II SAB/Gd 1/26

Dnia 18 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor sądowy WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku do załatwienia sprawy z odwołania M. Ł. z dnia 9 października 2025 roku; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek M. Ł. o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gdańsku grzywny. M. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z 18 marca 2024 r. numer CPS7.III.6010.206.2024 przyznano skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej wraz z opłaceniem składki na ubezpieczenie zdrowotne na okres od 1 marca 2024 r. do 30 kwietnia 2025 r. w wysokości 792,96 zł miesięcznie (dalej: decyzja z 18 marca 2024 r.). Decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z 13 maja 2025 r. nr CPS7.III.6010.240.2025 zmieniono decyzję z 18 marca 2024 r. przyznającą skarżącemu zasiłek stały w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia i ustalono, że zasiłek stały przysługuje do 31 października 2025 r. w kwocie 1.097,16 zł; w pozostałej części decyzję przyznającą świadczenie pozostawiono bez zmian (dalej: decyzja z 13 maja 2025 r.). Przesyłkę zawierającą powyższą decyzję skarżący odebrał osobiście w dniu 19 maja 2025 r. Decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 27 sierpnia 2025 r. nr CPS7.II.6010.10.2025 uchylono od dnia 1 sierpnia 2025 r. decyzję z 18 marca 2024 r. nr CPS7.III.6010.206.2024 z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (dalej: decyzja z 27 sierpnia 2025 r.). Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 15 września 2025 r. W dniu 9 października 2025 r. skarżący złożył osobiście do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku pismo zatytułowane "odwołanie do decyzji z 13 maja 2025 r.", w treści którego opisał przebieg postępowania i czynności podejmowane przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku począwszy od decyzji z dnia 18 marca 2024 r., kwestionując legalność tych działań podejmowanych zwłaszcza w celu ponowienia wywiadu środowiskowego. W dniu 16 października 2025 r. Kolegium zwróciło się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku do niezwłocznego nadesłania całości oryginalnych akt sprawy. Skarżący osobiście w dniu 3 listopada 2025 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku złożył pismo zatytułowane: "doprecyzowanie w sprawie pisma z dnia 9 października 2025 r. oraz decyzji administracyjnej z dnia 13 maja 2025 r. (rygor wykonalności)". Skarżący domagał się w nim między innymi potwierdzenia, że pismo z dnia 9 października 2025 r. zostało przyjęte do rozpoznania, oraz o informację, na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie. W odpowiedzi na powyższe SKO pismem z dnia 6 listopada 2025 r. wskazało, że podanie zarejestrowane zostało pod sygn. SKO Gd/4601/25 jako odwołanie od decyzji do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku z dnia 13 maja 2025 r. w sprawie zasiłku celowego. Wskazano, że Kolegium do dnia 6 listopada 2025 r. nie otrzymało akt sprawy od Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku. W dniu 7 listopada 2025 r. do Kolegium wpłynęły akta sprawy od organu I instancji. W dniu 12 listopada 2025 r. skarżący złożył ponaglenie. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2025 r. zarejestrowano pod nowym numerem SKO Gd 6009/25 dodatkową sprawę z odwołania skarżącego z dnia 9 października 2025 r. od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 27 sierpnia 2025 r. W dniu 18 grudnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wydało dwa postanowienia: nr SKO Gd/4601/25 o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 13 maja 2025 r. i nr SKO Gd 6009/25 o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 27 sierpnia 2025 r. Oba postanowienia zostały wysłane do skarżącego w dniu 31 grudnia 2025 r. Pismem złożonym osobiście w dniu 19 grudnia 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku stałego, domagając się stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku do rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej w terminie określonym przez Sąd, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wydało decyzji w sprawie ani nie zawiadomiło skutecznie o przyczynach zwłoki w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi to naruszenie art. 35, art. 36 oraz art. 12 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej umorzenie oraz o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wskazał on jednocześnie, że jeszcze przed wniesieniem przedmiotowej skargi wydał w dniu 18 grudnia 2025 r. postanowienie w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt SKO Gd/4601/25. Przedmiotowym rozstrzygnięciem Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższego jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania bowiem organ odwoławczy wydał orzeczenie w sprawie, w której została wniesiona skarga do Sądu Administracyjnego na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania. W dniu 19 stycznia 2025 r. oraz 20 stycznia 2025 r. skarżący złożył osobiście pisma procesowe, w których poszerzył zarzuty podniesione w skardze, a także zawnioskował o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł z tytułu rażącej przewlekłości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 §6. W niniejszej sprawie skarżący zarzuca bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie rozpoznania odwołania z dnia 9 października 2025 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem skuteczności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy skarżący dopełnił powyższego wymogu, kierując pismem z 12 listopada 2025r. ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Warunkiem wniesienia skargi jest poprzedzenie jej ponagleniem, nie zaś jego uwzględnienie przez organ wyższego stopnia, więc należy uznać, że skarga w niniejszej sprawie jest formalnie dopuszczalna. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (pkt 1), natomiast przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2). W świetle wskazanej regulacji bezczynność jest zatem stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekłe prowadzenie postępowania natomiast to stan, w którym wprawdzie organ administracji nie przekroczył terminów określonych wyżej, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia jego bezczynności, ale prowadzi to postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 grudnia 2019 r., sygn. II OSK 2317/19 stwierdził, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu. Kwestie terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 7 działu I ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025r., poz. 1691), dalej "k.p.a.". Przepis art. 35 § 1 k.p.a. zawiera ogólną wytyczną, zgodnie z którą sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Postępowanie odwoławcze wszczęte zostało przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w dniu 9 października 2025r. W tym dniu skarżący wniósł bezpośrednio do Kolegium pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji z 13 maja 2025 r.". Sprawa została zarejestrowana pod numerem SKO Gd 4601/25. Kolegium pismem z dnia 16 października 2025 r. i 4 listopada 2025 r. zwracało się do organu I instancji o przesłanie akt sprawy. Akta wpłynęły do Kolegium w dniu 7 listopada 2025 r. Po analizie akt Kolegium zarządzeniem z dnia 25 listopad 2025 r. stwierdziło, że odwołanie skarżącego z dnia 9 października 2025 r., obejmuje również decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 27 sierpnia 2025 r. i zarejestrowało je pod numerem SKO Gd 6009/25. Akta sprawy dotyczące obu odwołań prowadzone są łącznie. W dniu 18 grudnia 2025 r. wydane zostały postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu: do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 maja 2025 r. (SKO Gd/4601/25) i od decyzji z dnia 27 sierpnia 2025 r. (SKO Gd/6009/25). W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, tylko brak ich podjęcia w określonej formie i w określonym terminie. Sąd nie kontroluje zatem prawidłowości wydanych postanowień stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołań od ww. decyzji, ale wyłącznie to, czy postanowienia te stanowiące rozstrzygnięcie w przedmiocie wniesionych odwołań, wydane zostały w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. Jak wskazano, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Obliczając termin, w jakim Kolegium powinno wydać rozstrzygnięcie, oprócz art. 35 § 3 k.p.a., należy mieć na względzie § 6 tego artykułu, zgodnie z którym do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności (...) oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Wskazać należy, że pismo z dnia 9 października 2025 r. zawierające odwołania od decyzji z 13 maja 2025 r. i 27 sierpnia 2025 r. wniesione zostało przez skarżącego z pominięciem procedury uregulowanej w art. 129 § 1 k.p.a., który stanowi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 133 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. Skarżący nie wniósł odwołania za pośrednictwem organu I instancji, dlatego też Kolegium wraz z odwołaniem nie otrzymało akt sprawy. Kolegium musiało zatem zwrócić się do organu I instancji o nadesłanie akt sprawy. Akta te wpłynęły do Kolegium w dniu 7 listopada 2025 r. Okres pomiędzy 9 października 2025 r. a 7 listopada 2025 r. jest okresem opóźnienia z przyczyn niezależnych od organu i nie wlicza się do terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a., w którym Kolegium powinno było rozstrzygnąć sprawę. Termin ten bieg rozpoczął dopiero z dniem 7 listopada 2025 r., kiedy Kolegium otrzymało akta sprawy. Wobec powyższego, termin do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym upływał w dniu 7 grudnia 2025 r. Ponieważ termin ten nie został przedłużony zgodnie z art. 36 k.p.a., wydając postanowienia w dniu 18 grudnia 2025 r. organ pozostawał już w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro bowiem organ nie informował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 36 k.p.a., termin ten upłynął po miesiącu od daty wpływu odwołania. Mając na uwadze fakt, że organ wydał postanowienia w sprawie przed datą wyrokowania przez Sąd, zdezaktualizowała się przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia sprawy. Wobec tego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy (punkt pierwszy wyroku). Postanowienia kończące postępowanie, jak wynika z poczynionych na nich adnotacji, wysłane zostały skarżącemu w dniu 31 grudnia 2025 r., co oznacza, że weszły do obrotu prawnego po dacie wniesienia skargi. W tych okolicznościach należało stwierdzić bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania z dnia 9 października 2025 r., na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku. Nie było natomiast podstaw do umorzenia postępowania sądowego w całości, o co wnosiło Kolegium w odpowiedzi na skargę. To, że organ doręczył postanowienia po wniesieniu skargi na bezczynność, nie może uzasadniać samo w sobie oddalenia skargi ani umorzenia postępowania w całości (zob. wyr. NSA z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1441/16). W obecnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., polega bowiem nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Wydanie przez organ administracyjny decyzji w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi na bezczynność nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. m.in. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3) oraz czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Tym samym stanowisko organu, że w sytuacji gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ administracyjny doręcza decyzję, konieczne jest umorzenie postępowania sądowego w całości jest nieprawidłowe, ponieważ nie uwzględnia pełnej treści art. 149 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego jest zasadne jedynie co do zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ tylko w tym zakresie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r., z. 4, poz. 63). Z mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20), a także, gdy zwłoka jest efektem działań (zaniechań) organu, które można interpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. W ocenie Sądu, sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem zwłoka w jej rozpoznaniu nie była znaczna, wynosiła 11 dni. Powstanie zwłoki nie było powodowane złą wolą organu i celowym odsuwaniem załatwienia sprawy w czasie, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy i nie jest przez stronę skarżącą zarzucane. Kolegium bezspornie nie dotrzymało terminów załatwienia sprawy zakreślonych w art. 35 k.p.a., jednocześnie nie dochowując aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., niemniej jednak dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Biorąc pod uwagę okres bezczynności organu oraz ilość spraw załatwianych przez organ, który to fakt znany jest Sądowi z urzędu, należało uznać, że zaistniały w okolicznościach niniejszej sprawy stan bezczynności nie nastąpił z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jedyną normatywną przesłankę warunkującą nałożenie na organ grzywny, bądź przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej stanowi uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji. To, że nie przewidziano w tym przypadku innych kryteriów, jakie sąd administracyjny winien uwzględnić rozważając zastosowanie tych środków, jak też użycie przez ustawodawcę sformułowania "może orzec" oznacza, że decyzję o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej (albo zastosowaniu obu tych środków), ustawodawca pozostawił uznaniu sądu. W judykaturze podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd winien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony. Rozważając zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. w konkretnej sprawie, sąd administracyjny powinien uwzględnić funkcje, jakie one pełnią. Orzeczenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W okolicznościach sprawy Sąd nie dostrzegł powodów do zastosowania tego przepisu, powodów takich nie wskazał również skarżący. Podkreślić należy, że zasadnicza część zarzutów skarżącego dotyczy postępowania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku, w sprawie tej jednak ocenie nie podlega bezczynność, przewlekłość czy prawidłowość czynności podejmowanych przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku, lecz tylko i wyłącznie sposób prowadzenia postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, którego początek wyznacza złożenie odwołania z dnia 9 października 2025 r. Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania służy bowiem zwalczaniu nieefektywnego działania organów administracji przy rozpatrywaniu konkretnej sprawy przed danym organem. Postępowanie przed organem I instancji jest postępowaniem odrębnym od postępowania odwoławczego. Wnosząc odwołanie skarżący zainicjował odrębne postępowanie przed odrębnym od organu I instancji organem – Samorządowym Kolegium Odwoławczym – i wyłącznie sprawność postępowania odwoławczego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym podlegała ocenie w tej sprawie. Ocena ta zaś doprowadziła do wniosku, że jakkolwiek Kolegium dopuściło się w sprawie odwołania skarżącego bezczynności, jednak miała ona charakter nierażący, była bowiem krótkotrwała, a postanowienia kończące postępowanie wydane zostały w ciągu 11 dni od daty upływu miesięcznego terminu wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. W związku z tym Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie trzecim wyroku. Skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.