II SA/Gd 732/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. M. i T. M. na postanowienie Wojewody z dnia 1 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z 14 lipca 2014 r. Prezydent Miasta, po rozpoznaniu wniosku E. i T. M. o wznowienie postępowania, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 21 marca 2011 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem dwustanowiskowym wraz z odprowadzeniem wód opadowych i roztopowych oraz wjazdem na posesję przy ul. M. K. w na działce nr [...] KM 62. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawców w dniu 21 lipca 2014 r. Ostatnim dniem do skutecznego wniesienia odwołania był zatem 4 sierpnia 2014 r.. Pismem z 2 sierpnia 2014 r. pełnomocnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji (pismo wpłynęło do urzędu Miasta w dniu 7 sierpnia 2014 r.). Odwołanie zostało nadane pocztą listem poleconym, jednak na kopercie brak daty nadania przesyłki. W związku z koniecznością ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, Wojewoda . zwrócił się do Urzędu Pocztowego w G. o podanie daty nadania przesyłki poleconej nr [...]. W odpowiedzi Urząd Pocztowy w podał, że przesyłka o takim numerze została nadana w dniu 5 września 2014 r. W kolejnym piśmie do Urzędu Pocztowego w G. Wojewoda wskazał, że nie jest możliwe, aby przesyłka o nr [...] została nadana w dniu 5 września 2014 r., bowiem wpłynęła do Urzędu Miasta w dniu 7 sierpnia 2014 r.. W odpowiedzi udzielonej 29 września 2014 r. Urząd Pocztowy w G. sprostował udzieloną informację podając, że przedmiotowa przesyłka została nadana w dniu 5 sierpnia 2014 r.. Postanowieniem z 1 października 2014 r. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 14 lipca 2014 r.. W uzasadnieniu podał, że termin do wniesienia odwołania upływał dnia 4 sierpnia 2014 r., a przesyłka zawierająca odwołanie została nadana na poczcie w dniu 5 sierpnia 2014 r., odwołujący się uchybili zatem terminowi do wniesienia odwołania. Pismem z 7 października 2014 r. Urząd Pocztowy w G. przesłał sprostowanie dotyczące daty nadania listu poleconego nr [...] przez Kancelarie Prawniczą wskazując, że w pierwotnym piśmie jako datę nadania wskazano dzień 5 sierpnia 2014 r., jednakże właściwą datą jest 4 sierpnia 2014 r.. W załączeniu Urząd przekazał ksero dowodu nadania listu poleconego. Pismem z 13 października 2014 r. Wojewoda zwrócił się do Centrali Poczty Polskiej w Warszawie o jednoznaczne ustalenie daty nadania przesyłki poleconej zawierającej odwołanie. W odpowiedzi Poczta Polska S.A. wskazała, że z uwagi na stosowaną technologie świadczenia usługi "przesyłka polecona w obrocie krajowym", oraz wobec niewprowadzenia przesyłki poleconej o nr [...] do systemu elektronicznego w fazie nadania jej w UP 20, potwierdzenie w sposób jednoznaczny daty nadania przedmiotowej przesyłki nie jest możliwe. Jedynym dowodem dokumentującym datę nadania jest oryginał potwierdzenia nadania znajdujący się w posiadaniu nadawcy. W skardze pełnomocnik E. i T. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jako wydanego w oparciu o błędną informacje z Urzędu Pocztowego w o nadaniu odwołana w przedmiotowej sprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r.. W skardze podkreślono, że odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 4 sierpnia 2014 r., zatem 14 dniowy termin do złożenia odwołania od decyzji został zachowany. Do skargi została dołączona kserokopia dowodu nadania przesyłki poleconej w dniu 4 sierpnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wskazując, że dołożył wszelkich starań aby ustalić datę nadania listu poleconego zawierającego odwołanie. Data podana przez Urząd Pocztowy nie budziła wątpliwości organu i została uznana jako wiarygodna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Wojewody z 1 października 2014 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia przez E. i T. M. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 14 lipca 2014 r.. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle tego przepisu odnotować należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., II OSK 9/09 - dostępne na stronie internetowej centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl//). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Wskazać przy tym należy, że w przypadku zaistnienia wątpliwości co do ustalenia daty wniesienia odwołania od decyzji organu na organie ciąży obowiązek poczynienia niezbędnych w tym zakresie ustaleń. Organ nie może bowiem domniemywać daty doręczenia decyzji, ani daty wniesienia odwołania, gdyż okoliczności te powinny być w sposób niebudzący wątpliwości ustalone w postępowaniu wstępnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1020/07, LEX nr 497376). Podkreślić również należy, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 826/07, publik. LEX 355325). Z przedstawionych rozważań wynika zatem, że wydanie przez organ orzeczenia w trybie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie kwestionowanego w drodze odwołania rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 k.p.a. został przez stronę zachowany. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wydał kwestionowane postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a., twierdząc, że strona złożyła odwołanie z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia. U podstaw takiego stanowiska legło uznanie, że nadanie przesyłki poleconej zawierającej odwołanie nastąpiło w dniu 5 sierpnia 2014 r.. Na kopercie brak pieczątki z datą nadania odwołania. Informacje jakie uzyskiwał organ odwoławczy od Urzędu Pocztowego w były rozbieżne, a pierwsza, w której Urząd twierdził, że przesyłka została nadana 5 września 2014 r. okazała się być nieprawdziwa. Sytuacja taka obligowała organ do szczególnej staranności w ustalaniu rzeczywistej daty nadania odwołania, z wykorzystaniem wszystkich dostępnych środków dowodowych. Organ odwoławczy już po wydaniu zaskarżonego postanowienia otrzymał z Urzędu Pocztowego w informację, ustaloną na podstawie kserokopii dowodu nadania, że przesyłka zawierająca odwołanie została nadana w dniu 4 sierpnia 2014 r. i dopiero wówczas wystąpił do Centrali Poczty Polskiej o udzielenie wiarygodnej informacji co do daty nadania przedmiotowej przesyłki. Z informacji tej wynika, że wobec zaniedbania pracownika poczty, polegającego na niewprowadzeniu przesyłki poleconej o nr [...] do systemu elektronicznego w fazie nadania jej w UP o rzeczywistej dacie nadania świadczy data stempla pocztowego na dowodzie nadania (4 sierpnia 20134 r.). Bezspornie organ odwoławczy przed podjęciem zaskarżonego rozstrzygnięcia powinien ponad wszelką wątpliwość ustalić, czego nie dokonał, która ze wskazanych dat jest datą nadania odwołania. Bez rozstrzygnięcia powyższej wątpliwości przyjęcie twierdzenia o nadaniu odwołania po terminie - w ocenie Sądu - wydaje się być przedwczesne. Natomiast w świetle przedstawionego dowodu nadania przez pełnomocnika skarżących jawi się jako niezgodne ze stanem faktycznym, skoro na dowodzie nadania przesyłki poleconej widnieje data 4 sierpnia 2014 r. Niewątpliwie okoliczności podnoszone przez skarżących, a pomięte przez organ odwoławczy, mogą mieć w sprawie istotne znaczenie dla zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, że operator pocztowy nie potrafi podać w jakim dniu rzeczona przesyłka została nadana na poczcie. W przekonaniu Sądu, przedstawiony wyżej stan faktyczny wskazuje, że organ odwoławczy nie miał wystarczających podstaw, aby przyjąć, iż odwołanie złożone przez skarżącego zostało wniesione z uchybieniem 14 - dniowego terminu. Jak wyżej wskazano, okoliczności daty nadania odwołania od decyzji organ nie może domniemywać. W związku z powyższym uznać należało, że Wojewoda przedwcześnie przyjął, a to wobec naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które określają obowiązek organów administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, że skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania. W konsekwencji, nie zaktualizowały się też przesłanki do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., co stanowi o naruszeniu tej regulacji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy powinien uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, celem ustalenia prawidłowej daty nadania odwołania. W postępowaniu tym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy weźmie również pod uwagę fakt, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią ustalenia terminowości wniesienia odwołania należy tłumaczyć na korzyść strony. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylono zaskarżone postanowienie.