II SA/Gd 700/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-01-22

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Krzysztof Kaszubowski, Justyna Dudek-Sienkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, posadowionej na działce o powierzchni 1524 m2, na której w 2016 roku nie znajdował się budynek mieszkalny ani nie była ona przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, a liczba wiat na działce przekraczała dopuszczalną normę, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, posadowionej na działce o powierzchni 1524 m2, na której w 2016 roku nie znajdował się budynek mieszkalny ani nie była ona przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, a liczba wiat na działce przekraczała dopuszczalną normę (dwie na każde 1000 m2 powierzchni działki), wymagała uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w 2016 roku. Niespełnienie tych warunków oznacza samowolę budowlaną, uzasadniającą wstrzymanie robót budowlanych i wszczęcie procedury legalizacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wstrzymało roboty budowlane przy budowie wiaty. Powiatowy Inspektor wstrzymał roboty budowlane przy posadowieniu wiaty o konstrukcji drewnianej, uznając ją za samowolę budowlaną, ponieważ wymagała ona pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2016 r. Wojewódzki Inspektor uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ale sam wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i poinformował o możliwości legalizacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, kwestionując konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. H. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2025 r., nr WOP.7722.342.2024.JS w przedmiocie wstrzymania robót budowalnych oddala skargę. T. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 czerwca 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w Powiecie Puckim postanowieniem z 31 października 2024 r. wstrzymał prowadzone bez wymaganego zgłoszenia na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. w gminie K. roboty budowlane przy posadowieniu wiaty o konstrukcji drewnianej, oznaczonej literą h na mapie będącej załącznikiem nr 1 do postanowienia, zadaszonej dachem jednospadowym obłożonym blachą, o wymiarach 2,00m x 4,30m, o słupach drewnianych zakotwiczonych za pomocą śrub w kostce betonowej posadowionej w gruncie. Organ poinformował też o możliwości złożenia wniosku o legalizację wiaty w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że właścicielką działki jest P. H., jednak to skarżący był inwestorem obiektu, dlatego na niego nałożono obowiązek wstrzymania robót budowlanych. Inwestor na działce o powierzchni 1524 m2 obok budynku mieszkalnego posadowił sześć wiat, sześć domków holenderskich, wiatę na rowery oraz budynek gospodarczy. Będąca przedmiotem postępowania wiata została wzniesiona w 2016 r., a zdaniem organu powołującego się na art. 28, 29 i 30 Prawa budowlanego wymagało to zgłoszenia, czego skarżący nie dokonał. Okoliczność ta obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ wyjaśnił też, że przedłożona przez skarżącego decyzja Wójta Gminy K. z 14 kwietnia 2014 r., którą odmówiono wydania warunków zabudowy, nie rozstrzygała kwestii kwalifikacji obiektów i nie dotyczyła ich legalizacji. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając zażalenie B. H. i T. H. postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i wstrzymał roboty budowlane przy budowie zadaszonej dachem jednospadowym obłożonym blachą wiaty o wymiarach 2,00 m x 4,30 m, o konstrukcji drewnianej i słupach drewnianych zakotwiczonych za pomocą śrub w kostce betonowej posadowionej na gruncie, usytuowanej na terenie działki nr [...], obręb K., gmina K., oznaczonej literą h na mapie będącej załącznikiem do postanowienia. Organ poinformował także T. H. i P. H. o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że przez pojęcie "wiaty" należy rozumieć lekką, zadaszoną konstrukcję wspartą na słupach, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian. Ponieważ nie ma definicji legalnej wiaty, kwalifikacji obiektu należy dokonywać z uwzględnieniem jego formy, funkcji oraz gabarytów, mając przy tym na uwadze definicję przyjętą w języku codziennym, przy uwzględnieniu również wykładni systemowej. Przeznaczeniem wiaty jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym, a za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. Organ doszedł do wniosku, że przedmiotowa budowla jest wiatą, jest ona bowiem wsparta na słupach, posiada dach, nie posiada żadnych ścian i służy głównie ochronie przed oddziaływaniem warunków atmosferycznych. Organ z treści art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego wywiódł, że wiata jest obiektem budowlanym, który nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury, jest zatem budowlą. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane obowiązującej w 2016 r., pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia nie wymagała budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, usytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Warunkiem skorzystania z tego wyłączenia było posadowienie wiaty o powierzchni do 50 m2 na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny wybudowany w 2024 roku, budowa przedmiotowej wiaty w 2016 roku wymagała więc uzyskania pozwolenia na budowę. W tym kontekście organ wskazał, że działka objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Krokowa z dnia 31 marca 2022 r. Nr XLVII/478/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Karwieńskie Błota I i II w gminie Krokowa. Działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 4.07.MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wcześniej teren, na którym znajduje się działka nr [...] nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Budowa wiaty w 2016 r. wymagała pozwolenia na budowę. Organ następnie przedstawił aktualnie obowiązujące regulacje prawne. Wskazał na obowiązujące art. 29 ust. 2 pkt 2 i art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił też, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że na działce mniejszej niż 1000 m2 mogą być posadowione cztery obiekty wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego, mniejszej niż 1500 m2 - sześć, mniejszej niż 2000 m2 - osiem. Powierzchnia działki nr [...] wynosi 1524 m2, zatem może być na niej posadowionych osiem obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego. Na działce znajduje się m.in. siedem wiat i jeden budynek gospodarczy. Powierzchnia zabudowy tych obiektów budowlanych nie przekracza 35 m2. W konsekwencji organ stwierdził, że budowa wiaty w dacie budowy wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast obecnie wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Wiata została wybudowana bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zatem stanowi samowolę budowlaną, zasadnie więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wdrożył procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego i słusznie wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację. Jako powód wydania decyzji reformatoryjnej organ wskazał na konieczność poinformowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację zarówno inwestora, jak i właściciela działki. Odnosząc się do argumentów zażalenia wyjaśniono, że data wzniesienia wiaty została ustalona w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 15 lipca 2024 r. Protokół z tych oględzin T. H. własnoręcznie podpisał, nie wnosząc żadnych uwag do jego treści. T. H. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucił naruszenie: 1/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku dokonania przez organ wszechstronnej oceny dowodów, pominięciu faktu, że wiata została posadowiona na gruncie jako jedna z pierwszych wiat. 2/ naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne przez niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym przyjęciu przez organ, że budowa wiaty o wymiarach 2,00 m x 4,30 m na działce o powierzchni 1524 m2 wymaga zgłoszenia, chociaż powierzchnia wiaty jest mniejsza niż 50 m2 i wiata została posadowiona na gruncie jako jedna z pierwszych wiat i jako taka nie przekracza liczby wiat na każde 1000 m2 powierzchni działki określonej w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, 3/ naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 i art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne przez niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie tej wiaty oraz informującego o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu zgodnie z przepisem określonym w art. 49d ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Odnośnie zarzutu podniesionego w skardze o braku przepisu o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej w przypadku przedmiotowej wiaty wyjaśniono, że regulacja ta została zawarta w art. 49d ust. 1 pkt 2 lit a Prawa budowlanego, który został przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przepis zawarty w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek poinformowania w postanowieniu o wstrzymaniu budowy, m.in. o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji i zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Obowiązek ten został spełniony w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 26 czerwca 2025 r. uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pucku z 31 października 2024 r. i wstrzymujące roboty budowlane przy budowie zadaszonej dachem jednospadowym obłożonym blachą wiaty o wymiarach 2,00 m x 4,30 m, o konstrukcji drewnianej i słupach drewnianych zakotwiczonych za pomocą śrub w kostce betonowej posadowionej na gruncie, usytuowanej na terenie działki nr [...], obręb K., gmina K., oznaczonej literą h na mapie będącej załącznikiem do postanowienia oraz informujące T. H. (inwestora) i P.H. (właścicielkę działki nr [...]) o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku w terminie 30 dni od dnia wydania ostatecznego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu. Materialnoprawną podstawą wydanych przez organy obu instancji postanowień są przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: Prawo budowlane), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r. Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wiatę. Odnośnie daty wzniesienia obiektu, to organy przyjęły, opierając się na oświadczeniu T. H. (inwestora) zawartego w protokole oględzin, że został on wzniesiony w 2016 roku. W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji T. H. wskazał, że wszystkie obiekty na działce nr [...] powstały w 2013 roku, w skardze do Sądu zaś nie podniósł żadnych zarzutów w odniesieniu do ustaleń dotyczących daty wzniesienia obiektu. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy oparcie się przez organy na oświadczeniu inwestora złożonym podczas oględzin. Oświadczenie to zostało zaprotokołowane, a protokół został przez T. H. podpisany. Nie ma więc podstaw, aby kwestionować na tym etapie postępowania datę wzniesienia obiektu ustaloną przez organ. W myśl tego, co powiedziano wyżej, to stan prawny z daty budowy obiektu istotny jest dla ustalenia istnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na jego budowę. Rozważania organu na temat aktualnie obowiązujących regulacji Prawa budowlanego dotyczących wznoszenia wiat (art. 29 ust. 1 pkt 14, art. 29 ust. 2 pkt 2), są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Dla oceny tego, czy na wzniesienie przedmiotowej wiaty konieczne było uzyskanie zgody budowlanej (uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia), decydujące znaczenie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w 2016r., kiedy to miały miejsce roboty budowlane. Natomiast sama procedura legalizacyjna (art. 48 ww. ustawy) toczy się na podstawie przepisów aktualnie obowiązujących. Według stanu prawnego obowiązującego w 2016 roku, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 2c). Z powyższego przepisu wynika, że nie dotyczy on wszystkich wiat, ale tylko sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Łączna liczba wiat na działce nie może też przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Warunki te w sprawie nie zostały spełnione. W 2016 roku na działce nr [..] nie znajdował się budynek mieszkalny. Fakt wzniesienia go w okresie późniejszym (w 2024 roku) nie przywraca legalności zabudowie, która w dacie jej wzniesienia nie spełniała warunków ustawy przewidujących zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowa działka w 2016 roku nie była też działką przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe. Przy czym takie przeznaczenie działki powinno wynikać z obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy (A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, wyd. IV, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Warszawa 2021, art. 29; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2025 r., VII SA/Wa 927/25). Jak wynika z akt, działka objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Krokowa z dnia 31 marca 2022 r. Nr XLVII/478/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Karwieńskie Błota I i II w gminie Krokowa. Działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 4.07.MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W 2016 roku teren, na którym znajduje się działka nr [...] nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla działki tej w 2016 r. nie została też wydana decyzja o warunkach zabudowy. W aktach sprawy znajduje się wyłącznie decyzja Wójta Gminy K. z dnia 14 kwietnia 2014 r. odmawiająca wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego i budowie szczelnego zbiornika na ścieki na terenie działki nr [...], obr. K., gmina K. Ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy "Informacji z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów" (k. 5 akt), wynika, że działka nr ew. [...] jest działką oznaczoną jako klasoużytek ŁIV i W-ŁIV – łąki trwałe i grunty pod rowami. Powyższe ustalenia prowadzą zdaniem Sądu do wniosku, że przedmiotowa działka w dacie budowy wiaty (2016 rok), nie była przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, co wyklucza możliwość zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego. Wreszcie, przepis ten nie mógł mieć zastosowania także i z tego powodu, że nie został spełniony warunek dotyczący dopuszczalnej liczby wiat. Zgodnie z ww. przepisem, łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Na działce o powierzchni 1000- 2000 m2 – w myśl powołanego przepisu - mogły wobec tego znajdować się cztery wiaty. Z protokołu oględzin wynika, że na działce w 2013 roku wzniesiono dwie wiaty, a w 2016 roku – cztery wiaty, w tym będącą przedmiotem niniejszej sprawy. Ich liczba przekraczała zatem liczbę dopuszczalną w myśl wskazanego przepisu, co również wykluczało zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego. W stanie prawnym obowiązującym w 2016 roku, art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego był jedynym przepisem przewidującym warunki zwolnienia budowy wiat z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Dodatkowe rozważania organu co do zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego w brzmieniu obecnie obowiązującym nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane – jak już wskazano, według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, czego też WINB dokonał. Wobec niespełnienia warunków zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego obowiązującego w 2016 roku, budowa przedmiotowej wiaty wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, czego inwestor nie dopełnił. Stwierdzone w toku kontroli okoliczności obligowały organy administracji do zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 1 i 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mamy do czynienia z wypełnieniem hipotezy przepisów definiujących przypadek samowoli budowlanej. Na podstawie wyżej przytoczonych regulacji prawnych, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustaleń faktycznych w sprawie dokonano w sposób odpowiadający wymogom art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a ich ocena mieści się w zakresie wyznaczonym treścią art. 80 k.p.a. W szczególności za prawidłowe należy uznać wydanie postanowienia merytoryczno- reformatoryjnego. WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił bowiem postanowienie organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy wydając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, przy czym orzeczenie to podyktowane było koniecznością poinformowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację także właścicielkę nieruchomości. W ocenie Sądu działanie organu odwoławczego było prawidłowe i nie stanowiło naruszenia art. 139 k.p.a. Błędnie natomiast wskazano w zaskarżonym postanowieniu początkowy dzień rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o legalizację. WINB wskazał bowiem, że termin ten należy liczyć od dnia wydania postanowienia, natomiast z art. 48a ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego wynika wprost, że termin ten liczyć należy od dnia doręczenia postanowienia. Wyrażenie, o którym mowa w art. 48a ust. 3 Prawa budowlanego, "stało się ostateczne" należy w istocie wiązać z dniem doręczenia inwestorowi postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy wydanego w efekcie rozpatrzenia jego zażalenia (R. Godlewski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, red. D. Sypniewski, Lex/el). Błąd ten jednak nie oddziałuje negatywnie na sytuację prawną skarżącego, ponieważ ta część rozstrzygnięcia ma jedynie charakter informacyjny i w żaden sposób nie modyfikuje ustawowych uprawnień określonych w art. 48a Prawa budowlanego. To naruszenie nie mogło przesądzić o wadliwości zaskarżonego postanowienia, uzasadniającej jego uchylenie. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że jedynie naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - mogłyby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło