II SA/Gd 651/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ekologicznego Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odrzucić zażalenie Ekologicznego Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2013 r. o oddaleniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek [...] Stowarzyszenia [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 651/12, którym Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia 4 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalność odwołania. [...] Stowarzyszenie [...], pismami z dnia 8 stycznia 2014 r. i 23 stycznia 2014 r. wniosło zażalenie na powyższe postanowienie. W piśmie z dnia 23 stycznia 2014 r. [...] Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów wpisu od zażalenia. Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2014 r. wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 oraz art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193), zobowiązano skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Nadto zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2014 r. zobowiązano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dokumentów wykazujących, że od czasu wydania postanowienia z dnia 7 stycznia 2014 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia z dnia 7 stycznia 2014 r., pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpisy obu zarządzeń doręczono pełnomocnikowi [...] Stowarzyszenia [...] w dniu 31 stycznia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 143). Termin na uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia lub wykazanie, że od daty rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych doszło do zmiany sytuacji majątkowej skarżącego upłynął w dniu 7 lutego 2014 r. W piśmie z dnia 7 lutego skarżący stwierdził, że jego sytuacja majątkowa uległa zmianie w związku z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Skarżące stowarzyszenie uiściło opłatę w dniu 10 lutego 2014 r. (vide k. 144). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl § 3 cytowanego przepisu, zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Stosownie natomiast do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W rozpoznawanej sprawie siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 7 lutego 2014 r. i wpis ten w zakreślonym terminie nie został uiszczony, co uzasadnia odrzucenie wniesionego zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Złożenie przez skarżącego w zażaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie wyłączało możliwości wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego do czasu rozpoznania tego wniosku. Wniosek ten był bowiem kolejnym wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie m.in. zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r. Referendarz Sądowy odmówił przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie uchyla skutków prawomocnego rozstrzygnięcia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w stosunku do toczącego się postępowania. W orzecznictwie tym wskazano, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. (postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 706/09, postanowienie NSA z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 831/10, postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1380/11, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 536/13, orzeczenia cytowane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II Gz 761/13 swoiste "zawieszenie" rygoru określonego w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu sądowego – związane ze złożeniem w terminie na wykonanie zarządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych – nie wynika wprost z przepisów prawa, lecz jest skutkiem wykładni całokształtu przepisów określających realizację prawa do sądu. Ma ono zapobiegać pozbawieniu prawa do sądu podmiotów, których sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie obowiązkowych kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie badanie sytuacji majątkowej stowarzyszenia nastąpiło w postanowieniu z dnia 7 stycznia 2014 r., a więc 16 dni przed złożeniem wniosku. Składając kolejny wniosek, ani też w terminie wskazanym w wezwaniu Sądu, skarżący nie wykazał, że doszło do zmiany jego sytuacji majątkowej wyłączającej skuteczność wydanego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Podnoszony przez skarżącego fakt wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł niewątpliwie okoliczności takiej nie stanowi. Podkreślić należy, że skarżący został uprzedzony, iż złożenie kolejnego wniosku będzie uznane za skuteczne jedynie w przypadku wykazania dokumentami zmiany jego sytuacji majątkowej, a brak wykazania takich okoliczności, w razie nieuiszczenia wpisu sądowego, skutkować będzie odrzuceniem wniesionego zażalenia. Brak jest zatem podstaw do uznania, że prawo do sądu skarżącego zostało ograniczone, gdyż błędnie przypuszczał on, że po jego stronie w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie powstał obowiązek uiszczenia wpisu sądowego.