II SA/Gd 925/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-03-12
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mieszkańcy gminy, których nieruchomości znajdują się poza terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale w sąsiedztwie planowanych inwestycji (elektrowni wiatrowych), posiadają legitymację skargową do zaskarżenia uchwały Rady Gminy w sprawie tego planu na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli upatrują naruszenia swojego interesu prawnego w potencjalnym negatywnym oddziaływaniu inwestycji na ich zdrowie?Ratio decidendi
Skarżący, których nieruchomości znajdują się poza terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie posiadają legitymacji skargowej do zaskarżenia uchwały Rady Gminy na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wykażą naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez tę uchwałę. Interes prawny musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, a nie z samego faktu zamieszkiwania w sąsiedztwie lub potencjalnych uciążliwości, które nie naruszają obowiązujących norm prawnych. Sam art. 2 Konstytucji RP nie stanowi samodzielnej podstawy legitymacji skargowej.Stan faktyczny
Skarżący W.R. i P.W. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów przeznaczonych pod budowę elektrowni wiatrowych. Zarzucili uchwale naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym Konstytucji RP, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o izbach rolniczych, wskazując na negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko, zdrowie mieszkańców oraz interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich. Rada Gminy wniosła o oddalenie skarg, argumentując m.in. brakiem interesu prawnego skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie spraw ze skarg W. R. i P. W. na uchwałę Rady Gminy Dębnica Kaszubska z dnia 29 sierpnia 2013 r., nr XXXIV/247/2013 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w rejonie miejscowości Dobieszewo, w obrębach Dobieszewo, Dębnica Kaszubska Leśnictwo oraz Starnice z przeznaczeniem pod budowę elektrowni wiatrowych oddala skargi.
W.R. i P.W. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w rejonie miejscowości D., w obrębach D., D.K.L oraz S. z przeznaczeniem pod budowę elektrowni wiatrowych.
W związku z podjęciem uchwały W.R. i P.W. odrębnymi pismami wezwali Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że uchwała narusza: art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zwanej dalej "u.p.z.p." (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.), art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p., art. 5a ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 927, ze zm.) oraz art. 16 ust.1 zd. pierwsze u.p.z.p.
W szerokim uzasadnieniu wezwań skarżący zarzucili uchwale niezgodność ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przyjętym uchwałą [...] z 30 marca 2011 r., zakwestionowali wszystkie pozytywne opnie o projekcie planu, wskazali na nieuwzględnienie negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko naturalne (w tym siedlisk ptaków chronionych), zdrowie i życie mieszkańców sąsiednich nieruchomości, a także interesów właścicieli tych nieruchomości. Ponadto stwierdzili, że nie wzięto pod uwagę negatywnej opinii Powiatowej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej oraz zastrzeżeń do opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz Zarządu Dróg Powiatowych w [...]. Wskazali też na brak opinii [...] Izby Rolniczej, naruszenie zasad ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz prawa wspólnotowego w zakresie stref ochronnych elektrowni wiatrowych. Skarżący stwierdzili też, że przed uchwaleniem planu nie przeprowadzono dyskusji publicznej, naruszając tym samym art. 17 pkt 9 u.p.z.p.
W odpowiedzi na wezwania do usunięcia naruszenia prawa Rada Gminy [...] poinformowała, że w dniu 9 października 2013 r. podjęła uchwałę nr [...] o odmowie uchylenia na wniosek P.W. uchwały nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w rejonie miejscowości D., w obrębach D.., D.K.L. oraz S. z przeznaczeniem pod budowę elektrowni wiatrowych. Podobną uchwałę nr [...] Rada Gminy podjęła w sprawie wezwania W.R.
W skargach do Sądu skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy [...] z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr [...], zarzucając naruszenie:
1. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przejawiające się w naruszeniu interesu prawnego skarżącego (skarżącej) polegające na nie rozpatrzeniu uwag do projektu planu złożonych przez mieszkańców w ustawowym terminie wyłożenia planu oraz zaniechaniu odczytania uwag i argumentacji przemawiającej za ich uwzględnieniem podczas obrad [...] sesji Rady Gminy;
2. art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nieodczytanie podczas sesji Rady Gminy [...] uwag wniesionych przez mieszkańców w dniu 17 czerwca 2013 r. oraz hurtowym przegłosowaniu tych uwag wraz z uwagami innych osób (pracownik Urzędu Gminy zbył ten obowiązek stwierdzeniem, że uwagi są podobne i nie ma czasu, aby je odczytywać bo jest późno);
3. rażące naruszenie art. 5a ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych, stwierdzając, że zgodnie z art. 14 ust. 8 u.p.z.p., plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego a zgodnie z przepisem art. 5a ust. 1 ustawy o izbach rolniczych akty prawa miejscowego wymagają zaopiniowania przez właściwą miejscowo powiatową izbę rolniczą, czego uchwalając zaskarżoną uchwałę nie dokonano;
4. art. 16 ust. 1 zd. pierwsze u.p.z.p., który przewiduje sporządzanie planu miejscowego w skali 1:1000 z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, które nie miały miejsca, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000. Jedynie w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000;
5. art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez stwierdzenie zgodności planu ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przyjętym uchwalą nr [...] z dnia 30 marca 2011 r. Rady Gminy [...], w szczególności w zakresie, w jakim planuje się wprowadzenie w otulinie Parku Krajobrazowego [...] farm wiatrowych na obszarze położonym w rejonie miejscowości D., w obrębach D., DK.L. oraz S.
Ponadto skarżący uchwale z dnia 29 sierpnia 2013 r. zarzucili brak uprzedniej ekspertyzy sporządzonej przez instytut naukowy wykluczającej szkodliwe oddziaływanie farm wiatrowych na zdrowie ludzkie sąsiadów; w szczególności brak ekspertyzy naukowej wykluczającej lub ustalającej rodzaj wpływu infradźwięków.
P.W. oraz W.R. wskazali, że nastąpiło naruszenie interesów prawnych, przysługującym im jako mieszkańcom Ł., zamieszkujących około 1 km od projektowanych wież stalowych wiatraków, które będą miały negatywny wpływ na ich zdrowie.
Skarżący stwierdzili, że Rada Gminy pominęła zastrzeżenia sformułowane przez Powiatową Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną w negatywnej opinii z 6 listopada 2012 r., zaznaczając, że wszystkie zastrzeżenia tej Komisji traktują jako własne uwagi. Nie uwzględniono zastrzeżeń wynikających z opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...], które nie zostały odczytane podczas [...] sesji Rady Gminy [...].
Zdaniem skarżących przyjęty w zaskarżonej uchwale sposób zagospodarowania będzie skutkował degradacją środowiska. Na terenie objętym planem znajdują się bowiem siedliska derkacza. Planowane inwestycje zagrażają również siedliskom lęgowym innych zagrożonych gatunków ptaków i nietoperzy. Zaskarżona uchwała w ocenie skarżących niedostatecznie określa zasady ochrony środowiska, przyrody i zdrowia ludzi.
Wskazali ponadto, że określenie dla kart terenu R/EW usytuowania wież elektrowni wiatrowych w stosunku do istniejącej okolicznej zabudowy ingeruje w prawo własności wszystkich sąsiednich nieruchomości i jest niedopuszczalne. Wieże takie powinno się planować z dala od siedlisk i zabudowy, w której zamieszkują ludzie. Farmy wiatrowe zmieniają charakter zabudowy na przemysłową. W realiach obszaru objętego planem farma wiatrowa jest czynnikiem obcym, niewspółgrającym z otoczeniem ani nie pasującym do rolniczego charakteru obszaru objętego planem. W opinii skarżących doszło do zignorowania immisji, których źródłem będą wiatraki.
Skarżący zarzucili też, że żadna z czterech uwag, wynikających ze strony 2 postanowienia Zarządu Województwa [...] z 22 stycznia 2013 r. nie została uwzględniona w tekście uchwały. Projekt planu nie zawierał ani nie wytyczał stref ochronnych, co stanowi naruszenie u.p.z.p. W ocenie skarżących również zmiana funkcji terenu dokonana w uchwalonym planie na nierolnicze stanowi naruszenie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Wskazali też, że część rysunkowa planu narusza obowiązujące przepisy na co również zwrócił uwagę Zarząd Województwa [...]. Nie zostały uwzględnione zastrzeżenia Zarządu Dróg Powiatowych w [...] zawarte w opinii z 10 kwietnia 2013 r. W opinii skarżących strefa ochronna powinna wynosić co najmniej 1 km.
Skarżący za niedopuszczalne uznali również kilkukrotne występowanie do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] przez Gminę [...] z wnioskami o uzgodnienie planu. W opinii skarżących, skoro istnieją w obiegu prawnym ostateczne postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o odmowie uzgodnienia planu, to nieważne z mocy prawa powinno być postanowienie późniejsze pozytywnie uzgadniające projekt planu.
Rada Gminy [...], reprezentowana przez Wójta Gminy, w odpowiedzi wniosła o oddalenie skarg.
W ocenie Rady Gminy skarżący nie wykazali istnienia interesu prawnego, który mógłby zostać naruszony zaskarżoną uchwałą. Skarżący powołują się bowiem na hipotetyczną możliwość oddziaływania inwestycji na prawo własności działek położonych w szeroko rozumianym sąsiedztwie. Rada Gminy stwierdziła, że dla wykazania istnienia takiego interesu niezbędne jest jego skonkretyzowanie w danej sprawie.
Organ zaznaczył, że wnioskodawcy nie wykazali inicjatywy dowodowej w zakresie wskazywanego negatywnego wpływu inwestycji na ich nieruchomości. Rada Gminy wskazała przy tym, że przed skutkami uchwalenia planu chroni roszczenie odszkodowawcze przyznane w art. 36 u.p.z.p.
Rada zwróciła przy tym uwagę, że wbrew stanowisku skarżących, to nie uchwalenie planu (dopuszczającego lokalizacje elektrowni wiatrowych) spowoduje ograniczenie dla działek zlokalizowanych w sąsiedztwie tych elektrowni. Z samego uchwalenia planu dopuszczającego ich lokalizację nie wynikają dla gruntów sąsiednich żadne ograniczenia. Co więcej, lokalizacja tych elektrowni musi spełniać wynikające z przepisów szczególnych normy, w tym normy hałasu i odległości od zabudowy, zatem możliwość zaistnienia takiego negatywnego wpływu na działki sąsiednie jest trudna do zdefiniowania. Dopiero w przypadku, gdyby doszło do zlokalizowania elektrowni w sposób powodujący nadmierną uciążliwość dla właścicieli, przysługiwałoby im wobec inwestora lub właściciela nieruchomości sąsiednich roszczenia przewidziane właściwymi przepisami prawa (w szczególności przepisami tzw. prawa sąsiedzkiego). Rozstrzyganie w tym zakresie nie należy jednak do kompetencji gminy ani jej organów.
Realizacja przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowych na terenach objętych planem będzie możliwa dopiero po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przed wydanie pozwolenia na budowę zostanie też przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Rada wskazała, że norma konstytucyjna nie może stanowić samodzielnej podstawy zarzutu zgłaszanego w postępowaniu administracyjnym lub sądowym. W przypadku procedury planistycznej, możliwość zgłaszania przez zainteresowanych uwag oraz obowiązek ich rozpatrzenia wynika z treści przepisów art. 17 pkt 11, 12 i 14 oraz art. 18 i art. 19 u.p.z.p. Przepisy te nakładają na organy gminy jedynie obowiązek rozpatrzenia, a nie obowiązek uwzględnienia uwag wniesionych przez zainteresowanych. Takie rozpatrzenie uwag skarżącego miało miejsce - świadczy o tym dokumentacja Rady Gminy.
Za bezzasadny uznała Rada zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Rada Gminy wskazała, że nie głosowała w sprawie odrzucenia skarg w trakcie sesji, jednakże w trakcie posiedzeń komisji Rady Gminy, które odbywały się przed sesją Rady Gminy, poszczególne skargi zostały odczytane, omówione i każda z nich odrzucona, co potwierdza załącznik nr 2 do uchwały nr [...] z dnia 29 sierpnia 2013 r.
W ocenie Rady art. 5a ustawy o izbach rolniczych nie dotyczy projektów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosi się on do projektów aktów prawa miejscowego dotyczących "rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych", a nie wszystkich gruntów użytkowanych rolniczo. Wobec powyższego, komentowany zarzut jest całkowicie bezzasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 ust. 1 zd. pierwsze u.p.z.p. wskazano, że zaskarżona uchwała dotyczy terenu słabo zurbanizowanego, zatem zastosowanie skali 1:2000 było uzasadnione.
Z uwagi na niesprecyzowanie przez skarżących zarzutu niezgodności planu ze studium, Rada Gminy uznała że trudno jest szerzej odnieść się do zarzucanego naruszenia art. 18 ust. 1 i 20 ust.1 u.p.z.p. Wskazała jednak, że analiza zgodności projektu planu ze studium była wykonana i zamieszczona w uzasadnieniu do uchwały intencyjnej. Uwag w tym zakresie nie wniosła też Powiatowa Komisja Urbanistyczno – Architektoniczna.
Odnosząc się do zarzutu braku ekspertyzy instytutu naukowego stwierdzono, że żaden przepis prawa nie nakładał na uchwałodawcę takiego obowiązku.
Za bezzasadny Rada Gminy uznała także zarzut degradacji środowiska w związku z podjęciem uchwały. Powtórzono przy tym argumenty wskazane tytułem wykazania braku interesu prawnego skarżących, a dotyczące etapów realizacji inwestycji budowy elektrowni.
Za zbyt ogólnikowy uznała Rada zarzut pominięcia zastrzeżeń Powiatowej Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej, gdyż z treści skarg nie wynika, które konkretnie zastrzeżenia nie zostały uwzględnione. Rada wskazała przy tym, że opinia Komisji została przeanalizowana w całości przez zespół autorski miejscowego planu oraz uwzględniona przez Wójta w treści § 3, 4, 6 7, 10 i 11 projektu planu oraz załączniku graficznym - rysunku planu.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia zastrzeżeń wynikających z opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] wskazano, że projekt planu został uzgodniony, a przepisy prawa nie wymagają publicznego odczytywania na sesji Rady Gminy dokumentów, które na etapie sporządzania projektu planu, kierowane są przez inne organy do przygotowującego taki projekt Wójta Gminy.
Za bezzasadny uznała Rada Gminy nieuwzględnienia okoliczności występowania na obszarze objętym planem chronionych gatunków ptaków. Wskazała bowiem, że wszystkie wymagane prawem ekspertyzy środowiskowe zostały wykonane na etapie sporządzania prognozy oddziaływania na środowisko Zakres tego dokumentu i analizowanych w nim zagadnień został określony i uzgodniony z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w [...] oraz z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w [...]. Ponadto wskazano, że realizacja przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowych na terenach objętych planem będzie możliwa dopiero po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach takiego przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutu niedostatecznego określenia zasad ochrony środowiska, przyrody i zdrowia ludzi, rada stwierdziła, że skarżący nie wskazali, na czym polega "niedostateczność" planu w powyższym zakresie. Podkreśliła, że celem uchwalenia i przedmiotem regulacji planu miejscowego nie jest regulowanie w sposób szczegółowy zasad ochrony środowiska, przyrody i zdrowia ludzi, które uregulowane są już w innych aktach prawnych (w tym w ustawie o ochronie przyrody, z Prawa ochrony środowiska itd.). W planie wymaga się natomiast tych regulacji związanych z taką ochroną, których przedmiot zdefiniowano w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1587). Wszystkie wymogi, co do zawartości planu wynikające z tego rozporządzenia, przedmiotowy plan spełnia, co czyni zarzut niezrozumiałym i bezpodstawnym.
Podobnie ogólnikowe są w ocenie organu Gminy zarzuty dotyczące nieuwzględnienia uwag Zarządu Województwa [...] oraz zastrzeżeń Zarządu Dróg Powiatowych w [...]. W niniejszej sprawie opinie Zarządu Województwa [...] oraz Zarządu Dróg Powiatowych zostały przeanalizowane w całości przez zespół autorski miejscowego planu oraz uwzględnione przez Wójta Gminy w treści § 16 ust. 2 pkt. 2 projektu planu.
Również za ogólnikowy uznano zarzut naruszenia zasad ochrony gruntów rolnych i leśnych. Odnosząc się do zarzutu związanego z kilkukrotnym występowaniem do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Rada wskazała, że prawo nie zabrania wielokrotnego występowania o uzgodnienie projektu planu zwłaszcza w przypadku, gdy każde wystąpienie związane jest z jakimiś dodatkowymi wyjaśnieniami albo zmianami w projekcie planu. Istotne jest zatem w opinii Rady, iż uchwalona wersja planu została należycie uzgodniona przez w/w organ, natomiast bez znaczenia dla oceny ważności planu pozostaje kwestia, ile razy gmina wnioskowała o to uzgodnienie.
W piśmie procesowym z 15 stycznia 2014 r. P.W., ustosunkowując się do odpowiedzi na jego skargę podtrzymał w całości przedstawione zarzuty. Skarżący wskazał, że istnieje wiele opracowań dotyczących szkodliwego oddziaływania elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi i środowisko. Obowiązek wykonania stosownych analiz wynika właśnie z faktu niekwestionowanego negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych.
Na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. skarżący wskazali, że ich nieruchomości znajdują się w odległości około 500 m od granic planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Kontroli sądu administracyjnego podlegają zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Skargi P.W. i W.R. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w rejonie miejscowości D. w obrębach D., D.K.L oraz S. z przeznaczeniem pod budowę elektrowni wiatrowych zostały wniesione w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm., dalej jako: "u.s.g."), zgodnie z którym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Jak stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę do sądu wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W pierwszej kolejności Sąd rozważył zatem, czy skarga poprzedzona została wniesieniem do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz czy skarga wniesiona została przez strony skarżące w przewidzianym prawem terminie. Zdaniem składu orzekającego wymogi te zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zarówno bowiem w przypadku W.R jak i P.W. skarga została poprzedzona kierowanym do Rady Gminy [...] wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa datowanym na 5 września 2013 r. Odpowiedź Rady Gminy na wezwania została skarżącym udzielona pismem z dnia 21 października 2013 r., a data wpływu obu skarg do organu to 7 listopada 2013 r. Skargi wniesione zostały zatem z zachowaniem ustawowego terminu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego badania zarzutów skargi Sąd zobligowany był rozważyć kwestię legitymacji skargowej stron skarżących.
Art. 101 ust. 1 u.s.g. przyznaje prawo do wniesienia skargi każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Na gruncie ustawy o samorządzie gminnym pojęcie interesu prawnego nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawna, czy to ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny), czy też jednostkowa i konkretna (decyzja administracyjna). Przy czym nie musi to być norma z zakresu prawa administracyjnego. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę organu gminy polegać będzie na tym, że uchwała będzie oddziaływać na sferę prawną wnoszącego skargę podmiotu, pomniejszając (zmieniając) jego uprawnienie lub zwiększając zakres obowiązków, przy czym należy wyraźnie odróżnić interes prawny od interesu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 159/07, wszystkie cytowane w uzasadnieniu wyroki dostępne na stronie internetowej www.nsa.gov.pl).
Interes prawny musi być również aktualny, a nie ewentualny, tj. zaistniałym w dacie wnoszenia skargi. Poza tym, interes prawny musi być "własny", osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu.
Brak interesu prawnego po stronie skarżącej wyłącza dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały i prowadzi do oddalenia skargi z uwagi na brak legitymacji materialnej strony skarżącej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 3 września 2004 r. sygn. akt OSK 476/04; 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, 19 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1613/07).
Z treści art. 101 u.s.g. wynika, że do skutecznego złożenia skargi nie wystarczy sam fakt wykazania przez jej autora interesu prawnego lub uprawnienia. Legitymację skargową w myśl tego przepisu daje dopiero okoliczność naruszenia zaskarżoną uchwałą takiego interesu (uprawnienia). To właśnie potrzeba ochrony interesu prawnego i uprawnień obywateli jest celem normy prawnej wyrażonej w art. 101 u.s.g. Z tej przyczyny dopiero stwierdzenie, że uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego daje sądowi możliwość merytorycznej oceny uchwały na skutek skargi wniesionej w tym trybie. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis, a do jej wniesienia nie legitymuje ani sama ewentualna sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/13). Legitymację skargową z art. 101 ust. 1 u.s.g. wyznacza niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołująca negatywne następstwa w sferze prawnej wnoszącego skargę, polegające na zniesieniu, ograniczeniu, uniemożliwieniu realizacji uprawnienia, naruszeniu interesu prawnego.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarżący nie mają legitymacji skargowej wywodzonej z art. 101 ust. 1 u.s.g., opierającej się na przepisie prawa materialnego, którego naruszenie zostałoby dokonane zaskarżoną uchwałą.
Nieruchomości obu skarżących znajdują się poza terenem objętym planem zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżona uchwała nie wprowadza ograniczeń w sposobie zagospodarowania nieruchomości skarżących ani też nie zmienia dotychczasowego sposobu ich wykorzystania.
Jak wynika z obu skarg, skarżący upatrują naruszenia przysługującego im interesu prawnego w fakcie, że zamieszkują w Ł., w odległości około 1 km od projektowanych instalacji wież wiatraków i około 500 m od granic terenu objętego planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym skarżący utrzymują, że budowa elektrowni wiatrowych będzie negatywnie oddziaływać na ich zdrowie.
Skarżący nie wykazali jakie jest źródło przysługującego im interesu prawnego, ograniczając się do stwierdzenia, że są mieszkańcami Ł., położonego, jak wynika z materiałów planistycznych, w sąsiedztwie obszaru objętego zaskarżoną uchwałą. Z samego faktu zamieszkiwania w sąsiedztwie obszaru objętego planem nie może wynikać interes prawny skarżących. Interes ten bowiem, jak już wskazano, wynikać musi z konkretnej normy prawa materialnego. Skarżący nie wykazali by ustalenia planu mogły prowadzić do naruszenia na ich nieruchomościach norm powszechnie obowiązujących w jakimkolwiek zakresie, w tym norm w zakresie hałasu, bądź innych emisji związanych z planowaną budową elektrowni wiatrowych.
Fakt, że skarżący jako właściciele działek położonych w sąsiedztwie obszaru objętego planem na skutek uchwalenia zaskarżonej uchwały będą narażeni na uciążliwości ze strony planowanych elektrowni, tak długo, jak długo uciążliwości te nie naruszają żadnej normy wynikającej z przepisów prawa, wskazuje na istnienie po stronie skarżących jedynie interesu faktycznego.
Nie sposób również interesu prawnego skarżących wywieść wprost z art. 2 Konstytucji RP. Skarżący wskazali, na ten przepis w kontekście interesu prawnego w związku z zarzutami uchybień proceduralnych przy uchwalaniu planu. O ile zarzut ten nie został uzasadniony w kontekście interesu prawnego, a służył, jak się wydaje argumentacji dotyczącej naruszenia procedury uchwalania planu, wskazać należy, że powołany art. 2 Konstytucji nie jest przepisem prawa materialnego kształtującym w sposób bezpośredni i konkretny sytuację prawną skarżących, stanowi natomiast normę ustrojową dotyczącą działań organów władzy. Jako taki nie może stanowić samodzielnej podstawy legitymacji do złożenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Reasumując, w ocenie Sądu, ani W.R, ani P.W. nie wykazali naruszenia przysługującego im interesu prawnego lub uprawnienia przez kwestionowaną uchwałę. Wobec tego należało uznać, że skarżący nie mają legitymacji procesowej do zaskarżenia tej uchwały, a tym samym Sąd nie mógł dokonać oceny zgodności z prawem podjętej uchwały. Ocena ta zostanie natomiast dokonana w sprawie ze skargi na przedmiotową uchwałę wniesionej przez Wojewodę [...], toczącej się przed tutejszym sądem pod sygnaturą akt II SA/Gd 132/14.
Z tych względów, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o oddaleniu obu wniesionych skarg.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło