II SAB/Gd 41/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. M. na bezczynność A Spółka Akcyjna Oddział w G. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu E. M. ze Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. E. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A. Oddział w G., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 24 listopada 2011 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy. Uzasadniając skargę wyjaśnił, że pismem z dnia 24 listopada 2011 r. wystąpił do A. Oddział w G. z wnioskiem m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii gazociągowych. Do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał wnioskowanych dokumentów w żądanej formie. Nie otrzymał również rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że skarżona spółka prawa handlowego, zajmująca się dystrybucją energii elektrycznej jest zobowiązana do udzielania informacji publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie gazu dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli są bowiem "zadaniami publicznym". Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie do udzielenia informacji zawartych w piśmie z dnia 24 listopada 2011 r. w żądanej formie. W odpowiedzi na skargę A. wniósł o odrzucenie skargi wniesionej przez E. M. lub ewentualnie o jej oddalenie. Wskazano, że przedmiotowa skarga powinna podlegać odrzuceniu, albowiem spółka nie jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w myśl art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Gdyby z kolei przyjąć, że spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to skargę należy oddalić, albowiem nie zostały wyczerpane przesłanki bezczynności organu. Wniosek z dnia 24 listopada 2011 r. nie był samodzielnym pismem, lecz częścią postępowania mającego na celu kompleksowe uregulowanie kwestii korzystania przez A. z nieruchomości przeprowadzanego zgodnie z procedurą obowiązującą w spółce w zakresie rozpatrywania roszczeń właścicieli nieruchomości. Między spółką a skarżącym nie doszło do etapu postępowania, w którym strony spotykają się w celu prowadzenia negocjacji na bazie sporządzanego operatu szacunkowego. Ponadto, w piśmie z dnia 24 listopada 2011 r., wnioskodawca nieprecyzyjnie wskazał zakres żądanych informacji, a ponieważ gazociąg ułożony na jego nieruchomości jest starym gazociągiem budowanym w latach 90 – tych ubiegłego wieku i przechodził wielokrotną zmianę właścicieli – spółka nie posiada wszystkich dokumentów na ten temat lub udostępnienie ich wymagałoby dokonania przetworzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę w sytuacji, w której brak jest formalnych przeszkód do jej rozpoznania. Sąd administracyjny z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle treści art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis ten określa przesłanki i procedurę odrzucenia skargi przez sąd administracyjny. Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, a więc sytuacji, w której sąd administracyjny nie może przyjąć skargi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga zaś będzie niedopuszczalna, gdy nie będzie wypełniała ustawowo określonych wymagań, a więc warunków odnośnie do podmiotu wnoszącego skargę, przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Według art. 25 § 1 ustawy zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga kwestionuje bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W skardze wniesionej w przedmiotowej sprawie skarżący E. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wskazał jako podmiot winny zarzucanej bezczynności A. Oddział w G. W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka akcyjna nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawą tworzenia i funkcjonowania oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów, jak o tym z kolei stanowi art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Zatem, jak wynika z treści wskazanych przepisów, pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanych wyżej ustaw takiej osobowości mu nie przyznaje. Podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy, w tym wypadku spółki akcyjnej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że oddział spółki akcyjnej nie mieści się również w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W żadnym razie nie może być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne, a tym samym nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast wobec żądania dotyczącego bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej podmiotem właściwym w rozumieniu tego przepisu mógłby być jedynie zarząd spółki akcyjnej. W świetle powyższych rozważań skierowanie skargi na bezczynność przeciwko A. Oddział w G. jest niedopuszczalne, z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału, która nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 ustawy. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, między innymi w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 16/13 i z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 15/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 519/12 i z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 484/12 (dostępne w internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy.