II SA/Gd 724/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-12-01
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Liceum Ogólnokształcące od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, uznając, że Liceum nie posiada interesu prawnego w sprawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo, stwierdzając niedopuszczalność odwołania w formie postanowienia. Organ odwoławczy, który ma wątpliwości co do interesu prawnego strony, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające lub umorzyć postępowanie odwoławcze w drodze decyzji, a nie postanowienia. Stwierdzenie braku interesu prawnego strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy powinno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, a nie postanowienia o niedopuszczalności odwołania.Stan faktyczny
Liceum Ogólnokształcące wniosło odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że Liceum nie posiada interesu prawnego w sprawie. Liceum zaskarżyło to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę jego statusu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2011 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Liceum Ogólnokształcącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Straszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Liceum Ogólnokształcącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Liceum Ogólnokształcącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Liceum Ogólnokształcące w S. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2011r. w sprawie o sygn. akt [...]. Postanowieniem tym stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez [...] Liceum Ogólnokształcące od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2010r. o ustaleniu warunków zabudowy. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 134 w związku z art. 127 § 1 w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust.1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.).
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia 11 marca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na wniosek Spółki "A" w G oraz w związku z postanowieniem Kolegium z dnia 10 marca 2010r. o wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie XII- kondygnacyjnego budynku wielomieszkaniowego przy ul. K. [...] w S. Prezydenta Miasta oraz pracowników Urzędu Miasta w S., wyznaczyło Burmistrza Miasta jako organ właściwy, do rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla ww. budynku mieszkalnego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 26§ 3 i § 2 w związku z art. 24 § 3 oraz art. 123 § 1 i § 2 i art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia 15 września 2010r. Burmistrz Gminy rozpoznając wniosek ww. Spółki ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...],KM[...], położonej w S. przy ul. K. [...] dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami towarzyszącymi zabudowie mieszkaniowej oraz infrastrukturą towarzyszącą obejmującą budowę jednego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami towarzyszącymi zabudowie mieszkaniowej oraz infrastrukturę towarzyszącą.
[...] Liceum Ogólnokształcące w S. wniosło odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że postępowanie w sprawie powinno być zawieszone, gdyż istnieje ustawowy obowiązek zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy na terenie uzdrowisk do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a miasto S. taki status uzdrowiska posiada. Ponadto wskazano, że Rada Miasta uchwałą z dnia 25 czerwca 2010r. nr [...] uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla osiedla "[...]" w S., w rejonie którego znajduje się działka nr [...]. Plan ten wszedł w życie z dniem 19 września 2901r. Ustalenia tego planu dopuszczają na przedmiotowej działce zabudowę mieszkaniową do 4 kondygnacji, a zatem decyzja ustalająca dla tej działki warunki zabudowy dla budynku XII kondygnacyjnego jest w rażącej sprzeczności z uchwalonym planem, dlatego powinna być wygaszona na mocy art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lipca 2011r. Samorządowe Kolegium odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Podstawą dla takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że [...] Liceum Ogólnokształcące nie posiada interesu prawnego w sprawie. Organ dokonał analizy cech interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, wskazując, że musi on być indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny a nadto jego istnienie winno znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Tym samym, jak wskazano, interes prawny musi istnieć w momencie rozstrzygania sprawy administracyjnej i nie może opierać się na prawdopodobieństwie wystąpienia. Oceny tej nie może zmieniać doręczenie przez organ wydawanych w toku postępowania postanowień. Przymiot strony wynika bowiem z możliwości oparcia legitymacji procesowej na interesie prawnym lub obowiązku, a zatem na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Odnosząc się do pojęcia strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, to niewątpliwie status ten posiada właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości, której dotyczy postępowanie, natomiast zaliczenie pozostałych podmiotów zainteresowanych wynikiem postępowania do kręgu stron wymaga każdorazowo odrębnych ustaleń i nie ma możliwości przyjęcia założenia, że w każdym przypadku za strony uznać także należy właścicieli/użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja. O kręgu osób, którym przysługuje status strony decyduje stopień uciążliwości inwestycji oraz zasięg jej oddziaływania. W postępowaniu w sprawie warunków zabudowy właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy. Organ powołując się na orzeczenia sądowe wskazał, że stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy będą inwestor, właściciel nieruchomości objętej wnioskiem oraz właściciele nieruchomości graniczących z terenami będącymi przedmiotem postępowania (działek sąsiednich) legitymujący się interesem prawnym w sprawie. Z powyższego wynika, że co do zasady przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie będą miały podmioty, które nie legitymują się uprawnieniami prawno-rzeczowymi do nieruchomości objętej wnioskiem bądź nieruchomości sąsiednich, którzy swoje żądanie oprzeć mogą jedynie o tzw. interes faktyczny. Wskazano, że możliwe utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób, zaśmiecanie i dewastacja terenów zielonych czy nadmierna emisja szkodliwego hałasu mogą stanowić jedynie sugestie przyjęcia pewnych szczegółowych rozwiązań dla inwestycji. W żadnym wypadku jednak tego rodzaju okoliczności nie mogą być źródłem interesu prawnego.
Wskazano, że [...] liceum Ogólnokształcące reprezentowane przez Dyrektora jest ponadgimnazjalną szkołą publiczną, której organem prowadzącym jest Powiat S., a nadzór pedagogiczny sprawuje Kurator Oświaty. Liceum jest zatem jednostką organizacyjną systemu oświaty, której nie przysługują uprawnienia prawno-rzeczowe do majątku w jaki została wyposażona. Z materiałów jakimi dysponuje organ odwoławczy nie wynika by Liceum było np. właścicielem czy użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości objętej ustaleniami warunków zabudowy. Także we wniesionym odwołaniu Dyrektor Liceum nie powołała się na żadne uprawnienia prawno-rzeczowe do nieruchomości i nie wskazała w jaki sposób decyzja Burmistrza mogłaby te uprawnienia naruszać. Również zarzuty podniesione w odwołaniu nie dają podstaw do przyjęcia, że Liceum jako jednostka organizacyjna oświaty posiada interes prawny w sprawie. Z zarzutu dotyczącego uchwalenia planu miejscowego dla osiedla [...] trudno wyprowadzić wnioski o przepisach prawa materialnego, na których miałby być oparty interes prawny Liceum. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2011r. stwierdzającego nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania osiedla "[...]" jest on całkowicie bezzasadny.
W konsekwencji jak to ustaliło Kolegium wniesienie odwołania od decyzji przez podmiot nie będący stroną tego postępowania i nie legitymowany do wniesienia środka zaskarżenia skutkuje jego niedopuszczalnością i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa.
[...] Liceum Ogólnokształcące w S. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie z dnia 8 lipca 2011r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1.naruszenie art. 134 i art. 127 § 1 w związku z art. 6, art. 7, art. 15 i art. 28 kpa, art. 7 i art. 78 Konstytucji RP przez niedopuszczalne rozstrzygnięcie na etapie formalnego badania odwołania o statusie Liceum, jako strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] przy ul. K w S, położonej bezpośrednio w sąsiedztwie działki nr [...], będącej w trwałym zarządzie skarżącego, na którym zbudowane jest boisko sportowe szkoły publicznej. Wskazano, że o statusie Liceum wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Gd 340/10 stwierdzając że brak jest podstaw do kwestionowania przez SKO tego statusu,
2.art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 kpa w związku z art. 136 i art. 140 kpa przez dokonanie ocen w oparciu o nieustalony stan faktyczny sprawy, co stanowi o ich dowolności, skoro Kolegium samo przyznaje się, że nie dysponowało dowodami na uprawnienia prawnorzeczowe skarżącego do majątku w jaki został on wyposażony jako szkoła publiczna, a będąc organem merytorycznym II instancji nie został zwolniony z obowiązku gromadzenia z urzędu wyczerpującego materiału dowodowego sprawy, w tym jego uzupełnienia,
3.naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 62 ust. 2, art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) i art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. nr 167, poz. 1399 ze zm.) przez brak uchylenia decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2010r. ustalającej warunki zabudowy inwestycji i brak umorzenia w całości toczącego się postępowania przed organem I instancji w sytuacji, w której podlegało ono obligatoryjnemu zawieszeniu,
4. naruszenie art. 28 kpa w związku z art. 140 i art. 144 kc, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami , art. 4ust. 1, art. 6 ust. 2 , art. 54 pkt 2 lit. d, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 7 Konstytucji RP poprzez sprzeczne z ich treścią przyjęcie, że Liceum, będąc trwałym zarządcą terenu działki nr [...], graniczącego z terenem inwestycji planowanej na działce nr [...] nie ma interesu prawnego w sytuacji, w której:
- warunki zabudowy tego terenu są całkowicie odmienne od ustalonych w obowiązującym od 19 września 2010r. planie miejscowym osiedla [...], co obliguje organ do wygaszenia tej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r.), gdyż przepis art. 4 ust. 1 i art. 59 ust. 1 tej ustawy nie zezwala aby na terenie objętym planem miejscowym zagospodarowania terenu, zmiana polegająca na budowie obiektu budowlanego i zmianie sposobu jego zagospodarowania dokonywana była w oparciu o decyzję administracyjną,
- dopuszczenie do realizacji wysokiej wielorodzinnej zabudowy (12-kondygnacyjnej) na sąsiadującym z boiskiem szkolnym terenie będzie powodowało zakłócenie w korzystaniu z prawa skarżącego ponad przeciętna miarę, zmieni warunki bioklimatyczne na tym terenie, wpływając w istotny sposób na warunki uprawiania sportu przez młodzież na terenie boiska, specjalnie w tym celu wybudowanego,
5. naruszenie § 1, § 2, §3 § 4 i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 61 ust. 1 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez sprzeczne z tymi przepisami prawa wyznaczenie obszaru analizowanego i obowiązującej nowej linii zabudowy oraz oparcie jej ustaleń na nieobowiązującym Studium z 2002r.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jako naruszającego prawo i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Uczestnik postępowania Gmina Miasta S. wniosła o uchylenie względnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia (k-42-50 akt sprawy II SA/Gd 754/11).
Nadto na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153m, poz. 1270 ze zm.) wniosła o uchylenie względnie stwierdzenie nieważności:
- postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2010r. sygn. akt [...] wyłączającego Prezydenta Miasta z postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie XII-kondygnacyjnego budynku wielomieszkaniowego przy ul. K. [...] w S.,
- postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2010r. sygn. akt [...] wyznaczającego Burmistrza Miasta jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie ww. warunków zabudowy,
- postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2011r. sygn. akt [...] orzekającego o niedopuszczalności odwołania Gminy Miasta S. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2010r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] KM[...] przy ul. K. [...] w S.
W uzasadnieniu uczestnik podał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 282/11 oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Gd 340/10, którym to wyrokiem sąd pierwszej instancji uchylił postanowienie Kolegium z dnia 5 marca 2010r. uchylające postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania dla ww. działki, czyli w sprawie, w której wydane zostały powołane wyżej rozstrzygnięcia, tj. decyzja z dnia 15 września 2010r. o ustaleniu warunków zabudowy i postanowienia wskazujące Burmistrza Miasta do rozstrzygnięcia sprawy oraz postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Strona wskazała, że niedokonanie obligatoryjnego zawieszenia i wydanie decyzji o warunkach zabudowy byłoby podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy.
Obecnie w obiegu prawnym pozostaje postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. o zawieszeniu postępowania, to zaś wyklucza aby mogły się toczyć postępowania w tej sprawie przed innym organem. Zdaniem uczestnika wobec wiążącej mocy tego wyroku brak było również podstaw do wyłączenia Prezydenta Miasta z orzekania w sprawie. W konsekwencji brak było również podstaw do wskazania innego organu jako organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie warunków zabudowy, a tym bardziej organu nieistniejącego w strukturze organów administracji samorządowej jakim jest Burmistrz Miasta, co uczyniło SKO w postanowieniu z dnia 11 marca 2010r., a to czyniło postanowienie to trwale niewykonalnym (art.156 § 1 pkt 5 kpa). Wydanie zaś decyzji kończącej to postępowanie przez inny podmiot to jest przez Burmistrza Gminy, niż wskazany ww. postanowieniem SKO oznacza nadto, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, czyli obarczoną jest wadą z art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Strona podniosła również, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 134 kpa., gdyż przepis ten służy wyłącznie do formalnego sprawdzenia dopuszczalności odwołania w postępowaniu wstępnym prowadzonym przez organ II instancji, a nie rozstrzygania o interesie prawnym odwołującego, czyli o jego materialnoprawnej legitymacji jako strony postępowania o wydanie warunków zabudowy. Oceny tej dokonuje się bowiem w procesowym postępowaniu odwoławczym, a nie w postępowaniu gabinetowym. O istnieniu tego interesu prawnego po stronie skarżącej w tym postępowaniu przesądził wiążąco Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 3 listopada 2010r. Na etapie wstępnego formalnego sprawdzenia dopuszczalności odwołania nie rozstrzyga się o zasadności twierdzeń i zarzutach podniesionych w odwołaniu, które w świetle art. 128 kpa nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.
W uzasadnieniu podniesiono również, że SKO zaniechało wyłączenia z obrotu prawnego wadliwej decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2010r. ustalającej warunki zabudowy i umorzenia postępowania, w którym została ona wydana, pomimo że istotą działania tego organu jest merytoryczna kontrola decyzji wydanych w I instancji.
Podniesiono, że w świetle art. 6 i 7 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP niedopuszczalna jest sytuacja, aby w obrocie prawnym pozostawała decyzja administracyjna rażąco naruszająca prawo, jaką jest ww. decyzja Burmistrza Gminy. Realizacja tego obowiązku przez organ II instancji dokonywana jest w drodze wydania decyzji o jakiej mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Tym bardziej, że nieusunięta z obrotu prawnego decyzja Burmistrza Gminy rażąco narusza prawo także dlatego, że została wydana przez organ nie posiadający kompetencji orzeczniczej w objętej nią sprawie, gdyż organ, który ją wydał, czyli Burmistrz Gminy nie został wskazany postanowieniem SKO z dnia 11 marca 2010r. jako organ właściwy do rozstrzygania tej sprawy. Postanowieniem tym bowiem wyznaczono inny organ, tj. Burmistrza Miasta. Zatem decyzja została wydana w warunkach nieważności, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Tym bardziej, że nie domniemywa się kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, a organ administracji jest zobligowany z urzędu do jej przestrzegania, czego Burmistrz Gminy zaniechał. Nadto nie istnieje organ – Burmistrz Miasta - wyznaczony ww. postanowieniem, gdyż Gminie K. nie został nadany do chwili obecnej status miasta. O braku tego statusu świadczy treść obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010r. Wykaz gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. nr 48, poz. 654).
W ocenie uczestnika powyższe rodzi skutek w postaci trwałej niewykonalności ww. postanowienia SKO z dnia 11 marca 2010r. od chwili jego wydania (art. 156 § 1 pkt 5 kpa), a prowadzenie przez organ niewłaściwy (Burmistrza Gminy), niewskazany tym postanowieniem SKO stanowi obrazę art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Postanowienie SKO z dnia 11 marca 2011r. nieistniejący organ (Burmistrza Miasta) wymienia zarówno w jego sentencji, jak i w uzasadnieniu, co wyklucza oczywistą omyłkę pisarską, tym bardziej wobec konieczności wydania aktu normatywnego (rozporządzenia Rady Ministrów) dla uzyskania statusu miasta.
Uczestnik postępowania podniósł również, że wydana w sprawie decyzja Burmistrza Miasta z dnia 15 września 20101r. posiada także liczne wady merytoryczne oraz przedstawił uzasadnienie do wniesionych zarzutów dotyczących ww. decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Przedmiotem kontroli sądu pod względem zgodności z prawem jest w rozpoznawanej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lipca 2011r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2011r.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że jest ono niezgodne z prawem. Sąd podziela w całości argumentację zawartą w zarówno w skardze skarżącego, jak również w odpowiedzi na skargę wniesionej przez Gminę Miasta S.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania obowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania. Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi o podmiotowymi. Przesłanki podmiotowe to złożenie odwołania przez legitymowany podmiot: stronę postępowania w sprawie. Jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania. W razie gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym, nie można przyjąć, że organ tych ustaleń będzie dokonywał poza formami postępowania administracyjnego bez zapewnienia udziału podmiotu powołującego się na własny interes prawny. W takim, przypadku organ odwoławczy obowiązany jest podjąć postępowanie odwoławcze, a w razie gdy ustali, że podmiot wnoszący odwołanie nie ma interesu prawnego zakończy postępowanie odwoławcze w formie decyzji o umorzeniu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania rozstrzyga o legitymacji wnoszącego odwołanie. Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II OSK 316/08 wykładnia przepisów prawa procesowego oparta na dopuszczalności ustalania interesu prawnego poza formami procesowymi gwarantującymi prawo do obrony, do wysłuchania narusza zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Taka sytuacja zaistniała w mniejszej sprawie, gdyż po wniesieniu przez skarżącego, będącego stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy przed organem I instancji, organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego umożliwiającego skarżącemu złożenie wyjaśnień. Natomiast z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ ten dokonywał merytorycznej oceny interesu prawnego skarżącego ustalając, że odwołanie jest niedopuszczalne, gdyż skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu, m.in. na tej podstawie, że nie przysługują mu żadne uprawnienia prawno-rzeczowe do nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji. Powyższe w sposób oczywisty narusza przepis art. 134 kpa. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, nie zaś w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 134 kpa.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo i podlega uchyleniu.
Kontroli Sądu pod względem zgodności z prawem podlegało zaskarżone postanowienie z dnia 11 lipca 2011r., które ma charakter proceduralny i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie.
W konsekwencji Sąd będąc związany przedmiotem zaskarżenia, nie może badać zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących podnoszonych przez stronę nieważności postanowień oraz decyzji z dnia 15 września 2010r. o ustaleniu warunków zabudowy.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zawieszone postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 5 marca 2010r. W dniu 11 marca 2010r. Kolegium wyznaczyło jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie warunków zabudowy Burmistrza Miasta. Decyzję o warunkach zabudowy z dnia 15 września 2010r. wydał Burmistrz Gminy. Natomiast wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt 340/10 postanowienie SKO z dnia 11 marca 2011r. zostało uchylone. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 10 listopada 2011r., tj. z dniem oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 3 listopada 2010r.
Zatem obecnie w obiegu prawnym pozostaje postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. w sprawie zawieszenia postępowania oraz decyzja wydana po zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy. Natomiast w dacie rozstrzygania sprawy przez organ I instancji, jak również w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (8 lipca 2011r.) postępowanie w sprawie warunków zabudowy nie było zawieszone. Nie istniała zatem przeszkoda w postaci zawieszenia postępowania uniemożliwiająca rozpoznanie wniosku w przedmiocie warunków zabudowy w dniu 15 września 2011r.
Jednakże ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić nowy stan prawny wywołany w/wym. wyrokiem Sądu oraz winien mieć na uwadze, że istnieją podstawy do zakwestionowania właściwości Burmistrza Gminy do prowadzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy. Z jednej strony na tej podstawie, że zawieszenie postępowania w sprawie warunków zabudowy przez Prezydenta Miasta uniemożliwia prowadzenie postępowania w tym przedmiocie, a nadto na tej podstawie, że decyzję w pierwszej instancji wydał organ, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy przez Kolegium. Zatem rozważenia wymaga okoliczność, czy postępowanie prowadzone przed organem I instancji jest bezprzedmiotowe, gdyż nie ma podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy z uwagi na zawieszenie postępowania oraz że nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego przez Burmistrza Gminy.
Reasumując stwierdzić należy, że ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji oceni interes prawny skarżącej zgodnie z wyżej przedstawionymi wymogami postępowania administracyjnego, przy uwzględnieniu dokonanej wyżej oceny prawnej, a następnie ustali czy w nowym stanie prawnym prowadzenie postępowania nie jest bezprzedmiotowe z wyżej wskazanych przyczyn. Nadto z uwagi na podnoszoną przez skarżącą okoliczność, że dla terenu, dla którego ustalono warunki zabudowy obowiązuje uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie z dniem 19 września 2010r. organ winien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku obowiązku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego dla danego obszaru, postępowanie w sprawie warunków zabudowy winno być zawieszone do czasu uchwalenia planu.
Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania i wobec uwzględnienia skargi orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło