kontroli organ Inspekcji Ochrony Środowiska stwierdzi naruszenia prawa ma prawo wydać zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, którego celem będzie wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości.
Jednakże, zdaniem Sądu, nie każde postępowanie kontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska może zakończyć się wydaniem zarządzenia pokontrolnego.
Brak jest oczywiście podstaw do wydania takiego zarządzenia w sytuacji, gdy w toku kontroli nie ujawniono żadnych nieprawidłowości – wszak jest ono wydawane w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu wyeliminowanie tych naruszeń (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 45/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak jest również podstaw do wydania zarządzenia pokontrolnego wówczas, gdy wprawdzie kontrola ujawniła wystąpienie określonych naruszeń, ale zostały one usunięte zanim jeszcze doszło do wydania zarządzenia (por. G. Klimek, M Pieńczykowski, Problematyka zaskarżania zarządzenia pokontrolnego organów Inspekcji Ochrony Środowiska, "Przegląd prawa ochrony środowiska" 2014 r., nr 2, ss. 34-35). Ponadto, zdaniem Sadu, brak jest także podstaw do wydania zarządzenia pokontrolnego w sytuacji, gdy przepis szczególny przewiduje "rozliczenie" (zakończenie) postępowania kontrolnego w innej formie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 641/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto, w ocenie Sądu, z takim też przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Zauważyć bowiem trzeba, że kontrolowane w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne wydane zostało po przeprowadzeniu przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na terenie Zakładu w K. kontroli. Przy czym, jak niespornie wynika z protokołu kontroli nr [..] i okoliczności sprawy, kontrola ta została przeprowadzona przez organ na wniosek Starosty, złożony w trybie art. 41a ust. 2 ustawy o odpadach, w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 25 września 2020 r. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Kontrole przeprowadzane na podstawie art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach zaliczają się bezspornie do kontroli pozaplanowych, o jakich mowa w art. 9 ust. 1b pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, czyli kontroli przeprowadzanych na przewidziany w przepisach szczególnych wniosek organu administracji publicznej.
Przepis art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach stanowi zaś, że zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów oraz pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów są wydawane po przeprowadzeniu przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, z udziałem przedstawiciela właściwego organu, kontroli instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone przetwarzanie odpadów lub zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Stosownie przy tym do treści art. 41a ust. 3 tej ustawy po przeprowadzeniu kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska niezwłocznie wydaje postanowienie w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Na postanowienie nie służy zażalenie.
Z treści powołanych przepisów jasno wynika, że w art. 41a ust. 3 ustawy o odpadach ustawodawca przewidział szczególną formę zakończenia kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach - w postaci postanowienia w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Przepis art. 41a ust. 3 ustawy o odpadach stanowi, że kontrolę przeprowadzoną w trybie art. 41a ust. 1 kończy niezaskarżalne postanowienie. Akt ten w pełni "konsumuje" wyniki każdej kontroli przeprowadzanej w zakresie określonym w art. 41a ust. 1 i to w bardziej "solennej", niż zarządzenie pokontrolne, formie postanowienia administracyjnego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 641/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym, ponieważ przepis art. 41a ust. 3 ustawy o odpadach przewiduje formę, w jakiej powinno zakończyć się postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie art. 41a ust. 1, brak jest podstaw aby takiemu postanowieniu miało lub mogło jeszcze towarzyszyć zarządzenie pokontrolne, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Dlatego też, zdaniem Sądu, wydawanie w takim przypadku zarządzenia pokontrolnego jest działaniem nie tylko niecelowym, ale i bezpodstawnym. Sama zaś okoliczność niewydania przez organ po przeprowadzeniu kontroli postanowienia, o którym mowa w art. 41a ust. 3 ustawy o odpadach nie może mieć znaczenia dla oceny legalności wydania zarządzenia pokontrolnego.
Dodatkowo, wskazać należy, że zarządzenie pokontrolne jest szczególnego rodzaju aktem administracyjnym, jako że do tego typu aktów nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., gdyż są one wydawane w trybie odrębnych przepisów i odrębnych postępowań (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoduje to, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 428/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), bądź gdy wyniki kontroli nie wypełniały przesłanek zastosowania przepisu prawa materialnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 565/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, jak wskazuje się w orzecznictwie, do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Dlatego też, przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której nakładany jest obowiązek bez wyjaśnienia na jakiej podstawie faktycznej i prawnej w danym konkretnym przypadku aktualność tego obowiązku organ ustalił (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 360/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, treść zarządzenia pokontrolnego powinna być sformułowana konkretnie a tym samym precyzyjnie wskazywać, jakie obowiązki nakładane są na zobowiązanego.
Powyższych wymogów nie spełnia kontrolowane w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne z uwagi na brak precyzyjnego i konkretnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia a także z uwagi na brak jego spójności z ustaleniami dokonanymi podczas kontroli przeprowadzonej w Zakładzie w dniach od 1 kwietnia 2021 r. do 31 maja 2021 r. I tak, w uzasadnieniu zarządzenia stwierdzono, że Zakład prowadzi przetwórstwo odpadów, podczas gdy z protokołu kontroli wynika, że skarżący zamierza przetwarzać odpady i o zezwolenie na tę działalność dopiero się ubiega w związku z wygaśnięciem wcześniejszego zezwolenia. Na te właśnie okoliczności powoływał się skarżący w toku postępowania przed organem a także przed sądem. Kwestia ta nie została zaś wyjaśniona w sposób precyzyjny w uzasadnieniu kontrolowanego zarządzenia. Z kolei, w odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarżący bezspornie prowadził proces odzysku, uznając za niezasadne argumenty skarżącego, że proces odtwarzania przeprowadzony został jedynie w celach demonstracyjnych, gdyż, w ocenie organu, czynności kontrolne nie potwierdzają jednorazowego działania. Dodatkowo, w odpowiedzi na skargę, organ powołał się na fakt, że skarżący posiadał decyzję z dnia 29 stycznia 2014 r. zezwalającą na przetwarzanie odpadów ważną do 28 stycznia 2024 r., co do której to decyzji w toku kontroli ustalił, że decyzja ta wygasła. W związku z tym, wskazać należy, że odpowiedź na skargę nie może stanowić uzasadnienia dla podjętego przez organ administracji rozstrzygnięcia ani też go uzupełniać. Dalsza argumentacja przedstawiona przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogła być w związku z tym uwzględniona przez sąd przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Stwierdzone zaś przez Sąd rozbieżności uniemożliwiają uznanie podjętego aktu za zgodny z prawem. Nie jest przy tym rzeczą Sądu dokonywanie ustaleń na potrzeby wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej a jedynie sąd ustala stan sprawy rozstrzygniętej przez organ w celu dokonania oceny, czy podjęty akt jest zgodny z prawem. Nadto, kontroli sądowej nie podlega odpowiedź na skargę, lecz zaskarżony akt. Odpowiedź na skargę nie stanowi uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonego aktu. Strona ma bowiem prawo poznać argumentację organu, która powinna znajdować się w uzasadnieniu aktu administracyjnego, aby strona mogła, procesowo ją kwestionując, odnieść się do tej argumentacji i przedstawić swoje racje.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił kontrolowane zarządzenie pokontrolne.
O kosztach obejmujących wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło