II SA/Gd 907/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. i J. L. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 16 września 2025 roku, nr WOP.7721.145.2025.MJ w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. L. K. i J. L. (dalej też: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 16 września 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z 14 lipca 2025 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (dalej: PINB) pismem z 14 sierpnia 2000 r. zawiadomił W. K. o wszczęciu postępowania w sprawie legalności zabudowy na działce nr [...] w K. Podczas oględzin przeprowadzonych 4 września 2000 r. organ ustalił, że na działce został wybudowany obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję w.c. o wymiarach 1,65 x 2,10 m oraz fundamenty pod budynek o wymiarach 3,00 x 5,30 m x 2,95 x 6,90 m + 2,20 x 6,55 m, nie ustalił jednak daty budowy obiektów, ponieważ mimo zawiadomienia, właściciel się nie stawił. Następnie, w dniu 7 czerwca 2021 r., przeprowadzono kolejne oględziny z udziałem W. K., podczas których ustalono, że na działce W. K. posadowił: a) w 2009 r. bez wymaganego skutecznego zgłoszenia budowy: obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, trwale związany z gruntem - na bloczkach betonowych, parterowy, o dachu płaskim, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 5,24 x 3,32 m, wraz z zadaszonym tarasem drewnianym trwale związanym z gruntem - posadowionym na bloczkach betonowych o wymiarach 5,24 x 1,50 m + 1,96 x 3,97 m, do obiektu dołączony jest również niezadaszony taras drewniany, posadowiony na bloczkach betonowych o wymiarach 4,05 x 6,99 m; b) w 2017 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę: obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, trwale związany z gruntem - na płycie betonowej, parterowy, o dachu płaskim, o wymiarach 2,40 + 1,40 + 1,20 + 0,90 +0,20 m, pełniący funkcję sanitariatu. Postanowieniem z 5 sierpnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wstrzymał roboty budowlane przy budowie wzniesionego w 2009 r. budynku o konstrukcji drewnianej oraz nałożył na W. K. obowiązek przedłożenia do 30 listopada 2021 r. określonych w nim dokumentów. Dokumentów nie przedłożono, w związku z czym decyzją z 3 stycznia 2023 r. PINB nakazał W. K. rozbiórkę budynku. Pismem z dnia 20 stycznia 2023 r. W. K. poinformował organ, że od dnia 6 maja 2022 r. nie jest już właścicielem działki nr [...] obr. [...], gmina k. Na podstawie m.in. informacji z rejestru gruntów PINB ustalił, że współwłaścicielami ww. działki są L. K. i J. L. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) decyzją z 13 lipca 2023 r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej k.p.a., stwierdził nieważność powyższej decyzji PINB z dnia 3 stycznia 2023 r. wobec stwierdzenia, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i została skierowana do osoby niebędącej stroną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim ponownie prowadząc postępowanie postanowieniem z dnia 17 października 2023 r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku i nałożył na L. K. i J. L. obowiązek przedłożenia do 31 stycznia 2024 r. m.in. ostatecznej decyzji Wójta Gminy Krokowa o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego obiektu budowlanego. Postanowieniem z 5 grudnia 2024 r. PINB rozpoznając wniosek L. K. i J. L. odmówił wszczęcia uproszczonego postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji przedmiotowego budynku. Następnie, decyzją z 14 lipca 2025 r. PINB nakazał L. K. i J. L. rozbiórkę budynku parterowego o dachu płaskim trwale związanego z gruntem - posadowionego na bloczkach betonowych częściowo zagłębionych w gruncie - o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 5,24m x 3,32m wraz z zadaszonym tarasem o konstrukcji drewnianej połączonym konstrukcyjnie z budynkiem o wymiarach 5,24m x 1,50m + 1,96m x 3,97m i tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,05m x 6,99m, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. W uzasadnieniu wyjaśniono, że choć inwestorem był W. K., poprzedni właściciel działki, który wybudował objęty nakazem rozbiórki budynek w 2009 r., to w toku postępowania administracyjnego nastąpiła zmiana właścicieli działki, w związku z czym prawnymi skutkami samowoli budowlanej, której dopuścił się poprzedni właściciel działki są objęci aktualni właściciele, tj. L. K. i J. L. Organ wskazał, że postępowanie prowadzi w oparciu o art. 49b ustawy Prawo budowlane, ponieważ przedmiotem sprawy jest budynek trwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, a w myśl obowiązujących przepisów ustawy na jego realizację było i jest wymagane zgłoszenie. Przypomniał też, że postanowieniem z dnia 17 października 2023 r. stosownie do art. 49b ust. 2 nałożono na właścicieli obowiązek przedłożenia do 31 stycznia 2024 r. dokumentów, którego to obowiązku nie wykonano, czego konsekwencją było wydanie nakazu rozbiórki. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku rozpoznając odwołanie skarżących, decyzją z 16 września 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim z 14 lipca 2025 r. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie zostało wszczęte w dniu 14 sierpnia 2000 r., dlatego zastosowanie znajduje ustawa Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 4 września 2000 r. stwierdzono istnienie fundamentów pod budynek o wymiarach 3,00mx5,30m + 2,95mx6,90m + 2,20mx6,55m. Mając na uwadze, że roboty budowlane przy posadowieniu obiektu budowlanego rozpoczęły się przed 2000 r., kiedy to wykonano fundamenty pod budynek, a zakończyły w latach 2005-2010, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim prawidłowo przyjął, że zawiadomienie z 14 sierpnia 2000 r. dotyczy przedmiotu postępowania. Organ odwoławczy uznał powołując się na art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, że obiekt objęty postępowaniem jest budynkiem, jest bowiem trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiada fundamenty oraz dach. Posadowiony jest na bloczkach betonowych, które zapewniają trwałe związanie z gruntem i stanowią fundament. Organ uznał też, że do powierzchni zabudowy wliczyć należy zadaszony taras, który z budynkiem połączony jest konstrukcyjnie również dachem, natomiast taras niezabudowany należy uznać jako element drugorzędny budynku. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie wskazano, że przy wyznaczaniu powierzchni zabudowy istotne znaczenie ma rzut pionowy wymiarów zewnętrznych budynku na powierzchnię terenu i wyjaśniono, że definicja powierzchni zabudowy zawarta jest w Polskiej Normie PN-ISO 9836:2015-12. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w Polskiej Normie wylicza się elementy jedynie przykładowo, jednak skoro do elementów drugorzędnych budynku zaliczono wprost m.in. schody, rampy i pochylnie zewnętrzne, to trudno byłoby uznać, że należałoby z tej kategorii wyłączyć taras. Wobec tego uznano, że do powierzchni zabudowy wliczyć należy zadaszony taras, który z budynkiem połączony jest konstrukcyjnie również dachem, natomiast taras niezabudowany należy uznać za element drugorzędny budynku. Podsumowując uznano, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi 33,06 m2. Budowa przedmiotowego budynku wymagała dokonania zgłoszenia, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 2a i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, którego inwestor nie dokonał. PINB prawidłowo zatem wszczął i prowadził postępowanie na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wobec nieprzedłożenia przez właścicieli działki dokumentów, o których była mowa w postanowieniu z dnia 17 października 2023 r., należało orzec nakaz rozbiórki. L. K. i J. L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 16 września 2025 r. zarzucili naruszenie: 1/ art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 471) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że w niniejszej sprawie zastosować należy przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., 2/ art. 49b ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie jako przepisu nieobowiązującego i w konsekwencji nałożenie obowiązku rozbiórki na skarżących pomimo tego, że w postanowieniu z dnia 17 października 2023 r. o wstrzymaniu robót organ I instancji nie poinformował skarżących o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej, 3/ art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do tego, że strona została pozbawiona możliwości złożenia wniosku o legalizację, w tym w zwykłym postępowaniu legalizacyjnym, nie została bowiem poinformowana o możliwości złożenia takiego wniosku oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części i o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej, 4/ art. 48b ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do pominięcia uprawnienia strony do złożenia wniosku o legalizację, 5/ art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do tego, że strona została pozbawiona możliwości dobrowolnego złożenia wniosku o legalizację, a organ I instancji wydał decyzję o nakazie rozbiórki pomimo pominięcia etapu, w którym strona miałaby możliwości złożenia wniosku o legalizację, 6/ art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, 7/ art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, 8/ art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 9/ art. 8 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, 10/ art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie ten przepis, 11/ art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ II instancji, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte zawiadomieniem z 14 sierpnia 2000 r. dotyczącym legalności zabudowy działki nr [...] w K., które zostało wysłane do ówczesnego właściciela działki i inwestora, W. K., co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie ustawa Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., a tym samym nie zastosowano obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów, tj. art. 48 ust. 3 w związku z art. 49 e pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 48b ust. 1 tej ustawy, 12/ art. 158 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ II instancji, że pomimo stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 3 stycznia 2023 r. zachowują moc czynności procesowe dokonane przez organ oraz strony w tym postępowaniu, tj. przed podjęciem decyzji, której nieważność stwierdzono, pomimo tego, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 30 § 4 k.p.a., ponieważ w sprawie wszczętej przeciwko poprzednikowi prawnemu skarżących nie nastąpiło następstwo procesowe, tym samym nie można uznać, że obecne strony niniejszego postępowania zostały skutecznie zawiadomione o jego wszczęciu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z 14 lipca 2025 r. W uzasadnieniu stanowiącym rozwinięcie zawartych w skardze zarzutów skarżący podkreślili m.in., że w związku z wniesieniem odwołania nie może się ostać postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 17 października 2023 r. o wstrzymaniu robót budowalnych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podkreślając, że skarżący złożyli wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, co świadczy o tym, iż mieli świadomość możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) – zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne, w trakcie którego zgromadziły kompletny materiał dowodowy dający podstawę do właściwego zastosowania przepisów prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 16 września 2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z 14 lipca 2025 r. nakazującą skarżącym jako następcom prawnym poprzedniego właściciela nieruchomości W. K., budynku parterowego o dachu płaskim trwale związanego z gruntem - posadowionego na bloczkach betonowych częściowo zagłębionych w gruncie - o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 5,24m x 3,32m wraz z zadaszonym tarasem o konstrukcji drewnianej połączonym konstrukcyjnie z budynkiem o wymiarach 5,24m x 1,50m + 1,96m x 3,97m i tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,05m x 6,99m, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina K. Postępowanie w sprawie legalności zabudowy działki [...] obręb [...], gmina K. (dalej: "działka nr [...]") wszczęte zostało wobec poprzedniego właściciela nieruchomości W. K. zawiadomieniem z dnia 14 sierpnia 2000 r. Zawiadomienie to zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 21 sierpnia 2000 r. (vide: kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru i notatka służbowa w aktach sprawy). Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 4 września 2000 r. stwierdzono, że na ww. działce znajdują się fundamenty. W toku trwającego postępowania na tych fundamentach w 2009 r. W. K. wzniósł obiekt budowlany, będący przedmiotem niniejszego postępowania, co zostało potwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych z jego udziałem w dniu 7 czerwca 2021 r. i co w sprawie niniejszej nie jest kwestionowane. W tych okolicznościach zgodzić się należy z organami, że postępowanie prowadzone w sprawie legalności zabudowy działki [...], wszczęte pismem z dnia 14 sierpnia 2000 r., obejmowało również obiekt budowlany wzniesiony w trakcie trwania tego postępowania, na fundamentach istniejących w dacie wszczęcia postępowania. Prawidłowe jest też ustalenie, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało w dniu 14 sierpnia 2000 r. Zgodnie z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (§ 3). Kodeks nie określa natomiast daty wszczęcia postępowania z urzędu. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że datą jego wszczęcia, jest więc data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie, która powinna przy tym spełniać odpowiednie (ogólne) wymagania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest "dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono w sprawie" (por. wyrok NSA z 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981 r., nr 1, poz. 15). Obowiązek zawiadomienia strony o czynności organu ma zatem dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania z urzędu takie znaczenie, że tylko czynności dokonane przez organ, o których strony poinformowano, mogą skutkować wszczęciem postępowania. Jeżeli więc organ podejmował kilka czynności w różnych datach (np. wystąpienie o informacje do innych organów, zebranie informacji wewnętrznych, wizja w terenie), ale tylko o niektórych z nich poinformował stronę, to wyłącznie ta czynność, o której strona została zawiadomiona może zostać uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne. Zawiadomienie stron zatem jedynie "sankcjonuje" takie wszczęcie, a nie stanowi samo wszczęcie postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/20). Zawiadomienie o czynnościach organu jest zatem wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, lecz nie determinującym daty wszczęcia postępowania. Nie ma wobec tego też decydującego znaczenia data doręczenia owego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, tylko dokonana przez organ pierwsza czynność w sprawie wszczyna postępowanie. Stanowisko takie jest powszechnie akceptowane w doktrynie i orzecznictwie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2025 r. II GSK 1786/21). W sprawie tej postępowanie wszczęte zostało w sierpniu 2000 r., a więc około 25 lat temu, należy zatem liczyć się z pewnymi trudnościami dowodowymi. W aktach sprawy znajduje się jednak kserokopia zwrotnego potwierdzenia doręczenia W. K. zawiadomienia z dnia 14 sierpnia 2000 r. o wszczęciu postępowania oraz notatka służbowa z dnia 28 września 2000 r., z których wynika, że doręczenie to nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. z upływem siódmego dnia od daty pierwszego awizowania (zgodnie z ówczesnym brzmieniem przepisu), tj. w dniu 21 sierpnia 2000 r. Dowody te w sposób wystarczający potwierdzają fakt i datę dokonania doręczenia. Nadto, niezależnie od tego, W. K. niewątpliwie wiedział o toczącym się postępowaniu i brał w nim udział, czego dowodzi chociażby protokół oględzin z dnia 7 czerwca 2021 r., dokonanych z jego udziałem. W istocie dopiero przeprowadzenie tych oględzin spowodowało rozpoczęcie prowadzenia przez organ postępowania dowodowego i podjęcie kolejnych rozstrzygnięć. Przed datą tych oględzin mimo braku formalnego zawieszenia postępowania, żadne czynności wymagające udziału stron nie były podejmowane. W tej sytuacji Sąd uznał, że postępowanie w sprawie zostało w dniu 14 sierpnia 2000 r. wszczęte skutecznie, ówczesny bowiem właściciel nieruchomości został o tej czynności powiadomiony, ponownie podkreślając, że to nie data powiadomienia strony o podjęciu pierwszej czynności w sprawie, lecz skuteczne powiadomienie strony o podjęciu tej czynności ma miarodajne znaczenie dla określenia daty wszczęcia postępowania Prawidłowo organy uznały również, że sytuacja, kiedy w trakcie prowadzenia postępowania dochodzi do zbycia nieruchomości, na której posadowiony jest samowolnie zbudowany obiekt budowlany, doprowadza do tego skutku, że nabywca tej nieruchomości wchodzi w pełnię praw i obowiązków dotychczasowego właściciela - zbywcy, na każdym etapie tego postępowania, a dzieje się tak za przyczyną art. 30 § 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Prawo do własności nieruchomości jest prawem zbywalnym. Nowy właściciel wchodzi zatem jako strona i adresat decyzji do wszelkich postępowań administracyjnych związanych z prawem własności do tej nieruchomości, a będących w toku. Jednym z takich postępowań jest postępowanie prowadzone w trybie art. 49b i następnych ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), a więc postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Przepis art. 30 § 4 k.p.a. pozwala na kontynuowanie i zakończenie wszczętego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy na skutek sprzedaży bądź dziedziczenia następuje zmiana podmiotu stosunku materialno-prawnego. Nowy właściciel nieruchomości wstępuje w sytuację procesowo-prawną swego poprzednika prawego. Z żadnego przepisu prawa nie wynika, że czynności procesowe dokonane z udziałem dotychczasowej strony (zbywcy) należy powtórzyć z udziałem nowego właściciela nieruchomości (nabywcy). Organ administracji powinien natomiast wykluczyć z postępowania administracyjnego osobę zbywcy (prawa zbywalnego), nabywca zaś, wstępując w jego prawa, staje się stroną tego postępowania. Wstąpienie to bowiem następuje z mocy prawa, zatem niezależnie od woli stron czy też organu (tak wyrok WSA w Łodzi z 8 marca 2018 r., III SA/Łd 1074/17). Nietrafne są argumenty skargi, że w sprawie nie doszło do następstwa procesowego z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia 3 stycznia 2023 r. nakazującej rozbiórkę W. K., który w dacie wydania decyzji nie był już właścicielem nieruchomości, bowiem "nie można przyjąć, że zachowują moc czynności procesowe dokonane przez organ oraz strony przed podjęciem nieważnej decyzji". Następstwo procesowe skarżących nie jest związane z decyzją PINB z dnia 3 stycznia 2023 r., nakazującą poprzednikowi prawnemu skarżących rozbiórkę budynku znajdującego się na działce [...], której stwierdzono nieważność, ale z faktem nabycia nieruchomości przez skarżących w toku toczącego się postępowania w sprawie legalności zabudowy na tej nieruchomości. Stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia 3 stycznia 2023 r. było właśnie wyrazem uwzględnienia następstwa prawnego, do którego doszło z mocy prawa przed wydaniem tej decyzji, w chwili nabycia nieruchomości przez skarżących. Stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w toku tego postępowania wobec poprzednika prawnego skarżących jest zatem bez znaczenia dla skutku nabycia przez nich nieruchomości polegającego na wstąpieniu przez nich na miejsce dotychczasowej strony postępowania, zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. Jednocześnie teza, że stwierdzenie nieważności wydanej w toku postępowania decyzji powoduje utratę mocy czynności procesowych dokonanych przed jej podjęciem, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przypomnieć należy, że naruszenia prawa stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.) dotyczą wad tkwiących w samej decyzji, a nie nieprawidłowości postępowania, w którym została ona wydana. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (wyrok NSA z 7 maja 2020 r., I OSK 4078/18). Stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia 3 stycznia 2023 r. nie skutkowało bezprzedmiotowością postępowania, wadliwością poprzedzającego ją postępowania czy "utratą mocy" dokonanych wcześniej czynności procesowych. Po wydaniu tej decyzji postępowanie toczyło się nadal z udziałem skarżących jako następców prawnych W. K., poprzedniego właściciela nieruchomości. Po stwierdzeniu nieważności decyzji PINB z dnia 3 stycznia 2023 r. nakazującej rozbiórkę W. K., postępowanie toczyło się nadal z udziałem skarżących jako nabywców nieruchomości zabudowanej samowolnie wzniesionym obiektem budowlanym. Postępowanie toczyło się na podstawie art. 49b ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 1333) – w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. Mając bowiem na względzie datę wszczęcia niniejszego postępowania przed organami nadzoru budowlanego (14 sierpnia 2000 r.) - w sprawie tej znajdował zastosowanie przepis przejściowy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 471; w skrócie "ustawa nowelizująca"), zgodnie z którym: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. w Prawie budowlanym - uw. Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 19 września 2020 r. - uw. Sądu), przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (p.b.) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Nietrafne są zatem te zarzuty skargi, które koncentrują się wokół braku umożliwienia skarżącym złożenia wniosku o legalizację na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, jak bowiem wskazano, organy prawidłowo zastosowały przepis przejściowy zawarty w art. 25 ustawy nowelizującej i procedowały na podstawie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. W obowiązującym do 18 września 2020 r. stanie prawnym procedura legalizacji samowoli budowlanej była uregulowana w art. 48 (brak wymaganego pozwolenia na budowę) oraz w art. 49b (brak wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej). Będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany jest konstrukcji drewnianej, posiada drewniane przegrody budowlane, jest wydzielony z przestrzeni za ich pomocą oraz posiada płaski dach. Jest posadowiony na bloczkach betonowych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budynek został zaś zdefiniowany w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego jako taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z przytoczonej powyżej legalnej definicji budynku wynika, że zasadniczymi jego determinantami są: ściany, dach i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie. Nie ulega wątpliwości, że najbardziej powszechnym sposobem trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem jest zagłębienie go w ziemi właśnie poprzez wykonanie fundamentów. Jednakże nie można wykluczyć pełnienia funkcji fundamentu przez inny sposób związania niż zagłębienie w ziemi. A zatem, musi istnieć taka konstrukcja, która będzie spełniać rolę fundamentu i dopiero jej obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania z gruntem, a co za tym idzie - pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku, przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów (zob. wyrok NSA z 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2120/22). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że betonowe bloczki stanowią ów "nieklasyczny" fundament utrzymując obiekt, nie pozwalając na jego swobodne przemieszczenie i jednocześnie chroniąc go przed działaniami sił natury (zob. wyrok NSA z 11 marca 2025 r. sygn. akt II OSK 1829/22). Podzielić należy zatem stanowisko organów, że będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany jest budynkiem rekreacji indywidualnej i że jego budowa wymagała zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo budowlane), którego inwestor nie dokonał. Zgodnie z powołanymi przepisami art. 49b ust. 1-3 Prawa budowlanego (w odnośnym brzmieniu): 1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem – gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. 2a. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie. 3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Postanowieniem z dnia 17 października 2023 r. wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, PINB nałożył na skarżących L. K. i J. L. obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, w terminie do dnia 31 stycznia 2024 r. Wobec niewykonania tego obowiązku zastosowanie miał art. 49b ust. 3 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego, nakazujący orzec w takiej sytuacji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, o czym też organy obu instancji prawidłowo orzekły. Wydane w sprawie decyzje nie naruszają żadnych przepisów Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddano poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy zatem stwierdzić, że organy w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.