II SAB/Gd 15/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. i M. M. na bezczynność A S.A., Oddział w S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym E. M. i M. M. solidarnie ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpis w kwocie 100 zł (sto złotych). E. M. i M. M., współwłaściciele nieruchomości obejmujących działki nr [...] i [...] położone w miejscowości W., zwrócili się do "A" S.A. Oddziału w S. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych przebiegających przez wskazane działki a należących do "A" S.A. W odpowiedzi na powyższe wezwanie "A" S.A. Oddział w S. w piśmie z dnia 5 września 2012 r. wyjaśniła, że widoczne urządzenia elektroenergetyczne w postaci słupów i linii elektroenergetycznych położone na działkach nr [...] i [...] są użytkowane od 30 lat i na zasadzie zasiedzenia służebności gruntowej "A" uzyskała do prawo do korzystania z nich. W odpowiedzi "A" nie odniosła się do sformułowanego żądania udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii dokumentów. E. M. i M. M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku ze skargą na bezczynność "A" S.A. Oddział w S. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 21 listopada 2011 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania w tym przedmiocie zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wyjaśnili, że do momentu wniesienia skargi "A" S.A. Oddział w S. nie uczyniła zadość jego żądaniu w żadnej z przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej form. Uzasadniając żądanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skarżący wyjaśnili, że "A" jako spółka zajmująca się dystrybucją energii elektrycznej objęta jest dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który czyni zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej również podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie terminu "zadania publiczne" eliminuje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Dystrybucja energii elektrycznej jest zadaniem publicznym. W świetle tego żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W odpowiedzi na skargę "A" S.A. Oddział w S. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź jej oddalenie w odniesieniu do zarzutu nieudostępnienia żądanej informacji publicznej oraz o odrzucenie skargi na postawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy w odniesieniu do zarzutu niewydania rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji bądź umorzenia postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi zarzucono błędne wskazanie w skardze jako uczestnika postępowania Oddziału w S. "A" S.A., podczas gdy Oddział w S. jest tylko oddziałem przedsiębiorcy – "A" S.A. w G. i nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. Właścicielem infrastruktury elektroenergetycznej zlokalizowanej na działkach skarżącego jest "A" S.A. w G. Zarzucono również brak wezwania strony przeciwnej do usunięcia naruszenia prawa, co powinno uzasadniać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśniono, że "A" S.A. z siedzibą w G. jest przedsiębiorcą działającym w formie spółki prawa handlowego kontrolowanym w 100% akcji przez spółkę "B" S.A. Właścicielem "B" S.A. jest Skarb Państwa w ok. 82% akcji. Z tego wywiedziono, że "A" S.A. w G. nie jest podmiotem ani władzy publicznej, ani podmiotem sprawującym w ich imieniu funkcje publiczne. Stwierdzono również, że "A" S.A., będąc operatorem elektroenergetycznego systemu dystrybucyjnego, nie wykonuje zadań władzy publicznej lecz zadania publiczne, w tym zadania, którym ustawa o gospodarce nieruchomościami nadała przymiot celu publicznego. "A" S.A. w G. nie dysponuje również majątkiem publicznym. Nadto, nie jest spółką handlową, w której Skarb Państwa posiada ponad 50% akcji w kapitale zakładowym. Skarb Państwa posiada jedynie ok. 82% akcji w kapitale zakładowym spółki "B" S.A., która jest większościowym akcjonariuszem "A" S.A. z siedzibą w G. Tym samym wykazano, że "A" S.A. z siedzibą w G. nie jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie wskazano, że przesłanką odmowy udzielenia informacji publicznej jest tajemnica przedsiębiorstwa wskazana w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem ujawnienie żądanych informacji stanowiłoby działanie na szkodę przedsiębiorstwa przesyłowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę w sytuacji, w której brak jest formalnych przeszkód do jej rozpoznania. Sąd administracyjny z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.), Przepis ten określa bowiem przesłanki i procedurę odrzucenia skargi przez sąd administracyjny. Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, a więc sytuacji, w której sąd administracyjny nie może przyjąć skargi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga będzie niedopuszczalna, w sytuacji gdy nie będzie wypełniała ustawowo określonych wymagań, a więc warunków odnośnie do podmiotu wnoszącego skargę, przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę m.in. jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Zgodnie z art. 25 § 1 tej ustawy zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga kwestionuje bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), oraz partie polityczne. W skardze wniesionej w przedmiotowej sprawie skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wskazali jako podmiot, któremu zarzucają bezczynność "A" S.A. Oddział w S. W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodek spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka akcyjna nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawą tworzenia i funkcjonowania oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Z powyższych regulacji wynika, że pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanych wyżej ustaw takiej osobowości mu nie przyznaje. Podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy, w tym wypadku spółki akcyjnej, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Oddział spółki akcyjnej nie mieści się również w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W żadnym razie nie może być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne, a tym samym nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. W świetle powyższych rozważań skierowanie skargi na bezczynność przeciwko "A" S.A. Oddział w S. jest niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału, która nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, między innymi w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 16/13 i z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 15/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 484/12 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tejże ustawy.