II SA/Gd 795/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. W.i M. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr WI-I.7840.3.37.2025.TK w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 795/25. Wyrokiem z 6 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 795/25 wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę I. W. i M. W. (dalej: "Strony", "Skarżący") na decyzję Wojewody Pomorskiego z 25 sierpnia 2025 r. nr WI-I.7840.3.37.2025.TK w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W dniu 15 maja 2026 r. (data stempla pocztowego) Skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, składając jednocześnie wniosek o sporządzenie i doręczenie jego uzasadnienia, a także uiszczając opłatę w wysokości 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Skarżący wskazali, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez ich winy, ponieważ nie byli reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika i pozostawali w przekonaniu, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie doręczony stronom z urzędu po jego wydaniu. Nie wiedzieli też, że niezłożenie odrębnego wniosku w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku skutkuje brakiem sporządzenia uzasadnienia oraz w praktyce uniemożliwia wniesienie skargi kasacyjnej. Skarżący podkreślili, że dopiero po uzyskaniu informacji o skutkach procesowych niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powzięli wiedzę o uchybieniu terminowi i niezwłocznie złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący podnieśli także, że odmowa przywrócenia terminu prowadziłaby do pozbawienia ich prawa do merytorycznej kontroli orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne związane z uchybieniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie budzą wątpliwości: skarżący, co sami przyznają, terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uchybili. Sporna jest natomiast ocena, czy na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa wina za niedokonanie tej czynności w wymaganym terminie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (zob. postanowienia NSA: z 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt II GZ 291/22, z 11 maja 2022 r. sygn. akt I OZ 156/22, czy z 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt III FZ 2/22, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że przewidziana w art. 86 P.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątku w stosunku do wynikającej z art. 85 tej ustawy reguły, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z podstawowymi regułami wykładni i stosowania prawa, przepisy formułujące wyjątki lub odstępstwa od generalnej reguły stosowane muszą być z dużą dozą ostrożności i zakazana jest ich wykładnia rozszerzająca (tak: L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r. s. 193). Tym samym, aby przywrócić termin stronie postępowania konieczne jest ustalenie, że spełnia ona wszystkie warunki opisane w hipotezie normy wyrażonej w art. 86 § 1 P.p.s.a., a oceny tej dokonywać należy w sposób rygorystyczny. Nie ma bowiem podstaw do jakiegokolwiek łagodzenia ustawowych przesłanek przywrócenia terminu. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący wskazali na to, że nie byli reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika i pozostawali w przekonaniu, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie im doręczony z urzędu po jego wydaniu. Oceniając powyższą argumentację w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa została wszczęta ze skargi skarżących, mieli oni zatem pełną wiedzę o toczącym się postępowaniu, nie było ono dla nich zaskoczeniem, mogli więc zawczasu zapewnić sobie możliwość skorzystania z pomocy zawodowego pełnomocnika, który zastępowałby ich w toczącym się postępowaniu, jeżeli sami nie czuli się wystarczająco kompetentni, by osobiście brać udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym, co, jak się wydaje, sugerują we wniosku o przywrócenie terminu. Nadto, oboje skarżący zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy, na której miała być rozpoznana ich skarga, mogli więc stawić się na rozprawie osobiście lub przez pełnomocnika, jeśli zaś nie mieli takiej możliwości, mogli zdalnie zasięgnąć informacji o wszczętym z ich skargi postępowaniu, w szczególności o wyniku wyznaczonej na 6 maja 2026 r. rozprawy. Co istotne, w doręczonym każdemu ze skarżących z osobna na wskazany przez nich adres zawiadomieniu o terminie rozprawy znajdowało się pouczenie o tym, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, a zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną oraz, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Jeżeli zatem, jak twierdzą skarżący, pozostawali w przekonaniu, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie im doręczony z urzędu oraz że nie wiedzieli o konsekwencjach niezłożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia, to świadczyć to może jedynie o niedopełnieniu przez skarżących obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jak już wyżej wskazano, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić bowiem jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności. Zdaniem Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczą o tym, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było niedostatecznie staranne prowadzenie spraw przez skarżących. Tymczasem nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (zob. postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14). Należy powtórzyć, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. postanowienie NSA z 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności należało uznać, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tj. Skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.