II SA/Gd 955/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-07-18
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i ustalając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, prawidłowo zinterpretowało przepisy dotyczące wiążącego charakteru uzgodnień Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz udziału społeczeństwa w postępowaniu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i ustalając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, naruszyło prawo. Organ odwoławczy nie skontrolował prawidłowo postanowienia uzgadniającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, nie rozważył wnikliwie opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz wadliwie pominął uwagi i wnioski zgłoszone przez społeczeństwo w postępowaniu. Ponadto, organ nie dokonał prawidłowej oceny przedstawionego raportu o oddziaływaniu na środowisko, w tym kwestii emisji substancji odoroczynnych, kumulacji oddziaływań oraz odległości od zabudowy mieszkaniowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy biogazowni i ustaliła te uwarunkowania. Wnioskodawca planował budowę biogazowni na terenie byłego wysypiska śmieci. Organy administracji prowadziły postępowanie dotyczące oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym konsultacje społeczne i uzgodnienia z innymi organami. W trakcie postępowania pojawiały się wątpliwości dotyczące raportu o oddziaływaniu na środowisko, opinii Inspektora Sanitarnego oraz udziału społeczeństwa. Ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło środowiskowe uwarunkowania, co zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi Firmy A Spółka jawna, J. B., R. B., K. M., T. M., K. W., M. W.; skargi K. S., Z. S.; skargi Prokuratora Okręgowego w Słupsku, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Firmy A Spółka jawna kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 6. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz K. M. i T. M. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 7. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz M. W. i K. W. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 8. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz K. S. i Z. S. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A. złożyło wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni o mocy 2MW na działce oznaczonej numerem [[...]] w L. przy ul. M., na terenie byłego, nieczynnego od 20 lat wysypiska śmieci.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska , postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r., wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DZ. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r., wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia jest potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko a raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należy sporządzić w zakresie określonym w art. 66 ustawy.
Burmistrz Miasta, postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2010 r. nr [[...]], stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i nałożył na wnioskodawcę obowiązek opracowania raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie określonym w art. 66 ustawy. W dniu 2 września 2010 r. wnioskodawca przedłożył raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą budowa biogazowi o mocy 2 MW w L.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, postanowieniem z dnia 5 października 2010 r. nr [[...]], uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił niezbędne środowiskowe uwarunkowania jego realizacji. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, pismem z dnia 28 września 2010 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia przedstawionego raportu a po jego otrzymaniu, pismem z dnia 8 listopada 2010 r. znak [[...]], negatywnie zaopiniował przedstawione warunki realizacji wymienionego przedsięwzięcia.
Burmistrz Miasta, obwieszczeniem z dnia 18 listopada 2010 r. nr [[...]], zawiadomił społeczność lokalną o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i o możliwości wnoszenia wniosków i uwag przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Obwieszczenie to zostało udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej, na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w L. oraz na tablicach informacyjnych w miejscu planowanej inwestycji.
W trakcie postępowania do Urzędu Miejskiego wpłynęło pismo K. i Z. S., J. J., protest zbiorowy podpisany przez 109 mieszkańców L. oraz pismo B, w których osoby te sprzeciwiały się lokalizacji biogazowni na terenie L.
Pismem z dnia 16 lutego 2011 r. wnioskodawca dołączył do materiału dowodowego: uzupełniony, poprawiony tekst ujednolicony raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, zawierający aneks do raportu oddziaływania na środowisko z października 2010 r., opis procesu technologicznego, opinie o planowanej budowie biogazowni w L., opracowaną przez Instytut Maszyn Przepływowych PAN, Zakład Konwersji Energii w styczniu 2011, pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2011 r., komentarz do opinii PPIS w L. z dnia 8 listopada 2010 r. wydany przez PPWIS z dnia 10 lutego 2011 r. Burmistrz Miasta, w związku z uzupełnieniem raportu wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o ponowne uzgodnienie i określenie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. Pismem z dnia 10 marca 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska podtrzymał uzgodnienie warunków realizacji dla planowanego przedsięwzięcia zawarte w postanowieniu z dnia 5 października 2010 r. a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, pismem z dnia 4 maja 2011 r., ponownie negatywnie zaopiniował przedstawione warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Organ I instancji ponownie przeprowadził konsultacje społeczne, podczas których wpłynęły dalsze protesty mieszkańców (693 podpisy) oraz indywidualne protesty ze strony 2 radnych, pismo J. W., K. i T. M., J. J, M. W., K. i Z. S., pismo radnej B. P. wraz z protestem podpisanym przez kolejnych 407 mieszkańców, pismo R. B. oraz pismo C.
Burmistrz Miasta, decyzją z dnia 30 czerwca 2011 r. nr [[...]], odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni o mocy 2MW na działce o nr ewidencyjnym [[...]] w obrębie 10 na terenie miasta L.
Decyzja organu wydana została na podstawie art. 66 ust. 1, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 80 ust. 1 ustawy, § 3 ust. 1 pkt 44 i 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397).
Organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie wyczerpał w sposób wystarczający zagadnień określonych w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wnioskodawca w prowadzonym postępowaniu zmieniał ilość i częstotliwości dowożonego materiału wsadowego jak i wywożonego osadu. W ocenie organu, wnioskodawca nie jest w stanie jednoznacznie określić, w jakiej ilości będzie dowożony substrat do biogazowni a także jak często i w jakiej ilości będzie wywożony z biogazowni osad, co ma związek również z ilością i intensywnością powstającego odoru podczas transportu, załadunku i rozładunku materiału organicznego. Przedstawiony raport nie uwzględnia emisji zanieczyszczeń do powietrza związków odorotwórczych typu merkaptany, siarkowodór, amoniak, które mają największy wpływ na jego nieprzyjemną intensywność zapachową, a zapachowa jakość powietrza jest istotnym elementem jakości środowiska. Ponadto, raport nie uwzględnił, jako istotnych źródeł emisji substancji odorowych powstających na etapie rozładunku dowiezionych substratów i odbioru pozyskanego w procesie fermentacji beztlenowej produktu. Proces załadunku substratów typu kiszona z kukurydzy i zbóż oraz gnojowicy nie uwzględnia sposobu neutralizacji lub eliminacji powstających substancji odorotwórczych w miejscu rozładunku oraz technologii zabezpieczającej emisję tych związków do lokalnego środowiska podczas załadunku (odbioru) powstających odpadów (produktów pofermentacyjnych). Według "Opinii o oddziaływaniu związków odorotwórczych z biogazowni L. na jakość powietrza atmosferycznego" opracowanej przez prof. dr hab. inż. J. B., dr. inż. M. L. oraz dr inż. M. K., zagrożenie emisją związków odorotwórczych zwiększa się podczas rozładunku kiszonki i załadunku osadu pofermentacyjnego. Analizując zapisy raportu, aneksu do raportu i tekstu ujednoliconego raportu oddziaływania na środowisko, organ stwierdził, że wnioskodawca zmieniał rodzaj materiałów wsadowych. W raporcie oddziaływania na środowisko inwestor wskazał, że: "biogazownia będzie nowoczesną instalacją produkującą z takich substratów jak kiszonka z kukurydzy i żyta oraz obornik i gnojowica". Natomiast w tekście ujednoliconym raportu pojawia się zapis, że: "Do produkcji biogazu w technologii beztlenowego przetwarzania biomasy wykorzystywane będą wyłącznie substraty takie jak: gnojowica bydlęca oraz surowce roślinne tj.: kiszonka kukurydziana oraz kiszonka zbożowa. Możliwe będzie również wykorzystanie, w razie zaistnienia takiej potrzeby, obornika stałego oraz kiszonki traw." W odpowiedzi na wezwanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 marca 2011 r. wnioskujący wyjaśnił, że obornik stały oraz kiszonka traw nie będzie wykorzystywane jako surowiec w biogazowi. W raporcie wnioskodawca podał, że: "cały surowiec na potrzeby biogazowni dostarczany będzie na bieżąco. Transport surowców będzie odbywał się pięcioma samochodami na dobę o ładowności ok. 20 ton każdy i jednym wozem asenizacyjnym z gnojowicą o pojemności 10 (15) m3", w hermetycznych zbiornikach tak, aby zapobiec emisji odorów oraz wycieku surowca." Jednocześnie zakłada się, iż produkt końcowy będzie wywożony z biogazowni ciężarówkami w liczbie ok. 4 sztuk na dobę. W aneksie do raportu zapis dotyczący wywozu osadu uznano za oczywistą pomyłkę pisarską i napisano, że drugi z wymienionych zapisów jest wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej. Surowiec (kiszonka, gnojowica) będzie dostarczany regularnie, w systemie dziennym, natomiast produkt (osad) wywożony będzie z obiektu biogazowi kampanijnie, 2 razy do roku (wiosną i jesienią). W tekście ujednoliconym raportu wskazano, że transport surowca do biogazowni będzie "odbywał się pięciokrotnie w ciągu doby samochodem o ładowności ok. 20 ton codziennie z wyłączeniem sobót, niedziel i świąt i jednym wozem asenizacyjnym z gnojownicą o pojemności 10 (15) m3, 4 – 5 razy dziennie w hermetycznym zbiorniku". Natomiast "osad w postaci ustabilizowanego nawozu będzie wywożony z biogazowi ciężarówkami codziennie z wyłączeniem sobót, niedziel i świąt w okresie od 1 marca do 30 listopada (...) w liczbie ok. 4 sztuk na dobę (...)w pozostałym okresie w roku (osad) nawóz będzie magazynowany".
W ocenie organu I instancji planowane przedsięwzięcie jest społecznie nieakceptowane, co jest w dużej mierze wynikiem braku uwzględnienia oczekiwań i obaw społeczności lokalnej na etapie planowania lokalizacji inwestycji. Powyższe przedsięwzięcie zlokalizowane jest w bezpiecznej odległości od najbliższych obszarów Natura 2000 (ponad 10 km), natomiast znajduje się w bliskiej odległości (ok. 400 m) od sąsiedniego "Obszaru Chronionego Krajobrazu Fragment [[...]]" na południe od L. Organ wyjaśnił, że według "Poradnika dla inwestorów zainteresowanych budową biogazowni rolniczych" opracowanego na zamówienie Ministerstwa Gospodarki, "aby ograniczyć możliwe negatywne oddziaływanie biogazowni w postaci emisji: hałasu, spalin, nieprzyjemnych zapachów oraz z uwagi na konsekwencje możliwych awarii, wymagane jest, aby biogazownia była zlokalizowana w odległości powyżej 300 m od siedlisk ludzkich. Wskazane jest również eliminowanie transportu surowców i odpadów pofermentacyjnych przez tereny zabudowane. Korzystny dla realizacji inwestycji jest brak większych skupisk domów mieszkalnych". Zwykle w Polsce biogazownie umiejscowione są kilka kilometrów poza granicami miast. Biogazownia przy ul. M. ma być zlokalizowana w pobliżu zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Na działkach w najbliższym sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdujących się po drugiej stronie ulicy M. (szerokość pasa drogi ok. 20 m), zgodnie z obowiązującą zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. położonych na terenie elementarnym 16.1 l.UG, dopuszcza się realizację funkcji mieszkaniowej, jako towarzyszącej podstawowemu przeznaczeniu terenu.
Organ wskazał, że wydając przedmiotową decyzję kierował się zasadą przezorności, która jest jedną z zasad polityki ekologicznej. Podstawowym przesłaniem zasady, opisywanej zazwyczaj łącznie z zasadą prewencji, jest ocena potencjalnych skutków oddziaływania na środowisko planowanych działań oraz podjęcie stosownych działań mających na celu minimalizację i kompensację oddziaływania planowanej inwestycji. Zgodnie z tą zasadą, jeżeli w trakcie przedmiotowej oceny stwierdzony zostanie brak pewności, co do określonych skutków, należy przyjąć, iż one wystąpią co jest realne w przypadku tego przedsięwzięcia.
Od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 30 czerwca 2011 r. odwołanie wniosło A., domagając się jej uchylenia w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
W odwołaniu wskazano, że decyzja organu I instancji jest sprzeczna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci opinii sporządzonej przez Instytut Maszyn Przepływowych Polskiej Akademii Nauk i Politechnikę Gdańską Wydział Chemiczny, Katedrę Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego, raportu sporządzonego przez ESKO Consulting Spółka z o.o. z siedzibą w Zielonej Górze oraz uzgodnienia dokonanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartego w postanowieniu nr [[...]] z dnia 17 sierpnia 2010 r. Nienależycie przeprowadzona ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika z niedostatecznej wiedzy organu na temat procesów technologicznych zachodzących przy produkcji biogazu. Odwołująca się stwierdziła, że raport wraz z uzupełnieniami spełnia wymogi określone w art. 66 ustawy i zawiera wyjaśnienie wątpliwości zasygnalizowanych w kwestionowanej decyzji.
Odwołująca się zarzuciła, że się decyzja organu I instancji jest sprzeczna z treścią art. 77 ust. 1 pkt 1 z uwagi na nieuwzględnienie treści uzgodnienia dokonanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, pomimo związania organu I instancji treścią tego uzgodnienia. Organ nie był natomiast związany opinią Państwowo Powiatowego Inspektora Sanitarnego i dlatego też powinien dokonać ustalenia rzetelności tej opinii i w ramach swobodnej oceny dowodów pominąć ją, jako nierzetelną. Odwołująca się wskazała, że opinia ta stoi w sprzeczności ze, przedłożonymi przez stronę specjalistycznymi opiniami.
Zdaniem odwołującej się, decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 33 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 35 ustawy, polegającym na oparciu zaskarżonej decyzji o uwagi i wnioski, które winny pozostać bez rozpoznania, jako złożone po upływie ustawowo nakreślonego materialnoprawnego terminu oraz wyznaczenie przez organ obwieszczeniem z dnia 11 maja 2011 r. 35 dniowego terminu na składanie uwag i wniosków, mimo, że ustawa wprowadza nieprzekraczalny 21 dniowy termin na dokonanie tej czynności. Odwołująca się wyjaśniła, że organ I instancji obwieszczeniem z dnia 18 listopada 2010 r. zawiadomił o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy, organ I instancji nakreślił 21 dniowy termin od dnia ukazania się obwieszczenia na składanie ewentualnych wniosków i uwag a zatem termin składania uwag i wniosków upłynął dnia 13 grudnia 2010 r. Termin określony w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy jest terminem materialnoprawnym. Pomimo upływu 21 dniowego materialnoprawnego terminu do zgłaszania uwag lub wniosków, organ I instancji wziął pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy stanowisko C. wyrażone w piśmie z dnia 13 grudnia 2010 r., które to zostało złożone z uchybieniem terminu opisanego w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy. Z kolei obwieszczeniem z dnia 11 maja 2011 r., organ po raz drugi ogłosił konsultacje społeczne i zakreślił termin do dnia 15 czerwca 2011 r. na składanie ewentualnych uwag i wniosków. Nakreślenie przez organ ponad miesięcznego terminu na składanie wniosków i uwag, urąga materialnoprawnemu terminowi określonemu art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy, który wynosi 21 dni od opublikowania obwieszczenia. Ustawodawca nie pozostawia organowi swobody w określeniu czasookresu zgłaszania ewentualnych uwag i wniosków. Materialnoprawny termin 21 dni licząc od opublikowania obwieszczenia przez organ upłynął zatem w dniu 1 czerwca 2011 r. Z uwagi na powyższe, nie mogły zostać włączone w poczet materiału dowodowego sprawy: podpisy w liczbie 693 złożone przez mieszkańców oraz stanowiska J. W. z dnia 11 czerwca 2011 r. (wpłynęło dnia 14 czerwca 2011 r.), K. i T. M. z dnia 10 czerwca 2011 r. (wpłynęło dnia 14 czerwca 2011 r.), J. J. z dnia 14 czerwca 2011 r., M. W. z dnia 14 czerwca 2011 r., K. i Z. S. z dnia 10 czerwca 2011 r. (wpłynęło 15 czerwca 2011 r.), B. P. wraz z podpisami w liczbie 407 z dnia 15 czerwca 2011 r., R. B. z dnia 14 czerwca 2011 r. (wpłynęło dnia 15 czerwca 2011 r.), B z dnia 15 czerwca 2011 r., albowiem pisma te zostały złożone z naruszeniem terminu określonego w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy.
W ocenie odwołującej się, przedmiotowa inwestycja nie koliduje z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Projektowaną biogazownię zlokalizowano na terenie dawnego składowiska odpadów stanowiącego obecnie nieużytek czyli na obszarze o znacznie obniżonej wartości inwestycyjnej, przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania terenu miasta pod zabudowę komercyjną. Teren projektowanej biogazowni, w granicach potencjalnego oddziaływania, nie sąsiaduje bezpośrednio z obszarem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową. Najbliżej planowanego obiektu zlokalizowana jest hurtownia materiałów budowlanych oraz plac sprzedaży aut używanych. Na terenie tym nie występują żadne cenne lub chronione gatunki roślin i zwierząt. Również w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji (obszarach przyległych) nie występują żadne gatunki cennych lub podlegających ochronie roślin i zwierząt. Teren inwestycji jest znacznie oddalony od obszarów przyrodniczych (chronionych prawnie), takich jak: parki narodowe, parki krajobrazowe, obszary Natura 2000 itp., stąd inwestycja zarówno w fazie budowy jak i eksploatacji nie będzie na nie oddziaływać. Wyjątek stanowi znajdujący się w odległości ok. 0,5 km na południe od planowanej lokalizacji inwestycji Obszar Chronionego Krajobrazu, fragment [[...]]. Działka na której zaplanowana jest budowa biogazowni (od strony północnej) sąsiaduje z terenem wodno-błotnym i leśnym. Oddziaływanie całego obecnego obszaru zamkniętego składowiska odpadów a przewidzianego w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę komercyjną, poddano wnikliwej ocenie w tym zakresie i miało to miejsce na etapie tworzenia i zatwierdzania miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta L. Po szczegółowej analizie możliwego oddziaływania inwestycji na środowisko wykluczono utratę powierzchni i fragmentację siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, chronionych w granicach ww. obszarów. Lokalizacja inwestycji wyklucza również pośrednie oddziaływanie na warunki ekologiczne ostoi, tym samym nie pogorszy stanu ochrony siedlisk i siedlisk gatunków, nie zaburzy integralności poszczególnych obszarów ani ekosystemu jako całości. Podczas oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wzięto pod uwagę teren znajdujący się po drugiej strony ulicy M., który jest zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenem przeznaczonym pod budownictwo usługowe z mieszkalnictwem. Nie przewidziano, aby realizacja projektowanej inwestycji negatywnie wpłynęła na te tereny. Stwierdzono, że wszelkie negatywne oddziaływania mogące występować w związku z realizacją inwestycji i później będą krótkotrwałe i zauważalne wyłącznie w granicach objętych inwestycją nie wpłyną na teren przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe, oddalony od terenu biogazowni o kilkadziesiąt metrów, a od obiektów emitujących hałas na terenie biogazowni nawet o ok. 150 m. Inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie w sposób ciągły na ludzi ze względu na następujące uwarunkowania: ograniczenia emisji nieprzyjemnych zapachów z procesów transportu surowca (hermetyczne zamknięcie obiektów i zabudowanie wsypów surowca doprowadzanie gnojowicy zamkniętym systemem rur)i z dalszych procesów technologicznych, ograniczenie do granicy terenu biogazowni wszystkich stałych oddziaływań, które mogą szkodzić ludziom lub być dla nich uciążliwe - dotyczy to w szczególności emisji (w czasie normalnej pracy obiektu) spalin, hałasu, nieprzyjemnych zapachów. Oddziaływanie negatywne inwestycji na ludzi może mieć jedynie miejsce w okresie wystąpienia awarii urządzeń lub wystąpienia niekorzystnych zmian parametrów procesowych. Takie zdarzenia mogą mieć charakter jedynie krótkotrwały i nieuciążliwy. W przypadku wystąpienia poważniejszej awarii, zastosowany układ technologiczny powinien pozwolić na podjęcie szybkich działań ograniczających wszelkie negatywne oddziaływania (włącznie z wyłączeniem z produkcji poszczególnych obiektów lub całej biogazowni).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 29 września 2011 r. nr [[...]] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i ustaliło środowiskowe warunki przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi o mocy 2MW na działce o numerze ewidencyjnym [[...]] przy ul. M. w L. i jednocześnie określiło:
a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,
b) warunki w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia,
c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym,
d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ odwoławczy wskazał, że organ wydający decyzję związany był treścią postanowienia uzgadniającego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska a organ ten, działając w granicach swych kompetencji uznał, że planowane przedsięwzięcie przy zachowaniu dodatkowych warunków wyliczonych w postanowieniu uzgadniającym nie będzie oddziaływało niekorzystnie na środowisko i to właśnie uzgodnienie powinno decydować o treści decyzji ustalającej środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia.
Organ uznał, że argumentacja zawarta w opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie może w istotny sposób wpłynąć na treść decyzji środowiskowej. Organ wskazał, iż takie ustalenie znajduje uzasadnienie w treści Raportu o oddziaływaniu na środowisko, jak również w znajdujących się w aktach sprawy "Opinii o planowanej budowie biogazowni w L." opracowanej na początku 2011 r. przez Instytut Maszyn Przepływowych Polskiej Akademii Nauk, dodatkowo opartej na wynikach wizji w biogazowni w Bergen (RFN) oraz "Opinii o oddziaływaniu związków odorotwórczych z biogazowni L. na jakość powietrza atmosferycznego" opracowanej w styczniu-lutym 2011 r. na zlecenie inwestora. Mimo drobnych błędów i pomyłek zawartych w Raporcie, w ocenie organu, stwierdzenia o braku zagrożenia dla środowiska ze strony biogazowni oraz o ewidentnych korzyściach wynikających z jej przyszłego funkcjonowania są jednoznaczne a próba ich podważania zawarta w opiniach Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. nie znajduje uzasadnienia. Organ stwierdził, że moc dowodową opinii Inspektora Sanitarnego podważa też okoliczność, iż wcześniej wydana decyzja (w 2007 r.) o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji biogazowni na tym samym terenie i o podobnych parametrach uzyskała pozytywną opinię Inspektora Sanitarnego.
Organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut zawarty w odwołaniu dotyczącym rozpatrzenia przez organ uwag i wniosków zgłoszonych po terminie. Organ wskazał, że obwieszenie z art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ukazało się na stronie BIP urzędu Miejskiego w L. w dniu 22 listopada 2010 r. Zatem 21-dniowy termin do składania uwag i wniosków upłynął 13 grudnia 2010 r. Mimo tego organ I instancji uwzględnił stanowisko C. złożone 14 grudnia 2010 r. Nadto obwieszczeniem z dnia 11 maja 2011 r. organ ogłosił po raz drugi konsultacje społeczne powołując się na art. 30, 33 ust. 1 i 79 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wyznaczając termin do 15 czerwca 2011 r. na składanie uwag i wniosków. Wyznaczenie takiego terminu było sprzeczne z normą art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, bowiem termin ten winien wynosi 21 dni, termin wyznaczony w taki sposób upłynął w dniu 1 czerwca 2011 r. Zatem wszystkie złożone po jego upływie uwagi i wnioski organ winien pozostawić bez rozpoznania.
Organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie budzi obawy ze strony części mieszkańców L., przy czym obawy te szczegółowo wyartykułowane zostały przez właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliskiej odległości od miejsca realizacji inwestycji. Poglądy mieszkańców nie są jednak jednolite, bowiem znaczna ich grupa zdecydowanie wypowiedziała się za budową biogazowni, widząc w tym czynnik sprzyjający rozwojowi miasta. Organ wskazał, że zastrzeżenia wnoszone przez strony postępowania ani tym bardziej zastrzeżenia ze strony społeczeństwa nie powinny w sposób istotny wpływać na charakter planowanego wykorzystania powyższego terenu. Rozstrzygnięcia w tej kwestii zawiera bowiem plan zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie organu, realizacja przedsięwzięcia zgodna jest z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta, który przewiduje w tym miejscu lokalizację obiektów przemysłowych oraz dopuszcza budowę budynków mieszkalnych z funkcją usługową. W miejscu przewidzianym pod budowę biogazowni funkcjonowało poprzednio wysypisko śmieci. Z raportu wynika, że budowa biogazowni jest przedsięwzięciem dla środowiska nie tylko bezpiecznym ale wręcz korzystnym z tego względu, że dzięki procesom zachodzącym podczas fermentacji surowców roślinnych i gnojowicy powstanie bogaty pod względem energetycznym biogaz przetwarzany następnie w energię elektryczną i cieplną bez użycia surowców kopalnych. Ubocznym produktem pracy biogazowni będzie uzyskiwanie wysokiej jakości nawozu oraz zminimalizowanie emisji zapachów, które powstawałyby przy tradycyjnym wykorzystywaniu kiszonek a szczególnie gnojowicy w gospodarstwach rolnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla wydania decyzji merytorycznej i uchyliło zaskarżoną decyzję i ustaliło środowiskowe warunki w brzmieniu jak w sentencji decyzji. Organ wskazał, iż ustalając środowiskowe warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia kierował się następującymi ustaleniami: 1) budowa i eksploatacja biogazowni pozwoli na produkcję energii ze źródeł odnawialnych, co ma szczególne znaczenie w aspekcie ochrony środowiska i jest zgodne z zapisami obowiązującego prawa polskiego i unijnego; 2) eksploatacja biogazowni pozwoli na zmniejszenie ilości odpadów wprowadzanych do środowiska w wyniku procesów ich bezpośredniego rolniczego wykorzystania; 3) inwestycja ze względu na swój charakter i lokalizację, w okresie jej realizacji i funkcjonowania nie będzie miała stałego negatywnego wpływu na ludzi oraz florę i faunę. Nie istnieje ryzyko występowania oddziaływania na obszary cenne przyrodniczo - Obszar Chronionego Krajobrazu [[...]] oraz tereny wodno-błotne i leśne. Nie można wykluczyć pojawienia się okresowego oddziaływania inwestycji na ludzi np. w czasie awarii urządzeń lub obiektów - oddziaływanie takie będzie miało jednak charakter szybko zanikający; 4) realizacja przedmiotowej inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu na istniejący stan gleby, wody i powietrza (wyjątek stanowi poważna awaria przemysłowa). Nie przewiduje się zmiany istniejącego klimatu oraz pogorszenia walorów krajobrazowych terenu; 5) realizacja inwestycji zarówno w fazie budowy jak i eksploatacji nie ma wpływu na istniejące dobra materialne oraz zabytki i obiekty dziedzictwa kulturowego, gdyż na jej terenie oraz w pobliżu nie występują takie obiekty; 6) ze względu na lokalizację oraz wielkość i charakter, inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na kopaliny oraz na istniejące obszary przyrodnicze prawnie chronione (w tym również nie wystąpi negatywne oddziaływania na Obszary Europejskiej Sieci Natura 2000), a także oddziaływanie w aspekcie transgranicznym; 7) inwestycja nie będzie miała wpływu na wzajemne oddziaływanie pomiędzy poszczególnymi elementami środowiska; 8) realizacja inwestycji nie spowoduje wystąpienia oddziaływania skumulowanego spowodowanego istnieniem innych przedsięwzięć w jej pobliżu, z uwagi na fakt, że ewentualne oddziaływanie obiektu biogazowni ograniczać się będzie do terenu, na którym zostanie zlokalizowane oraz w związku z faktem, że w pobliżu aktualnie nie istnieją inne obiekty.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli: A., J. B., R. B., K. M. I T. M., M. W. i K. W., domagając się jej uchylenia. Skarga ta została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SA/Gd 955/11. W skardze zarzucono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania:
- art. 80 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 66 ust. 1 i art. 63 ust. 4 ustawy i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy a polegającym na pozytywnym ustaleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi o mocy 2MW na działce o numerze ewidencyjnym [[...]] w L. w oparciu o ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pomimo tego, że raport ten nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów oraz zawiera szereg błędów, nieścisłości i informacji sprzecznych - w szczególności nie uwzględnia istniejącej zabudowy mieszkalnej na działkach sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest budowa biogazowni, nie uwzględnia zabudowy mieszkalnej, która ma powstać w niedalekiej przyszłości na działkach znajdujących się w pobliżu planowanej biogazowi, nie zawiera wiarygodnej oceny ewentualnych oddziaływań skumulowanych z innymi przedsięwzięciami istniejącymi w pobliżu przedmiotowej lokalizacji;
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy a polegającym na zaniechaniu podjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mającego na względzie słuszny interes obywateli, tym samym na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i uznaniu, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy pozwala na pozytywne ustalenie środowiskowych warunków przedmiotowego przedsięwzięcia;
- art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1b ustawy, art. 7, 77 § 1, 80 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy i polegającym na uznaniu przez SKO, iż organ wydający decyzję w sprawie ustalenia środowiskowych warunków realizacji inwestycji jest bezwzględnie związany treścią postanowienia uzgadniającego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;
- art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1b ustawy, art. 107 § 3 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuwzględnieniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 maja 2011 r. oraz na enigmatycznym wskazaniu przyczyn, dla których uwagi zawarte w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego "nie znajdują uzasadnienia",
- art. 33 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 35 ustawy, art. 8, 9 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy i polegającym na nieuprawnionym pozostawieniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzenia uwag i wniosków złożonych przez mieszkańców L. w postępowaniu w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,
- art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy w związku z art. 77 § 1 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji o ustaleniu środowiskowych warunków rzeczonego przedsięwzięcia pomimo sprzeciwu wyrażonego przez ponad 1.000 osób,
- art. 82 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1-3 ustawy i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na nienałożeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji o ustaleniu środowiskowych warunków przedmiotowego przedsięwzięcia - obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej - pomimo, że okoliczności sprawy wskazują, iż nałożenie takiego obowiązku na inwestora było uzasadnione.
Skargę na wydana przez organ odwoławczy decyzję wnieśli również K. i Z. S., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą akt II SA/Gd 956/11.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili błędne przyjęcie, że realizacja przedsięwzięcia inwestycyjnego polegająca na budowie biogazowni o mocy 2MW na działce nr [[...]] przy ul. M. w L. jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dla obszaru oznaczonego w tym planie jako T.16 i części obszaru T.14. Skarżcy zarzucili, że lokalizacja biogazowni wymagała zmiany miejscowego planu zagospodarowania Miasta L. dla obszarów określonych w pkt. 1a, z uwagi na to, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego winien być zapis dotyczący przeznaczenia terenu pod budową urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 100 KW wraz ze strefami ochronnymi. W ocenie skarżących, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał błędnych ustaleń, że w pobliżu planowanego przedsięwzięcia nie znajdują się żadne inne obiekty, a w szczególności, że najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się ok. 400 m od planowanej biogazowni, jak również, że zasięg oddziaływania biogazowni nie graniczy z obszarami podlegającymi ochronie krajobrazu, bowiem występuje poza obowiązywaniem Natury 2000, co jest niezgodne ze stanem rzeczywistym i w sposób istotny przeczy ustaleniu środowiskowych warunków dla budowy biogazowni. Zaskarżona decyzja, błędnie oparta została na postanowieniu RDOS z dnia 5.10.2010 [[...]], które wydane zostało w oparciu o raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia uzupełniony w toku postępowania bez uwzględnienia konsultacji społecznych oraz opinii wydanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.
Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 33 ust. 1 pkt. 7 i art. 35 ustawy z uwagi na nieuwzględnienie protestów złożonych przez mieszkańców Miasta L.. Wskazali oni, że termin 35 - dniowy do złożenia wniosków i uwag został podany w obwieszczeniu Burmistrza Miasta z dnia 11.05.2011 r., do którego osoby składające w liczbie ponad 1.000 osób się zastosowały Skarżący stwierdzili, że organ odwoławczy przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów proceduralnych tj. art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 84 k.p.a., poprzez prowadzenie sprawy bez wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego mającego wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu mieszkańców Miasta L. Skarżący zarzucili, iż organ niezasadnie zaniechał powołania dowodu z opinii niezależnego biegłego z zakresu ochrony środowiska na podstawie art. 84 k.p.a., gdyż realizowane przedsięwzięcie wymagało specjalistycznych wiadomości, a dołączone do sprawy raporty i opinie w odniesieniu do uciążliwości i negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym na zdrowie i życie ludzkie, wymagały dodatkowej ekspertyzy.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł również Prokurator Okręgowy, domagając się jej uchylenia. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SA/Gd 140/12. Prokurator wskazał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem:
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 80 ust 2 ustawy mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym na pozytywnym ustaleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi o mocy 2 MW na działce o numerze ewidencyjnym [[...]] w L, pomimo nie dokonania szczegółowej analizy wszystkich postanowień planu mających zastosowanie do oceny możliwości lokalizacji przedmiotowej inwestycji, wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla powyższego terenu, zatwierdzonego uchwałą Nr [[...]] Rady Miejskiej w L. z dnia 22 lutego 2002r., w szczególności w zakresie w którym wprowadzono dla przedmiotowego terenu zakaz lokalizacji obiektów szkodliwych, przez które w rozumieniu planu należy rozumieć obiekty powodujące przekroczenie dopuszczalnych norm szkodliwego oddziaływania na środowisko poza granicami przynależnej mu działki;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ust 2 ustawy, mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym na pozytywnym ustaleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi, z pominięciem nałożenia na inwestora obowiązku dokonania rekultywacji terenu po wysypisku śmieci, mającej na celu zapobieżenie degradacji wód podziemnych
- art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ust 1 pkt 1 ustawy, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ustalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi pomimo negatywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L.;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 80 ust 1 pkt 3 ustawy, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ustalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi pomimo wyraźnego sprzeciwu mieszkańców L. wyrażonego w ramach konsultacji społecznych;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 80 ust 1 pkt 2 ustawy, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na ustaleniu przez SKO środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni, w oparciu o ustalenia wynikające z raportu o działaniu na środowisko, pomimo tego, że w raporcie jego autorzy przyjęli błędne założenia w zakresie określenia zagospodarowania działek sąsiednich, a w szczególności odległości do zabudowy mieszkaniowej oraz pomimo niespójności w zakresie ustalenia częstotliwości przywozu substratów do produkcji biogazu;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 85 ust 1 pkt. 1a i b, ust. 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania szczegółowej informacji o przeprowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa oraz tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.
W odpowiedziach na wniesione skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że osiedle mieszkaniowe Wschód, o którym mowa w skargach, istotnie jest przewidziane do realizacji, ale w bliżej nieokreślonym terminie. Osiedle zlokalizowane jest w odległości około 2 km od planowanej biogazowni i dzieli je od niej istniejące zadrzewienie. Nie można w tej sytuacji dopatrywać się negatywnego wpływu biogazowni na teren zabudowy mieszkaniowej na tym osiedlu. Organ stwierdził, że transport biomasy, odbywać się będzie wyłącznie drogą krajową nr [[...]] oraz ulicą M., która odgałęzia się od powyższej drogi krajowej. Transport nie będzie prowadzony przez centrum Miasta L. lecz po jego peryferyjnej części, głównie wykorzystywanej na cele przemysłowe. Budynki, o których wspominają skarżący w skargach, zlokalizowane przy ul. M. znajdują się w odległości 100-150 m. od planowanych obiektów biogazowni. Istniejący plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, w którym zostały wybudowane, przewiduje nie zabudowę mieszkaniową a zabudowę usługową połączoną z funkcja mieszkalną, jako dodatkową, uzupełniającą, co w istotny sposób ogranicza komfort korzystania z terenu przewidzianego wyłącznie pod budownictwo mieszkaniowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniami z dnia 20 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 956/11 i 10 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 140/12, wydanymi na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), połączył sprawy ze wszystkich trzech wymienionych skarg i postanowił prowadzić połączone sprawy pod sygnaturą akt II SA/Gd 955/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wniesione skargi zasługiwały na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz.1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni o mocy 2MW na działce nr [[...]] w L., wszczęte zostało, zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy, na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia A.
Zgodnie z art. 71 ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397). Z tym, że stosownie do § 4 tego rozporządzenia do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. przed dniem 15 listopada 2010 r.) – stosuje się przepisy dotychczasowe tzn. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004 r., nr 257, poz. 2573). W sprawie prawidłowo ustalono, że budowa biogazowni o mocy 2MW, stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 44 i 73 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., które miało zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego realizacji istnieje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1, zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 63 ust. 4 ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny opinią z dnia 23 sierpnia 2010 r. wyrazili opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Burmistrz Miasta L., postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2010 r., stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni o mocy 2MW na działce nr [[...]] w L. i określił zakres raportu stosownie do treści art. 66 ustawy.
Z art. 80 ust. 1 ustawy wynika, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1,
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa,
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Stosownie do treści art. 77 ust. 1 i 3 ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: 1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego, 2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19. Uzgodnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, następuje w drodze postanowienia.
W niniejszej sprawie, w trybie art. 77 ust. 1 ustawy, wydane zostało postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 5 października 2010 r., w którym uzgodniono warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ w zaskarżonej decyzji uznał, że jest związany jest treścią postanowienia uzgadniającego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które to uzgodnienie powinno decydować o treści decyzji ustalającej środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia.
Treścią postanowienia organu uzgadniającego związany był w niniejszej sprawie organ I instancji. Organ ten nie mógł zająć w zakresie kwestii podlegających kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska stanowiska odmiennego od zajętego w postanowieniu uzgadniającym.
Odmiennie należy natomiast ocenić sytuację organu odwoławczego. Z art. 77 ust. 1 pkt 7 ustawy wynika, że do uzgodnień i opinii, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisu art. 106 § 5 k.p.a. Wyłączenie stosowania tej normy oznacza, że postanowienie uzgodnieniowe jest postanowieniem niezaskarżalny do organu ochrony środowiska wyższego stopnia. W orzecznictwie słusznie przyjęto, że w sytuacji, gdy decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest uzależniona od niezaskarżalnego postanowienia o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, to postanowienie to powinno podlegać kontroli organu odwoławczego w trybie art. 142 k.p.a., stanowiącego, iż postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1886/09, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 755/10, Lex nr 969441). W sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, decyzja organu I instancji została zaskarżona przez inwestora, który nie miał interesu prawnego w zaskarżeniu korzystnego dla niego postanowienia. Okoliczność ta nie może pozbawiać innych stron postępowania prawa weryfikacji wydanego postanowienia. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, w której niezaskarżalne i niezweryfikowane postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym przesądzałoby wynik postępowania głównego. Rozwiązanie takie prowadziłoby do naruszenia przewidzianej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Uznać w tej sytuacji należy, iż organ odwoławczy nie jest związany treścią postanowienia uzgadniającego, lecz jak organ II instancji może i powinien je skontrolować. Organ zaniechał takiej kontroli. Zaskarżona decyzja jest zatem wadliwa, a podniesione przez skarżących zarzuty zasługują w tym zakresie na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż konsekwencją takiej konstrukcji ustawodawczej, w której postanowienie w przedmiocie uzgodnienia organu ochrony środowiska nie jest zaskarżalne zażaleniem, jest konieczność rozpatrzenia prawidłowości tego postanowienia przez inny organ niż organ ochrony środowiska. Powyższe rozwiązanie oceniane jest w doktrynie negatywnie. Organ wyższej instancji właściwy do oceny prawidłowości postanowienia, jakim w niniejszej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie będzie dysponował odpowiednim przygotowaniem do oceny wpływu realizacji przedsięwzięcia na stan środowiska. W tym celu powołane zostały bowiem do życia przez ustawę specjalistyczne organy w postaci regionalnych dyrektorów ochrony środowiska oraz Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska (vide: K. Gruszecki, Komentarz do art. 98 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Lex/el.). Organ odwoławczy jest jednak zobligowany przepisami obowiązującego prawa do oceny prawidłowości wydanego postanowienia, a brak merytorycznych kompetencji w tym zakresie nie może prowadzić do naruszenia prawa stron do wnikliwego i kompetentnego rozpoznania sprawy. Organ winien zatem dokonać niezbędnych w sprawie ustaleń oraz ich oceny prawnej. W przypadku braku widomości specjalnych w badanym zakresie, organ winien zwrócić się do biegłego lub zespołu biegłych o sporządzenie w sprawie opinii w trybie art. 84 § 1 k.p.a. Niewątpliwie ocena wpływu inwestycji na środowisko wymagała posiadania wiadomości specjalnych, a zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego było celowe, a zarzuty skargi w tym zakresie zasługują na uwzględnienie. Sąd rozpatrujący sprawę nie posiada stosownej wiedzy specjalistycznej niezbędnej do oceny tej kwestii. Podobnie organ ustalający warunki środowiskowe nie posiadał wiedzy w tym zakresie. Gdy w sprawie istniały rozbieżności w stanowisku dwóch organów powołanych do oceny inwestycji - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego niewątpliwie kwestia wpływu inwestycji na środowisko wymagała wnikliwego rozważenia.
W niniejszej sprawie, w trybie art. 77 ust. 1 ustawy, wydana została przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego opinia z dnia 8 listopada 2010 r. i z dnia 4 maja 2011 r., którą negatywnie zaopiniowano warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ w uzasadnieniu swego stanowiska przytoczył szereg wątpliwości i zarzutów dotyczących treści raportu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , wydając kontrolowaną decyzję wskazało, że nie jest związane przedstawioną opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. Stanowisko to jest słuszne. O ile uzgodnienie właściwego organu ma charakter wiążący dla organu wydającego decyzję, o tyle forma opinii wyklucza związanie organu wyrażonym stanowiskiem. Wskazać jednak należy, iż brak związania opinią nie oznacza możliwości jej pominięcia w postępowaniu. Organ kwestionując stanowisko organu opiniującego winien szczegółowo odnieść się w uzasadnieniu decyzji do przedstawionych w opinii konkretnych zastrzeżeń. Organ odwoławczy ograniczył się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że argumentacja zawarta w tym dokumencie nie może w istotny sposób wpłynąć na treść decyzji środowiskowej z uwagi na treść raportu o oddziaływaniu na środowisko i dokumentacji sporządzonej na zlecenie inwestora. Organ zaniechał rozważenia konkretnych argumentów przytoczonych w wydanej opinii. Zarzuty podniesione przez skarżących, dotyczące enigmatyczności stanowiska organu w tym zakresie, są uzasadnione.
Za uzasadnione Sąd uznał także zarzuty dotyczące niezasadnego pominięcia przez organ II instancji zgłoszonych w postępowaniu uwag i wniosków. Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Realizując dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy, organ zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy powinien podać do publicznej wiadomości m.in informacje o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie i możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków oraz sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania. Z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy wynika, że przez podanie informacji do publicznej wiadomości rozumie się udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie, ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie, ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia.
Zarzut wadliwego pominięcia uwag i wniosków zgłoszonych w wyznaczonym przez organ I instancji terminie do dnia do 15 czerwca 2011 r. jest uzasadniony. Organ I instancji obwieszczeniem z dnia 11 maja 2011 r. ogłosił po raz drugi konsultacje społeczne w związku z przedłożeniem przez inwestora uzupełnionego raportu, wyznaczając termin do 15 czerwca 2011 r. na składanie uwag i wniosków. Stanowisko organu odwoławczego, że wyznaczenie takiego terminu było sprzeczne z normą art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, bowiem termin ten winien wynosi 21 dni, jest słuszne. Niemniej jednak w sytuacji, gdy organ administracji wyznaczył zbyt długi termin na złożenie uwag i wniosków i określone podmioty, działając w zaufania do treści obwieszenia, złożyły wnioski i uwagi w zakreślonym przez organ terminie, organ nie może pominąć zgłoszonych uwag i wniosków, powołując się na fakt ich spóźnionego złożenia. Takie działanie organu prowadziłoby do niezasadnego, bo spowodowanego przez organ wykluczenia udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Rozpatrzeniu przez organ winno podlegać także pismo B. złożone w niniejszym postępowaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. Pismo to złożono przed upływem terminu w dniu 15 czerwca 2011 r., brak było zatem przeszkód do rozpatrzenia zgłoszonych uwag i wniosków. Nadto wskazać należy na fakt, iż Burmistrz Miasta , podał do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni obwieszczeniem z dnia 18 listopada 2010 r. W obwieszczeniu tym zawarto pouczenie o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 – dniowym, od jego ukazania się. Obwieszczenie to zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta w dniu 22 listopada 2010 r., na stronie BIP Urzędu Miasta w dniu 22 listopada 2010 r. Natomiast w miejscu planowanej inwestycji obwieszenie to wywieszono 22 listopada 2010 r. a następnie ponownie w dniu 25 listopada 2010 r. (vide: notatki k. 23, 24, 25 akt administracyjnych) W tej sytuacji, rozważenia wymagało, kiedy nastąpi upływ terminu 21 –dniowego na składanie uwag i wniosków. Co do zasady, uprawnieni do zgłoszenia uwag i wniosków, mogą uzyskać informację o postępowaniu z każdego z wymienionych sposobów obwieszczeń, a upływ terminu powinno się liczyć od obwieszczenia dokonanego najpóźniej. Sądowi nie jest znana przyczyna ponownego wywieszenia obwieszczenia w miejscu planowanej inwestycji. Niemniej takie działanie organu wpłynęło na wydłużenie terminu składania uwag i wniosków. Uprawnieni do złożenia uwag i wniosków, działając w zaufaniu do tej informacji, nie mogą ponosić konsekwencji ewentualnych błędów organu prowadzącego postępowanie. Termin zgłoszenia uwag i wniosków liczony od dnia 25 listopada 2010 r. upłynął w dniu 16 grudnia 2010 r. Zatem, wbrew stanowisku organu odwoławczego, pismo B. zawierające uwagi i wnioski zostało złożone w terminie. Podkreślić należy, że instytucja uwag i wniosków została wprowadzona w celu zapewnienia udziału społeczeństwa w ochronie środowiska i niezasadne jest pozbawianie uprawnionych możliwości skorzystania z tych uprawnień z uwagi na wadliwość działania organu administracji. W sprawie brak zatem było podstaw do zastosowania normy art. 35 ustawy, zgodnie z którym uwagi i wnioski złożone po upływie terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7, pozostawia się bez rozpatrzenia. Organ prowadzący postępowanie, winien zgodnie z art. 37 pkt 1 ustawy, rozpatrzyć zgłoszone uwagi i wnioski. Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. 1 ustawy uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinno zawierać informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Zaskarżona decyzja nie spełnia tego wymogu.
Natomiast podniesiony przez skarżących zarzut nieuwzględnienia sprzeciwu 1000 osób protestujących przeciwko inwestycji nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wydający decyzję ma obowiązek orzekania na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Zakres społecznych protestów winien skłonić organ do rozpatrzenia ze szczególną wnikliwością wszystkich podnoszonych zastrzeżeń, nie może mieć natomiast decydującego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Sąd uznał za uzasadnione zarzuty dotyczące wadliwej oceny przez organ złożonego raportu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzję, nie dokonało prawidłowej oceny przedstawionego raportu. Raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie inwestor przedstawił, sporządzony w sierpniu 2010 r. - "Raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą budowa biogazowni o mocy 2MW w L" a następnie, sporządzony w lutym 2011 r. – tekst ujednolicony raportu, zawierający aneks do raportu oddziaływania na środowisko z października 2010 r., opis procesu technologicznego, opinię o planowanej budowie biogazowni w L, pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 stycznia 2011 r., komentarz do Raportu wydany przez PWIS z dnia 10 lutego 2011 r.
W przypadku planowanej inwestycji, okolicznością istotną jest kwestia emisji substancji wpływających na zanieczyszczenie powietrza. W przedstawionym raporcie wskazano, że emisja substancji odoroczynnych nie jest normowana, ocena uciążliwości zapachowej jest trudna do oceny w sposób obiektywny. Dokonane w raporcie zbadanie kwestii emisji substancji na podstawie badania organoleptycznego nie jest właściwe. Brak jest aktu prawnego regulującego normy emisji substancji zapachowych. Wskazać jednak należy, że kwestię tę należało rozważyć, biorąc pod uwagę istniejące normy dotyczące emisji poszczególnych substancji, które wchodzących w skład zanieczyszczenia powietrza tego rodzaju. W raporcie wskazano na zawartość w substancjach zapachowych substancji przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U Nr 16 poz. 87). W raporcie brak wskazania, jaka będzie w przypadku tej inwestycji emisja poszczególnych substancji oraz wyliczeń prowadzących do ustalenia ich wielkości opartych o konkretne dane dotyczące surowca, produktu i procesu technologicznego.
W toku postępowania należało rozważyć kwestię kumulacji odziaływania biogazowi na środowisko z innymi przedsięwzięciami na tym terenie. Na czystość powietrza wpływają bowiem zlokalizowany w tej okolicy zakład przetwórstwa ziemniaka B, na co wskazano w "Opinii o odziaływaniu związków odorotwórczych w biogazowni na jakość powietrza atmosferycznego". W związku z tym wyjaśnienia wymagało czy położenie inwestycji może doprowadzić do skumulowanego oddziaływania w zakresie czystości powietrza i jakie będą jego skutki.
Z raportu wynika brak w pobliżu lokalizacji inwestycji terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe i brak możliwości wpływu inwestycji na zdrowie ludzi. W raporcie przyjęto, że zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości 400 m. Ustalenie to było kwestionowane przez uczestników postępowania, którzy wskazywali na odległość 40 m. W odpowiedzi na skargi organ wskazywał, iż odległość ta wynosi 100 -150 m. Organ winien dokonać ustaleń w tym zakresie opartych na materiale dowodowym. Ze znajdującego się w aktach sprawy "Przewodnika dla inwestorów zainteresowanych budową biogazowi rolniczych"wynika, że biogazownie winny być sytuowane w odległości powyżej 300 m od siedlisk ludzkich, ze względu na emisje hałasu, spalin, zapachów, i konsekwencje możliwych awarii. (str. 45 przewodnika). Organ winien dokonać oceny w tym zakresie.
Z art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy wynika, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia. Celowość nałożenia takiego obowiązku wynikać musi z okoliczności sprawy. Z treści raportu wynikało, że wykonanie takiej analizy jest zbędne, organ nie rozważał zatem tej kwestii. Ponownie rozpatrując sprawę, w związku z podniesionym i zarzutami, organ winien rozważyć czy przeprowadzenie takiej analizy jest celowe. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ dokona także ustaleń i rozważenia kwestii stanu gruntu podlegającego zabudowie, w kontekście konieczności jego wcześniejszej rekultywacji.
Odnośnie zarzutów sprzeczności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, wskazać należy, że organ ustalił, że inwestycja nie będzie oddziaływać na tereny sąsiednie w sposób niezgodny z obowiązującymi normami. Zgodnie z § 4 pkt 12 uchwały Nr [[...]] Rady Miejskiej w L. z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. dla obszaru oznaczonego w tym planie jako T.16 i części obszarów T.14 i TLO (Dz. Urz. Woj. Pom. Z 2002 r. poz. 780) za obiekt szkodliwy uznaje się obiekt powodujący przekroczenie dopuszczalnych norm szkodliwego odziaływania na środowisko, poza granicami przynależnej mu działki. Zatem wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla powyższego terenu ograniczenia w lokalizacji obiektów szkodliwych, nie znajdowało zastosowania w niniejszym przypadku. Niemniej w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, po dokonaniu niezbędnych ustaleń organ winien dokonać ponownej oceny tej kwestii.
Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi, że lokalizacja biogazowni wymaga zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U poz. 80 Nr 717 ze zm.) w planie określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 155 poz. 1043). Art. 3 tej ustawy przewiduje, że obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz plany zagospodarowania przestrzennego województw zachowują moc, a do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu lub studium, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Inwestor zamierzający zrealizować inwestycję na terenie objętym planem uchwalonym przed datą wejścia w życie powyższej zamiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie musi zatem wykazać wyraźnego w przeznaczenia terenu w planie na realizację biogazowni o mocy przekraczającej 100 kW.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 poz. 270) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną i wskazania Sądu, co do dalszego postępowania.
Sąd na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W sprawie brak jest bowiem podstaw do wykonania wadliwej i uchylonej decyzji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło