II SA/Gd 878/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-12-11
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Dariusz Kurkiewicz, Justyna Dudek-Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem, jeśli zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia jej podjęcia pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ zakres sprawowanej opieki nad mężem nie stanowi obiektywnej przeszkody do podjęcia przez nią zatrudnienia. Czynności opiekuńcze, choć konieczne, nie są na tyle absorbujące, aby wykluczyć możliwość pracy zarobkowej, a wiele z nich wpisuje się w zakres normalnych obowiązków domowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad mężem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że nie zaistniał związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, a zakres opieki nie uniemożliwia skarżącej podjęcia pracy zarobkowej. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2024 r. nr SKO Gd/6746/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
H. K. (dalej: strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) z dnia 9 lipca 2024 r. nr SKO Gd/6746/23, utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kwidzyn z dnia 17 listopada 2023 r. nr GOPS.ŚS.6021.26.2023, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem S. K.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 18 października 2023 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem S. K. Do wniosku załączono kopię orzeczenia z dnia 19 lutego 2021 r. o zaliczeniu S. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności wymagającego stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie organiczną możliwością egzystencji; niepełnosprawność datuje się od 12 stycznia 2021 r., a orzeczenie wydane zostało do dnia 28 lutego 2023 r. W dalszym toku postępowania skarżąca przedstawiła aktualne orzeczenie właściwego organu z dnia 16 czerwca 2023 r. zaliczające S. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 30 czerwca 2026 r.
W dniu 2 listopada 2023 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Wynika z niego, że S.K. od grudnia 2022 r. zamieszkuje wspólnie z żoną oraz córką A. (lat 29) i jej dzieckiem oraz z synem P. lat 26. Córka nie pracuje, jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i poszukuje pracy. Natomiast syn pracuje zawodowo jako kierowca w godzinach 4-16. S. K. jest po przebytym udarze niedokrwiennym prawej półkuli mózgu, w wyniku którego ma niedowład połowiczny lewostronny. Ponadto ma nadciśnienie, cukrzycę, miażdżycę oraz zwężenie prawej tętnicy szyjnej wewnętrznej oraz napadowe migotanie przedsionków. W lipcu 2020 r. przebywał w szpitalach. Od chwili wprowadzenia się S. K. do strony (w grudniu 2022 r.), mąż wymaga pomocy drugiej osoby. Wnioskodawczyni nie wie jak wyglądał stan zdrowia męża z chwilą jego zachorowania, gdyż wtedy razem nie mieszkali. Aktualnie S. K. porusza się samodzielnie po mieszkaniu i w jego otoczeniu, schodzi samodzielnie po schodach z pomieszczenia znajdującego się na piętrze, lecz na większe odległości używa laski lub chodzika do podpierania się ze względu na ból nogi przy dłuższym chodzeniu. Samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne i spożywa posiłki, lecz ich nie przygotowuje. W ocenie pracownika socjalnego, S. K. może sam pozostawać w domu przez kilka godzin. Nie korzysta on z pomocy w formie usług opiekuńczych i nie zwracał się o nie do organu, gdyż nie ma takiej potrzeby. Pomoc ma zapewnioną ze strony żony oraz córki. Raz w roku ma rehabilitację, ponadto co pół roku jeździ do poradni diabetologicznej oraz kontaktuje się w miarę potrzeb z lekarzem rodzinnym. Na co dzień rozwiązuje krzyżówki, ogląda TV, spaceruje po podwórku, poświęca wiele czasu na oglądanie stron w internecie. Strona złożyła ponadto oświadczenie odnoszące się do zakresu sprawowanej opieki, w którym wskazała, że opieka ma charakter całodobowy z uwagi na stan zdrowia męża, który jest po udarze mózgu, przeszedł zawał serca, cierpi na cukrzycę. Ma ograniczenia ruchowe z uwagi na przebyty udar, porusza się tylko w asyście, korzysta z laski. Strona pomaga we wszystkich czynnościach samoobsługowych od pomocy w przemieszczaniu, pomocy w czynnościach higienicznych, mierzeniu cukru, ciśnienia. Mąż wymaga pomocy w kąpieli i każdorazowej pomocy w przemieszczaniu się. Funkcjonuje dzięki silnym lekom, które także nie są obojętne dla jego samopoczucia, percepcję, radzenie sobie z codziennymi czynnościami. Przed zamieszkaniem u strony w grudniu 2022 r. opiekę nad nim sprawowała nieformalna partnerka męża. Strona podjęłaby zatrudnienie gdyby nie konieczność sprawowania opieki.
Decyzją z dnia 17 listopada 2023 r. nr GOPS.ŚS.6021.26.2023 Wójt Gminy Kwidzyn odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ ten uznał, że w sprawie nie zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też rezygnacją z zatrudnienia przez stronę wnioskująca w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Ponadto odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynika z tego, że niepełnosprawność S. K. istnieje od 56 roku życia, zaś znaczny stopień niepełnosprawności istnieje od 12 stycznia 2021 r., a tym samym nie zostało spełnione kryterium wskazane w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W końcu odmowę przyznania wnioskowanego prawa organ uzasadnił faktem, iż S. K. pozostaje w związku małżeńskim ze stroną wnioskującą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium nie zgodziło się z organem I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z jednolitym obecnie orzecznictwem sądów administracyjnych, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.
Mimo to w ocenie Kolegium, decyzja odmowna była uzasadniona z powodu niespełnienia wynikającej z art. 17 ust. 1 tej ustawy przesłanki związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem i ocenę tę organ odwoławczy podzielił. Czynności, jakie skarżąca wykonuje w ramach sprawowanej opieki, to czynności związane z pomocą przy wstaniu z łóżka oraz przy czynnościach higienicznych w łazience: mycie, kąpiel, potem pomoc w ubieraniu. Do tego dochodzi pomoc w podawaniu posiłków i pilnowanie pobierania lekarstw. Nawet dodając do tych czynności mierzeniu cukru i ciśnienia nie sposób uznać za zasadne twierdzenia strony, iż te czynności zajmują 8 godzin dziennie. Czynności wykonywane przy sprawowaniu opieki w większości przypadków wykonywane są dwa razy dziennie - rano i wieczorem, co umożliwia stronie aktywność zawodową. Innych czynności opiekuńczych strona wnioskująca nie wskazała.
Nie sposób przy tym zapomnieć, iż strona wnioskująca zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe zarówno z mężem, jak też dwójką dorosłych dzieci, z których córka jest osoba bezrobotną, zaś syn pracuje zawodowo. Dlatego też wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem takiego wspólnego gospodarstwa domowego, jak pranie, sprzątanie, robienie zakupów oraz gotowanie (robienie) posiłków dla wszystkich członków rodziny nie sposób uznać za czynności związane ze sprawowaną nad niepełnosprawnym mężem opieką.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, jak też poprzez przyjęcie, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem oraz związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem dalszego zatrudnienia przez skarżącą a pogorszającym się stanem zdrowia jej męża, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Celem tego przepisu było częściowe wynagrodzenie - poprzez ww. świadczenie - osobom zdolnym do pracy - faktu rezygnacji z tego zatrudnienia (lub niepodejmowania zatrudnienia), z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu wskazanym w ustawie. Nie jest to zatem świadczenie adresowane do osoby niepełnosprawnej ale do podmiotu sprawującego opiekę. Nie chodzi tu także o jakąkolwiek opiekę ale taką, której zakres, natężenie wykluczy możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.
Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Przede wszystkim istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym szczególności ocena zakresu czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza w żadnej mierze kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).
W świetle utrwalonego orzecznictwa opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21; w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20). Zatem organy są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do przeprowadzania takich analiz, a umocowanie to wynika z art. 17 ust. 1 ustawy.
Kolejnym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Weryfikacji zatem wymagało to, czy rzeczywiście zakres czynności opiekuńczych świadczonych wobec męża uniemożliwia skarżącej podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej.
Z ustaleń faktycznych wynika, że najistotniejsze ograniczenie w codziennym funkcjonowaniu męża skarżącej związane jest z niedowładem połowicznym lewostronnym wskutek przebytego w 2020 r. niedokrwiennego udaru prawej półkuli mózgowej. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 2 listopada 2023 r. wynika, że aktualnie S. K. porusza się samodzielnie po mieszkaniu i w jego otoczeniu, schodzi samodzielnie po schodach z pomieszczenia znajdującego się na piętrze, lecz na większe odległości używa laski lub chodzika do podpierania się ze względu na ból nogi przy dłuższym chodzeniu. Samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne i spożywa posiłki. Raz w roku ma rehabilitację, ponadto co pół roku jeździ do poradni diabetologicznej oraz kontaktuje się w miarę potrzeb z lekarzem rodzinnym. Na co dzień rozwiązuje krzyżówki, ogląda TV, spaceruje po podwórku, poświęca wiele czasu na oglądanie stron w internecie. Skarżąca w ramach sprawowanej opieki przygotowuje mężowi posiłki i je podaje, pomaga w kąpieli i ubraniu się, rano i wieczorem podaje mężowi leki, pomaga w załatwianiu spraw związanych z wizytami u lekarza.
W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnie wywodzi Kolegium, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające ustalenie prawa do wnioskowanego przez stronę skarżącą świadczenia. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącą względem męża wpisuje się w zakres stałej lub długotrwałej opieki, która spowodowała, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia (nie podejmuje pracy).
Słusznie Kolegium zauważa, że S. K. mimo swojej niepełnosprawności jest w znacznym stopniu samodzielny – samodzielnie porusza się po domu, wymagając pomocy jedynie przy dłuższym chodzeniu ze względu na ból nogi, samodzielnie spożywa posiłki i leki. Wymaga pomocy przy udaniu się do lekarza, przygotowaniu posiłków, leków, kąpieli i ubraniu się.
W ocenie Sądu prawidłowe są wnioski organu administracji, wyprowadzane z zebranego materiału dowodowego, stwierdzające, że znaczna część z opisanych przez skarżącą czynności jakie wykonuje w związku z opieką nad mężem wpisuje się w normalne działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Są one charakterystyczne dla większości osób, które są aktywne zawodowo, prowadzą gospodarstwo domowe i mają pod opieką osoby wymagające wsparcia, a nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, podawanie posiłków, ścielenie łóżka, robienie zakupów, opłacanie rachunków są czynnościami, które mogą być przy odpowiedniej organizacji wykonywane przed lub po pracy. Pozostałe zaś czynności opisane przez skarżącą nie absorbują jej w takim zakresie aby wykluczało to podjęcie zatrudnienia. Pomoc świadczona mężowi dotyczy czynności, które zasadniczo podejmowane są rano i wieczorem (pomoc w ubraniu się, przygotowanie leków, pomoc przy kąpieli) lub też nie są wykonywane codziennie. Z kolei przygotowanie posiłków dla domowników nie jest czynnością, która wyklucza aktywność zawodową. Z akt sprawy nie wynika, aby stan zdrowia i ograniczenia ruchowe jakim musi sprostać S. K. wymuszały rzeczywistą obiektywną konieczność zapewnienia stałej obecności opiekuna. Jak odnotował pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym w ramach własnych wniosków, S. K. nie ma problemu z porozumiewaniem się i nie wykazuje zaburzeń w czasie i przestrzeni. Stan zdrowia nie wykazuje, że wymaga on całodobowej opieki, gdyż jest w stanie poradzić sobie samodzielnie w zakresie zaspokajania swoich podstawowych potrzeb. Zakres niezbędnej pomocy nie wymaga rezygnacji pani H. K. z pracy gdyż wsparcie i pomoc można dokonać w dowolnym czasie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw aby wnioski te zakwestionować.
Słusznie w tej sytuacji stwierdziło Kolegium, że mimo ograniczeń ruchowych mąż skarżącej jest wystarczająco samodzielny, aby pozostawać w domu sam w czasie, który skarżąca może przeznaczyć na wykonywanie pracy. Należy zatem zgodzić się z oceną organów, że zakres koniecznej opieki wyznaczonej potrzebami osoby niepełnosprawnej nie wymaga od skarżącej całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Czynności jakie skarżąca wykonuje w ramach sprawowanej opieki nie są na tyle absorbujące, aby uniemożliwiały jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Należy zatem zaaprobować wyrażany w zaskarżonej decyzji pogląd, że skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem sprawowana opieka, jej zakres i natężenie nie wyklucza rezygnacji czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która jak już wskazano nie musi być realizowana w pełnym wymiarze czasu pracy.
Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres deklarowanych przez skarżącą czynności związanych ze sprawowaną, wymaganą i konieczną – z uwagi na niepełnosprawność męża – opieką nie stanowi sam w sobie podstawy do powstrzymywania się od aktywności zawodowej przez skarżącą.
Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło