II SAB/Gd 33/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej postanawia uzupełnić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2015 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 33/15 poprzez zamieszczenie w punkcie 4 orzeczenia o treści: "oddala wniosek skarżącego R. S. o zwrot kosztów postępowania". Wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II SAB/Gd 33/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozstrzygnął sprawę ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 10 marca 2014 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, jednocześnie orzekając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalając wniosek o wymierzenie organowi grzywny. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł o uzupełnienie wydanego wyroku o rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania poniesionych przez niego w związku z prowadzeniem sprawy, w tym kosztów wysłanej korespondencji i sporządzenia skargi. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uzupełnił wyrok z dnia 16 lipca 2015 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 33/15 w ten sposób, że dodał do niego punkt 4 o treści "oddala wniosek skarżącego R. S. o zwrot kosztów postępowania". Sąd uznał bowiem, że koszty sporządzenia skargi oraz koszty wysłanej korespondencji nie mogą podlegać zwrotowi na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), gdyż nie należą do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście a oceny tej nie zmienia okoliczność, że skarżący przebywa w zakładzie karnym. Sąd wyjaśnił, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, z mocy art. 205 § 1 powołanej ustawy zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Prawo zwrotu poniesionych w związku z postępowaniem sądowym kosztów przysługuje skarżącemu jedynie w zakresie wskazanym w ustawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. S. wniósł o zmianę rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez skarżącego przez zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów poniesionych w związku z prowadzeniem sprawy. Powołując się na art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący podkreślił, że pomimo tego, że wygrał sprawę nie zasądzono na jego rzecz zwrotu kosztów niezbędnych, poniesionych przez niego w niniejszej sprawie, tj. kosztów wysłanej korespondencji i kosztów sporządzenia skargi. Skarżący zarzucił, że takie rozstrzygnięcie godzi w konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) i jest niezgodne z art. 77 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że "każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej". Gdyby bowiem organ działał zgodnie z prawem, skarżący nie musiałby ponosić dodatkowych kosztów, w tej zatem sytuacji nie można obciążać skarżącego kosztami nieznajomości prawa przez organ. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r., I OZ 1507/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, stwierdzając przy tym, że pojęcia użyte w art. 200 i w art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mogą zostać uznane za tożsame. W art. 200 ustawodawca mówi o kosztach niezbędnych do celowego dochodzenia praw zaś w art. 205 § 1 określone zostały niezbędne koszty postępowania. Tym samym kosztami niezbędnymi do celowego dochodzenia praw z art. 200 nie są jedynie koszty postępowania określone w art. 205 § 1. Skoro zaś zarówno w skardze, jak i we wniosku o uzupełnienie wyroku, skarżący wskazał koszty, które jego zdaniem były niezbędne do celowego dochodzenia praw Sąd I instancji zobowiązany był do sprawdzenia czy faktycznie wskazane koszty zostały poniesione i czy można uznać je za niezbędne do celowego dochodzenia praw. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił, że zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z uwagi na powyższe, zgodnie z zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2016 r., skarżący zobowiązany został przez Sąd do wykazania, w terminie 7 dni, że faktycznie poniósł koszty postępowania, których zwrotu domaga się w niniejszej sprawie a także do wykazania, że ich poniesienie było niezbędne do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 10 lutego 2016 r., skarżący poinformował, że w sprawie poniósł koszty wysłania korespondencji tj.: skargi z dnia 19 stycznia 2015 r. – 1 zł 40 gr; wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - 1 zł 40 gr; zażalenia z dnia 14 września 2015 r. – 1 zł 40 gr; pisma z dnia 25 stycznia 2016 r. – 1 zł 75 gr; pisma z dnia 10 lutego 2016 r. – 1 zł 75 gr oraz koszty sporządzenia skargi – 50 zł. Łącznie poniesione koszty określił na kwotę 57,70 zł. Skarżący wniósł jednocześnie o stwierdzenie faktu wysłania korespondencji na podstawie akt sprawy lub poprzez zobowiązanie Dyrektora Zakładu Karnego. W aktach sprawy brak jest dowodów poniesienia wskazanych przez skarżącego kosztów wysłania skargi oraz sporządzenia skargi w niniejszej sprawie. W tej sytuacji stwierdzić należy, że skarżący, mimo zobowiązania, nie wykazał faktycznego poniesienia kosztów postępowania, o których zwrot wnosił w skardze i wniosku o uzupełnienie wyroku, a co więcej zdaniem Sądu nie wykazał, aby koszty te były niezbędne do celowego dochodzenia jego praw. Przepisy art. 200 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi dają zaś podstawę wyłącznie do zwrotu kosztów faktycznie poniesionych. Nadto w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że niezbędne do celowego dochodzenia praw koszty postępowania sądowego prowadzonego przez stronę osobiście nie obejmują ani kosztów sporządzenia skargi, ani wysłanej w sprawie korespondencji (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1531/15, z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1490/09 oraz z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt I OZ 1093/15 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić przy tym należy, że przedmiotem wniosku jest uzupełnienie wyroku z dnia 16 lipca 2015 r., stąd też korespondencja skarżącego z dnia 14 września 2015 r., 25 stycznia 2016 r. i 10 lutego 2016 r. nie mogła być w ogóle rozpatrywana, jako że wykracza poza datę wyroku. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, orzekł w postanowieniu na podstawie art. 157 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.