II SAB/Gd 11/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-04-19

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Tamar Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ decyzja ustalająca odszkodowanie została wydana z ponadrocznym opóźnieniem w stosunku do terminów wynikających z przepisów szczególnych i Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo stwierdzenia przewlekłości, sąd oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, uznając, że celem postępowania jest doprowadzenie do wydania decyzji, co nastąpiło przed wydaniem wyroku.
Stan faktyczny
Skarżący S. R. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Postępowanie, wszczęte w marcu 2015 r., dotyczyło odszkodowania za działki przeznaczone pod inwestycję drogową. Wojewoda wielokrotnie wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, a proces ustalania odszkodowania, w tym sporządzanie i weryfikacja operatu szacunkowego, trwał ponad dwa lata. Ostateczna decyzja ustalająca odszkodowanie została wydana w lutym 2017 r., już po wniesieniu skargi do sądu.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, 2. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. R. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Tamar Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. R. na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, 2. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. R. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga S. R. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 2 marca 2015 r. Wojewoda wydał decyzję nr [..] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi [..]. Decyzji tej z dniem jej wydania nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W piśmie z dnia 23 marca 2015 r. S. R.złożył oświadczenie o wydaniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G. działek nr [..]-[..], obręb K., gmina E. na cele budowy drogi krajowej [..]. Pismem z dnia 22 maja 2015 r. Wojewoda zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotowe działki, wzywając jednocześnie strony o nadesłanie informacji w przedmiocie możliwości zawarcia ugody administracyjnej w niniejszym postępowaniu i wskazując, że przewidywany termin załatwienia sprawy planowany jest do dnia 18 września 2015 r. W piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G. złożyła oświadczenie, że wyraża wolę zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia odszkodowania za działki nr [..]-[..]. Pismem z dnia 18 września 2015 r. Wojewoda poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 15 stycznia 2016 r. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r. Wojewoda powołał rzeczoznawcę majątkowego jako biegłego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym celem sporządzenia opinii w postaci operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości, wyznaczając termin 30 dni od dnia doręczenia postanowienia na jego przedłożenie. Pismem z dnia 15 stycznia 2016 r. Wojewoda poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2016 r. W dniu 15 stycznia 2016 r. rzeczoznawca majątkowy przedłożył do akt sprawy operat szacunkowy sporządzony w dniu 11 stycznia 2016 r., określający wartość prawa własności nieruchomości stanowiącej działki nr [..]-[..] położone w K., gmina E. Pismem z dnia 9 marca 2016 r. Wojewoda poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2016 r. W dniu 22 marca 2016 r. rzeczoznawca majątkowy przedłożył do akt korektę uprzednio sporządzonego operatu szacunkowego a pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. organ zwrócił się do rzeczoznawcy o udzielenie kolejnych wyjaśnień w zakresie sporządzonej wyceny nieruchomości. W dniu 9 maja 2016 r. rzeczoznawca majątkowy przedłożył do akt sprawy nowy, sporządzony dla potrzeb niniejszej sprawy, operat szacunkowy z dnia 15 kwietnia 2016 r. Pismem z dnia 20 maja 2016 r. Wojewoda poinformował strony o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W piśmie z dnia 9 czerwca 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu 13 czerwca 2016 r., S. R. wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, podnosząc jednocześnie zarzuty do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Pismem z dnia 13 lipca 2016 r. Wojewoda zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o wnikliwe, szczegółowe i wyczerpujące ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów, wyznaczając mu na to termin 14 dni od daty odbioru pisma. Równocześnie, pismem z dnia 13 lipca 2016 r., Wojewoda poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 września 2016 r. W dniu 22 września 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo rzeczoznawcy majątkowego zawierające ustosunkowanie się do podniesionych przez S. R. zarzutów do operatu szacunkowego. W dniu 27 września 2016 r. Wojewoda wydał postanowienie o odmowie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w niniejszej sprawie. Jednocześnie, pismem z dnia 27 września 2016 r., Wojewoda poinformował strony o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismem z dnia 23 września 2016 r., które wpłynęło do akt sprawy w dniu 26 października 2016 r., S. R. wniósł kolejne uwagi do operatu szacunkowego z dnia 15 kwietnia 2016 r. i przedstawił sporządzony na jego zlecenie operat szacunkowy z dnia 5 lutego 2016 r., w którym rzeczoznawca majątkowy oszacował wartość rynkową nieruchomości niezabudowanej, stanowiącej działki nr [..]-[..] położone w K., gmina E. W reakcji na powyższe, Wojewoda, pismem z dnia 14 listopada 2016 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o wyczerpujące ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów, wyznaczając termin 10 dni od daty odbioru pisma Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. Wojewoda poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 11 stycznia 2017 r. Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. S. R. złożył do Ministra Infrastruktury i Budownictwa zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewoda poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 29 marca 2017 r. W piśmie z dnia 25 stycznia 2017 r. rzeczoznawca majątkowy poinformował Wojewodę, że ostateczne stanowisko w sprawie zarzutów zgłoszonych do operatu szacunkowego przedstawi do dnia 3 lutego 2017 r. W dniu 8 lutego 2017 r. rzeczoznawca przedstawił do akt sprawy pismo z dnia 3 lutego 2017 r., zawierające wyjaśnienia w sprawie zgłoszonych zarzutów do operatu szacunkowego. Pismem z dnia 9 lutego 2017 r. Wojewoda poinformował strony o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 5 dni od otrzymania pisma. W dniu 28 lutego 2017 r. Wojewoda wydał decyzję nr [..], mocą której ustalił na rzecz S. R. odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [..]-[..] a przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Przed tą datą, w dniu 24 stycznia 2017 r., S. R. wniósł do Sądu skargę w niniejszej sprawie, wskazując na naruszenie przez Wojewodę: - art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. – poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, przejawiające się w nieefektywnym prowadzeniu i wykonywaniu czynności w dużych odstępach czasu, a także podejmowaniu czynności zbędnych, które w żaden sposób nie wpływały na ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych; - art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – poprzez nieustalenie odszkodowania na rzecz skarżącego w terminie przewidzianym w tej ustawie; - art. 36 § 1 k.p.a. – poprzez brak wskazania stronie rzeczywistych przyczyn, które spowodowały nierozpoznanie sprawy w terminie; - art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. – poprzez wyznaczanie dłuższych niż wskazane w k.p.a. terminów załatwienia sprawy. Przyjmując za słuszne podniesione zarzuty, skarżący domagał się dokonania oceny, czy postepowanie było prowadzone przewlekle; w przypadku uznania przewlekłości postępowania dokonania oceny, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 15 000 zł. W odpowiedzi na wniesioną skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że podejmowane czynności były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie miały one na celu przedłużania postępowania. Jak wyjaśnił, na tok postępowania miały niewątpliwie wpływ podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące operatu szacunkowego i konieczność ustosunkowania się przez biegłego do wnoszonych uwag strony. Powyższa sytuacja wymuszała konieczność odraczania terminu wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość ze względu na obowiązek zapewnienia stronom możliwości realizacji ich podstawowych uprawnień procesowych. Wojewoda podkreślił również, że sama procedura związana ze sporządzeniem operatu szacunkowego, a następnie jego weryfikacja pod względem spełnienia warunków formalnoprawnych, a także ocenę jej wartości dowodowej wymagała wyznaczenia kolejnych terminów załatwienia sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga S. R. spełnia wymogi formalne, warunkujące możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia, gdyż: Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy zaś przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia przez Województwo działek nr [..]-[..], położonych w gminie E., obręb K., objętych decyzją Wojewody z dnia 2 marca 2015 r. nr [..] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi [..]. Skarga poprzedzona została zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowanym do właściwego organu wyższego stopnia - Ministra Infrastruktury i Budownictwa, zawartym w piśmie z dnia 14 listopada 2016 r. Tym samym skarga spełnia warunek określony w art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Stanowi on, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na marginesie zauważyć przy tym należy, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie złożone na podstawie art. 37 k.p.a. zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1478/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 854/13 – oba dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadniczym celem tego środka zaskarżenia jest bowiem doprowadzenie do jak najszybszego załatwienia sprawy, stąd też nieuzasadniony staje się wymóg, aby strona po złożeniu zażalenia musiała czekać na jego rozpoznanie bądź upływ miesięcznego terminu, zwłaszcza że nie wynika to wyraźnie z unormowań ustawowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3158/14, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego przyjąć należy, że wybór terminu do wniesienia skargi na gruncie omawianego przepisu pozostawiony został do decyzji samej strony skarżącej i to od strony wyłącznie zależy, czy skargę wniesie po udzieleniu przez organ odpowiedzi, czy też przed (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2247/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Merytorycznie rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd wziął pod uwagę, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a., stanowi, iż organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Sąd uwzględnił również, że postępowanie, którego dotyczy niniejsza sprawa prowadzone było przez Wojewodę na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2031) i zgodnie z art. 12 ust. 4b tej ustawy, będącym przepisem szczególnym w stosunku do art. 35 k.p.a., decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Stosownie zaś do art. 12 ust. 4g jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ust. 4a). Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (ust. 5). Sąd wziął ponadto pod uwagę, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69 - 70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). "Przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez przewlekłe prowadzenie postępowania należy także rozumieć sytuację, w której organ prowadzący postępowanie kilkakrotnie wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy bez wyczerpującego podania przyczyny niedotrzymania poprzednio wyznaczonych terminów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia..nsa.gov.pl). Stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, iż o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku - organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 70). Dla stwierdzenia, czy organ administracyjny pozostawał w "przewlekłości" nie ma znaczenia to, czy podejmował w trakcie postępowania jakiekolwiek czynności, a nawet rozstrzygnięcia, lecz to czy rzeczywiście podjęte przez niego działania doprowadziły do sprawnego załatwienia postępowania bez zbędnej zwłoki. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 24/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości skarżącego objętej decyzją Wojewody z dnia 2 marca 2015 r. w sposób przewlekły. Bezsprzecznie bowiem, Wojewoda nie dokonał ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości skarżącego, objętej decyzją Wojewody z dnia 2 marca 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi [..], w terminie 60 dni od dnia nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany tej decyzji w dniu jej wydania, a zatem termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania upłynął w dniu 2 maja 2015 r. Organ wydał zaś decyzją ustalającą odszkodowanie dopiero w dniu 28 lutego 2017 r. Przy czym, Wojewoda dopiero w dniu 22 maja 2015 r. wszczął postępowanie w niniejszej sprawie a sporządzenie operatu szacunkowego zlecił rzeczoznawcy dopiero w dniu 13 listopada 2015 r. Nadto, po otrzymaniu w dniu 9 maja 2016 r. operatu szacunkowego z dnia 15 kwietnia 2016 r., organ pismem z dnia 20 maja 2016 r. zawiadomił strony o jego sporządzeniu i o możliwości zapoznania się z jego treścią, zaś po wniesieniu, przez S. R. w piśmie z dnia 9 czerwca 2016 r. uwag do tego operatu, Wojewoda dopiero pismem z dnia 13 lipca 2016 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się do nich. Co więcej, zgłoszony przez S. R. w piśmie z dnia 9 czerwca 2016 r. wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej Wojewoda rozpoznał dopiero w postanowieniu z dnia 27 września 2016 r., w którym orzekł o odmowie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Ponadto, po uzyskaniu od rzeczoznawcy majątkowego w dniu 22 września 2016 r. po raz kolejny wyjaśnień co do zgłoszonych zarzutów, Wojewoda dopiero pismem z dnia 27 września 2016 r. poinformował o tym strony postępowania. Wreszcie, po wystosowaniu do rzeczoznawcy w dniu 14 listopada 2016 r. kolejnych uwag do operatu Wojewoda uzyskał co do nich wyjaśnienie dopiero w dniu 8 lutego 2017 r. Wojewoda nie podejmował ponadto w sprawie żadnych czynności, a jedynie informował strony o wyznaczaniu nowych terminów załatwienia sprawy. Przy czym, na tle dokonywanych w toku postępowania przez Wojewodę czynności, kilkukrotne wyznaczanie przez niego nowego terminu załatwienia sprawy również nie znajduje uzasadnienia. Z zarzutu przewlekłości Wojewoda uwolnił się jednak w dniu 28 lutego 2017 r., kiedy to wydał decyzję nr [..], mocą której ustalił na rzecz S. R. odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [..]-[..] a przejęte z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Decyzja ta został doręczona pełnomocnikowi skarżącej już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie. Powyższe zaś, uczyniło bezprzedmiotowym orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wydania aktu lub podjęcia czynności. Dlatego też, Sąd, działając na podstawie art. 161 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd stwierdził jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiotowej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie 2 wyroku. Wojewoda wszczął bowiem postępowanie w sprawie ustalenia na rzecz skarżącego odszkodowania de facto już po upływie terminu określonego art. 12 ust. 4g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych na wydanie w tej sprawie decyzji. Ponadto, sporządzenie operatu szacunkowego Wojewoda zlecił rzeczoznawcy dopiero po upływie 6 miesięcy od daty wszczęcia postepowania w sprawie. W toku postępowania Wojewoda 7 – krotnie wyznaczał nowy termin rozpoznania sprawy, co nie znalazło uzasadnienia w podejmowanych czynnościach. Czynności te dotyczyły bowiem głównie uwag skarżącego do sporządzonego w sprawie operatu z dnia 15 kwietnia 2016r., a ich wyjaśnianie trwało aż do dnia 8 lutego 2017 r. W konsekwencji zaś organ wydał w sprawie decyzję w dniu 28 lutego 2017 r. Czynności w sprawie były podejmowane w długich odstępach czasu, czego nie uzasadniał jednakże materiał sprawy. Wydanie decyzji ustalającej na rzecz skarżącego odszkodowanie nastąpiło po upływie ponad 1, 5 roku od daty wszczęcia postępowania. Pomimo to, Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny ani przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. To samo dotyczy sumy pieniężnej, którą można przyznać skarżącemu od organu w przypadkach określonych w art. 149 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu od Wojewody sumy pieniężnej, o czym orzekł w punkcie 3 wyroku. Jednocześnie, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł o zwrocie kosztów niniejszego postępowania, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło