II SA/Gd 720/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie obserwacji terenów zagrożonych masowymi ruchami ziemi oddala skargę. Skarżący J. S. oraz H. N. i W. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lipca 2008 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie niestabilnej skarpy na terenie działek nr [[...]], [[...]], [[...]] i [[...]] w miejscowości O. gminie S. Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Na skutek dokonanego przez skarżących zawiadomienia o osuwaniu się mas ziemnych z wyżej wymienionych działek wzdłuż dojazdu do działek [[...]], [[...]], [[...]] i [[...]] organ I instancji z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie niestabilnej skarpy na tym terenie. W dniu 23 stycznia 2008 r. organ przeprowadził oględziny w toku których ustalił, że ze skarpy o wysokości ok. 4 metrów i nachyleniu ok. 60 stopni zlokalizowanej na działkach [[...]], [[...]] i [[...]] nastąpiło niewielkie osunięcie ziemi, jednak przyczyn tego zjawiska ( czy są to ruchy masowe ziemi czy skutek prac ziemnych ) nie można ustalić. Działka nr [[...]] w ewidencji gruntów oznaczona jest jako droga i wykorzystywana jest w tym celu przez mieszkańców ulicy P. od nr [[...]] do [[...]]. Organ ustalił, że w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2007 r. zobowiązującej Gminę do doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nakazano Gminie m. in. uformowanie przedmiotowej skarpy pod kątem 45 stopni do krawędzi samowolnie wybudowanej drogi. Sprawa ta na skutek wniesionego odwołania jest przedmiotem postępowania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ uznał, że do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przed organem nadzoru budowlanego prowadzone postępowanie w sprawie niestabilnej skarpy winno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji stwierdzając, że w wyżej opisanych okolicznościach organ ten miał podstawy do zawieszenia postępowania, albowiem wynik postępowania w sprawie jest uwarunkowany rozstrzygnięciem sprawy przed organem nadzoru budowlanego. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o uchylenie wydanych przez organy obu instancji postanowień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 28 października 2008 r. skarga wniesiona przez J. S. została odrzucona z uwagi na wniesienie jej po terminie. Z kolei postanowieniem z dnia 15 stycznia 2009 r. Sąd orzekł o odrzuceniu skargi H. N. z uwagi na nieuzupełnienie przez nią braku formalnego. Oba postanowienia na skutek niewniesienia od nich skarg kasacyjnych są prawomocne, W piśmie z dnia 24 lutego 2009 r. uczestnicy M. i B. U. wnieśli o odrzucenie skargi również i W. N. wskazując, że nie jest on stroną w sprawie z tego względu, iż nie jest właścicielem ani działek [[...]] i [[...]], ani żadnych innych położonych w sąsiedztwie. Na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. skarżący W. N. wyjaśnił, że w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działki [[...]] i [[...]] jako właściciel figuruje jego małżonka H. N., on zaś jest współwłaścicielem budynków wzniesionych na tych działkach, budynki te są natomiast trwale związane z gruntem. Dodatkowo skarżący stwierdził, że skarga H. N. została w niniejszej sprawie wniesiona prawidłowo z zachowaniem terminu, a brak formalny skargi polegający na braku podpisu został przez nią usunięty w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga W. N. musiała podlegać oddaleniu z uwagi na brak jego tzw. legitymacji skargowej. Przed omówieniem tej kwestii należy odnieść się do twierdzeń skarżącego złożonych na rozprawie i wyjaśnić, że po pierwsze z uwagi na fakt, że postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi H. N. jest prawomocne kwestionowanie jego zasadności na rozprawie nie miało znaczenia i nie mogło wywołać skutku w postaci rozpoznania skargi wniesionej przez małżonkę skarżącego, a po drugie skarżący jest w błędzie sądząc, że jest właścicielem budynków usytuowanych na działkach, które są wyłączną własnością H. N. Skoro zabudowania są trwale związane z gruntem to stosownie do obowiązującej w prawie zasady superficies solo cedit ( to co jest na powierzchni przypada gruntowi ) stanowią one własność właściciela gruntu ( por. art. 46 § 1 i 48 oraz 191 kodeksu cywilnego ). Fakt, że budynki odnośnie których skarżący sądzi że stanowią także jego własność mogły zostać wzniesione w czasie trwania małżeństwa i ze wspólnych środków, czy nawet ze środków należących do jego majątku odrębnego sam w sobie nie wywołuje zmian w odniesieniu do prawa własności nieruchomości. Zatem stwierdzić należy, że W. N. nie posiada tytułu prawnego w postaci prawa własności do żadnej nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie skarpy, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, że skarżący nie ma legitymacji skargowej koniecznej do uruchomienia sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oznaczanej dalej jako p.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Brak takiego interesu powoduje, stosownie do utrwalonego w tej materii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, oddalenie, a nie – jak domagali się uczestnicy B. i M. U. – odrzucenie skargi ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 września 2007 r. w sprawie II OSK 1225/06, Lex nr 360339SA oraz z dnia 17 kwietnia 2007 r. w sprawie I OSK 755/06, Lex nr 337023 ). W przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że skarżący nie ma tytułu prawnego do żadnej nieruchomości będącej przedmiotem sprawy administracyjnej w której podjęto zaskarżone postanowienie jej wynik nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na sferę jego praw i obowiązków. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma interesu prawnego w uruchomieniu sądowej kontroli wydanego postanowienia. Należy także zaznaczyć, że okoliczność, iż organy dopuściły do udziału w sprawie skarżącego nie uczyniło z niego strony wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego. O tym bowiem czy jest się stroną danego postępowania nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Wyjaśnić też trzeba, że złożenie przez skarżącego na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. pełnomocnictwa uczestniczki H. N. do reprezentowania jej w sprawie sądowoadministracyjnej datowanego na dzień 5 stycznia 2009 r. czyli z datą sprzed wydania przez sąd postanowienia z dnia 15 stycznia 2009 r. o odrzuceniu skargi nie mógł spowodować niejako uchylenia skutków podjętego postanowienia i spowodować kontroli zaskarżonego aktu z inicjatywy podmiotu, którego skargę odrzucono. Z powyższych względów rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. podlegała jedynie skarga W. N., która wobec braku uprawnienia do jej wniesienia musiała zostać oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. i to niezależnie od tego czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem czy też nie. Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r. sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. powstaje w razie złożenia skargi na daną decyzję administracyjną ( w tym przypadku na postanowienie ) przez podmiot legitymowany, a w przypadku gdy skarga została złożona przez podmiot, który nie ma legitymacji to przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest ograniczony tylko do oceny interesu prawnego skarżącego z wyłączeniem wkroczenia w spór o zgodność z prawem i stosowania środków prawnych określonych w ustawie.