II SA/Gd 839/17
WyrokWSA w Gdańsku2018-05-09
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyłączająca ze sprzedaży lokale mieszkalne, jeśli ciągły okres zamieszkiwania najemcy jest krótszy niż 10 lat (z zastrzeżeniem minimalnego 3-letniego okresu w danym lokalu), narusza zasadę pierwszeństwa nabycia lokalu przez najemców wynikającą z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wyłączająca ze sprzedaży lokale mieszkalne na podstawie kryterium długości zamieszkiwania nie narusza zasady pierwszeństwa nabycia lokalu przez najemców wynikającej z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Gmina jako właściciel mienia komunalnego ma wyłączną kompetencję do samodzielnego ustalania warunków sprzedaży tego mienia, w tym określania, które lokale są wyłączone z obrotu cywilnoprawnego. Zaskarżona uchwała nie odnosi się do kwestii pierwszeństwa w nabywaniu lokali, a jedynie do wyłączeń przedmiotowych ze sprzedaży.Stan faktyczny
Skarżąca G. D. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta zmieniającą zasady sprzedaży lokali mieszkalnych będących w zasobie gminy. Uchwała ta dodała nowy punkt wyłączający ze sprzedaży lokale, jeśli najemca nie spełniał kryterium 10-letniego ciągłego zamieszkiwania (z minimalnym 3-letnim okresem w danym lokalu). Skarżąca, która złożyła wniosek o wykup lokalu, ale nie spełniała tego kryterium, zarzuciła uchwale naruszenie zasady pierwszeństwa nabycia lokalu przez najemców (art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n.) oraz przekroczenie upoważnienia ustawowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi G. D. na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych, będących w zasobie Gminy Miasta oraz udzielenia bonifikaty od ceny sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych oddala skargę.
G. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta nr XL/8/2017 z dnia 30 października 2017 r. w sprawie zmiany uchwały nr V/11/2015 Rady Miasta z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych, będących w zasobie Gminy Miasta oraz udzielenia bonifikat od ceny sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych (Dz. Urz. Woj. Pom z 2017 r., poz. 4098).
W skardze strona wskazała, że uchwałą nr V/11/2015 z dnia 23 lutego 2015 r. Rada Miasta ustaliła w § 2 pkt 3 warunki nabycia lokali przez najemców, polegające na zawarciu umowy najmu na czas nieoznaczony oraz ciągłym zamieszkiwaniu w lokalu przez czas dłuższy niż 10 lat. W uchwale przewidziano też, że do ww. okresu zaliczane będzie także zamieszkiwanie w innych zasobach Gminy Miasta. Następnie uchwałą tego organu nr XVI/12/2015 z dnia 14 grudnia 2015 r. wprowadzono do tego zapisu dodatkowy wymóg dla pierwszeństwa nabycia lokali mieszkalnych przez ich najemców na czas nieoznaczony, polegający na konieczności ciągłego zamieszkiwania najemcy w danym lokalu przez okres nie krótszy niż 3 lata.
W dniu 1 września 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o wykup wynajmowanego przez nią lokalu przy ul. P. w P., przeznaczonego zarządzeniem burmistrza Miasta z dnia 30 grudnia 2016 r. nr [..] do sprzedaży na rzecz najemców w 2017 r., jednakże z uwagi na niespełnienie przez nią kryterium 3-letniego zamieszkiwania został on rozpoznany negatywnie.
Dalej skarżąca wskazała, że kwestionowaną uchwałą Rada Miasta wprawdzie usunęła z uchwały nr V/11/2015 przepis § 2 pkt 3, jednakże do § 3 dodała punkt "g" stanowiący negatywną przesłankę wykupu lokalu. Zapis ten wyłącza bowiem ze sprzedaży lokale mieszkalne, jeżeli ciągły okres zamieszkiwania w lokalu przez najemcę ubiegającego się o sprzedaż jest krótszy niż 10 lat, przy czym do ciągłości okresu zalicza się również okres zamieszkiwania w innym lokalu mieszkalnym będącym w zasobie Gminy Miasta, jednakże ciągły okres zamieszkiwania w lokalu mającym być przedmiotem sprzedaży nie może być krótszy niż 3 lata. Do ciągłości okresu zamieszkiwania nie wlicza się okresu zamieszkiwania w lokalu socjalnym. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że proponowany projekt uchwały w sprawie zmiany uchwały nr V/11/2015 ma charakter porządkowy, a jego zapis systemowy jest zgodny z ustawą o samorządzie gminnym i ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem skarżącej zaskarżona uchwała poprzez dodanie ww. punktu przewidującego negatywne przesłanki wykupu lokali mieszkalnych rażąco narusza art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) - dalej jako "u.g.n." w zw. z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP. Ponadto zauważyła, że zawarcie w uchwale kwestionowanego zapisu sprzecznego z prawem pierwszeństwa przewidzianym w ustawie, oznacza także wyjście organu poza przyznane mu upoważnienie ustawowe. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1875; dalej jako: "u.s.g."), stanowiący podstawę wydania zaskarżonej uchwały, uprawnia bowiem organ stanowiący do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Regulacja ta wprawdzie więc upoważnia organ do zarządu własnym majątkiem, jednakże zakres tego upoważnienia jest ograniczony i nie obejmuje on prawa pierwszeństwa, bowiem kwestia ta jest regulowania przez art. 34 u.g.n. Zdaniem skarżącej zasada pierwszeństwa z ww. przepisu nie może być wyłączona uchwałą Rady Miasta, a tym bardziej uchwała nie może stawiać tej zasady na równi z negatywnymi przesłankami wykupu. W ocenie skarżącej tak ustalone w uchwale zasady zbywania nieruchomości, jako sprzeczne z wyrażoną w art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. zasadą pierwszeństwa nabywania nieruchomości przez najemców, rażąco narusza art. 18 ust. 2 pkt 9a u.s.g.
Mając to na uwadze skarżąca stwierdziła, że skarżona uchwała nie ma oparcia w upoważnieniu ustawowym ustanowionym w art. 34 u.g.n., a tym samym rażąco narusza także art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.s.g. w zw. z art. 94 Konstytucji. W związku z tym wniosła o stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że nabycie lokali komunalnych przez najemców wiąże się z uprawnieniem do uzyskania znacznych korzyści finansowych w postaci bonifikaty od ceny sprzedaży lokali. Uzasadnione jest zatem ze względów społecznych udzielenie tego uprawnienia osobom będącym długoletnimi najemcami, osobom, które nie zalegają w opłatach za mieszkanie, osobom, które nie korzystają ze świadczeń o charakterze, socjalnym, a ze względów ekonomicznych wyłączenie ze sprzedaży budynków ostatnio remontowanych ze środków gminy lub w bardzo dobrym stanie technicznym. Cele i potrzeby gminy związane z prowadzoną polityką mieszkaniową odzwierciedla katalog ustalony w § 3 uchwały. W ocenie organu Rada działała w tym przypadku w ramach swojej kompetencji, a przyjęta regulacja nie narusza art. 34 u.g.n., ani nie pozostaje w sprzeczności do tej ustawy. Ustanowiona w tym przepisie zasada pierwszeństwa do nabycia lokalu mieszkalnego, zdaniem organu, w żaden sposób nie wyłącza prawa Rady Miasta do wyłączenia ze sprzedaży określonych kategorii lokali lub określenia warunków, które muszą spełniać potencjalni nabywcy, w ramach upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 18. ust.2 pkt 9a u.s.g.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Kryterium legalności uchwały rady gminy stanowi jej zgodność z prawem, czyli z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją RP, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, publ. OTK-A 2003/9/100).
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana została uchwała Rady Miasta z dnia 30 października 2017 r., nr XL/8/2017 w sprawie zmiany uchwały nr V/11/2015 Rady Miasta z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych, będących w zasobie Gminy Miasta oraz udzielenia bonifikat od ceny sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych. Skarżąca kwestionuje zapis § 1 pkt 2 tej uchwały, na mocy którego do § 3 uchwały nr V/11/2015 dodano punkt "g" przewidujący wyłączenie ze sprzedaży lokali mieszkalnych, jeżeli ciągły okres zamieszkiwania w lokalu przez najemcę ubiegającego się o sprzedaż jest krótszy niż 10 lat, przy czym do ciągłości okresu zalicza się również okres zamieszkiwania w innym lokalu mieszkalnym będącym w zasobie Gminy Miasta, jednakże ciągły okres zamieszkiwania w lokalu mającym być przedmiotem sprzedaży nie może być krótszy niż 3 lata. Do ciągłości okresu zamieszkiwania nie wlicza się okresu zamieszkiwania w lokalu socjalnym.
Inicjatorem kontroli sądowoadministracyjnej tego aktu jest G. D., która wniosła skargę w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875), zwanej dalej u.s.g., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przypis Sądu), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (ustawy o samorządzie gminnym – przypis Sądu), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zastosowanie zatem przepisów p.p.s.a. oraz u.s.g. po wskazanej wyżej nowelizacji uzasadnione było faktem, że kwestionowana uchwała podjęta została w dniu 30 października 2017 r.
Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 2a p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Oznacza to, że w odniesieniu do aktów prawa miejscowego oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej, po zmianie p.p.s.a. i u.s.g. dokonanej z dniem 1 czerwca 2017 r. wskutek powołanej wyżej ustawy zmieniającej, zniesiono obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi (art. 52 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 u.s.g.) oraz usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi (art. 53 § 2a p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie warunki formalne wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie zmiany uchwały własnej zostały spełnione. Z przywołanych wyżej przepisów wynika bowiem, że wymogiem skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy jest wykazanie jedynie, że kwestionowana uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, który to warunek niewątpliwie spełnia uchwała podjęta w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych będących w zasobie Gminy Miasta oraz udzielenia bonifikat od ceny sprzedaży na rzecz najemców tych lokali.
Sąd uznał również, że skarżąca posiada legitymację do wniesienia skargi, wywodzoną z naruszenia przysługującego jej prawa najmu lokalu mieszkalnego nr 6, znajdującego się w budynku przy ul. P. w P., wchodzącego w skład gminnego zasobu nieruchomości oraz wynikającego z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.s.g. prawa pierwszeństwa jego wykupu, która to procedura została zainicjowana wnioskiem strony z dnia 1 września 2017 r.
Rozważając kwestię legitymacji skargowej G.D. Sąd miał na uwadze, że przymiot strony skarżącej w postępowaniu zmierzającym do oceny legalności uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego ukształtowany jest na szczególnych zasadach. W art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa została oparta bowiem na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że uprawnionym do wniesienia skargi jest tylko ten, kogo interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, a nie ten, kto legitymuje się interesem prawnym lub uprawnieniem. Norma zawarta w tym przepisie jest stałą klauzulą generalną stwarzającą skarżącemu możliwość ochrony konkretnego, realnego i aktualnego interesu prawnego, bądź uprawnienia. Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest zatem niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem (por. M. Bogusz, Podstawy zaskarżenia i wzruszenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym, "Państwo i Prawo" z 1994 r., z. 12, s. 64).
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżąca od dnia 17 lipca 2017 r., na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [..], jest najemcą lokalu mieszkalnego nr 6, usytuowanego w budynku położonym w P. przy ulicy P., i że najem ten został zawarty na czas nieoznaczony. Bezsporne jest także, że zarządzeniem Burmistrza Miasta z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [..] ww. lokal został przeznaczony do sprzedaży na rzecz najemców w 2017 r., a skarżąca dniu 1 września 2017 r. złożyła wniosek o wykup tego lokalu. Zgodnie zatem z treścią art. 34 ust. 1 pkt 3 u.s.g., w przypadku zbywania nieruchomości przez organ osobom fizycznym i prawnym, przysługuje jej pierwszeństwo nabycia wynajmowanego lokalu.
Mając to na uwadze, w ocenie Sądu akt, który wprowadza do uchwały w sprawie zasad sprzedaży lokali znajdujących się w zasobie gminy na rzecz ich najemców wyłączenie ze sprzedaży lokali, oparte na dodatkowych kryteriach, które muszą spełnić ich najemcy, aby mogli nabyć nieruchomość - w ocenie Sądu wywiera bezpośredni wpływ na zakres uprawnień materialnych tych podmiotów, a więc także skarżącej.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Należy przy tym zauważyć, że stwierdzenie nieważności uchwały organu gminy jest możliwe jedynie w razie ustalenia, że jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną, polegającą na tego rodzaju sprzeczności uchwały z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Do istotnych wad powodujących nieważność uchwały trzeba zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania tych aktów, podstawy prawnej ich podejmowania, przepisów prawa ustrojowego, przepisów regulujących procedurę podejmowania tych aktów. "Istotnym" naruszeniem prawa jest uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Jednak, jak wynika z ustępu czwartego art. 91 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, a jedynie wskazuje się, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
Mając to na uwadze, w przekonaniu składu orzekającego w niniejszej sprawie, zaskarżona uchwała nie jest dotknięta żadną wadą prawną, ani zwykłą, ani kwalifikowaną. Została ona bowiem podjęta przez legitymowany organ, działający prawidłowo na podstawie przepisów prawa wskazanych w podstawie prawnej wydanego aktu.
Jak wskazano w treści zaskarżonej uchwały, Rada Miasta podjęła ją na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. oraz art. 13 ust. 1 i art. 25 ust. 1 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 7 u.g.n. Wskazane przepisy określają kompetencje organów jednostek samorządu terytorialnego w zakresie gospodarowania mieniem gminnym, w tym kompetencje dotyczące zasad gospodarowania, obrotu tym mieniem (nabywanie, zbywanie, obciążanie nieruchomości, wydzierżawianie lub wynajmowanie, udzielanie bonifikat w cenie sprzedaży).
Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, w tym dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Jak wynika z art. 25 ust. 1 u.g.n., gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 u.g.n., z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji. Z kolei art. 68 ust. 1 pkt 7 u.g.n. przewiduje, że właściwy organ może udzielić bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub sejmiku, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana jako lokal mieszkalny.
Na mocy art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony. Prawo do bonifikaty od ceny, w razie sprzedaży lokalu mieszkalnego najemcy lokalu gminnego, któremu przysługuje pierwszeństwo, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., jest zatem przewidziane w art. 68 ust. 1 pkt 7 u.g.n., przy czym warunkiem przysługiwania tego prawa jest ustalenie zasad przyznawania bonifikat w uchwale rady gminy. Z art. 68 ust. 1b u.g.n. wynika bowiem, że w zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku, o których mowa w ust. 1, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.
W przedmiotowej skardze skarżąca zarzuca organowi naruszenie właśnie art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. twierdząc, że przyjęte zapisy wprowadzają zasady wykupu lokali mieszkalnych, niezgodne z wyrażoną w tym przepisie zasadą pierwszeństwa. Ze stanowiskiem tym nie sposób się jednak zgodzić.
Zaskarżona uchwała zmienia abstrakcyjne i generalne zasady sprzedaży lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy na rzecz najemców, ustalone w uchwale Rady Miasta nr [..] z dnia 23 lutego 2015 r. W szczególności dokonuje ona zmian w zakresie wyłączeń lokali mieszkalnych ze sprzedaży przewidując, że ze sprzedaży są wyłączone lokale mieszkalne, których najemcy ubiegający się o sprzedaż zamieszkują w sposób ciągły mniej niż 10 lat, przy czym ten ciągły okres zamieszkiwania nie może być krótszy niż 3 lata. Jak wynika ponadto z kwestionowanego zapisu, do ciągłości ww. okresu zalicza się również okres zamieszkiwania w innym lokalu mieszkalnym będącym w zasobie Gminy Miasta, lecz nie zalicza się okresu zamieszkiwania w lokalu socjalnym.
Mając to na uwadze wskazać trzeba, że kwestionowany zapis uchwały będącej przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie jest sprzeczny z zasadą pierwszeństwa w nabywaniu lokali komunalnych przez ich najemców, gdyż w ogóle nie odnosi się do tej kwestii. Zmiany dokonane skarżoną uchwałą odnoszą się bowiem do § 3 uchwały organu nr [..] z dnia 23 lutego 2015 r., który to zapis wskazuje, które z lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy są wyłączone ze sprzedaży. W tym zakresie sąd zgadza się, iż Gmina Miasta jest samodzielną osobą prawną (zob. art. 2 ust. 2 u.s.g.), której przysługuje prawo własności nieruchomości, których dotyczy zaskarżona uchwała. Jako właściciel mienia komunalnego, w tym nieruchomości, w której znajduje się lokal skarżącej, ma wyłączną kompetencję do samodzielnego ustalania warunków sprzedaży tego mienia. W szczególności jest uprawniona do określenia mienia przeznaczonego do sprzedaży, czy objęcia go innymi czynnościami ze sfery prawa cywilnego. Treścią tego uprawnienia jest również możliwość określenia tej części mienia, która będzie wyłączona z obrotu cywilnoprawnego (wyłączenia przedmiotowe). Będąc dysponentem mienia znajdującego się w gminnym zasobie, uprawniony organ gminy może więc je przeznaczać do sprzedaży, wyłączać ze sprzedaży, a także ustalać cenę jego zbycia. W ten sposób każda gmina realizuje bowiem swoje uprawnienia właścicielskie. Uznanie, że organ gminy nie jest legitymowany do zmiany zasad dotyczących sprzedaży lokali mieszkalnych stanowiących własność gminy pozbawiałoby go możliwości decydowania o sposobie zarządzania majątkiem gminy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 463/17 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też należało uznać, że Rada Miasta mogła zaskarżoną uchwałą wyłączyć ze sprzedaży lokale opisane przez nią w pkt g dodanym do § 3 uchwały nr [..] z dnia 23 lutego 2015 r., a sama uchwała nie została podjęta z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.
Odnosząc się do powyższe sąd uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.s.g. poprzez przyjęcie uchwały niemającej oparcia w upoważnieniu ustawowym, ustanowionym na mocy przepisu art. 34 u.g.n. Zdaniem sądu niewątpliwe jest, że sporny zapis rozszerza katalog lokali wyłączonych ze sprzedaży, a więc dotyczy zasad zarządu mieniem gminy, co do których organy gminy są uprawnione do wydawania aktów prawa miejscowego (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.s.g.). Nie można też zgodzić się ze skarżącą, że przyjmując przedmiotową uchwałę Rada przekroczyła upoważnienie zawarte w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. Jak już bowiem wskazano, przepis ten zastrzega do wyłącznej kompetencji rady gminy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, a dotyczących, m.in. zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości. Skoro więc nabywanie i zbywanie nieruchomości stanowią czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu mieniem gminy, to niewątpliwie w zakresie omawianego upoważnienia ustawowego mieści się unormowanie przez uprawniony organ gminy, jakie kategorie lokali mieszkalnych zostają wyłączone ze sprzedaży.
Wskazać też trzeba, że w żadnym razie w zakres regulacji kontrolowanej uchwały nie wchodzi, jak twierdzi skarżąca, określanie przesłanek negatywnych wiążących się z obrotem nieruchomościami będącymi w zasobie publicznym, w szczególności związanych z prawem pierwszeństwa określonym w art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. Wręcz przeciwnie, w § 1 pkt 1 uchylono § 2 pkt 3 uchwały nr V/11/2015 z dnia 23 lutego 2015 r. ograniczający zakres prawa pierwszeństwa, zaś § 1 pkt 1 kontrolowanego aktu odnosi się nie do ww. zasady, lecz wyłączeń przedmiotowych ze sprzedaży. Skoro więc kwestionowana uchwała w ogóle nie zajmuje się pierwszeństwem w nabywaniu lokali, nie sposób uznać, że naruszono art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. oraz przekroczono upoważnienie ustawowe zawarte w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g.
Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji. W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że nie zostały naruszone art. 7 i art. 94 ustawy zasadniczej, gdyż jak już wyjaśniono, Rada działała na podstawie upoważnienia ustawowego, a tym samym kontrolowany akt został podjęty w granicach i na podstawie prawa. Skoro zaś nie jest wątpliwe, że gmina w ramach zarządu własnym mieniem może określać, którą jego część przeznaczy bądź wyłączy z obrotu cywilnoprawnego, nie sposób uznać jak chce tego skarżąca, że korzystanie z tego uprawnienia - znajdującego podstawę w przepisach prawa powszechnie obowiązującego - podważa zaufanie obywateli do prawa jako elementu zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) bądź też godzi w prawa słusznie nabyte, chronione na podstawie ww. przepisu Konstytucji. Wskazać bowiem trzeba, że na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały skarżąca nie utraciła prawa pierwszeństwa w nabywaniu wynajmowanego przez nią lokalu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że postanowienia zaskarżonej uchwały nie naruszają prawa i z tego względu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło