II SA/Gd 730/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-04-11
Skład orzekający: Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie uchylonej uchwały o planie miejscowym jest nieważna z powodu braku podstawy prawnej?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że stwierdzenie nieważności uchwały o planie miejscowym, po wydaniu na jej podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, automatycznie powoduje nieważność tej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej. Zgodnie z art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia wydane na podstawie uchylonego aktu podlegają wzruszeniu w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnego, a nie stwierdzeniu nieważności przez sąd w postępowaniu zwyczajnym. Sąd jest związany wykładnią NSA, zgodnie z którą ocena legalności decyzji o pozwoleniu na budowę powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny z chwili jej wydania, a nie późniejsze wyeliminowanie aktu planistycznego z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący K.S. kwestionował decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 24 stycznia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku restauracji o budynek gospodarczy. Zarzuty dotyczyły m.in. niewłaściwego określenia obszaru oddziaływania inwestycji, braku dostępu do drogi, uciążliwości związanych z lokalizacją śmietnika, niezgodności dachu z planem miejscowym, a także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (brak wglądu do akt, brak wyłączenia pracownika). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 10 września 2014 r. stwierdził nieważność obu decyzji z powodu wydania ich na podstawie nieobowiązującej uchwały o planie miejscowym. NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię prawa przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę oddala skargę.
W dniu 12 kwietnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek J. R. działającego w imieniu A. o wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku restauracji "A" o budynek gospodarczy na działce nr [..] w B., zaprojektowanego bezpośrednio przy granicy z działkami o numerach [..] i [..] w B.
Starosta decyzją z dnia 12 lipca 2013 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na roboty budowlane związane z rozbudową budynku restauracji o budynek gospodarczy na działce nr [..] obręb [..] w B. Od decyzji tej odwołanie złożył K. S. twierdząc, że starosta źle określił obszar oddziaływania planowanego obiektu, nie biorąc pod uwagę wszystkich przepisów dotyczących posadowienia budynku służącego do gromadzenia odpadów. Skarżący sprzeciwiał się także obsłudze komunikacyjnej obiektu na działce nr [..] przez działkę nr [..]. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty z dnia 12 lipca 2013 roku winna zostać uchylona, a postępowanie przeprowadzone ponownie przez organ pierwszej instancji. W związku z tym starosta ponownie przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji w dniu 24 stycznia 2014 r. wydał decyzję, w której zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi J. R. pozwolenia na roboty budowlane związane z rozbudową budynku restauracji o budynek gospodarczy na działce nr [..] obręb [..] w B.
Od tej decyzji K. S. również złożył odwołanie, w którym podtrzymał dotychczasowe argumenty, twierdząc przy tym, że organ pierwszej instancji nie przedstawił mu do wglądu całości akt sprawy. Uważa ponadto, powołując się na art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a., że pracownik wydziału podpisujący zaskarżoną decyzję winien zostać wyłączony od prowadzenia tego postępowania ponieważ brał udział w poprzednim postępowaniu dotyczącym tej sprawy.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 25 marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że teren, na którym zaprojektowano inwestycję, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia, zatwierdzonym uchwałą nr XIII/116/99 Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 1999 r. wraz ze zmianą do niniejszego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarach oznaczonych symbolami: 13M,UC, 20UC,UK,S,M, 22M,UC, 44M,UC, 69M,UC i 128KL, zatwierdzoną Uchwałą nr XXXIV/271/2009 Rady Miejskiej z dnia 29.04.2009 L/Dz.U. Woj. Pomorskiego nr 125/2009, poz. 2425, oznaczono i opisano symbolem 15/1 M,UC - teren o funkcji mieszkaniowo-usługowej. Zaplanowane prace związane są z rozbudową istniejącego budynku restauracji o budynek gospodarczy przeznaczony do przechowywania pojemników na odpady komunalne. Wyjaśniono nadto, że w ponownym postępowaniu zaprojektowano dodatkowe zadaszenie w lekkiej konstrukcji poliwęglanowej podwieszanej na sztywnych cięgach do projektowanej ściany zewnętrznej budynku gospodarczego, co w rezultacie powoduje zadaszenie o wymiarach 200x160cm. Ponadto projekt planowanej inwestycji uzupełniono o uzgodnienie projektu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który w dniu 13 grudnia 2013 r. wydał opinię uzgadniając dokumentację projektową pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych pozytywnie bez zastrzeżeń. Wskazano, że w poprzednio analizowanym stanie faktycznym skarżący twierdził, że inwestor powinien posiadać prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością oznaczoną jako działka nr [..], będącą jego własnością, a na taki stan nie wyrażał zgody. Powyższe twierdzenie wynikało z faktu, że ściana budynku skarżącego posadowionego na działce nr [..] miała stanowić jednocześnie ścianę planowanego budynku gospodarczego. Z opisu technicznego zawartego w projekcie budowlanym wynikało, że ściany budynków sąsiednich miały zostać obłożone płytkami klinkierowymi w kolorze muru. W ponownie prowadzonym przed Starostą postępowaniu projekt planowanego budynku gospodarczego został zmieniony w ten sposób, że zaprojektowano odrębne ściany stanowiące część konstrukcyjną planowanego budynku gospodarczego - ścianę szkieletową opartą na płycie fundamentowej licowaną płytą OSB, na podkonstrukcji drewnianej, malowaną lub z okładziną ceramiczną i wypełnioną wełną mineralną. Ponadto pomiędzy ścianą budynku skarżącego, a ścianą budynku projektowanego przewidziano 2 cm dylatacji od granicy. Tak więc obecnie planowany budynek nie narusza budynku skarżącego. W odniesieniu do kwestii obsługi komunikacyjnej działki inwestora wyjaśniono, że posiada on ustanowioną notarialnie służebność gruntową, polegającą na prawie przechodu i przejazdu przez nieruchomość położoną w B. przy ul. Z., stanowiącą działkę o nr. [..], obręb [..]. Do projektu dołączono również oświadczenie Burmistrza z dnia 30 października 2012 r., że działka oznaczona geodezyjnie nr [..] obręb [..]ma dostęp do drogi gminnej ul. Z. w B. przez działkę oznaczoną geodezyjnie nr [..] obręb [..], stanowiącą własność Gminy, na której ustanowiona jest służebność przechodu i przejazdu. Akta sprawy nie potwierdzają wątpliwości odwołującego się co do prawdziwości powyższego oświadczenia.
Odnosząc się do kwestii nieudostępnienia akt sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno w dniu 27 grudnia 2013 r. jak i w dniu 31 stycznia 2014 r. podczas obecności odwołującego się w urzędzie powiatowym udostępniono komplet dokumentów niniejszej sprawy, z wyjątkiem oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, kopii dowodu wpłaty za decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji. Niniejsze dokumenty zawierały dane osobowe, których organ nie mógł udostępnić zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych. Ponadto w dniu 31 stycznia 2014 r. odwołujący się sporządził kopię fotograficzną z całości akt sprawy, przedłożonych do wglądu łącznie z decyzją o pozwoleniu na budowę kończącą postępowanie. Zdaniem organu nie istnieje związek przyczynowy między brakiem wglądu we wskazane dokumenty, a wynikiem sprawy. Nie stało to bowiem na przeszkodzie wniesieniu uwag do sprawy.
Odnosząc się wreszcie do wyłączenia pracownika organu powiatowego od prowadzenia sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. stwierdzono, że nie ma do tego podstaw. Wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym należy do tych instytucji procesowych, które służą przede wszystkim urzeczywistnianiu zasady prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Oceniając kwestię wyłączenia pracowników organu pierwszej instancji biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji wskazano, że ewentualne branie udziału przez danego pracownika w wydawaniu poprzednio decyzji organu pierwszej instancji, następnie uchylonej, nie stanowi, zgodnie z art. 24 k.p.a. przesłanki wyłączenia go od udziału w sprawie. W szczególności podstawa taka nie wynika z unormowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przepis ten reguluje bowiem wyłączenie rozpatrywania sprawy w drugiej instancji przez pracownika, który wydawał decyzję organu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 01 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Gd 263/13). Ponadto wyjaśniono, że do urzędu, niezależnie od wniesionego odwołania, wpłynął wniosek K. S. o wyłączenie Starosty od prowadzenia wszystkich czynności związanych z wydaniem decyzji z dnia 24 stycznia 2014r., udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku restauracji o budynek gospodarczy, zaprojektowany na działce nr [..], obręb [..]. Odwołującemu wyjaśniono, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi sytuacja, która musiałaby skutkować wyłączeniem Starosty jako całego organu od rozpatrywania w/w sprawy.
Biorąc pod uwagę fakt, że sprawa dotycząca decyzji Starosty z dnia 24 stycznia 2014 r. nie dotyczy interesów majątkowych Starosty lub osób pozostających z nim w stosunku małżeństwa, krewnych, powinowatych do drugiego stopnia oraz osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; nie dotyczy również interesów majątkowych osoby zajmującej kierownicze stanowisko w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., uznać należy, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 25 § 1 k.p.a. uzasadniające wyłączenie organu. Wyłączenie organu dopuszczalne jest tylko w sytuacjach ściśle odpowiadających przyczynom wyłączenia określonym w art. 25 k.p.a. Pozostawanie żony inwestora w stosunku zatrudnienia ze Starostą może ewentualnie stanowić podstawę do wyłączenia tego konkretnego pracownika od załatwienia w/w sprawy z przyczyn podanych w art. 24 k.p.a., jednak o fakcie tym decyduje bezpośredni przełożony - w tym wypadku Starosta, nie zaś organ wyższego stopnia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył K.S. zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, § 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaprzeczył, jakoby udostępniono mu akta sprawy zawierające kompletną dokumentację w dniu 27 grudnia 2013 r. Umożliwiono mu zapoznanie się z aktami w dniu 31 stycznia 2014 r., wydając jednak decyzję już w dniu 24 stycznia 2014 r. bez oczekiwania na ewentualne uwagi od skarżącego. Tym samym naruszono przepisy art. 10 § 1, art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Nadto, według skarżącego, pomimo pozytywnej opinii organu sanitarnego zaakceptowany projekt budowlany nie rozwiązuje problemu odorów, które w sposób oczywisty oddziałują na działkę skarżącego.
Skarżący nie akceptuje zaprojektowanej szczeliny dylatacyjnej między budynkami, która według niego spowoduje niebezpieczeństwo spływu wód opadowych ze ściany szczytowej budynku usytuowanego na dz. [..], co przy braku wentylacji tej szczeliny stanowi zagrożenie zawilgocenia i uszkodzenia ściany poprzez zagrzybienie. Zaprzecza nadto, jakoby dla inwestowanej działki [..] została ustalona służebność przechodu i przejazdu przez działkę [..] (dowód pismo Burmistrza nr [..] z dnia 08-01-2014 r.) W związku z tym obsługa komunikacji działki inwestora odbywająca się przez działkę nr [..] jest niemożliwa, co oznacza brak prawa do dysponowania terenem na cele budowlane. W konsekwencji sposób zagospodarowania pokazany na rysunku w projekcie dla działki [..] jest niepoprawny, a komunikacja nierozwiązana.
Według skarżącego w projekcie budowlanym na rysunku nie został zaznaczony obszar oddziaływania inwestycji. Wytypowane przez Starostę strony postępowania nie wynikają z obszaru oddziaływania inwestycji, a ilość stron jest zawężona. Skarżący stawia zarzut braku wyznaczonego obszaru oddziaływania inwestycji zgodnie z art. 3 pkt. 20 ustawy prawo budowlane. Wojewoda nie odniósł się do zarzutu błędów w wyznaczeniu obszaru oddziaływania i tym samym w zakreśleniu kręgu stron postępowania.
Zdaniem skarżącego lokalizacja obiektu budowlanego - śmietnika w granicach działki [..] w odległości mniejszej jak 10 m od okna budynku skarżącego narusza § 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Okno w budynku skarżącego na działce [..] jest umiejscowione bezpośrednio nad zaprojektowanym śmietnikiem (około 2-3 metrów) oraz nad "tarasem zielonym" - miejsce konsumpcji klientów (Załącznik nr 4 - wizualizacja istniejącego obiektu skarżącego wraz z otworem okiennym oraz lokalizacją zaprojektowanego obiektu - śmietnika). Skarżący sprzeciwia się usytuowaniu zaprojektowanego obiektu przeznaczonego na śmietnik w granicach działki [..]. Sposób zagospodarowania działki [..] został rozstrzygnięty decyzją Starosty z roku 2011 dla programu użytkowego restauracji "A.". Miejsce magazynowania odpadów - śmietniki restauracji zostało przewidziane w oddaleniu paru metrów od działki [..]. Przedmiotowy sposób zagospodarowania nie budził zastrzeżeń skarżącego, gdyż utrzymywał uciążliwości funkcjonowania restauracji "A." w granicach własności, bez wprowadzania uciążliwości na tereny innych własności. Obecna rozbudowa restauracji o śmietnik na działce [..] w granicach działki [..] tworzy nową rzeczywistość, sprowadzającą się do przerzucenia kwestii śmieci i zaopatrzenia pod wejście reprezentacyjne do obiektu na działce [..], w bezpośrednim sąsiedztwie "tarasów zielonych" (w załączeniu wizualizacja) miejsca konsumpcji przyszłych klientów, zrealizowane według decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Starostę w dniu 23 marca 2009 r. Ponadto skarżący zwraca uwagę na niezgodność zaprojektowanej zabudowy w zakresie dachu z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Śródmieścia ", gdzie w Rozdziale 2 przewiduje się dachy wielospadowe o nachyleniu od 25- 50 z wyjątkiem dachów mansardowych, kalenice główne równolegle do pierzei, a zaprojektowany dach jest jednospadowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania J. R. i I. N. – R. w piśmie procesowym z dnia 5 września 2014 r. wnieśli o oddalenie skargi, odpierając szczegółowo zarzuty skarżącego.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 379/14 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty z dnia 24 stycznia 2014 r., nr [..]. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że według niekwestionowanych ustaleń organu, teren przedmiotowej inwestycji znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 15/1 M,UC – teren o funkcji mieszkaniowo-usługowej. W związku z powyższym istota sprawy sprowadza się do oceny skutku jaki wywołało dla ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc uchwały o planie miejscowym.
Przywołując uchwałę wyjaśniającą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, sąd stwierdził, że gdyby kryterium sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dotyczyło zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wydawanej w przypadku braku miejscowego planu), to decyzja o pozwoleniu na budowę byłaby decyzją zależną i w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy byłaby podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie skutek działania z mocą wsteczną wyroku stwierdzającego nieważność uchwały o planie miejscowym dotknął aktu prawa miejscowego, stanowiącego kryterium sprawdzenia projektu budowlanego, niemniej wniosek, co do podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej bez podstawy prawnej, nie może według Sądu pierwszej instancji budzić wątpliwości. Prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 października 2012 r. wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, że przedmiotowy akt planistyczny nie istnieje od dnia jego podjęcia, a co za tym idzie spowodował, że w dniu wydawania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zatwierdzony tą uchwałą plan miejscowy nie obowiązywał. W konsekwencji ustalając stan prawny obowiązujący w chwili wydawania kwestionowanych decyzji należało postępować tak, jakby uchwała Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 1999 r. w sprawie planu miejscowego w ogóle nie została podjęta. Na poparcie tego stanowiska sąd przywołał wyrok NSA w sprawie II OSK 400/11. Sąd uznał zatem, że zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji podjęły decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji na podstawie aktu prawa miejscowego nieobowiązującego w chwili rozstrzygania. Tym samym organy obu instancji wydały decyzje bez podstawy prawnej, a więc dotknięte wadą powodującą ich nieważność zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wobec uwzględnienia najdalej idącego zarzutu zgłoszonego przez skarżącego na rozprawie, Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez I. N.-R. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK 163/15 uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że nieprawidłowe jest stanowisko sądu I instancji jakoby z przywołanej w zaskarżonym wyroku uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r. można wywieść wniosek, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego, po wydaniu na jego podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, powoduje konieczność stwierdzenia nieważności tej decyzji, jako wydanej bez podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. przyjął, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. A zatem z tezy tej uchwały nie wynika, że istnieje automatyzm w stwierdzaniu nieważności tzw. decyzji zależnej, w sytuacji uprzedniego stwierdzenia nieważności "innej decyzji", która była podstawą jej wydania. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności "decyzji zależnej" jest samodzielnym postępowaniem, w którym oceniając przesłanki z art. 156 par. 1 pkt 2 K.p.a. należy badać i uwzględniać również fakt uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego tej "innej decyzji". Wynik tego badania, nie jest oczywisty w tym znaczeniu, że nie można a priori przyjmować, iż np. stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy zawsze prowadzić będzie do stwierdzenia nieważności, wydanego w oparciu o tę decyzję – pozwolenia na budowę. Brak jest bowiem prostego związku między stwierdzeniem nieważności pierwszej ze wskazanych decyzji, a stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę. Każdy przypadek, powinien być indywidualnie oceniony, przy uwzględnieniu takich okoliczności, jak choćby przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano przedmiotowo zależną decyzję.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się na skutek wniesienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę wydanej w postępowaniu zwyczajnym, w sytuacji gdy decyzja ta wydana była na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzenie nieważności tego planu, po wydaniu takiej decyzji, nie daje podstaw do stwierdzenia przez Sąd nieważności tej decyzji, jako wydanej bez podstawy prawnej. Sąd pierwszej instancji pominął regulację zawartą w art. 147 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którą rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1 (tj. którego stwierdzono nieważność – przyp. Sądu), podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Odesłanie z art. 147 § 2 P.p.s.a. do trybu określonego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że tryb taki należy, wobec decyzji wydanej na podstawie unieważnionego planu, ustalić, a następnie zastosować przez przeprowadzenie postępowania wskazanego w przepisach K.p.a. lub ustaw szczególnych (por. wyrok NSA sygn.vakt II OSK 2868/12 z dnia 24 kwietnia 2014r. publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w konsekwencji, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji dokona oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny będący podstawą jej wydania.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. Skarżący podtrzymał zarzuty prezentowane na wcześniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest zatem związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK 163/15.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny sądu jest decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia wykonanie robót budowlanych.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r, Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako "ustawa Prawo budowlane" roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (zaostrzenie to nie dotyczy niniejszej sprawy).
W myl art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stosownie do art. 35 ust 1 tej ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Przepis art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stwierdza natomiast, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Użyty w tym przepisie zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ w razie spełnienia tych przesłanek jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem inwestora. Dopiero niespełnienie się którejkolwiek z nich uniemożliwia podjęcie decyzji pozytywnej. Komentowany przepis nie dopuszcza uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę ani możliwości wprowadzenia jakichkolwiek dalszych warunków, od których zależałoby wydanie pozwolenia na budowę (Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany – pub. Lex/el 2017).
W niniejszej sprawie wniosek o pozwolenie na budowę dotyczył robót budowlanych związanych z rozbudową budynku restauracji o budynek gospodarczy przeznaczony do przechowywania pojemników na odpady komunalne. Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana została na działce nr [..] obręb [..] w B.
W ocenie organów architektoniczno-budowlanych obu instancji powyższy wniosek inwestorów spełniał wymagania w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane determinując tym samym do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przeciwnego zdania jest Skarżący podnosząc, że wniosek ten nie spełniał szeregu wymagań określonych powyższymi przepisami co skutkuje wadliwością zaskarżonej decyzji.
Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, co następuje:
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.". Stosownie do pierwszego z przywołanych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej. Drugi z przywołanych przepisów stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu jest zatem realizacją wspomnianej wyżej zasady.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie organy administracyjne prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy i na jego podstawie dokonały całościowej oceny wniosku inwestora. Organy podjęły tym samym wszelkie czynności konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia jej w sposób odpowiadający zasadzie prawdy obiektywnej. Należy podkreślić w tym miejscu, że z treści skargi nie wynika jakich konkretnie czynności nie dokonały organy celem dokładnego wyjaśnienia i oceny stanu faktycznego sprawy. Argumenty podnoszone przez Skarżącego stanowią w istocie jedynie polemikę ze stanowiskiem organów architektoniczno-budowlanych.
Sąd nie podziela również zarzutu dotyczącego naruszenia art. 6 oraz art. 8 K.p.a.
Zgodnie z art. 6 K.p.a organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności). Stosownie natomiast do art. 8 K.p.a. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (zasada pogłębiania zaufania obywateli).
Zdaniem Sądu także w zakresie powyższych zarzutów Skarżący nie wskazał konkretnych działań czy zaniechań organów, które wskazywałyby na naruszenie powyższych zasad postępowania administracyjnego.
Podniesione przez Skarżącego okoliczności mające świadczyć o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.) nie znajduje odzwierciedlania w aktach sprawy. Z akt tych wynika bowiem, że Skarżący w toku postępowania administracyjnego zarówno przed organem I instancji jak i organem odwoławczym brał czynny udział, w szczególności miał dostęp do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie mającym istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Skarżący miał także możliwość ustosunkowania się do akt sprawy sprawy i z prawa tego aktywnie korzystał.
Nieuzasadniony jest również zarzut skargi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a.
Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia warunki określone powyższym przepisem. Zawiera ono bowiem zarówno przedstawienie dowodów, które organ uznał za wiarygodne jak i tych, podnoszonych w szczególności przez Skarżącego, którym odmówił wiarygodności. Organ odwoławczy przedstawił dowody, które wykreowały stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji przywołując równocześnie i wyjaśniając przepisy prawa stanowiące jej stan prawny.
Sąd nie podziela podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art. 3 ustawy Prawo budowlane w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462) – (na marginesie Sąd zauważa, że Skarżący błędnie wskazał w skardze odpowiedni przepis aktu, który utracił moc). Skarżący wskazuje mianowicie, iż projekt zagospodarowania działki zawarty we wniosku inwestorów nie zawiera sposobu i zakresu oddziaływania na otoczenie.
Jednakże zauważyć należy, iż z projektu budowlanego stanowiącego załącznik wniosku inwestorów wynika, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji ogranicza się do działki stanowiącej jej lokalizację (nr [..] obręb [..] w B.). Tym samym teren oddziaływania projektowanego obiektu nie spowoduje ograniczeń w zagospodarowaniu innych terenów jak powyższa lokalizacja. Także Skarżący nie wskazuje na jakiekolwiek przepisy odrębne, o których stanowi art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, które wprowadzałyby takie ograniczenia.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia § 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690). Przepis ten dotyczy bowiem odległości od miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3. Natomiast projektowany obiekt stanowi wyodrębnione pomieszczenia w budynku, o którym mowa w § 22 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia, a zatem nie dotyczą go ograniczenia wskazane w przywołanym przez Skarżącego przepisie.
Sąd nie podziela też stanowiska Skarżącego dotyczącego uciążliwości planowanej inwestycji pod względem sanitarnym na działkę Skarżącego (nr [...]), na której zlokalizowana jest restauracja. Zauważyć bowiem należy, że w aktach sprawy znajduje się opinia Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 grudnia 2013 r. uzgadniająca dokumentację projektową pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, która przeczy obawom Skarżącego.
Niezasadny jest zarzut skargi o niezgodności dachu projektowanego obiektu z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy mieć na uwadze, iż obiekt ten nie jest samodzielnym budynkiem lecz częścią istniejącego budynku restauracji stanowiąc łącznie całość architektoniczną. Nadto zauważyć należy, iż przedmiotowy projekt był uzgadniany z konserwatorem zabytków, który nie wniósł do niego zastrzeżeń, w tym co do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sąd nie podziela zarzutu podniesionego przez Skarżącego w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r., o naruszeniu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odległości planowanej inwestycji od granicy z działką sąsiednią. Należy mieć bowiem na uwadze, iż § 12 ust. 2 tego rozporządzenia dopuszcza usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej jeżeli to wynika z ustaleń planu miejscowego. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w stanie faktycznym i prawnym z chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Nadto z dokumentacji przedłożonej przez strony postępowania sądowoadministracyjnego wynika (w tym z dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez Skarżącego na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r.), iż nie odpowiada prawdzie twierdzenie Skarżącego, jakoby ściana budynku graniczącego z planowaną inwestycją posiadała okna zwrócone do granicy działek.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego komunikacji projektowanej inwestycji to zgodzić się należy ze Skarżącym, iż z treści księgi wieczystej nr [..] nie wynika jakoby działka, na której zlokalizowana jest ta inwestycja miała zapewnione dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej wynikającą z ustanowionej służebności gruntowej. Jednakże z kopii mapy ewidencyjnej dla działek [..]-[..], która znajduje się w aktach sprawy w sposób oczywisty wynika, że działka [..], na której zlokalizowana jest projektowana inwestycja ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej to jest dr [..].
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło