II SA/Gd 846/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odrzucić skargę A. M. B. M. i A.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt [..], którym organ odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 17 stycznia 2018 r., nr [..], w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości działki nr [..], o pow. 0,1203 ha obręb W., gmina P., na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarga została podpisana tylko przez skarżącą. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 8 stycznia 2019 r. wezwano skarżącego A. M. do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez jej podpisanie, ewentualnie złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu udzielonego B. M. do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W zarządzeniu wskazano, że pełnomocnictwo może być sporządzone odręcznie i nie musi być sporządzone przez notariusza. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 16 stycznia 2019 r., zaś w dniu 17 stycznia 2019 r. skarżąca przedłożyła kopię odpisu udzielonego jej przez męża pełnomocnictwa sporządzonego w formie aktu notarialnego z dnia 8 października 2013 r., Rep. A nr [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga A. M. podlegała odrzuceniu. Skarga do sądu administracyjnego jest pismem procesowym, które musi spełniać określone wymogi formalne, zaś jednym z nich, stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., jest opatrzenie skargi podpisem strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis pod skargą potwierdza, że pochodzi ona od osoby, która ją podpisała oraz potwierdza jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Brak takiego podpisu uniemożliwia natomiast stwierdzenie, że istotnie wolą osoby wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto, w myśl art. 37 § 1 p.p.s.a. ustawy pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Także art. 46 § 3 p.p.s.a. wskazuje, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Jak stanowi art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że w przypadku nieuzupełnienia przez skarżącego braków formalnych skargi sąd skargę odrzuca. W niniejszej sprawie skarga wniesiona przez B. M. i A. M. obarczona była takim brakiem formalnym, który wymagał wezwania strony do jego uzupełnienia w celu umożliwienia nadania skardze prawidłowego biegu, lecz w zakreślonym terminie strona zobowiązana nie uczyniła zadość nałożonemu na nią obowiązkowi. Wskazać trzeba, że brak formalny skargi polegający na braku podpisu skarżącego, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału, mógł zostać uzupełniony przez opatrzenie skargi znajdującej się w aktach sprawy jego oryginalnym, własnoręcznym podpisem, bądź też poprzez złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania interesów skarżącego przez skarżącą B. M. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie podpisał skargi, z kolei przedłożonego przez skarżącą pełnomocnictwa nie można uznać za spełniające wymogi określone w przepisach p.p.s.a. Nadesłany do Sądu dokument jest bowiem kopią odpisu aktu notarialnego, poświadczoną za zgodność z oryginałem przez B. M. Tymczasem zgodnie z art. 37 § 1 zd. drugie p.p.s.a. tylko adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, ażeby skarżąca B. M. była adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym, a zatem nie mogła ona samodzielnie dokonać poświadczenia zgodności z oryginałem przedkładanej kopii udzielnego jej pełnomocnictwa. Ponadto, wskazać trzeba, że w myśl art. 48 § 1 p.p.s.a. strona powołująca się w piśmie na dokument, obowiązana jest na żądanie sądu złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą. Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym (§ 3). W świetle tego skarżący obowiązany był do złożenia oryginału pełnomocnictwa bądź jego odpisu, jednakże poświadczonego za zgodność z oryginałem. Przy czym w orzecznictwie wskazuje się, że uwierzytelnić pismo może strona (podmiot), która jest jego autorem (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2351/11, LEX nr 1149364). Co istotne w niniejszej sprawie, pełnomocnictwo, na które powołuje się skarżąca, zostało sporządzone w formie aktu notarialnego, zaś zgodnie z art. 79 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2291) to notariusz sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów, a także sporządza poświadczenia. Oznacza to, że notariusz mógł dokonać uwierzytelnienia przedkładanego przez stronę pełnomocnictwa. W kontekście powyższych wywodów Sąd uznał, że skarżąca nie mogła skutecznie samodzielnie uwierzytelnić udzielonego jej notarialnie przez A. M. pełnomocnictwa w myśl art. 37 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Kopia pełnomocnictwa nie jest zaś jego uwierzytelnionym odpisem i nie spełnia wymogów pełnomocnictwa w rozumieniu przepisów p.p.s.a. Sąd nie mógł także uwzględnić faktu, że w aktach postępowania administracyjnego znajduje się odpis udzielonego pełnomocnictwa, uwierzytelniony przez reprezentującego skarżących przed organami pełnomocnika – adw. R. O. W obecnym stanie prawnym nie budzi już wątpliwości, iż złożenie na etapie postępowania administracyjnego (do akt administracyjnych) pełnomocnictwa, które swym zakresem obejmuje również reprezentowanie strony przed sądami administracyjnymi, nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika, który składa skargę w imieniu skarżącego, z obowiązku złożenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej przed sądem (tak: B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el. 2016; R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa, s. 284-286). Art. 46 § 3 p.p.s.a. (po jego nowelizacji dokonanej ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.) stanowi bowiem, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przy czym nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Wspomniana regulacja dotyczy niewątpliwie postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Przepisy te odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i dotyczą akt sądowych danej sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 419/18; z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 17/19, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w aktach sądowych danej sprawy winien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a braki w tym zakresie podlegają zaś uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Ze wskazanych wyżej przyczyn Sąd nie mógł uznać, że obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa, lub jego uwierzytelnionego odpisu, do reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym został w niniejszej sprawie spełniony. Obecnie bowiem przepisy wymagają jednoznacznie, aby egzemplarz pełnomocnictwa, spełniający wszystkie wymogi formalne przewidziane w ustawie, został złożony osobno także do akt sprawy sądowoadministracyjnej, albo też zostało udzielone nowe pełnomocnictwo. W konsekwencji należało stwierdzić, że skarżący nie wykonał prawidłowo wezwania Sądu i tym samym nie uzupełnił braku formalnego skargi polegającego na braku własnoręcznego, oryginalnego podpisu strony lub wykazania, że osoba podpisująca skargę miała należyte umocowanie do dokonania tej czynności również w imieniu skarżącego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.