II SAB/Gd 61/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Magdalena Dobek – Rak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 1 marca 2019 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga K. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 1 marca 2019 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o przekazanie, w trybie dostępu do informacji publicznej: "wynagrodzenia, nagród (w tym nagroda roczna), dodatku za wysługę lat, zasiłku chorobowego za poszczególne miesiące roku 2018 funkcjonariuszy publicznych Sędzi Sądu Okręgowego J.G. i SSO R. T.". W odpowiedzi, Prezes Sądu Okręgowego w piśmie z dnia 18 marca 2019 r., które przekazane zostało skarżącemu drogą elektroniczną, w dniu 19 marca 2019 r., poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 91 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje. Podstawę ustalenia wynagrodzenia sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa GUS na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z zastrzeżeniem § 1d (§ 1c). Zgodnie z § 2 wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalania wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w § 1c. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach określa załącznik do ustawy. Jednocześnie, Prezes Sądu poinformował skarżącego, że SSO R. T. (Prezes Sądu Okręgowego) ma określone wynagrodzenie zasadnicze w stawce VI z zastosowaniem mnożnika 2,65 przeciętnego wynagrodzenia oraz 20 % dodatku za wysługę lat. Ponadto, pobiera dodatek funkcyjny Prezesa w wysokości 1,04 przeciętnego wynagrodzenia plus 20 % tego dodatku za inne pełnione funkcje. W roku 2018 SSO R. T. nie otrzymał gratyfikacji jubileuszowej za lata pracy. Z kolei, SSO J. G. ma określone wynagrodzenie zasadnicze w stawce V z zastosowaniem mnożnika 2,50 przeciętnego wynagrodzenia oraz 20 % dodatku za wysługę lat. Nie pełniła w roku 2018 żadnej funkcji i nie otrzymała również w tym roku gratyfikacji jubileuszowej. Prezes poinformował także, że sędziowie sądów powszechnych nie otrzymują żadnych nagród w tym rocznych. W dniu 19 kwietnia 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę (pismo z dnia 11 kwietnia 2019 r.) na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 1 marca 2019 r., domagając się stwierdzenia przez Sąd, że żądane przez niego informacje stanowią informacje publiczną, oczywistej bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego oraz nakazanie wydania wnioskowanych informacji zgodnie z wnioskiem. W ocenie skarżącego informacja udzielona mu przez Prezesa nie stanowi prawidłowej odpowiedzi na jego wniosek. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w piśmie z dnia 18 marca 2019 r. udostępnił skarżącemu wyczerpującą informację w odpowiedzi na wniosek z dnia 1 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W skardze skarżący zarzuca Prezesowi Sądu Okręgowego bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 1 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669) - zwanej dalej u.d.i.p., wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno – technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 ustawy ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznej, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub, że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 314 – 315). Ponadto, z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej. W świetle przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej sprawujące władzę sądowniczą sądy i trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz (art. 10 ust. 2 i art. 173 Konstytucji RP). Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy władzy publicznej powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. Jednocześnie, żądana przez skarżącego informacja dotycząca wynagrodzenia, nagród (w tym nagroda roczna), dodatku za wysługę lat, zasiłku chorobowego za poszczególne miesiące roku 2018 wskazanych we wniosku z dnia 1 marca 2019 r. sędziów Sądu Okręgowego stanowi informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f) oraz o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit a). Na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sędzia jest zaś osobą pełniącą funkcję publiczną. Osobą pełniącą funkcję publiczną jest bowiem każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sądy sprawują w Polsce władzę sądowniczą a w ramach sądów sędziowie sprawują funkcję publiczną polegającą na orzekaniu w sprawach należących do właściwości tych sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności. Dlatego też dane dotyczące wynagrodzenia sędziego, jako związanego z pełnioną przez niego funkcją publiczną i finansowanego ze środków publicznych, stanowią informację publiczną (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 85/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1155/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 70/17 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za takim kierunkiem wykładni przemawia również art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, który wskazuje na zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi. Powyższe świadczy o tym, że wniosek skarżącego z dnia 1 marca 2019 r. powinien zostać rozpoznany przez Prezesa Sądu Okręgowego albo poprzez udzielenie informacji w formie czynności materialno – technicznej albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.i.d.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 u.i.d.p., gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Okoliczności niniejszej sprawy jasno wskazują zaś, że Prezes Sądu Okręgowego z obowiązku tego się nie wywiązał. Pismo z dnia 18 marca 2019 r., wystosowane do skarżącego już po upływie terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie zawiera żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 1 marca 2019 r. informacji publicznej. We wniosku tym skarżący domagał się bowiem udostępnienia zestawienia: wynagrodzenia, nagród (w tym nagroda roczna), dodatku za wysługę lat, zasiłku chorobowego za poszczególne miesiące roku 2018 sędziów Sądu Okręgowego J. G. i R. T. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący domagał się wskazania konkretnych kwot wynagrodzeń sędziów z podziałem na poszczególne składniki. Prezes Sądu Okręgowego w piśmie z dnia 18 marca 2019 r. takiej informacji nie przedstawił a jedynie poinformował skarżącego o wynikających z przepisów prawa zasadach przyznawania wynagrodzeń sędziom sądów powszechnych oraz wskazał poszczególne czynniki kształtujące wynagrodzenie wymienionych we wniosku sędziów. Podanie poszczególnych elementów składowych iloczynu pozwalającego obliczyć wynagrodzenie konkretnego sędziego nie czyni zaś zadość obowiązkom organu na gruncie przepisów u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 337/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazanie przez organ jedynie sposobu wyliczenia wynagrodzenia sędziego, a nie udostępnienie informacji o kwocie tegoż wynagrodzenia z podziałem na poszczególne składniki, nie stanowi całkowitej i wyczerpującej realizacji wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Prawo do informacji publicznej obejmuje bowiem uprawnienie do jej uzyskania (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Z kolei, przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek. Powyższe regulacje odczytywane w łączności z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. pozwalają wyprowadzić jednoznaczny wniosek o związaniu organu treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co miało miejsce w niniejszej sprawie, świadczy o brak realizacji obowiązku nałożonego w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 62 – 63; S. Szuster [w:] M. Kłaczyński, S. Szuster, Dostęp do informacji publicznej. Komentarz, Lex/el 2003 r., uwagi do art. 10). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 1 marca 2019 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie, Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie wyczerpywała przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z błędnej oceny prawnej organu, nie zaś celowego działania, mającego uniemożliwić uzyskanie wnioskowanej informacji. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie stanowił wpis sądowy od skargi. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.