II SA/Gd 961/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-08-31

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po wydaniu postanowienia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony w świetle zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd może uchylić lub zmienić wcześniejsze postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, nawet jeśli było prawomocne, w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy, która wpływa na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. W niniejszej sprawie taka zmiana zaszła, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na niskie dochody rodziny (renty wnioskodawcy i syna) oraz brak dochodu córki studentki. Wcześniej sąd wydał postanowienie w przedmiocie zwolnienia od wpisu sądowego. Wnioskodawca posiada dom i współwłasność nieruchomości, a także samochód przystosowany do przewozu niepełnosprawnego syna.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2010r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów postanawia przyznać J. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2011r. J. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. We wniosku wskazał, iż trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty wnioskodawcy w wysokości 667,96 zł oraz renty socjalnej syna w kwocie 540,62 zł. Wspólnie zamieszkująca córka studentka nie posiada dochodu. Żona wnioskodawcy wymeldowała się z W. i zamieszkała w S. Skarżący oświadczył, iż posiada dom o pow. 110 m2 oraz współwłasność w 7/200 nieruchomości w G. Skarżący posiada samochód Volkswagen Transporter 1.9TDI z 2005r. zakupiony z dofinansowania z PFRON o wartości 50 tys. zł i przystosowany do przewozu niepełnosprawnego syna. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl § 2 tego przepisu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z § 3 wskazanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W tym miejscu należy jednak zauważyć, iż wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu 4 maja 2011 r. postanowienie w przedmiocie zwolnienia skarżącego z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, Lex nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia dalszych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek w sprawie zaistniały takie okoliczności. Małżonka wnioskodawcy wedle oświadczenie wyprowadziła się z W. do S.. Wnioskodawca pozostał z niepełnosprawnym synem i studiującą córką. Sam wskazał, iż osiągane dochody są niższe niż wydatki. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku, Sąd uznał, iż wnioskodawca wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym tym zakresie. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło