II SA/Gd 590/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. R. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania małżonków K. i J. R., decyzją z dnia 5 lipca 2016 r. nr [..] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 09 kwietnia 2015 r. nr [..] o zatwierdzeniu z urzędu podziału nieruchomości. Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu powyższej decyzji, organ I instancji zaskarżoną decyzją orzekł o zatwierdzeniu z urzędu podziału nieruchomości położonej w G. przy ul. W., składającej się z działki nr [...], obręb W., k.m [..] zapisanej w księdze wieczystej [..], stanowiącej współwłasność: A.A.-Z.Z. na następujące działki: dz.nr [..], obręb W., dz.nr [..], obręb W., dz.nr [..], obręb W. Dokonany podział zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 – zwana dalej "u.g.n.") został przeprowadzony z urzędu jako niezbędny w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegający na wydzieleniu gruntów pod drogę publiczną. W odwołaniu od wzmiankowanej decyzji Prezydenta Miasta, K. i J. R. podnieśli, że decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem przepisów proceduralnych o przeprowadzeniu konsultacji oraz w wyniku wadliwie przeprowadzonych czynności administracyjnych. Ponadto odległości sytuowanej drogi naruszają przepis art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych ponieważ odległość drogi od budynku będzie mniejsza niż 15 m. Skarżący sprzeciwili się też uznaniu postanowienia z dnia 8 sierpnia 2014 znak [..] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania proponowanego podziału nieruchomości działki nr [..] za prawomocne i wiążące. Przeprowadzona przez organ I instancji procedura jest zdaniem skarżących obarczona wadą nieważności. Przywołując treść art. 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oświadczyli, że nie dokonano powiadomienia o przystąpieniu do sporządzenia studium w sposób zwyczajowo przyjęty w ich miejscowości - czy to przez obwieszczenie czy powiadomienie skierowane indywidualnie. W sprawie naruszone zostały tez przepisy art. 11 pkt. 10 i art. 17 powyższej ustawy co oznacza, że w sprawie zachodzą przesłanki określone art. 28 tejże, zgodnie z którym naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W zaistniałym stanie skarżący złożyli protest i wnieśli o podjęcie postępowania unieważnienia wadliwie przeprowadzonej procedury. Skarżący stanowczo sprzeciwiają się lokalizacji planowanej inwestycji i zaborowi części działek o nr [..] oraz dz.nr [..] i podziałowi działki poł w G. przy ul. W., oznaczonej ewidencyjnie jako dz.nr [..] obręb W. W związku z powyższym wnoszą o dokonanie zmiany planowanego przebiegu drogi w taki sposób aby nie dokonywać wywłaszczeń nieruchomości zabudowanych oraz o zachowanie minimalnej odległości 10 m od zabudowy. Planowana droga zdaniem skarżących bez większego problemu może zostać przeprowadzona przez działki niezabudowane. Dalej wskazują, że w decyzji brak jest odniesienia do uzyskiwanych wcześniej informacji i zapewnień organu I instancji w zakresie planów drogowych w obszarze ul. W., w tym zapewnienie o nie ingerowaniu w granice przedmiotowych działek i wytyczeniu drogi w odpowiedniej odległości od granic działek i domów. Okazane w roku 2014 r. plany nie pokazywały przebiegu drogi w taki sposób jak jest to obecnie czynione, były to plany cząstkowe. Wytyczenie planowanej drogi i zabór działek w przypadku dz. nr [..] jest to 2,7m a w przypadku dz. nr [..] jest to 2,5m doprowadzi do niewyobrażalnych szkód, powierzchnia działki zmniejszy się w takim stopniu, że nie będzie możliwy ich podział zgodnie z obowiązującym planem, wobec czego plany miejscowe są sprzeczne z przepisem art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ponieważ obecnie minimalna powierzchnia działek to 1.000 m2, a działka która może być zgodnie z w/w planem podzielona na dwie po wykonaniu planów wywłaszczeń już podzielona nie będzie mogła być. Ponadto w wyniku takiego przebiegu drogi będzie ona umiejscowiona bezpośrednio przy budynkach mieszkalnych, a więc poniżej minimalnej odległości określonej w/w przepisami o drogach publicznych, a nawet poniżej 5 m. Obecny plan przebiegu drogi jest sprzeczny z decyzjami o wyrażeniu zgody na budowę w tym miejscu i odbiór. Skarżący zwracają też uwagę, że planowana ingerencja dotyczy rodziny, w której są małoletnie dzieci oraz osoba chora, która wymaga spokoju dla ochrony swojego zdrowia. Wobec powyższego skarżący wnoszą o uchylenie wadliwej decyzji i nakazanie przeprowadzenia procedury ustalenia planu zagospodarowania miejscowego zgodnie z wymogami formalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazało, że stosownie do treści art. 93 ust. 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, (ust. 2 art. 93 u.g.n.). W rozumieniu przepisu art. 97 ust. 3 pkt. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Jeżeli z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem wydzielone zostały grunty pod drogi, to stosownie do postanowień art. 98 ust. 1 ustawy, drogi te przechodzą na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna. Ponadto, co istotne, należy zauważyć, że wskazane przejście prawa własności dokonuje się nie z mocy decyzji podziałowej, ale z mocy samego prawa. Zdaniem organu odwoławczego z przywołanego wyżej przepisu art. 97 ust. 3 pkt. 1 u.g.n. ustawy wynika, że można dokonać z urzędu podziału nieruchomości stanowiącej własność osób trzecich, w sytuacji gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. W rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest między innymi wydzielanie gruntów pod drogi publiczne. Sieć dróg publicznych jest zaś kształtowana w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm. - dalej jako "u.p.z.p."), który stanowi, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Konkretyzacją tego zapisu jest wskazanie w art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., jako obowiązkowego elementu każdego planu określenie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy Prezydent Miasta wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2014r., uzupełnionym w dniu 16 kwietnia 2014r., wniósł o zatwierdzenie projektu planu podziału geodezyjnego działek określonych wnioskiem w tym działki nr [.]. km [.], obręb W., KW [..], stanowiącej własność A.A.-Z.Z., w celu realizacji celu publicznego polegającego na wydzieleniu gruntów pod drogi publiczne zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r, o gospodarce nieruchomościami, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy C.-W. w G., rejon ulicy W. i tzw. W., uchwalonym uchwałą nr XXXIX/959/10 Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2010r (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z dnia 09 kwietnia 2010r, Nr 51 poz. 899) oznaczone zostały symbolem 36 KD-D Vi oraz 35 KD-D Vi . Prezydent Miasta zawiadomieniem z dnia 25 kwietnia 2014r., poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości dokonywanego w ramach realizacji inwestycji celu publicznego polegającego na wydzieleniu gruntów pod drogę publiczną i umożliwiając przy tym stronom postępowania zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie co do zgromadzonych materiałów dowodowych. Następnie postanowieniem z dnia 08 sierpnia 2014r, Prezydent Miasta zaopiniował pozytywnie proponowany podział nieruchomości - dz.nr [..], KM [..] obręb W. w G. na odrębne działki, zgodnie z załącznikiem graficznym jako zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Przed wydaniem decyzji podziałowej organ I instancji pismem z dnia 19 stycznia 2015r poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Mając na uwadze stan prawny i faktyczny rozpatrywanej sprawy w ocenie tut. Kolegium zaskarżona decyzja jest prawidłowa i uzasadniona w świetle obowiązujących przepisów prawa, w związku z czym brak jest podstaw uzasadniających konieczność uchylenia tej decyzji. W rozumieniu przywołanego na wstępie przepisu art. 97 ust.3 pkt 1 u.g.n., dokonanie podziału nieruchomości z urzędu jest możliwe jeżeli podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych. W rozpatrywanym przypadku teren działki nr [..] podlegającej podziałowi jest objęty zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy C.-W. w G., rejon ulicy W. i tzw. W., uchwalonego uchwałą nr XXXIX/858/10 Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2010r. (D. Urz. Woj. Pomorskiego z dnia 09.04.2010r, Nr 51 poz. 899) oznaczony symb. 36 KD-D Vi oraz 35 KD-D Vi. W związku z powyższym skoro w rozumieniu przepisu art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać pod warunkiem jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu w zakresie tak przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek, a w sprawie zapadło w trybie przepisu art. 93 ust. 4 i 5 ustawy postanowienie o pozytywnym zaopiniowaniu proponowanego z urzędu podziału jako zgodnego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, to zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w pełni wykazał, że przeprowadzany z urzędu podział nieruchomości jest niezbędny do realizacji celu publicznego polegającego na wydzieleniu działki nr [..] ([..]) położonej w strefie planistycznej oznaczonej symbolem 35KD-D ulica dojazdowa - przeznaczonej według planu pod drogę publiczną, przy czym pozostałe nowopowstałe w wyniku podziału działki nr [..] i [..] pozostają w dotychczasowym użytkowaniu. Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji odnosząc się do podnoszonych w toku prowadzonego postępowania przez K. i J. R. zastrzeżeń odnośnie przebiegu planowanej inwestycji drogowej i podziału dz.nr [..] w oparciu o opinię Biura Planowania Przestrzennego Miasta zasadnie wyjaśnił, że nie ma podstaw do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy C.-W. w G. rejon ul. W. i tzw. W. w zakresie korekty przebiegu drogi dojazdowej [..]. Z przedłożonych wyjaśnień wynika też, że projekt planu miejscowego został udostępniony do publicznego wglądu w dniach 25 września 2009r. do 29 października 2009r i do dnia 6 listopada 2009r, można było składać uwagi do projektu planu miejscowego. Z analizy uchwały zatwierdzającej poszczególne ustalenia miejscowego planu wynika, że wśród osób wnoszących uwagi co do projektu m.p.z.g nie było stron skarżących. Prezydent Miasta po rozpatrzeniu i uwzględnieniu w części wniesionych zastrzeżeń wydał więc stosowną uchwałę w sprawie uchwalenia m.p.z.p części dzielnicy C.-W. w G. Dodać przy tym należy, iż postępowanie podziałowe jest postępowaniem prawnie odrębnie uregulowanym dlatego też podnoszone przez odwołujących kwestie związane z kwestionowaniem ustaleń obowiązującego na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie rozmieszczenia i przebiegu dróg publicznych nie mogą stanowić przedmiotu sprawy badanej w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na powyższą decyzję wnieśli małżonkowie: K. i J. R., zarzucając jej: 1. obrazę prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 11 pkt. 1 art. 17 pkt. 1 oraz art. 18 pkt. 1 u.p.z.p., poprzez niepublikowanie ogłoszenia o możliwości składania uwag do wyłożonego projektu planu miejscowego w sposób umożliwiający zapoznanie się lokalnej społeczności z tymże ogłoszeniem, 2. obrazę prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 43 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. 260 z 2013 r., ze zm.), albowiem odległość drogi od budynku będzie mniejsza niż 15 m, 3. obrazę prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 93 u.g.n., poprzez doprowadzenie do powstania działek mniejszych niż minimum wskazane w planie zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu ; 4. naruszenie przepisów o postępowaniu poprzez rozpatrzenie przez SKO odwołania bez udziału Skarżących, którzy o terminie rozprawy nie zostali powiadomieni. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty prezentowane w odwołaniu od wydanej w sprawie decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wbrew zarzutom skargi organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodność z ustaleniami planu w rozumieniu tego przepisu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2). Z powyższych przepisów wynika, że rozstrzygając sprawę dotyczącą zatwierdzenia podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę wyłącznie przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 14 ust. 8 u.p.z.p. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie. Podstawowym zagadnieniem przesądzającym o zgodności z prawem decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości jest zatem zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dzielnicy C.-W. w G., rejon ulicy W. i tzw. W., uchwalonego uchwałą nr XXXIX/858/10 Rady Miasta z dnia 27 stycznia 2010r (D. Urz. Woj. z dnia 09 kwietnia 2010r, Nr 51 poz. 899) oznaczony symb. 36 KD-D Vi oraz 35 KD-D Vi. Bezsporne jest, że plan ten przeznacza część nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących - działki nr [..], obręb W., k.m [..] na drogę publiczną - drogę dojazdową [..]. Plan ten wiąże organy administracji publicznej w procedurze wydawania indywidualnych rozstrzygnięć na jego podstawie. Bezsporne jest również, że postanowieniem z dnia 08 sierpnia 2014r. Prezydent Miasta zaopiniował pozytywnie projekt podziału przedmiotowej nieruchomości z ustaleniami tegoż planu. Prezydent Miasta przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu z urzędu podziału nieruchomości, pismem z dnia 19 stycznia 2015r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Art. 97 ust. 1 i 1a u.g.n. stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W art. 97 ust. 3 tej ustawy określone zostały natomiast sytuacje, w których podziału nieruchomości można dokonać z urzędu. W szczególności zaś może to nastąpić, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych (punkt pierwszy art. 97 ust. 3). Cele publiczne w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami określa art. 6 ustawy. Celami publicznymi są między innymi wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6 pkt 1). Postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału zostało w niniejszej sprawie wszczęte z urzędu, w związku z realizacją celu publicznego, to jest budową drogi publicznej. W ocenie Sądu w tym przypadku mamy niewątpliwie do czynienia z realizacją celu publicznego, jakim jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i budowa tych dróg (art. 97 ust. 3 w związku z art. 6 pkt 1 u.g.n.). Przepisy art. 97 ust. 3 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 u.g.n. jednoznacznie stanowią, iż podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest to niezbędne do realizacji celów publicznych oraz jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zdaniem Sądu nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Pogląd taki prezentowany jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak wskazać należy, na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2006r., II SA/Gd 352/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2008r. I OSK 410/07, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 marca 2009r., II SA/Gd 811/08 czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2010r., II SA/Sz 1297/09 (wszystkie opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w wyroku z dnia 28 sierpnia 2009 r. w sprawie I OSK 10/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Wskazać nadto należy, że w świetle treści art. 93 u.g.n., wyznaczającego zakres postępowania w sprawie podziału, nie znajduje uzasadnienie pogląd jakoby organ mógł dysponować uznaniem w zakresie obszaru, który ma zostać wydzielony na cele publiczne (tak Gabriel Węgrzyn, Linie podziału nieruchomości a linie rozgraniczające tereny o różnym sposobie użytkowania w planie miejscowym, Nowe Zeszyty Samorządowe, 2009/4/58). W świetle powyższego uznać należy, że zarówno wszczęcie postępowania, jak i rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również kodeksu postępowania administracyjnego. Niezasadne są w ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze o braku udziału skarżących w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Skarżący zostali bowiem powiadomieni zarówno o wszczęciu postępowania w sprawie jak i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji w sprawie podziału nieruchomości. Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) oddalił skargę jako bezzasadną.