II SA/Gd 746/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H z siedzibą w W. na postanowienie Burmistrza Miasta Rumi z dnia 9 maja 2024 r., nr IM.6850.57.2024 w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego uzgodnienia projektu zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego drogi gminnej postanawia odrzucić skargę. H. S.A. (dalej jako Spółka lub skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Burmistrza Miasta Rumi o odmowie uchylenia postanowienia o uzgodnieniu zmiany zagospodarowania terenu, w następującym stanie faktycznym i prawnym: Spółka złożyła wniosek o wydanie w trybie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych uzgodnienia, po rozpatrzeniu którego Burmistrz Miasta Rumi wydał postanowienie z 22 marca 2024 r., którym uzgodnił zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego drogi gminnej ul. A. (działki nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...]) - oznaczonego zgodnie z uchwałą nr XXVI/335/2012 Rady Miejskiej Rumi z dnia 2 września 2012 r. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w Rumi zwanego "Jeziorna" - karta terenu nr 13.KDD, polegająca na budowie obiektów budowlanych - trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działkach nr [...] i [...] oraz części działki nr [...] obręb [...], w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego, z uwzględnieniem wskazanych w postanowieniu wytycznych. Stronę pouczono, że na ww. postanowienie nie służy zażalenie. Postanowienie zostało nadane w placówce operatora pocztowego 22 marca 2024 r. Jednocześnie, pełnomocnikowi skarżącej, na złożoną przez niego prośbę, w dniu 25 marca 2024 r. wysłano e-mail zawierający skan ww. postanowienia. W odpowiedzi na powyższe, za pośrednictwem poczty elektronicznej, 29 marca 2024 r., Spółka złożyła oświadczenie o cofnięciu złożonego wniosku wraz żądaniem umorzenia postępowania. Pismo z 29 marca 2024 r. o cofnięciu złożonego wniosku wraz żądaniem umorzenia postępowania zostało nadane także przesyłką pocztową w placówce operatora pocztowego 8 kwietnia 2024 r. Jednocześnie, ww. postanowienie zostało doręczone Spółce za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 9 kwietnia 2024 r., po dwukrotnym awizowaniu. Postanowieniem z 9 maja 2024 r., wydanym na podstawie art. 154 k.p.a., Burmistrz odmówił uchylenia postanowienia z 22 marca 2024 r., podtrzymując wydane w nim stanowisko i wskazując, że za uchyleniem postanowienia nie przemawia ważny interes społeczny i słuszny interes strony. W pouczeniu wskazano, że na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie. W skardze złożonej do Sądu na tak wydane postanowienie z 9 maja 2024 r. zarzucono naruszenie: 1) art. 105 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania administracyjnego mimo, ze stało się ono bezprzedmiotowe, gdyż w dniu 29 marca 2024 r. pocztą elektroniczną skarżący cofnął skutecznie wniosek o wydanie uzgodnienia oraz wniósł o umorzenie postępowania; 2) art. 105 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ do cofnięcia wniosku i żądania umorzenia postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia z 22 marca 2024 r. i zaskarżonego postanowienia z 9 maja 2024 r., podczas gdy organ powinien wyjaśnić skarżącemu zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwianiu sprawy tj. z jakich powodów wydał oba postanowienia a z jakich powodów nie umorzył postępowania; 3) art. 109 § 1 i 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że postanowienie z 22 marca zostało skarżącemu skutecznie doręczone w dniu 25 marca 2024 r. pocztą elektroniczną, podczas gdy nastąpiło to 9 kwietnia 2024 r., a zatem dopiero w tym dniu postanowienie z 22 marca 2024 r. weszło do obrotu prawnego i wywołało skutki w sferze zewnętrznej, co w dalszej kolejności doprowadziło do błędnego założenia przez organ, że cofnięcie wniosku i żądanie umorzenia postępowania nastąpiło po skutecznym doręczeniu postanowienia z 22 marca 2024 r. 4) art. 154 w zw. z art. 6 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, podczas gdy art. 126 k.p.a. nie zawiera odesłania do art. 126 k.p.a. 5) art. 61 § 1 i 4 k.p.a. poprzez dorozumiane wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie uchylenia postanowienia bez zawiadomienia skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości obrony jego praw i zajęcia stanowiska w przedmiocie uchylenia postanowienia z 22 marca 2024 r. oraz wydania skarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 9 maja 2024 r., poprzedzającego go postanowienia z 22 marca 2024 r. i umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie o uchylenie obu ww. wydanych postanowień. W odpowiedzi na skargę Burmistrz nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia z 9 maja 2024 r. i uchylenia postanowienia z 22 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Przedmiotem skargi jest, wydane na podstawie art. 154 k.p.a., postanowienie Burmistrza Miasta Rumi o odmowie uchylenia postanowienia tego organu z 22 marca 2024 r., tj. postanowienia, wydanego w oparciu o art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych (t. j. Dz. U., z 2024 r., poz. 320, dalej u.d.p.), na wniosek Spółki o uzgodnieniu projektu zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego przy ulicy F. w R. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a. wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wśród tych "innych przyczyn" wskazuje się w orzecznictwie między innymi przedwczesność skargi, przez co rozumie się zarówno sytuację, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak również, gdy strona składa skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (postanowienie NSA z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 811/18, http//orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie WSA w Krakowie z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 336/18, http//orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z akt, skarżąca Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego na postanowienie Burmistrza Miasta Rumi, wydane na podstawie art. 154 k.p.a. Wprawdzie w jego treści zawarto pouczenie, że nie służy na nie zażalenie, jednak z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że błędne pouczenie, ani nie może wykreować środka zaskarżenia, którego nie przewiduje ustawa, ani też nie może go pozbawić -w sytuacji, gdy prawo zaskarżenia wynika z przepisów prawa. Jak wynika bowiem z wyroku NSA z 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2371/19 "Błędne informacje o środku zaskarżenia nie wpływają na bieg ustawowego terminu. Jeśli natomiast strona już po upływie terminu dowiedziała się o rzeczywistym stanie prawnym, to brak pouczenia może stanowić jedynie podstawę do przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Jeżeli zaś błędne pouczenie polegało na wskazaniu stronie innego (dłuższego) terminu niż stanowi ustawa, to wówczas przyjmuje się, że wniesienie środka po terminie, należy uznać za skuteczne z mocy samego art. 112 k.p.a.". Ten ostatni przepis - art. 122 k.p.a. - stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Z mocy art. 126 k.p.a. powyższy przepis art. 112 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie również do postanowień, na które - stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. - służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Powyższe wskazanie przepisów prawa prowadzi zatem Sądu do wniosku, że w okolicznościach niniejszej sprawy: 1) na wydane postanowienie stronie przysługiwało zażalenie (skoro od decyzji wydanej na podstawie art. 154 k.p.a. przysługuje odwołanie), 2) strona została błędnie pouczona o braku środka zaskarżenia, 3) powyższe błędne pouczenie nie może stronie, która się do niego zastosowała zaszkodzić, co oznacza, że przysługujący jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia powinien zostać uwzględniony z przyczyn merytorycznych, ale też - pouczenie to nie może zmienić rzeczywistego stanu prawnego, z którego wynika, że strona powinna była wnieść do organu wyższego stopnia zażalenie na postanowienie Burmistrza Rumi, a dopiero wówczas - skargę do sądu administracyjnego. Wobec powyższego, brak wyczerpania środków zaskarżenia czyni wniesioną skargę przedwczesną i jako taką - niedopuszczalną, o czym należało orzec na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.