II SAB/Gd 248/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-02-19
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Janina Guść, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka energetyczna będąca operatorem systemu dystrybucyjnego jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych?Ratio decidendi
Spółka będąca operatorem systemu dystrybucyjnego, ze względu na wykonywanie zadań publicznych związanych z dystrybucją energii elektrycznej i dysponowaniem zasobami energetycznymi, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Żądane decyzje administracyjne stanowią informację publiczną, a spółka ma obowiązek je udostępnić, chyba że ich nie posiada lub istnieją podstawy do odmowy ich udzielenia.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek do spółki "A" o udostępnienie kserokopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Spółka nie udostępniła żądanych dokumentów w formie i terminie określonym w ustawie, ograniczając się do umożliwienia wglądu w siedzibie firmy. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność spółki, domagając się zobowiązania jej do udostępnienia informacji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Spółka wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej i że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej lub mają charakter przetworzony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał "A" Spółkę Akcyjną do rozpatrzenia w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od spółki na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. Sz. i J. Sz. na bezczynność "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w G. w sprawie o udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje "A" Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpatrzenie w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku D. Sz. i J. Sz. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 stycznia 2012 r. uzupełnionego pismem z dnia 19 listopada 2012 r.; 2. stwierdza, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. solidarnie na rzecz skarżących D. Sz. i J. Sz. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
D. S. i J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A., polegającą na:
1. nieudostępnieniu informacji publicznej na ich wniosek z dnia 23 sierpnia 2012 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, ze zm.) przy jednoczesnym:
2. niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący uzasadniają brak poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa odwołując się do stanowiska orzecznictwa sądowo-administracyjnego, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 601/05. Wywodzą z przedstawionych poglądów orzecznictwa dopuszczalność skargi na bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niepoprzedzonej żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej
Skarżący twierdzą, że żądana informacja stanowi informację publiczną, dotyczy bowiem zadania publicznego jakim jest dystrybucja energii elektrycznej, a A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Jak wynika z treści skargi, skarżący wezwaniem z dnia 23 stycznia 2012 r. wystąpili do A. m.in. o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. A. udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 30 marca 2012 r., a następnie kolejnym pismem z dnia 1 marca 2013 r. Skarżący wystosowali następne pismo w dniu 29 kwietnia 2013 r., na które otrzymali odpowiedź pismem z dnia 28 czerwca 2013 r.
Do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymali wnioskowanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W skardze wniesiono o zobowiązanie A. do udostępnienia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę A. wniosła o:
- odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wobec jej niedopuszczalności i zasądzenia kosztów postępowania.
W razie nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi wniosła o:
- o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.
Żądanie odrzucenia skargi spółka uzasadnia brakiem wyczerpania środków zaskarżenia, odwołując się do treści przepisów art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 698/10 (Legalis) w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia. Podkreśla, że skarżący nie wezwali spółki do usunięcia naruszenia prawa, co winno uzasadniać odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej.
Żądanie oddalenia skargi wywodzi A. z analizy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwracając uwagę na zakres przedmiotowy tej ustawy, obejmujący rodzaj informacji, które mogą być uznane za informacje publiczne oraz podmiotowy, wyznaczający krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
W odniesieniu do zakresu przedmiotowego twierdzi spółka, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji publicznej, natomiast przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje, że przedmiotem tego prawa jest każda informacja o sprawach publicznych, lecz tylko w powiązaniu z działalnością podmiotów, które wymieniono w art. 4 tej ustawy. Zatem oceniając zakres żądania skarżących twierdzi spółka, że nieodłączną cechą informacji publicznej jest jej powiązanie z realizacją zadań publicznych, odnoszące się bezpośrednio do organu administracji publicznej. Na poparcie tej tezy przytacza wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 86/10; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 595/07). Podkreśla, że wezwanie z dnia 7 lipca 2011 r. dotyczy podjęcia negocjacji w przedmiocie partykularnego interesu właściciela nieruchomości – ustalenia za korzystanie z nieruchomości i ustanowienie służebności przesyłu. Zgłoszone żądanie pozostaje w związku z roszczeniami skarżących o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości i w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Uzyskanie przedmiotowych informacji nie ma na celu realizacji interesów ogólnej społeczności, lecz prywatnych. Intencje skarżących wyrażone zostały w wezwaniach z dnia 23 stycznia 2012 r., 19 listopada 2012 r., 29 kwietnia 2013 r. Spółka powołuje na przy tym na glosę do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1721/05. Uważa, że żądana informacja ma charakter przetworzony, co wymaga uzasadnienia szczególnie istotnego znaczenia dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Celem wprowadzenia tego ograniczenia jest przeciwdziałanie nadużywania uprawnienia do uzyskiwania informacji publicznej przetworzonej do realizacji celów osobistych.
Wskazuje się też, z uwagi na treść żądania, że skoro decyzje nie zostały przez spółkę wydane, oznacza to potrzebę przeprowadzenia odpowiednich zestawień i wyciągów oraz usuwania danych chronionych prawem. Informacja przetworzona wymaga też wykazania interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. Wskazuje się zatem, że informacja w zakresie wniosku dotyczącego lokalizacji i przebiegu linii energetycznej ma charakter informacji przetworzonej, a ponadto wniosek nie precyzuje decyzji – jej znaku i daty wydania, co jest niewystarczające i nie rodzi obowiązku udostępnienia informacji po stronie A.
W zakresie podmiotowym spółka wskazuje, że nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji o żądanym charakterze. Nie jest bowiem żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, niebędąc organem państwowym lub samorządowym, spółką Skarbu Państwa ani też innym podmiotem sprawującym w ich imieniu funkcje publiczne. Nie można jej także zaliczyć do podmiotów wykonujących zadania publiczne. Spółka realizuje cele użyteczności publicznej poprzez świadczenie usług w zakresie dystrybucji i przesyłania energii elektrycznej, co nie przesądza o zaliczeniu jej do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie realizuje zadań państwowych powierzonych przez władzę państwową. Na gruncie obecnych uregulowań istnieje instytucja "sprzedawcy z urzędu", który wyznaczony jest przez Urząd Regulacji Energetyki celem zawarcia umów kompleksowych z odbiorcami. W tym zakresie realizowany jest obowiązek publiczny związany z użytecznością publiczną. A. jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usług dystrybucji, natomiast sprzedażą energii zajmuje się sprzedawca z urzędu, czyli B. Wskazuje się także, że zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę świadczącego usługę kompleksową, ale już nie przez dystrybutora energii elektrycznej, jakim jest A. Rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przemawia za tezą, że żądana informacja w zakresie przedmiotowym nie dotyczy sprawy publicznej.
Ponadto wskazuje się, że spółka nie jest podmiotem dysponującym mieniem państwowym, komunalnym oraz należącym do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych; nie jest spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma ponad 50% akcji w kapitale zakładowym (Skarb Państwa posiada jedynie ok. 82% akcji w kapitale zakładowym spółki A., która jest większościowym akcjonariuszem A.).
W konkluzji spółka zajmuje stanowisko, że niebędąc "władzą publiczną", nierealizując "zadań publicznych" i nie dysponując majątkiem publicznym nie jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi obejmuje (Dz. U. z 2012 r., poz. 297, ze zm.) również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A. polegająca na nieudostępnieniu skarżącym D. S. i J. S., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), żądanych we wniosku z dnia 23 stycznia 2012 r. skierowanym do oddziału spółki w G., "udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych" stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych oraz słupa na działkach o numerach [[...]]-[[...]] położonych w R. Wskazane pismo zasadniczo dotyczyło wezwania do podjęcia negocjacji w związku z bezumownym korzystaniem przez spółkę z nieruchomości skarżących i ustanowienia służebności przesyłu. Następnie kolejnym pismem z dnia 19 listopada 2012 r. wnioskodawcy zażądali "doręczenia odpisów decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy sieci energetycznej" na działkach stanowiących ich własność. W toku korespondencji pismem z dnia 1 marca 2013 r. A. poinformowała, że "będące przedmiotem korespondencji dokumenty potwierdzające fakt wybudowania urządzeń elektroenergetycznych na podstawie prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o obowiązujące w trakcie budowy przepisy są dostępne do wglądu w siedzibie naszej firmy w G. przy ul. M.".
Odnosząc się do najdalej idącego żądania odrzucenia skargi z uwagi na brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa sąd nie podziela stanowiska spółki. Niniejsza skarga spełniała formalne wymogi jej dopuszczalności.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwalone stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, według którego w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, LEX nr 236545). W orzecznictwie wyjaśniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jego przepisy stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Oznacza to, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek dokonania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej jak i w zakresie aktów i czynności, kodeks postępowania administracyjnego. Z wykładni językowej art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika natomiast, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności organu w zakresie ich wydania (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. I OSK 262/08, dostępne w Internecie na stronie https://cbois.nsa. gov.pl/doc/5834D6D0F7).
Sąd zatem przeszedł do merytorycznego rozpoznania skargi oceniając, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym kontekście należało rozważyć dwie kwestie: czy A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądane dokumenty oznaczone przez skarżącego we wniosku z dnia 23 stycznia 2012 r., dodatkowo uszczegółowione w zakresie sposobu i formy udostępnienia w piśmie z dnia stanowią informacją publiczną.
Rozpatrując w pierwszej kolejności aspekt podmiotowy na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zatem jak wynika z powołanego przepisu zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będąc organami władzy publicznej.
Zobowiązana spółka jest podmiotem, którego działalność podlega przepisom ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059). W świetle treści art. 3 pkt 25 ustawy Prawo energetyczne A. jako operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz. U. z 2006 r., nr 41, poz. 1012, LEX nr 198687). Taka ocena pozostaje aktualna mimo zmiany funkcjonowania rynku energetycznego, ustalonego nowelizacją ustawy Prawo energetyczne, wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. U.E.EL z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.). Dla porządku należy zaznaczyć, że dyrektywa nr 2003/54 aktualnie nie obowiązuje, została uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20093/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Niemniej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. mimo, że dokonywał zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w 2005 r., a opartą na wynikającym z dyrektywy 2003/54/WE rozdziale systemów energetycznych, to swoje wnioski wyprowadził z Konstytucji RP. Również obecnie, po zmianach dokonanych w ustawie Prawo energetyczne, a także na gruncie obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE (art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze, z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE potwierdzają aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju. Tym samym rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę sądu odnośnie wykonywania przez spółkę A. zadań publicznych.
Wymaga też podkreślenia, co wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., w sprawie sygn. akt I OSK 851/10 (LEX nr 737513), że obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Ponadto, budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). W tym kontekście przyjąć trzeba, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A. wykonuje zadania publiczne i w rozumieniu art. 4 ustawy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie, zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, LEX nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Bd 87/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nietrafne jest więc stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, że podmiotem zobowiązanym mógłby być sprzedawca energii, A.
Przechodząc następnie do oceny, czy żądanie skarżącego dotyczące opisanych dokumentów stanowi informację publiczną udzielić trzeba odpowiedzi pozytywnej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325).
Zatem żądane przez skarżącego dokumenty urzędowe – decyzje, na podstawie których zlokalizowano i wybudowano infrastrukturę elektroenergetyczną, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć należą do informacji o danych publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W konsekwencji przedstawionego stanowiska sąd uznał, że A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 23 stycznia 2012 r. dokumenty stanowią informację publiczną, wobec czego podmiot obowiązany na gruncie ustawy miał obowiązek załatwienia przedmiotowego wniosku w sposób i w formie określony w ustawie. Zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko, że przedmiotowa informacja nie podlega udostępnieniu przez spółkę, lecz jedynie przez organ władzy, który ją wytworzył jest błędne. Udostępnieniu na gruncie ustawy podlega każda informacja będąca informacją publiczną, wytworzona i niewytworzona przez podmiot zobowiązany w rozumieniu ustawy, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Możliwość uzyskania informacji publicznej od innego podmiotu nie stanowi podstawy do odmowy udzielenia informacji przez podmiot posiadający informację publiczną, który obowiązany jest do jej udzielenia, nawet jeżeli informacja ta nie została przez niego wytworzona.
Z kolei powołanie się na przesłanki udostępnienia informacji przetworzonej oznacza przede wszystkim, że taka informacja jest informacją publiczną, co podmiot obowiązany jednocześnie kwestionuje. Niemniej odnoszenie się do tego zarzutu jest zbędne z tej przyczyny, że żądana w niniejszej sprawie informacja jest bez wątpienia informacją prostą. Zarzut niewskazana konkretnych decyzji, ich numerów i daty wydanie pozostaje bez znaczenia, wystarczające było we wniosku podanie, jakiej materii decyzje mają dotyczyć - wybudowania określonej linii elektroenergetycznej w określonym miejscu.
Okoliczność, że skarżący są właścicielami nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa nie wyłącza ich prawa do żądania udzielenia informacji publicznej. Ustawa nie wprowadza ograniczenia w prawie do uzyskania informacji publicznej z tego tytułu. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 2 ustawy stanowi natomiast, że z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. Fakt posiadania interesu w uzyskaniu informacji związany z prawem własności nieruchomości zabudowanej urządzeniami wykorzystywanymi do realizacji celów publicznych nie wyłącza uprawnień do uzyskania informacji w trybie ustawy. Z tych względów sąd nie podziela przytoczonego poglądu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 3813. Należy przy tym zwrócić uwagę na szereg orzeczeń tutejszego sądu zobowiązujących A. do udostępnienia informacji publicznej w podobnych okolicznościach sprawy (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 75/13; z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 75/13 – prawomocny; z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 82/13 – prawomocny; z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 97/13 – prawomocny; z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 119/13 – prawomocny; z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 133/13 – prawomocny; z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 135/13 – prawomocny; z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 190/13, dostępne w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną, dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy), chyba że skarżący oznaczy w wniosku sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tak jak to zostało uczynione we wniosku będącym przedmiotem niniejszej sprawy. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, która jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Jeżeli zatem podmiot obowiązany żądanej informacji nie posiada, wystarczające jest pisemne powiadomienie o tym wnioskodawcy.
Bezczynność podmiotu rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej występuje wówczas, gdy w ustawowo ustalonym terminie podmiot ten nie rozpoznał złożonego wniosku w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie o tyle, że wprawdzie spółka powiadomiła skarżących, że mogą się zapoznać z dokumentami w siedzibie oddziału, lecz pozostawało to w sprzeczności z żądaniem wniosku co do formy udostępnienia – poprzez ich doręczenie. Tym samym A. pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał A. do rozpatrzenia w terminie 14 dni od doręczenia wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku skarżących z dnia 23 stycznia 2012 r., uzupełnionego pismem z dnia 19 listopada 2012 r. Rozpatrując wniosek spółka winna udostępnić żądaną informację, jeżeli znajduje się ona w jej posiadaniu, wskazać, że nie posiada takiej informacji, jeżeli żądana dokumentacja nie istnieje lub nie znajduje się w posiadaniu spółki, bądź wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej, w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 2 ustawy. Stosownie do treści art. 149 zdanie 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny sąd uwzględnił okoliczność, że wniosek nie pozostał bez odpowiedzi, przedstawiono jedynie sposób udostępnienia informacji publicznej niezgodny z treścią wniosku. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163 poz. 1349) ustalając, że na zasądzone skarżącym, solidarnie, koszty składa się 100 zł wpisu sądowego oraz 240 zł stanowiące wynagrodzenie radcy prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło