II SA/Gd 708/14

Dnia 8 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2014 roku, nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia 28 lipca 2014 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze– po rozpoznaniu odwołania A. M. od decyzji Starosty z dnia 24 maja 2013 roku, nr [...] wydanej w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Odpis decyzji organu odwoławczego został doręczony skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2014 roku – co potwierdza pocztowy dowód doręczenia przesyłki, znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem skarżącemu w dniu 5 września 2014 roku. W dniu 29 września 2014 roku (data stempla pocztowego) A. M. wniósł skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wskazał, że z zaświadczenia lekarza sądowego z dnia 22 września 2014 roku, nr [...] wynika, że był chory w czasie, w którym możliwe było terminowe wniesienie skargi tj. w miesiącu sierpniu i wrześniu 2014 roku. Ponadto zaznaczył, że w dniu 3 września 2014 roku przeszedł zabieg, a schorzenia uniemożliwiały mu swobodną egzystencję i możliwość wniesienia skargi w terminie. Zmiana stanu zdrowia umożliwiająca działanie nastąpiła dopiero w dniu 22 września 2014 roku i została potwierdzona licznymi badaniami, w tym potwierdzona przez biegłego sądowego w dniu 22 września 2014 roku. Do skargi A. M. załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 22 września 2014 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi w związku z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Zarządzeniem z dnia 20 listopada 2014 roku zobowiązano skarżącego do uprawdopodobnienia podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w szczególności poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających, że w dniu 3 września 2014 roku skarżący przeszedł zabieg uniemożliwiający mu wniesienie skargi do 22 września 2014 roku, oraz wskazanie z jakich powodów skarżący nie mógł skorzystać z pomocy innych osób (np. rodziny, sąsiadów itp.) aby zachować termin do wniesienia skargi. Ponadto pouczono skarżącego, że powyższe zobowiązanie winien wykonać w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w oparciu jedynie o twierdzenia w nim zawarte. Przesyłkę zawierającą powyższe zarządzenie doręczono skarżącemu w dniu 25 listopada 2014 roku zatem termin na wykonanie zobowiązania upłynął w dniu 2 grudnia 2014 roku. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie. W piśmie z dnia 24 listopada 2014 roku (data stempla pocztowego) skarżący ustosunkował się do twierdzeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartych w odpowiedzi na skargę. A. M. wyjaśnił, że w okresie, w którym nastąpił odbiór zaskarżonej decyzji był chory i przebywał na leczeniu ambulatoryjnym. Następnie, po odbytym zabiegu, przeszedł rehabilitację pozwalającą mu na samodzielną egzystencję. Nadto skarżący wskazał, że wbrew stanowisku organu, niemożliwym było w ustawowym terminie nie tylko złożenie samej skargi, w tym za pośrednictwem członków rodziny, ale przede wszystkim jej merytoryczne sporządzenie, czy ustanowienie pełnomocnika. Dalej A. M. wyjaśnił, że przebywał w szpitalu, nie chodził, a ze względu na chorobę kontakt logiczny z nim był utrudniony. Po zakończeniu leczenia i odzyskaniu możliwości swobodnej egzystencji skarżący udał się do lekarza sądowego, aby zaświadczył, że w okresie miesiąca nie mógł on wykonywać czynności procesowych. Ponadto skarżący wskazał, że druk zaświadczenia jest określony przez przepisy – stąd wpis w zaświadczeniu z dnia 22 września 2014 roku nr [...] o stawiennictwie w Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Leczenie ambulatoryjne zakończyło się we wrześniu 2014 roku, a proces leczenia (razem z rehabilitacją) w dniu 22 września 2014 roku – co zostało potwierdzone przez lekarza sądowego. W ocenie skarżącego wniósł on skargę w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a). Stosownie do regulacji zawartej w przepisach art. 86 i 87 P.p.s.a. uchybiony termin można przywrócić jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek zostanie złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin; we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki zostały spełnione łącznie. Kryterium braku winy, jako przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 roku, sygn. V SA 793/02, Mon. Praw. 2002/23/1059). Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Z powyższych względów, za tego typu przeszkodę, nie można było uznać choroby skarżącego objawiającej się zapaleniem i zmianami w stopie. Podkreślić należy, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1976 roku, sygn. akt IV PRN 8/76, Baza Orzeczeń LEX nr 7828 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 roku, sygn. akt II CO 18/73, Baza Orzeczeń LEX nr 7372); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 roku, sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 roku, sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.). Na nagły charakter przeszkody, uniemożliwiającej dopełnienie obowiązku, wskazuje się również w innych, licznych orzeczeniach sądów. Przykładowo można jedynie wymienić: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 1998 roku, sygn. akt SA/Łd 575/98 (Baza Orzeczeń LEX nr 36221); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 roku, sygn. akt III SA 1436/99 (Baza Orzeczeń LEX nr 40057); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 2162/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 43285); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 roku, sygn. akt I SA/Ka 1718/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 33415); postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 roku, sygn. akt II OZ 712/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że cierpi na chorobę uniemożliwiającą podejmowanie czynności procesowych. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 września 2014 roku wynika bowiem, że "nie może się stawić w sierpniu do 3 września /podkreślenie Sądu/ na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie o sygn. akt [...] z powodu choroby". W dalszej części zaświadczenia podano, że cierpi on na zapalenie i zmiany stopy lewej uniemożliwiające przemieszczanie się. Wobec powyższego zauważyć należy, że niezdolność skarżącego do przemieszczania trwała do dnia 3 września 2014 roku. Termin zaś na wniesienie skargi upływał w dniu 5 września 2014 roku, czyli w okresie kiedy ustała już choroba skarżącego. Podkreślić raz jeszcze trzeba, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z przedłożonego przez A. M. zaświadczenia lekarskiego wynika zaś, że stan chorobowy skutkujący niezdolnością do przemieszczania się ustał przed upływem terminu do wniesienia skargi. Nie można także pominąć tego, że skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał zobowiązania do uprawdopodobnienia podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, nałożonego na niego zarządzeniem z dnia 20 listopada 2014 roku. Skarżący nie wykazał zatem, że stan chorobowy, który wynika z przedłożonej dokumentacji, uniemożliwiał mu złożenie osobiście lub nadesłanie do Sądu skargi w wyznaczonym terminie, jak również wyręczenie się w tej sprawie inną osobą. Rzeczą skarżącego, dbającego w sposób zwykły o własne interesy, było – w przypadku niemożności osobistego nadesłania odpisu skargi – wyręczyć się przy tym inną osobą bliską. Zachowanie skarżącego w sytuacji, gdy jest świadomy posiadanych dolegliwości chorobowych należy ocenić jako zachowanie pozbawione należytej staranności wymaganej od osoby dbającej o własne interesy, co wyklucza uznanie braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z tych przyczyn Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia żądania, odmówił przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.