II SA/Gd 681/09
WyrokWSA w Gdańsku2011-02-10
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jan Jędrkowiak, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grupa mieszkańców gminy, niebędąca właścicielami nieruchomości objętej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada legitymację skargową do zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca grupa mieszkańców nie wykazała legitymacji skargowej do zaskarżenia uchwały Rady Gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia członków grupy, ponieważ ich nieruchomości nie są objęte zaskarżoną uchwałą, a potencjalne uciążliwości wynikające z planowanej inwestycji nie zostały wykazane jako naruszające ich prawa w sposób wykraczający poza przeciętną miarę lub wpływający na ich uprawnienia i obowiązki. Zapis planu zakazujący wykraczania uciążliwości poza teren inwestycji dodatkowo osłabia argumentację skarżących.Stan faktyczny
Grupa mieszkańców gminy wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczyła teren pod zabudowę produkcyjną i usługową. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, wskazując na brak zgodności ze studium, negatywny wpływ na środowisko i jakość życia, a także pomniejszenie wartości ich nieruchomości. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując zasadność zmiany planu i pozytywne opinie dotyczące wpływu inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi grupy mieszkańców gminy A na uchwałę Rady Gminy z dnia 25 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Grupa mieszkańców gminy L., reprezentowana przez R. G., jak również we własnym imieniu A. i R. G. oraz M. i D. G., wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 25 czerwca 2009 r., nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów wsi K. dotyczącego działki nr [...] w gminie L. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 30 grudnia 2003 r., nr [...] w zakresie działki [...].
Obszar objęty zaskarżoną uchwałą przeznaczono pod teren zabudowy produkcyjnej oraz zabudowy usługowej (symbol P,U) dopuszczając na tym terenie wszelką działalność gospodarczą z zakresu usług, produkcji, składów, baz i magazynów z wyłączeniem: zakładów o zwiększonym ryzyku albo zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, wytwórni mas bitumicznych, szpitali i domów opieki społecznej, budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży i obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 300 mkw. Wskazano również, że na tymże terenie dopuszcza się maksymalnie dwa mieszkania integralnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto część obszaru objętego planem przeznaczono pod teren drogi publicznej, ulicy zbiorczej (symbol KDZ). W planie zawarto ustalenia szczegółowe dla wyżej opisanego terenu o symbolu P,U, w tym określono, że teren jest przeznaczony pod zabudowę produkcyjną oraz zabudowę usługową bez ustalania proporcji pomiędzy funkcjami W ramach zasad ochrony środowiska i przyrody ustalono m.in., że uciążliwości prowadzonej działalności gospodarczej nie mogą wykraczać poza granice terenu inwestycji oraz wprowadzono zakaz składowania bez zabezpieczeń (np.: zadaszenie, trwałe przekrycie) materiałów będących źródłem niezorganizowanej emisji pyłów.
W uzasadnieniu uchwały podano, że projekt planu obejmuje obszar o powierzchni 3 ha, będący w całości gruntem prywatnym. Analizowany teren położony jest w północno-wschodniej części gminy L., we wsi K., przy granicy z gminą W. w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej nr [...] w rejonie skrzyżowania z drogą gminną nr [...] prowadzącą do centrum wsi K.. W niedalekiej odległości (około 50 metrów) od przedmiotowej działki po przeciwnej stronie drogi krajowej nr [...] zlokalizowana jest stacja benzynowa, natomiast po stronie południowo-zachodniej oddzielona pasem o miąższości od 45 do 80 metrów znajduje się enklawa ekstensywnej zabudowy jednorodzinnej. Działka nr [...] sąsiaduje: a) od północnego wschodu: pośrednio z działką nr [...], na której znajduje się budynek usługowy z niezainwestowaną działką nr [...] (klasyfikacja gruntu – LsVI, ŁV, PsVI, RVI), b) od wschodu z niezainwestowanym fragmentem działki nr [...] (klasyfikacja gruntu – RVI), c) od południowego zachodu z działką nr [...] (tereny leśne – Ls), d ) od północnego zachodu z działką nr [...]stanowiącą zjazd z drogi krajowej nr [...].
Wskazano, że przewodnim celem przeprowadzenia zmiany planu jest przeznaczenie przedmiotowego obszaru pod zabudowę produkcyjną oraz zabudowę usługową ze wskazanymi w uchwale wyłączeniami. Dla terenu przeznaczonego pod funkcję związaną z działalnością gospodarczą dopuszcza się realizację zabudowy o gabarytach nawiązujących do tego typu zabudowy zlokalizowanej wzdłuż pasa produkcyjno-usługowego drogi krajowej nr [...]. Tym bardziej uzasadnia się obecność tego typu przeznaczenia, gabarytów i form zabudowy przy jednym z planowanych głównych skrzyżowań w gminie L. (droga krajowa nr [...] z tzw. obwodnicą L.). Ze względu na istniejące uwarunkowania przyrodniczo-krajobrazowe, a także z uwagi na położone na południowy-zachód od obszaru opracowania zmiany planu tereny mieszkaniowo-usługowe, ustalenia planu wprowadziły możliwie zrównoważone rygory, które winny w pełni minimalizować lub wykluczyć ewentualne uciążliwości oddziałujące na położoną w niedalekim sąsiedztwie zabudowę mieszkaniowo-usługową.
Ponadto Rada Gminy zawarła w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały stanowisko w sprawie wniesionych do projektu planu uwag A z siedzibą w K., A. i R. G. oraz M. i D. G..
W skardze zarzucono zaskarżonej uchwale naruszenie art. 1, art. 2, art. 6, art. 9 ust. 2 pkt 4, art. 14 ust. 5 oraz art. 17 pkt 11 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), a także art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz działanie sprzeczne z zasadami sprawowania władzy terytorialnej zawartymi w przepisach ustawy zasadniczej oraz ustawy o samorządzie gminnym. Wnieśli o stwierdzenie jej nieważności. Zarzucili zaskarżonej uchwale brak zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Przestrzennego Gminy, brak szczegółowych i wiarygodnych analiz dotyczących zasadności przystąpienia do zmiany planu, forsowanie ponad miarę pozytywnego stanowiska w kwestii usytuowania inwestycji wbrew mieszkańcom, co prowadzi do konfliktów społecznych, nie wzięcie pod uwagę, że w wyniku zmiany planu nastąpi pogorszenie standardu życia właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz mieszkańców wsi, nie wzięcie pod uwagę faktu pomniejszenia wartości należących do skarżących nieruchomości oraz pozbawienie ich możliwości zabudowy ich nieruchomości zgodnie z ich zamierzeniami i decyzjami, które posiadają, a także utratę walorów kompozycyjno-estetycznych wsi.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w trakcie zebrania wiejskiego w dniu 11 grudnia 2007 r. Wójt Gminy poinformował mieszkańców wsi K. o zamiarze pobudowania wytwórni betonu na działce nr [...] oraz o zamiarze dokonania zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w celu realizacji tej inwestycji. Skarżący przedstawili przebieg prac nad zaskarżoną uchwałą wskazując, że ich uwagi i stanowisko nie zostało wzięte pod uwagę przez Radę Gminy. Podnieśli, że obowiązujący dotychczas plan na ww. działce dopuszczał realizację następujących funkcji: działalność usług komunikacyjnych lub usług o podobnej uciążliwości, budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne oraz zieleń urządzona rekreacyjna. Zgodnie zaś ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L. przedmiotowa działka położona jest na obszarze o funkcji mieszanej (usługi, mieszkalnictwo) z przewagą funkcji usługowej. W ocenie skarżących organy gminy mylnie interpretują dotychczas obowiązujące zapisy studium i planu. Poza terenem przedmiotowej działki znajdują się tereny posiadające funkcję produkcyjną. Ponadto podnieśli, że określenie w studium, że teren działki położony jest w strefie wymagającej przekształceń i uporządkowania, wynikało z konieczności uporządkowania zjazdów z prywatnych posesji na drogę krajową nr [...], które zostały już uporządkowane przy ostatnim remoncie i przebudowie drogi krajowej. Zdaniem skarżących dopuszczenie funkcji mieszkaniowej na tym obszarze eliminuje lokalizację produkcji na skalę przemysłową, czyli m.in. wolnostojącej instalacji wytwórni betonu, bowiem pogorszy ona standardy życia mieszkańców obecnych i przyszłych. Dopuszczenie przez organ gminy w zaskarżonej uchwale możliwości budowy dwóch mieszkań związanych z działalnością jest zabiegiem mającym pozornie uwiarygodnić zgodność tej zmiany ze studium.
Skarżący podnieśli, że planowany zakres i wielkość produkcji, czyni z planowanej inwestycji działalnością przemysłową. Produkcja na skalę przemysłową jest przewidziana w gminie L. w innym miejscu, zatem przemysłu na przedmiotowej działce lokować nie wolno. Wskazali, że istotą ich sprzeciwu jest to, że nie można realizować produkcji hałaśliwej, zanieczyszczającej i wręcz niszczącej środowisko jaką jest wolnostojąca instalacja betoniarni przy mieszkalnictwie, bo choć w jego sąsiedztwie znajdują się usługi, to decyzja władz gminnych przyczyniająca się do wzrostu czynników utrudniających życie mieszkańcom jest nieodpowiedzialna i jednostronna.
Skarżący wskazali także, że nie mieli możliwości zapoznania się z prognozą oddziaływania projektu planu na środowisko, która powinna być wyłożona do publicznego wglądu wraz z projektem planu. Podnieśli również zarzuty do treści prognozy oddziaływania na środowisko wskazując, że powinna ona zawierać ekspertyzę sumarycznego hałasu w okolicach przyszłej inwestycji.
Podnieśli również, powołując się na treść art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że są właścicielami swoich nieruchomości i jako tacy wybudowali swoje domy dużo wcześniej. Inwestor stał się właścicielem działki nr [...] niedawno, a organy gminy pomniejszając prawa skarżących do należących do nich terenów, forsują sposób zagospodarowania działki całkowicie sprzeczny z istniejącym zagospodarowaniem. W przypadku usytuowania na przedmiotowej działce wolnostojącej instalacji przemysłowej zostaną zachwiane walory architektoniczne i krajobrazowe, jak również wymagania ładu przestrzennego wsi K.. W tym rejonie znajdują się już obiekty budynkowe o określonej architekturze i funkcji, w żaden sposób nie komponujące się z mającą powstać wytwórnią betonu. Wskazując na treść art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podnieśli, że działka nr [...] znajduje się w sąsiedztwie działek już zagospodarowanych funkcją mieszkalną i mieszkalno-usługową. Wprowadzenie planowanej instalacji nie tylko zakłóci relacje między wymaganiami funkcjonalnymi, społeczno-gospodarczymi, środowiskowymi, ale również kompozycyjno-estetycznymi w terenie.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację oraz stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Podniosła, że wszczęła postępowanie w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w przedmiotowym zakresie na skutek wniosku potencjalnego inwestora chcącego realizować na tym terenie inwestycję w postaci budowy betoniarni. Rada Gminy podjęła zaskarżoną uchwałę po przeprowadzeniu analizy zasadności takiej zmiany. Za zmianą planu przemawiał fakt, że funkcjonująca obecnie betoniarnia znajduje się, według informacji inwestora, w końcowym stadium eksploatacji. Ponadto obecne usytuowanie betoniarni w L. jest bardzo niekorzystne, gdyż w sytuacji, gdy ciężki sprzęt wywozi beton w stronę W. i T. tabor musi przejeżdżać przez całą miejscowość, co zwiększa potencjalne niebezpieczeństwo dla ludzi. Proponowana obecnie lokalizacja, w związku z usytuowaniem na głównej trasie S.-W. jest znacznie korzystniejsza pod względem bezpieczeństwa dla ludzi oraz komunikacji z potencjalnym rynkiem zbytu. Opinie z zakresu urbanistyki oraz ochrony środowiska były pozytywne, tzn. wskazywały, że planowana inwestycja zgodna jest ze studium oraz nie będzie oddziaływać na środowisko w sąsiedztwie. Rada Gminy przedstawiła autorom obu ww. opinii zarzuty podniesione przez skarżącą grupę mieszkańców. Odnosząc się do tych zarzutów podtrzymali oni swoje stanowiska. Rada akceptuje stanowisko opiniujących. Zdaniem Rady skarżący, podając, że funkcja gospodarcza gminy jest na czwartym miejscu, pomijają fakt, iż ta właśnie funkcja obejmuje sąsiedztwo drogi nr [...], a przedmiotowa działka leży właśnie przy tej drodze i w związku z tym wskazane jest jej gospodarcze wykorzystanie. Ponadto Rada wskazała, że prognoza oddziaływania na środowisko była wyłożona i mieszkańcy zostali o niej prawidłowo powiadomieni.
W piśmie z dnia 25 listopada 2009 r. strona skarżąca podniosła, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza pod przemysł nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], która również jest położona przy trasie S.-W.. Wskazali, że mieszkańcy wsi K. nie zgadzają się na realizację na działce nr [...] produkcji przemysłowej, która wykracza swoim oddziaływaniem poza teren działki.
Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. i R. G. oraz M. i D. G..
Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. przedstawiciel skarżących R. G. wyjaśnił, że osoby wchodzące w skład skarżącej grupy mieszkańców są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z budową wytwórni betonu. Podniósł, że plan ogranicza jego prawo własności. Wyjaśnił, że posiada decyzję o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego na swojej nieruchomości i oświadczył, że nie może wybudować tego budynku, ponieważ nikt rozsądny nie będzie budował budynku w granicach oddziaływania wytwórni betonu. Wyjaśnił także, że zapis w uchwale o ograniczeniu oddziaływania inwestycji do granic działki nie zostanie zrealizowany. W jego ocenie zrealizowana inwestycja będzie oddziaływała na sąsiadujące nieruchomości poprzez hałas. A. G. wyjaśniła, że jest właścicielką nieruchomości i podniosła, że pogorszą się jej warunki życia. W jej ocenie betoniarnia będzie oświetlona w nocy i będzie zakłócała spoczynek nocny. Już stwierdziła, że istnieje zagrożenie ze strony nadmiernego ruchu ulicznego, który się zwiększy po wybudowaniu wytwórni betonu. J. G. wyjaśniła, że nie jest właścicielką bezpośrednio sąsiadującej nieruchomości i podniosła, że wybudowanie wytwórni betonu w powiązaniu z już istniejącymi zakładami będzie zwiększało zagrożenie.
Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. A. G. oświadczyła, że przed zmianą plan przewidywał przeznaczenie przedmiotowego terenu po części na usługi komunikacyjne, w części pod zabudowę mieszkaniową, a w części pod zieleń rekreacyjną. Skarżąca wskazała na legendę do studium i na oznaczenie koloru, którym oznakowana jest przedmiotowa działka jako przeznaczona pod zabudowę mieszaną z przewagą zabudowy mieszkaniowej. R. G. wskazał, że planował zbudować na swojej działce dom i w 2008 r. uzyskał pozwolenie na budowę. Na skutek uchwalenia zaskarżonego planu musiał zrezygnować z tej inwestycji, ponieważ przeznaczenie sąsiedniego terenu pod budowę betoniarni spowoduje uciążliwość w postaci hałasu i zwiększonego ruchu. W raporcie oddziaływania na środowisko nie uwzględniono faktu, że w sąsiedztwie znajduje się droga, która już wytwarza hałas w wielkości 70 decybeli, poza tym przy obliczeniach przyjęto zbyt krótki czas pracy betoniarni. Ponadto oświadczył, że toczy się postępowanie dotyczące ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie betoniarni, w którym to postępowaniu skarżący złożyli swoje wnioski i zastrzeżenia. J. G. wskazała, że produkcja będzie powodowała wysoki poziom hałasu, a poza tym zagrażać będzie bezpieczeństwu ze względu na brak właściwej sieci dróg na tym terenie. W K. byłoby inne miejsce do zlokalizowania takiej uciążliwości funkcji, a nadto inwestor posiada tam również swoją nieruchomość. Podniosła, że w ocenie mieszkańców tego rodzaju produkcja może pogorszyć sytuację w dostawie wody, co wynika z braku dostosowania infrastruktury.
W piśmie z dnia 15 grudnia 2010 r. Rada Gminy podniosła, że okoliczność, iż w okolicy tereny objętego zaskarżonym planem znajduje się inna betoniarnia nie ma znaczenia prawnego, albowiem sprawa dotyczy planu zagospodarowania przestrzennego na teren, na który inwestor złożył wniosek, jako właściciel terenu. Podniosła również, że na posiedzeniu komisji gospodarczej Rady Gminy, biegły wskazał, że nie można dokonać analizy kumulatywnej dwóch źródeł hałasu, tj drogi i pracy betoniarni, gdyż są to różne wartości, których nie można sumować. Przedmiotowa działka już w latach dziewięćdziesiątych była przeznaczona pod przemysł – wytwórnię mas bitumicznych. Dopiero kolejny plan zmienił jej przeznaczenie na usługi z dodatkową funkcją mieszkalną. Dlatego też powstanie w tym miejscu betoniarni jedynie przywróci podobne przeznaczenie jak w latach dziewięćdziesiątych. Po przeciwnej stronie drogi jest stacja benzynowa, obok usługi, a więc jest to większy teren związany z działalnością gospodarczą opartą o dostęp do drogi krajowej nr [...], co ma duże znaczenie dla jej prowadzenia.
Na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. A. i R.G. oświadczyli, że są właścicielami działki nr [...]. Okazali na mapie położenie swojej działki, teren przyszłej inwestycji oraz pas lasu oddzielający teren ich działki od terenu inwestycji. Na rozprawie w tym samym dniu Sąd postanowił oddalić wniosek o dopuszczenie dowodu z raportu oddziaływania inwestycji na środowisko z grudnia 2010 r. zawarty w piśmie skarżących z dnia 27 grudnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dna 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą, zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Bezspornym faktem w rozpoznawanej sprawie było, że strona skarżąca, określona jako grupa mieszkańców Gminy zorganizowana w A z siedzibą w K. wypełniła wymóg wezwania Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, jak również okoliczność, iż zaskarżona uchwała, jako miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi akt wydany w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Niezbędnym natomiast stało się dokonanie oceny legitymacji skargowej strony skarżącej. Brak bowiem takiej legitymacji uzasadnia oddalenie skargi bez rozpoznawania merytorycznych zarzutów skargi. Legitymację skargową w rozpoznawanej sprawie wyznacza treść art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wskazująca, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżonym aktem. Przy interpretacji cytowanego wyżej przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w zakresie "naruszenia interesu prawnego", pomocnym jest odwołanie się do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06 (Dz.U. Z 2008 r. Nr 179, poz. 1053). Wskazano w tymże orzeczeniu, że skarga na podstawie art. 101 nie ma charakteru actio popularis – podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). Rozumienie interesu prawnego z art. 101 ust. 1 pozwala na ocenę, czy interes ten ma charakter wyłącznie indywidualny, czy też może to być interes szerszy, grupowy czy wręcz powszechny – wszystkich mieszkańców gminy. Uchwała organu gminy może bowiem naruszyć dwojakiego rodzaju interes prawny: interes podmiotu o charakterze indywidualnym oraz interes określonego podmiotu, także jako członka większej społeczności (mieszkańców), których interesy są identyczne. Legitymacja skargowa wywodzona z art. 101 ust. 1 ustawy, co Trybunał podkreślił, nie przysługuje więc z tytułu samej przynależności do wspólnoty samorządowej, gdyż skarga nie ma charakteru actio popularis; trzeba, oprócz wskazania niezgodności z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy, wskazać również naruszenie, przez uchwałę lub zarządzenie, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. Zdaniem Trybunału przyjęta powszechnie przez sądy wykładnia pojęcia "interes prawny", jako indywidualnego interesu prawnego określonego przez konkretną normę prawa materialnego, powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą, identyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Natomiast przyjęcie interpretacji, że interes prawny wynika z samej przynależności do społeczności samorządowej, w oderwaniu od prawa materialnego – powodowałoby, że legitymacja skargowa każdego członka społeczności samorządowej mogłaby uruchomić kontrolę legalności aktu wydanego przez organy samorządu terytorialnego, bez względu na indywidualny interes prawny, chroniony przez prawo materialne. Tak pojmowana legitymacja skargowa nie służyłaby ochronie indywidualnych praw skarżących, dzięki której uruchamiana byłaby kontrola legalności aktów organów gminy, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy; taka legitymacja skargowa nie mieściłaby się w konstytucyjnym pojęciu sprawy, stanowiącym nieodłączny element prawa do sądu i istoty sprawowania wymiaru sprawiedliwości, wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji.
W pełni podzielając przytoczone wyżej poglądy Trybunału Konstytucyjnego orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznał, że strona skarżąca nie zdołała wykazać w niniejszej sprawie legitymacji skargowej do skutecznego kwestionowania zaskarżonej uchwały. Wśród osób tworzących skarżącą grupę mieszkańców Gminy brak jest bowiem podniotów, którym służyło jakiekolwiek prawo podmiotowe do nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że jedynie M. i D. G. oraz A. i R. G. sprecyzowali, jakich nieruchomości są właścicielami, przy czym są to nieruchomości nie tylko nieobjęte zakresem zaskarżonej uchwały, lecz również niegraniczące bezpośrednio z terenem nieruchomości objętej tą uchwałą.
Podkreślić należy, że posiadanie określonego prawa do nieruchomości nieobjętej uchwałą o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza samo w sobie legitymacji skargowej z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mieć jednak należy na uwadze, że osoba kwestionująca przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów, które są własnością innych osób winna wykazać, iż sposób zagospodarowania określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego będzie miał wpływ na jej uprawnienia i obowiązki, tj. ograniczy w wykonywaniu jej prawa własności, bądź nałoży na nią pewne obowiązki. Jednocześnie żaden właściciel nieruchomości planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też pewnej gwarancji niezmienności otoczenia (por. wyrok Wojewódkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 554/09, Wspólnota 2010, Nr 6, poz. 26). O naruszeniu interesu prawnego skarżącego może decydować zmiana sytuacji prawnoplanistycznej działki sąsiedniej, o ile ma ona istotny wpływ na wykonywanie prawa własności w stosunku do określonej nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1391/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W sytuacji, gdy wnoszącym skargę do Sądu administracyjnego jest właściciel nieruchomości położonej poza obszarem planu zagospodarowania przestrzennego to wówczas podstawą jego interesu prawnego do kwestionowania tegoż planu jest regulacja dotycząca tzw. prawa sąsiedzkiego, tj. art. 144 Kodeksu cywilnego ustanawiający zakaz ujemnego oddziaływania (ponad przeciętną miarę) na cudzą nieruchomość (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 674/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Biorąc pod uwagę wyżej poczynione uwagi należy podkreślić, że strona skarżąca nie wykazała, aby określony w zaskarżonej uchwale sposób zagospodarowania terenu będzie wywierał na uprawnienia lub obowiązki członków skarżącej grupy mieszkańców Gminy. Koniecznym jest wskazanie, że przedmiotowa uchwała zakazuje, aby uciążliwości prowadzonej działalności gospodarczej wykraczały poza granice terenu inwestycji. Skoro nieruchomości podmiotów tworzących skarżącą grupę mieszkańców nie są objęte zaskarżonym planem, nie podlegają zatem żadnym ograniczeniom w planie tym przewidzianym. Przytoczony wyżej zapis planu wyklucza uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę dla inwestycji na terenie objętym planem, której uciążliwości wykraczałyby poza obszar wyznaczony planem. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę wbrew tym zapisom, w sytuacji gdyby obszar oddziaływania planowanego obiektu budowlanego obejmowałby nieruchomości skarżących, rodziłoby po ich stronie uprawnienie do zaskarżenia takiej decyzji.
Podnoszone przez skarżących A. i R.G. okoliczności, że na skutek uchwalenia zaskarżonej uchwały będą musieli zrezygnować z planowanej zabudowy swojej nieruchomości z uwagi na przewidywany hałas związany z planowaną na terenie objętm planem inwestycją, wskazują na istnienie po stronie ww. skarżących jedynie interesu faktycznego. Zaskarżona uchwała nie wprowadza bowiem ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki skarżących i w istocie nie wyklucza zabudowy nieruchomości według dotychczasowych zamierzeń inwestycyjnych skarżących. Jak to już wyżej wskazano, żaden właściciel nieruchomości planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też pewnej gwarancji niezmienności otoczenia. Stąd też brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi, w którym podniesiono, że skarżący zabudowali swoje nieruchomości znacznie wcześniej przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały.
W sytuacji wniesienia skargi przez "grupę mieszkańców", interes prawny lub uprawnienie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dające legitymację do zaskarżenia uchwały, przysługiwać powinno indywidualnie zarówno skarżącemu, jak i każdemu z imiennie oznaczonych członków "grupy mieszkańców". W przedmiotowej sprawie, skarżący zarzucając przedmiotowej uchwale naruszenie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wykazali jednocześnie przysługującego im, jako członkom grupy mieszkańców, interesu prawnego o charakterze indywidualnym, który to interes dotyczyłby jednocześnie każdego z członków tej społeczności.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżącej grupie mieszkańców nie służyła legitymacja skargowa do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Taka konstatacja powoduje, że nie została otwarta droga do merytorycznej oceny zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego objętego zaskarżoną uchwałą, zaś skarga z uwagi na brak legitymacji po stronie skarżącej grupy mieszkańców, podlegała oddaleniu. Z tych względów zarzuty skargi dotyczące niezgodności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy oraz procedury podjęcia zaskarżonej uchwały nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odnośnie oddalonego wniosku dowodowego Sąd miał na uwadze, że raport oddziaływania planowanej na terenie objętym planem inwestycji na środowisko, sporządzony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Z przyczyn wyżej podanych Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło