II SAB/Gd 112/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. P. na bezczynność A. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie bezczynności, 3. zasądza od A. na rzecz skarżącego R. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2014 r. R. P., właściciel działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w Z. gmina G., reprezentowany przez radcę prawnego, zwrócił się, przywołując ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o udzielenie przez A. informacji publicznej poprzez: udostępnienie kopii decyzji administracyjnych, protokołów (w tym odbioru technicznego i załączenia pod napięcie), umów oraz oświadczeń właścicieli nieruchomości dotyczących ograniczenia własności, lokalizacji, budowy, przebudowy oraz eksploatacji, modernizacji, remontu konserwacji i usuwania awarii dotyczących napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15 kV (dalej urządzenia), znajdujących się na nieruchomości, jak również załączników do wskazanych decyzji i umów, w tym map obrazujących przebieg przedmiotowych urządzeń przesyłowych i wykazów właścicieli nieruchomości oraz dowodów wypłaty ewentualnych odszkodowań. Ponadto we wniosku sformułowano szereg dodatkowych pytań w zakresie dotyczącym urządzeń usytuowanych na przedmiotowych działkach. Wniosek wpłynął do A. w dniu 27 stycznia 2015 r. W dniu 2 czerwca 2015 r. A. przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę R. P. na bezczynność spółki, wraz z odpowiedzią na skargę. W skardze skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zarzuca A. bezczynność polegającą na: 1. nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 18 stycznia 2014 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) przy jednoczesnym 2. niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt. 1. Wnosi o stwierdzenie bezczynności spółki oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i żądanej formie wskazanej we wniosku oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu faktycznym skargi przywołano opisany wniosek z dnia 18 stycznia 2014 r. Skarżący uzasadnił brak terminu do wniesienia skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a także wskazał, że A. realizuje zadania publiczne i jest podmiotem zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo uzasadniono stanowisko, według którego skarga na bezczynność w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05. W odpowiedzi na skargę A. wniosła o stwierdzenie przez sąd, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe oraz o jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., nr 270 ze zm.). Wyjaśniono, że strona przekazująca skargę uwzględniła ją w trybie art. 54 § 3 tej ustawy, przesyłając pełnomocnikowi wnioskowane przez stronę dokumenty oraz wskazując na konieczność wykazania interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej (pismo z dnia 26 maja 2015 r., karta 31 akt). W piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2015 r. (karta 44 akt) pełnomocnik skarżącego w związku z treścią odpowiedzi na skargę oświadczył, że nie cofa niniejszej skargi na bezczynność. Wskazał, że z uwagi na udostępnienie po wniesieniu skargi przez A. żądanej informacji publicznej w tym zakresie zachodzi podstawa umorzenia postępowania. Jak twierdzi skarżący, pomimo udostępnienia informacji publicznej, w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi konieczność wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. A. pozostawała bezczynna przez okres 4 miesięcy. Ponadto wniesiono, jak w skardze, o zasądzenie kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 1014 r., poz. 1647)), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) obejmuje również skargi na bezczynność, w przypadku informacji publicznej organów władzy publicznej lub innych podmiotów zobowiązanych do jej udostępnienia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A., polegająca na nieudostępnieniu wnioskodawcy R. P. (reprezentowanemu przez zawodowego pełnomocnika) informacji publicznej zawartej w opisanym wniosku z dnia 18 stycznia 2014 r., który wpłynął do A. w dniu 27 stycznia 2015 r. Wniosek złożony został z powołaniem się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Jak wynika z okoliczności sprawy żądana informacja publiczna została udostępniona po wniesieniu skargi do sądu, przy piśmie z dnia 26 maja 2015 r. Fakt ten przyznaje strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2015 r., wskazując, że jest to okoliczność przemawiająca za umorzeniem postępowania. Pozostaje zatem bezsporne, że bezczynność A. w udostępnieniu informacji publicznej ustała po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, a przed wydaniem wyroku. Odnosząc się do treści skargi sąd podziela zdanie skarżącego, że skarga spełniała formalne wymogi jej dopuszczalności. Według utrwalonego już stanowiska judykatury w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, LEX nr 236545). Również ugruntowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, zgodnie z którym przedsiębiorstwo energetyczne, w tym przypadku A., jest też podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, niebędący organem władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). W szczególności obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059), zatem działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13; z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 816/13, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, LEX nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Żądana we wniosku informacja obejmująca dokumenty urzędowe, w tym akty administracyjne dotyczące budowy i lokalizacji infrastruktury elektroenergetycznej na nieruchomości skarżącego stanowią informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Uszczegóławiając zaś, stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, a także treść orzeczeń między innymi sądów powszechnych i sądów administracyjnych. Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną, niezależnie od tego, czy są one przez te organy wytworzone, czy używane dla realizacji przewidzianych prawem zadań publicznych. Podobne stanowisko prezentowane jest jednolicie w judykaturze (zob.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1330/13, z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1421/13, z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy A. zobowiązana była zatem do udostępnienia posiadanej informacji publicznej w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Co do zasady udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ustawy). Bezczynność organu lub innego podmiotu zobowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie wniosek o udostepnienie informacji publicznej nie został rozpatrzony. W kontrolowanej sprawie wniosek skarżącego wpłynął do spółki w dniu 27 stycznia 2015 r., a został załatwiony w dniu 26 maja 2015 r., po wniesieniu skargi do sądu. Niewątpliwie A. na dzień wniesienia skargi pozostawała w stanie bezczynności. Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność sąd uwzględnia jednak stan faktyczny z dnia orzekania. Oznacza to, że jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, nie pozostaje w stanie bezczynności (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1979/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ w dniu rozpoznawania skargi przez sąd A. nie pozostawała już w bezczynności, nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a więc o obowiązku wydania przez organ (podmiot zobowiązany) aktu albo dokonania czynności. Z tych też względów postępowanie dotyczące bezczynności w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Sąd zaznacza na marginesie, że uwzględnia brzmienie przepisu art. 149 obowiązujące do dnia wejścia w życie noweli z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) z uwagi na to, że niniejsze postępowanie sądowe zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało zatem umorzyć postępowanie w sprawie bezczynności uznając, że wobec wypełnienia przez spółkę obowiązku, zaniechania którego dotyczy skarga, orzekanie o zobowiązaniu do jego wykonania jest bezprzedmiotowe (por.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takiego też zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie oczekiwali zarówno A. jak i skarżący R. P. Niemniej, wydanie przez organ decyzji, czy też udostępnienie informacji publicznej przez podmiot zobowiązany, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 oraz z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1143/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd ma obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa niezależnie od tego, czy w dniu wyrokowania organ pozostawał w bezczynności (przewlekłości), czy też nie. W niniejszej sprawie sąd uznał, że bezczynność spółki nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie sąd wziął pod uwagę okoliczność, że spółka uczyniła zadość żądaniu, a opóźnienie w udostępnieniu przedmiotowej informacji publicznej trwało około 4 miesięcy. W przedstawionych okolicznościach należało ocenić, że bezczynność A. nie była długotrwała, wniesienie skargi spowodowało natychmiastowe jej uwzględnienie, zatem nie wystąpiło naruszenie prawa określane jako rażące w rozumieniu art. 149 § 1 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym zbędne i niecelowe byłoby orzeczenie w przedmiocie nałożenia grzywny, o której mowa w art. 149 § 2. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na umorzenie postępowania wskutek uwzględnienia skargi. Na zasądzone koszty postępowania składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie przepisu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), wraz z opłatą od pełnomocnictwa, razem w wysokości 257 zł.