II SA/Gd 764/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 17 grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zgody na sprzedaż nieruchomości postanawia przywrócić skarżącemu M. G. termin do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 17 grudnia 2007 r. nr [...]. Zaskarżoną uchwałą z dnia 17 grudnia 2007r. Rada Miejska wyraziła zgodę na sprzedaż nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie 7 miasta L. przy ul. Z., stanowiącej działkę nr [[...]], o pow. [[...]] m2, w drodze bezprzetargowej na poprawienie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, działki nr [[...]]. M. G. złożył w dniu 5 września 2008r. skargę na przedmiotową uchwałę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, że nie został Rada Miejska nie udzielił mu informacji o uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 85 tej ustawy czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, jednakże strona która nie dokonała w terminie czynności – bez swojej winy- może wnioskować o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ustawy). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miałaby być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się natomiast za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Zgodnie z regulacją art. 87 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są: 1. wniesienie pisma z wnioskiem przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, 2. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3. dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W postanowieniu z dnia 20.06.1995r. ( III ARN 21/95,OSNP1995/24/298 ) Sąd Najwyższy stwierdził, że organ gminy, do którego wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) jest zobowiązany niezwłocznie po otrzymaniu tego wezwania powiadomić stronę, że w razie bezskutecznego upływu dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 9 Kpa). W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że nie jest prawidłowe obarczanie obywateli ujemnymi konsekwencjami wynikającymi z rozbieżnej wykładni przepisów prawnych stosowanej przez organy administracji i sądy, zwłaszcza wtedy, gdy powołanie się w konkretnym przypadku na rezultaty tylko jednego, najmniej korzystnego dla obywateli, kierunku wykładni prowadzi wprost do ograniczenia lub zakwestionowania prawa obywateli do sądu. Podkreślił, że ocena braku winy skarżącego, który nie dokonał w terminie czynności procesowych, jest wprawdzie pozostawiona uznaniu sądu, jednak błędne jest twierdzenie, że wyrażona w art. 9 Kpa zasada informowania stron o treści przepisów prawnych ma zastosowanie tylko wtedy, gdy strona podejmuje czynności przed organem, nie dotyczy natomiast sytuacji, gdy mimo wcześniej podjętego działania strona w dalszym toku postępowania jest bierna i nie podejmuje starań o uzyskanie od organu wykładni czy też wskazówek o dalszych czynnościach, jakie w danej sprawie należałoby podjąć. Należy w tej kwestii przyjąć, że z treści art. 9 Kpa nie wynika, że organy administracji udzielają informacji tylko na wniosek zainteresowanej strony. Z konstrukcji tego przepisu wynika jednoznacznie, że ponieważ jest to ustawowo określony obowiązek organów administracji, powinny one informować strony o przysługujących im uprawnieniach z urzędu. Skoro ponadto uchwały organów gmin, w przeciwieństwie do decyzji administracyjnych, nie zawierają pouczenia o przysługujących środkach prawnych, to organy te, tym bardziej powinny informować stronę, która składała zastrzeżenia do treści uchwały, o przysługujących jej prawach. Sąd Najwyższy nadto stwierdził, że jeżeli początek biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy nie został wyraźnie określony w przepisach ustawy o samorządzie terytorialnym ani też nie dało się go jednoznacznie określić w drodze wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w tej kwestii zajmował niejednolite stanowisko, to należy przyjąć, że obywatel, który złożył w przepisanym ustawą trybie wniosek o usunięcie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą organu gminu i nie otrzymał żadnej odpowiedzi organu gminy na ten wniosek, mógł pozostawać w usprawiedliwionym ze względu na wyrażoną w art. 8 zasadę zaufania obywateli do organów państwa przekonaniu, że brak odpowiedzi świadczy o tym, iż sprawa jest w toku załatwienia przez ten organ, że zostanie poinformowany o sposobie załatwienia sprawy oraz że w przypadku, gdyby jego bezczynność w oczekiwaniu na wynik sprawy prowadziła do ujemnych dla niego konsekwencji procesowych, wówczas zostanie powiadomiony przez właściwe organy o takich konsekwencjach jego bezczynności. Ze względu na uregulowania zawarte w art. 8 i 9 Kpa oraz w związku ze szczególnym charakterem postępowania w sprawie usunięcia naruszenia i związanych z tym konsekwencji upływu dwumiesięcznego terminu jej załatwienia przez organ gminy, do którego wpłynął stosowny wniosek należy stwierdzić, że organ gminy po otrzymaniu takiego wniosku jest zobowiązany niezwłocznie powiadomić wnioskodawcę o tym, że w razie bezskutecznego upływu tego terminu przysługuje mu skarga do sądu administracyjnego. W aktualnym orzecznictwie również nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy. Przyjmowano bowiem, że termin ten powinien być obliczany na podstawie art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem wynosi on 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie lub też 60 dni od dnia wniesienia wezwania, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2006r. , sygn. akt II OSK 1009/06). Z drugiej zaś strony przyjmowano, że przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania przy obliczaniu terminów do wnoszenia skarg na uchwały, o jakich mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem aktualny jest nadal pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998r. (FPS 1/98, ONSA1998/3/78), a mianowicie, że "W sprawie zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm.) stosuje się termin do wniesienia skargi określony w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), którego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdy odpowiedź została doręczona przed upływem dwumiesięcznego terminu przewidzianego dla rozpatrzenia wezwania. Jeżeli odpowiedzi nie doręczono, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego dwumiesięcznego terminu; jednakże gdy spóźniona odpowiedź na wezwanie została doręczona przed upływem terminu do wniesienia skargi, termin ten liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie" (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 276/06, niepublikowane). Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007r. w sprawie II OPS 2/07 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. NR 142, poz. 11591 ze zm.). Skarga na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania ( ONSAiWSA 2007r. nr 3, poz.60). Podzielając pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w cytowanym wyżej postanowieniu z dnia 20.06.1995r. odnośnie obowiązku pouczenia strony odnośnie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, Sąd uznał, że skarżący spełnił wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, gdyż uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminowi oraz dokonał czynności poprzez wniesienie skargi na uchwałę, zachowując przy tym termin do złożenia wniosku. Wobec powyższego Sąd orzekł w sentencji na mocy przepisu art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.