II SAB/Gd 71/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-11-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności w sprawie robót budowlanych, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności w sprawie robót budowlanych, ponieważ mimo upływu znacznego czasu od wszczęcia postępowania, nie zakończył go wydaniem decyzji. Sąd stwierdził również, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwałość sprawy, znaczne przerwy w jej prowadzeniu oraz nieuzasadnione przesuwanie terminów działań. W związku z tym sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie, stwierdził rażące naruszenie prawa, przyznał skarżącemu sumę pieniężną oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie robót budowlanych polegających na przebudowie stropu w lokalu mieszkalnym nr 3. Postępowanie zostało wszczęte w październiku 2014 r. na wniosek skarżącego. Mimo wielokrotnych wezwań do przedłożenia ekspertyzy technicznej, organ nie zakończył postępowania decyzyjnie. PINB podejmował czynności, jednakże były one opóźnione i nieefektywne, co doprowadziło do długotrwałej bezczynności. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw oraz zasady sprawnego działania.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie robót budowlanych w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych; stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznano od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł; zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie robót budowlanych prowadzonej pod sygnaturą [...] w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. S. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w skrócie jako "PINB") i przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 10 października 2014 r. skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o skontrolowanie prawidłowości wykonanych przez M. W. robót budowlanych polegających m.in. na usunięciu polepy stropu drewnianego, co powoduje uciążliwości hałasowe, w lokalu mieszkalnym nr [..] przy ul. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 22 października 2014 r., przekazał powyższe pismo Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
W dniach 8 i 15 stycznia 2015 r. PINB, po uprzednim zawiadomieniu stron, przeprowadził oględziny w lokalach nr [..] i [..] przy ul. K. w G.
W dniu 28 stycznia 2015 r. do akt sprawy złożone zostało oświadczenie W. W. - właściciela firmy [..] wraz z dokumentacją fotograficzną obrazującą przebieg robót budowlanych wykonanych w lokalu nr 3.
Pismem z 10 lutego 2015 r. organ poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i o możliwości wniesienia ewentualnych uwagi, a następnie - pismem z 24 lutego 2015 r. - poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [..], polegających na przebudowie stropu pomiędzy lokalem nr [..] a lokalami nr 2A i 2 w budynku mieszkalnym przy ul. K. w G.
Następnie, postanowieniem z 17 marca 2015 r., wydanym na podstawie
art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), organ zobowiązał M. K. i M. W. - współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr 3, do przedłożenia, w terminie do 8 czerwca 2015 r., ekspertyzy technicznej wszystkich samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 3 związanych z przebudową stropu pomiędzy lokalem nr 3 a lokalami nr 2A i 2, bez uzyskania stosowanego pozwolenia, sporządzonej pod kątem bezpieczeństwa i użytkowania obiektu oraz zgodności wykonanych robót z warunkami technicznymi, sztuką budowlaną i stosownymi przepisami, ze wskazaniem, że ekspertyza powinna zawierać także raport z badań akustycznych dotyczących izolacyjności akustycznej stropu pomiędzy lokalem mieszkalnym nr 3 a lokalami mieszkalnymi nr 2A i 2.
Na wniosek M. W. z 30 maja 2015 r. organ - pismem
z 16 czerwca 2015 r., wyznaczył nowy termin na dostarczenie ekspertyzy technicznej – do dnia 30 czerwca 2015 r., informując jednocześnie zobowiązanych, że przekroczenie tego terminu będzie skutkować wdrożeniem procedury związanej ze zleceniem wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt osoby zobowiązanej do jej wykonania.
W dniu 30 czerwca 2015 r. M. W. złożył do akt "Ekspertyzę techniczną dotyczącą prac budowlanych wykonanych w budynku przy ul. K. lok. nr 3 w G.", opracowaną w maju - czerwcu 2015 r. przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Pismem z 14 lipca 2015 r. organ zwrócił się do M. W. o uzupełnienie i poprawienie, w terminie 21 dni od dnia otrzymania pisma, przedłożonej ekspertyzy poprzez: złożenie projektu budowlanego obejmującego czynności lub roboty budowlane niezbędne do wykonania, wynikające z przedstawionych wyników z pomiarów L’n w raporcie z badań izolacyjności akustycznej stropu od dźwięków uderzeniowych, celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym do zgodności z warunkami technicznymi; załączenie kopii uprawnień budowlanych i aktualnych na dzień sporządzania dokumentacji, zaświadczeń o wpisie do izby samorządu zawodowego osób wykonujących ekspertyzę techniczną i projekt budowlany; uzupełnienie dokumentów A. W. uprawniających do przeprowadzania badań akustycznych. Następnie, pismem z 21 sierpnia 2015 r., organ wezwał M. W. i M. K. do bezzwłocznego dostarczenia uzupełnionej i poprawionej ekspertyzy technicznej.
M. W. - pismem z 25 sierpnia 2015 r. - zwrócił się do organu o przedłużenie terminu uzupełnienia złożonej dokumentacji do 15 września 2015 r. W odpowiedzi z 1 września 2015 r. organ wskazał, że nie wyraża zgody na przedłużenie terminu z uwagi na brak czynników obiektywnych, które przyczyniałyby się do opóźnień w sporządzeniu ekspertyzy technicznej oraz wskazał, że przystępuje do wdrożenia procedury związanej ze zleceniem wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt osób obowiązanych do jej wykonania stosownie do zapisów art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
Następnie, pismem z 29 września 2015 r. organ poinformował M. W. i M. K., że z uwagi na fakt, iż do 29 września 2015 r. nie została przedłożona ekspertyza techniczna, która w sposób wystarczający wyjaśniałaby sprawę, organ stwierdził, że istnieje uzasadniona podstawa do skierowania wniosku do Sądu Rejonowego o ukaranie za utrudnianie organowi czynności związanych z rozstrzygnięciem prowadzonego postępowania administracyjnego, po wydaniu postanowienia z dnia 17 marca 2015 r.
Pismami z 19 stycznia 2016 r. organ wezwał strony na rozprawę administracyjną, którą wyznaczył na dzień 5 lutego 2016 r. W związku z wnioskiem pełnomocnika M.W. o zmianę terminu wyznaczonej rozprawy, organ poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu rozprawy na dzień 12 lutego 2016 r.
W dniu 12 lutego 2016 r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną.
Pismem z 25 lutego 2016 r. organ powiadomił strony, że M. W.w piśmie z 19 lutego 2016 r. poinformował, że w terminie miesiąca przedstawi wymaganą ekspertyzę akustyczną. Jednocześnie organ wskazał, że strony postępowania winny nawiązać bezpośredni kontakt i ustalić obopólnie dogodne terminy udostępnienia lokali mieszkalnych do przeprowadzenia badań.
W dniu 3 marca 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo M. S. zawierające wniosek o dopuszczenie jako dowodu drugiej ekspertyzy akustycznej wykonanej na jego zlecenie. W piśmie z 8 marca 2016 r. PINB poinformował, że widzi możliwość dopuszczenia w dalszym toku postępowania drugiej ekspertyzy akustycznej wykonanej na zlecenie M. S. w oparciu o badania przeprowadzone przez osobę uprawnioną (wpisaną na listę Ministra Środowiska) bądź uprawniony podmiot - laboratorium akredytowane posiadające certyfikat akredytacji wydany przez B.
Pismem z 5 kwietnia 2016 r. organ wezwał M. W. i M. K. do ostatecznego przedłożenia ekspertyzy technicznej wynikającej z nałożonego obowiązku postanowieniem z 17 marca 2015 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, wskazując jednocześnie, że w przypadku nieprzedłożenia wymaganej ekspertyzy technicznej wdroży zawieszoną procedurę określoną w art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Następnie, pismem z 12 kwietnia 2016 r. poinformował M. S. o stanie sprawy.
W dniu 19 kwietnia 2016 r. do organu wpłynęło pismo M. W., w którym strona wyjaśniła, że niemożność dostarczenia ekspertyzy akustycznej w terminie pierwotnie zakładanym nastąpiła z przyczyn od niej niezależnych. Według jego wiedzy dokonanie pomiarów w mieszkaniu Państwa S. odbędzie się w dniu 19 kwietnia 2016 r. Pismem z 27 kwietnia 2016 r. organ poinformował M. S. o treści pisma M. W. z 19 kwietnia 2016 r. i stwierdził, że do dnia 27 kwietnia 2016 r. do Inspektoratu nie wpłynęła wymagana ekspertyza techniczna.
Pismem z 30 kwietnia 2016 r. M. S. poinformował organ, że pomiary akustyczne izolacyjności akustycznej stropu zostały przeprowadzone w dniu 19 kwietnia 2016 r. a on nie robił przeszkód w udostępnieniu lokalu w celu przeprowadzenia tej ekspertyzy.
W dniu 10 maja 2016 r. organ wezwał M. W. i M. K. do ostatecznego przedłożenia wymaganej ekspertyzy technicznej, w terminie 3 dni od dnia otrzymania pisma, pod rygorem wdrożenia procedury określonej w art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
W dniu 12 maja 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo M. S., do którego załączone zostały wyniki pomiarów akustycznych przeprowadzonych w dniu 19 kwietnia 2016 r. na jego zlecenie, równolegle z pomiarami akustycznymi wykonanymi dla celów przygotowania ekspertyzy technicznej wymaganej od M. W., a dzień później M.W. przedłożył do akt Aneks "Do raportu z badań izolacyjności akustycznej stropu między mieszkaniowego od dźwięków uderzeniowych w budynku mieszkalnym przy ul. K. w G." z dnia 29 czerwca 2015 r., opracowany przez C - akustyk w dniu 5 maja 2016 r.
Pismem z 17 maja 2016 r. organ, działając na podstawie art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i o możliwości składania ewentualnych zastrzeżeń i wniosków.
W dniu 30 maja 2016 r. do Inspektoratu wpłynęło pismo zawierające stanowisko M. W. a 31 maja 2016 r. pismo zawierające stanowisko M. S.
Pismem z 1 lipca 2016 r. M. S. zwrócił się do organu o udzielenie informacji na temat działań podjętych przez organ po otrzymaniu ekspertyzy akustycznej.
Pismem z dnia 13 września 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował M. S., że:
1) przedłożony Aneks "Do raportu z badań izolacyjności akustycznej stropu (...)" opracowany przez akustyka A. W. w dniu 5 maja 2016 r., stanowi jedynie raport z badań akustycznych i nie zawiera ekspertyzy technicznej, której obowiązek przedłożenia został na stronę nałożony postanowieniem z 17 marca 2015 r.; do opracowania nie został ponadto załączony dokument potwierdzający, że badania przeprowadził uprawniony podmiot - laboratorium akredytowane posiadające certyfikat akredytacji wydany przez B. oraz dokumentu potwierdzający, że A. W. jest uprawnionym akustykiem wpisanym na listę Ministerstwa Środowiska;
2) podany w raporcie firmy C. pomiar izolacyjności akustycznej stropu wykonany poprzez wykładziny podłogowe nie jest zgody z normą PN-EN ISO 140-7:2000 i jest jedynie pomiarem "do celów informacyjnych", a pomiar wskaźnika poziomu uderzeniowego dla stropu miedzy przedpokojami w mieszkaniach nr 3 i 2A, wykonany przy występowaniu podłogi z paneli drewnopochodnych (pomiar podstawowy), wykazał przekroczenie o 2 dB zalecanej w normie PN-B-02151-3:1999 maksymalnej wartości L'n,w = 58 dB, a tym samym przedmiotowy strop w tej części nie spełnia wymagań określonych w normie;
3) w postanowieniu z 17 marca 2015 r., w związku z wątpliwościami co do jakości samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 3, nałożono obowiązek dostarczenia, w określonym terminie, ekspertyzy technicznej w trybie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wskazując, że "Rysy i pęknięcia powiększają się w czasie i pojawiają się w nowych miejscach w innych pomieszczeniach", tak więc autor ekspertyzy technicznej winien się odnieść do stanu istniejącego budynku w momencie jej sporządzania.
Pismem z 13 września 2016 r. PINB poinformował pełnomocnika M. W., że: przedłożony przez M. S. w dniu 12 maja 2016 r. "Aneks do Raportu Badania (z czerwca 2015 r.) izolacyjności akustycznej przegrody budowlanej (stropu) od dźwięków uderzeniowych w budynku wielorodzinnym przy ul. K. w G." z kwietnia 2016 r. - opracowany przez rzeczoznawcę Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w zakresie ochrony przed hałasem i wibracjami dr K. Ś., jest dowodem w przedmiotowej sprawie i może zostać uwzględniony przez tutejszy organ przy rozpatrywaniu sprawy; M.S. nie jest stroną w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepis art. 81 a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, posiada natomiast przymiot strony w prowadzonym postępowaniu w sprawie samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 3, może zatem składać stosowne dokumenty stanowiące materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie; przedłożony "Aneks do Raportu Badania (...)" zawiera raport z badania izolacyjności akustycznej przegrody budowlanej (stropu) od dźwięków uderzeniowych w budynku wielorodzinnym przy ul. K. w G.; z analizy wyznaczonych wskaźników L'n,w (5 wartości) wynika, że wyniki uzyskane przez akustyka mgr inż. A. W. są zbieżne z wynikami dr K. Ś., jedynie dwie wartości różniły się o 1 dB; wyznaczone wskaźniki L'n,w przez akustyka mgr inż. A. W. wykazały w czterech przypadkach przekroczenia o 1-2 dB z wartością normową wynoszącą L'n,w = 58 dB, a w jednym przypadku wskaźnik L'n,w wyniósł 58 dB; natomiast wyznaczone wskaźniki L'n,w przez dr K. Ś. wykazały w czterech przypadkach przekroczenia o 1-2 dB z wartością normową wynoszącą L'n,w = 58 dB, a w jednym przypadku wskaźnik L'n,w wyniósł 58 dB; metodyka badań akustycznych nie wymaga przeprowadzenia badań we wnętrzu lokalu Inwestora (nr 3), gdyż urządzenia pomiarowe odbiorcze montowane są w lokalu poniżej tj. nr 2A; przedłożona przez zobowiązanych "Ekspertyza techniczna dotycząca prac budowlanych wykonanych w budynku przy uI. K. lok. nr 3 w G.", zawierająca raport z badań izolacyjności akustycznej stropu od dźwięków uderzeniowych z 29 czerwca 2015 r. i Aneks "Do raportu z badań izolacyjności akustycznej stropu (...)"z 29 czerwca 2015 r. A. W. 5 maja 2016 r., nie stanowią prawidłowo sporządzonej dokumentacji, której obowiązek przedłożenia wynika z postanowienia z 17 marca 2015 r.; przedłożona dnia 30 czerwca 2015 r. "Ekspertyza techniczna dotycząca prac budowlanych wykonanych w budynku przy ul. K. lok. nr 3 w G." - sporządzona przez mgr inż. D.K. - rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej została odesłana do inwestora celem uzupełnienia i poprawy dnia 14 lipca 2015 r.; do dnia 13 września 2016 r. r. ekspertyza techniczna nie została uzupełniona i poprawiona; przedłożony dnia 13 maja 2016 r. Aneks "Do raportu z badań izolacyjności akustycznej stropu (...)"
z 29 czerwca 2015 r. stanowi jedynie raport z badań akustycznych i nie zawiera ekspertyzy technicznej, której przedłożenie wynika z nałożonego obowiązku postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r.; do opracowania nie został załączony dokument potwierdzający, że badania przeprowadził uprawniony podmiot - laboratorium akredytowane posiadające certyfikat akredytacji wydany przez B. a także dokument potwierdzający, że A. W. jest uprawnionym akustykiem wpisanym na listę Ministerstwa Środowiska.
Pismami z 13 września i 6 października 2016 r. organ poinformował M. S., że zleci wykonanie nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt osób zobowiązanych do jej wykonania stosownie do zapisów art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
W dniu 24 listopada 2016 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tej sprawie, zarzucając mu prowadzenie postępowania z naruszeniem:
- art. 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie w terminie niniejszej sprawy i jej przedłużanie, w efekcie czego sprawa po dwóch latach jej prowadzenia w dalszym ciągu znajduje się na etapie gromadzenia podstawowego materiału dowodowego, pomimo wniosków o przyspieszenie sprawy kierowanych przez skarżącego;
- art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy oraz braku wskazania nowego terminu rozpoznania sprawy;
- art. 8 w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez niepodejmowanie żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, pomimo posiadania stosowanych uprawnień ustawowych i pomimo oczywistości uchylania się przez zobowiązanego M. W. od realizacji nałożonych na niego obowiązków;
- art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez naruszenie zasady sprawnego działania i niepodjęcie działań zmierzających do nadania sprawie biegu (zlecenia ekspertyzy zewnętrznemu podmiotowi), pomimo zaistnienia ku temu przesłanek.
Pismem z 19 stycznia 2017 r. PINB poinformował strony postępowania,
że z uwagi na fakt, iż zobowiązani M. K. i M. W. nie złożyli poprawionej i uzupełnionej "Ekspertyzy technicznej dotyczącej prac budowlanych wykonanych w budynku przy ul. K. lok. nr 3 w G." sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, organ przystępuje z dniem 19 stycznia 2017 r. do zlecenia wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt zobowiązanych do jej wykonania, stosownie do art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Tego samego dnia organ wysłał zaproszenia do składania ofert do trzech podmiotów, wyznaczając im termin do złożenia ofert do dnia 19 kwietnia 2017 r.
W piśmie z 30 stycznia 2017 r., skierowanym do organu I instancji, M. W. wskazał na brak podstaw do zlecenia wykonania ekspertyzy technicznej w trybie art. 81c ust. 4 ustawy – Prawo budowlane. Pismem z 3 lutego 2017 r. PINB wyjaśnił M. W., że w sytuacji gdy przedłożone organowi opracowanie jest niekompletne i niedostatecznie wyjaśnia sprawę, organ nadzoru budowlanego może zlecić ponowne wykonanie oceny lub ekspertyzy albo wykonie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszy osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - postanowieniem z 13 kwietnia 2017 r., odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego terminu załatwienia sprawy dotyczącej przedmiotowych robót budowlanych. Uzasadniając wydane postanowienie organ stwierdził, że zarzuty dotyczące bezczynności organu I instancji były zasadne, gdyż postępowanie było prowadzone z naruszeniem terminów określonych w przepisach prawa do dnia poinformowania, pismem z dnia 19 stycznia 2017 r., że organ przystąpił do zlecenia wykonania nakazanej ekspertyzy. Niemniej obecnie organ podjął już czynności w przedmiotowej sprawie a tym samym nie ma podstaw do wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy.
W protokole sporządzonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. komisja działająca w sprawie otwarcia i wyboru oferty na wykonie ekspertyzy technicznej dotyczącej wszystkich samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 3, związanych z przebudową stropu pomiędzy lokalem nr 3, a lokalami nr 2A i 2, stwierdziła że do dnia 19 kwietnia 2017 r. nie wpłynęła żadna oferta.
Przy piśmie z 16 maja 2017 r. organ I instancji ponownie wysłał zaproszenia do składania ofert do czterech podmiotów z podanym terminem złożenia ofert do 13 października 2017 r.
W dniu 11 sierpnia 2017 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym) M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się zobowiązania organu do podjęcia w terminie 14 dni czynności potrzebnych do załatwienia sprawy, stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej dopuszczalnej wysokości zgodnie z art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie skarżącego postępowanie przed organem I instancji prowadzone jest z naruszeniem:
- art.35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie niniejszej sprawy w terminie;
- art. 12 § 1 k.p.a. poprzez pozorowanie działań polegające na podejmowaniu opieszałych, nieefektywnych i często niepotrzebnych czynności, które doprowadziły do przewleczenia postępowania;
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
art. 36 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie informowania skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że niewątpliwie w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu, gdyż postępowanie zostało wszczęte w dniu 24 lutego 2015 r. i po 2,5 roku nie zostało ukończone a czynności podejmowane przez organ mają charakter przewlekły. Obie zarzucane formy opieszałości nastąpiły ponadto z rażącym naruszeniem prawa, gdyż sprawa przedmiotowa powinna być zakończona maksymalnie w terminie 1 miesiąca a organ nigdy nie wykonał obowiązku określonego w art. 36 § 1 k.p.a. Co więcej, stan faktyczny sprawy przemawia za nałożeniem na organ kompensacyjnej sumy pieniężnej. Bezczynność i opieszałość organu prowadzą bowiem do tego, że tolerowany jest stan samowoli budowlanej wywierającej ciągłe negatywne skutki dla jakości życia mieszkańców, w tym przede wszystkim skarżącego. Lokal skarżącego znajduje się bezpośrednio pod lokalem nr 3, w którym doszło do samowoli, i to skarżący odczuwa niedogodności związane z obniżeniem izolacyjności stropu (hałas, dudnienia, uszkodzenia ścian). Niedogodności te nie miną, dopóki organ nie zakończy postępowania - nie ma bowiem możliwości dokonania stosownych napraw z uwagi na konieczność zabezpieczenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Suma pieniężna rekompensowałaby również podjęty przez skarżącego wysiłek związany z bezczynnością organu (pisma, telefony oraz kosztowne czynności jak zlecenie przeprowadzenia pomiarów akustycznych).
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący nie podjął się analizy przebiegu postępowania i nie odliczył okresów związanych z terminami przewidzianymi w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Organ wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu "wydał" 52 pisma, dążąc do uzyskania ekspertyzy technicznej bez konieczności wdrożenia procedury wykonania zastępczego. Organ występował też wielokrotnie do zobowiązanych o przedłożenie pełnej ekspertyzy technicznej, która dostatecznie wyjaśniałaby sprawę, gdyż posiadając wiedzę praktyczną wynikającą z poprzednio prowadzonych analogicznych postępowań wiedział, że uzyskanie stosownej ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego zagadnienia może się wiązać z długotrwałym okresem oczekiwania na potwierdzenie przyjęcia oferty na jej wykonanie. W przedmiotowej sprawie nie może być mowy o przewlekłym prowadzeniu postępowania, czy też o podejmowaniu przez organ czynności, które były pozorne oraz nieskuteczne. Skarżący nie wskazał konkretnego przypadku, jaka czynność organu miałaby być pozorna.
W piśmie procesowym z dnia 27 września 2017 r. M. S. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów.
Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd - uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że skarżący, przed wniesieniem skargi, wyczerpał tryb przedsądowy przewidziany w art. 37 k.p.a., złożył bowiem do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność organu I instancji. Nie budzi także wątpliwości, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym przez PINB.
Zdaniem M. S., organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu sprawy wszczętej na skutek jego pisma z 10 października 2014 roku, a dotyczącej samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 3, polegających na przebudowie stropu pomiędzy lokalem nr 3 a lokalami nr 2A i 2, w budynku mieszkalnym przy ul. K. w G.
W ocenie Sądu analiza akt niniejszej sprawy a także treści pism procesowych skarżącego oraz wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, z których wynika przebieg dotychczasowego postępowania w tej sprawie, pozwala stwierdzić, że skarga jest zasadna, ponieważ brak decyzyjnego załatwienia sprawy, zainicjowanej powyższym wnioskiem skarżącego z 10 października 2014 roku, do dnia wydania wyroku, tj. do 8 listopada 2017 r., dowodzi zaistnienia w tej sprawie stanu bezczynności organu.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach z 25.10.2012 r., sygn. II SAB/Bk 27/12 i z 15.11.2012 r., sygn. II SAB/Bk 53/12, a także WSA w Gdańsku w wyroku z 3.07.2013 r., sygn. II SAB/Gd 54/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (tak T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.12.1998 r., sygn. III SAB 77/98,
LEX nr 36590, a także np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 8.06.2004 r., sygn. III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109). Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy (tak: J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z 10 października 2014 r. o skontrolowanie prawidłowości wykonanych przez M. W. robót budowlanych, polegających - według niego - na remoncie podłogi w lokalu mieszkalnym nr 3 przy ul. K. m.in. poprzez usunięcie polepy stropu drewnianego, co powoduje uciążliwości hałasowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z 22 października 2014 r., przekazał wniosek skarżącego według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Jest bezsporne, że skarżący winien być stroną przedmiotowego postępowania zgodnie z art. 28 k.p.a. Niewątpliwie bowiem postępowanie mające na celu ustalenie prawidłowości wykonanych przez M.W. robót budowlanych dotyczących stropu pomiędzy lokalem mieszkalnym nr 3, a lokalami mieszkalnymi nr 2 i 2A w budynku znajdującym się przy ul. K., dotyczy jego interesu prawnego, jako właściciela lokalu mieszkalnego nr 2A.
Po złożeniu przez skarżącego wniosku z 10 października 2014 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 3, które co do zasady powinno zakończyć się wydaniem decyzji w terminach przewidzianych w przytoczonych powyżej przepisach k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, a w tej sprawie organ nie ustalił dotąd aby zachodziły przesłanki do zakończenia jej innym, niż decyzja rozstrzygnięciem.
Należy przy tym wyjaśnić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawił się problem, czy postępowania prowadzone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane, a dotyczące samowolnie wykonanych robót budowlanych, czyli postępowania naprawcze i legalizacyjne (w zależności od zakwalifikowania inwestycji) mogą toczyć się wyłącznie z urzędu, czy również mogą być wszczynane na wniosek podmiotów, które mają interes prawny w ich przeprowadzeniu. W wyroku z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 584/11 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), który Sąd orzekający w tej sprawie w pełni akceptuje, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wyraźnie nie określają, czy postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu lub tylko na wniosek, należy sięgnąć do ogólnych przepisów regulujących wszczęcie postępowania. Z cytowanego już powyżej art. 61 § 1 k.p.a. wynika bowiem, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Regulacja ta w powiązaniu z treścią art. 233 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. (stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), wskazuje na konieczność przyjęcia możliwości wszczęcia postępowania naprawczego (legalizacyjnego) nie tylko z urzędu ale również na wniosek strony postępowania. Brak w przepisach Prawa budowlanego wyraźnego wyłączenia dopuszczalności wszczynania postępowania naprawczego i legalizacyjnego na wniosek, nie pozwala bowiem przyjąć, że takie postępowanie może być wszczynane jedynie z urzędu.
Pismo zawierające wniosek skarżącego z 10 października 2014 r. wszczęło zatem postępowanie administracyjne w tej sprawie w dniu 4 listopada 2014 r. (data wpływu wniosku do PINB). Postępowanie to - zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 57 § 3 k.p.a., powinno zakończyć się najpóźniej w dniu 5 stycznia 2015 roku (4 stycznia 2015 r. - niedziela), co jednak nie nastąpiło do momentu orzekania przez Sąd, a zatem do dnia 8 listopada 2017 roku. Mimo upływu tak długiego okresu, organ nie zakończył bowiem przedmiotowego postępowania decyzyjnie.
Trzeba przy tym podkreślić, że to organ nadzoru budowlanego obowiązany jest przeprowadzić ocenę czy w tej sprawie naruszono przepisy Prawa budowlanego (vide wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2806/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i w tym celu, zgodnie z art. 7 k.p.a. przeprowadzić wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ winien zatem samodzielnie ustalić stan faktyczny sprawy oraz oceniać wszelkie dowody w niej zgromadzone, w tym dowody przedstawione przez strony. Jeżeli natomiast uważa, że do prawidłowego wyjaśnienia sprawy wymagane są wiadomości specjalne, może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 81 § 1 k.p.a.).
W postępowaniach prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego mogą one nadto - zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Z art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane wynika zaś, że w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
W tej spawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – po przeprowadzeniu w dniach 8 i 15 stycznia 2015 r. wizji w lokalach nr 2A i 3, w dniu 17 marca 2015 r. wydał na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), postanowienie, którym zobowiązał współwłaścicieli lokalu nr 3, do przedłożenia, w terminie do 8 czerwca 2015 r., ekspertyzy technicznej wszystkich samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych w tym lokalu związanych z przebudową stropu pomiędzy lokalem nr 3 a lokalami nr 2A i 2, bez uzyskania stosowanego pozwolenia, sporządzonej pod kątem bezpieczeństwa i użytkowania obiektu oraz zgodności wykonanych robót z warunkami technicznymi, sztuką budowlaną i stosownymi przepisami, ze wskazaniem, że ekspertyza powinna zawierać raport z badań akustycznych dotyczących izolacyjności akustycznej stropu pomiędzy lokalem mieszkalnym nr 3 a lokalami mieszkalnymi nr 2A i 2. Następnie - na wniosek M. W. (współwłaściciela lokalu nr 3) organ wyznaczył nowy termin na dostarczenie tej ekspertyzy technicznej – do dnia 30 czerwca 2015 r., informując zobowiązanych, że przekroczenie tego terminu będzie skutkować wdrożeniem procedury związanej ze zleceniem wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt osoby zobowiązanej do jej wykonania.
W dniu 30 czerwca 2015 r. M. W. przedłożył ekspertyzę techniczną, którą organ uznał za niekompletną. Z tej przyczyny, PINB - pismem z 14 lipca 2015 r. - zwrócił się do M. W. o jej uzupełnienie i poprawienie, a następnie - pismem z 21 sierpnia 2015 r. - ponownie wezwał współwłaścicieli lokalu nr 3 do bezzwłocznego dostarczenia uzupełnionej i poprawionej ekspertyzy technicznej. Pismem z 25 sierpnia 2015 r. M. W. zwrócił się do organu o przedłużenie terminu uzupełnienia złożonej dokumentacji do 15 września 2015 r., na co organ - w piśmie z 1 września 2015 r., nie wyraził zgody z uwagi na brak czynników obiektywnych, które przyczyniałyby się do opóźnień w sporządzeniu ekspertyzy technicznej oraz wskazał, że przystępuje do wdrożenia procedury związanej ze zleceniem wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt osób obowiązanych do jej wykonania stosownie do zapisów art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
Mimo takiej deklaracji, organ we wrześniu 2015 roku nie zlecił jednak wykonania ekspertyzy technicznej na koszt właścicieli lokalu nr 3, zgodnie z dyspozycją art. 81c ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, mimo, że - w ocenie Sądu - niewątpliwie w tej dacie powinien był to uczynić, skoro cały czas w toku postępowania PINB deklaruje, że ekspertyza techniczna jest niezbędna do prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, od 1 września 2015 roku przez 4 miesiące organ nie podjął żadnych czynności, aby doprowadzić do sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. Nie przeprowadził także jakichkolwiek innych czynności, które zmierzałyby do wyjaśnienia sprawy.
Dopiero 19 stycznia 2016 r. organ wezwał strony na rozprawę administracyjną, podczas której – jak wynika z jej protokołu z 12 lutego 2016 r., strony wypowiadały się jedynie na temat konieczności i terminu sporządzenia ekspertyzy w tej sprawie, która – jak cały czas stwierdza organ, jest niezbędna do jej prawidłowego wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 89 § 1 i 2 k.p.a., organ przeprowadza rozprawę, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Powinien także ją przeprowadzić, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Z protokołu z 12 lutego 2016 r. nie wynika aby rozprawa przeprowadzona w tej sprawie służyła tym celom.
Ponieważ M. W. w piśmie z 19 lutego 2016 r. poinformował organ, że w terminie miesiąca przedstawi wymaganą ekspertyzę, pismem z 5 kwietnia 2016 r. organ wezwał współwłaścicieli lokalu nr 3 do ostatecznego przedłożenia ekspertyzy technicznej wynikającej z nałożonego obowiązku postanowieniem z 17 marca 2015 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, wskazując jednocześnie, że w przypadku nieprzedłożenia wymaganej ekspertyzy technicznej wdroży zawieszoną procedurę określoną w art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Mimo, że do PINB nie wpłynęła w tym terminie wymagana ekspertyza techniczna, organ nadal nie zlecił jej wykonania zgodnie z art. 81c ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, a jedynie ponownie – tym razem pismem z 10 maja 2016 r. - wezwał M. W. i M. K. do ostatecznego przedłożenia wymaganej ekspertyzy technicznej, w terminie 3 dni od dnia otrzymania pisma, pod rygorem wdrożenia procedury określonej w art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
W dniu 13 maja 2016 r. M. W. przedłożył do akt aneks "Do raportu z badań izolacyjności akustycznej stropu między mieszkaniowego od dźwięków uderzeniowych w budynku mieszkalnym przy ul. K. w G.".
Ze sporządzonego po czterech miesiącach pisma organu z 13 września 2016 r. wynika, iż PINB ocenił, że przedłożone do 13 maja 2016 roku przez inwestorów dokumenty nie stanowią prawidłowo sporządzonej ekspertyzy technicznej, której obowiązek przedłożenia został na nich nałożony postanowieniem z 17 marca 2015 r. Mimo to, organ nadal nie przystąpił do wdrożenia procedury określonej w art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Jedynie pismami z 13 września i 6 października 2016 r. poinformował skarżącego, że zleci wykonanie nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt osób zobowiązanych do jej wykonania stosownie do zapisów art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, jednak nadal tego nie uczynił. Nie podjął też jakichkolwiek innych kroków, mających na celu wyjaśnienie tej sprawy. Dopiero po wniesieniu przez skarżącego w dniu 24 listopada 2016 r. zażalenia na bezczynność PINB w tej sprawie, organ - pismem z 19 stycznia 2017 r. - poinformował strony postępowania, że z uwagi na fakt, iż zobowiązani nie złożyli poprawionej i uzupełnionej ekspertyzy technicznej, organ przystępuje z dniem 19 stycznia 2017 r. do zlecenia wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej na koszt zobowiązanych do jej wykonania, stosownie do art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Tego samego dnia organ wysłał zaproszenia do składania ofert do trzech podmiotów, wyznaczając im termin do złożenia ofert do dnia 19 kwietnia 2017 r. W tym terminie nie wpłynęła żadna oferta. Z tej przyczyny, przy piśmie z 16 maja 2017 r. organ I instancji ponownie wysłał zaproszenia do składania ofert, tym razem do czterech podmiotów, zakreślając im ponad 4-miesięczny termin na ich składanie (termin złożenia ofert do dnia 13 października 2017 r.).
Pomiędzy pismem organu z 13 września 2016 roku, a wystosowaniem zapytania o oferty znowu upłynęły 4 miesiące, podczas których organ nie podjął żadnych czynności, aby doprowadzić do sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. Nie przeprowadził także jakichkolwiek innych czynności dowodowych, które zmierzałyby do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, a działania w sprawie (wysłanie zaproszeń do składania ofert) podjął dopiero na skutek zażalenia skarżącego.
Należy dodać, że bardzo długi termin do składania ofert przyjęty w pismach organu z 16 maja 2017 roku, znacznie przekracza wyznaczone w art. 35 § 3 k.p.a. terminy załatwienia sprawy administracyjnej i choćby jedynie z tej przyczyny nie jest prawidłowy. Nie uzasadnia go także przekonanie organu, że uzyskanie stosownej ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego zagadnienia może się wiązać z długotrwałym okresem oczekiwania na potwierdzenie przyjęcia oferty na jej wykonanie. Zgodnie bowiem z zasadą szybkości i prostoty postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.), organy administracji publicznej organ ma obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zdaniem Sądu, nic nie stało na przeszkodzie, aby organ wyznaczył znacznie krótszy termin do składania ofert i ustalił, czy w tym terminie oferty wpłyną. Organ nie wyjaśnił również dlaczego drugie zapytanie skierował jedynie do czterech podmiotów, w szczególności nie podał, czy po raz drugi kierując zapytania, wysłał je do wszystkich podmiotów, które potencjalnie taką ekspertyzę mogą wykonać. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że mając świadomość, iż na poprzednie trzy zaproszenia organ nie uzyskał oferty, PINB powinien był wysłać ponowne zaproszenia do wszelkich możliwych podmiotów i instytucji, wyznaczając im krótszy termin na odpowiedź. Ponad
4-miesięczny termin na samo złożenie oferty, wyznaczony przez organ, jak słusznie zarzuca skarżący, może bowiem spowodować, że potencjalni wykonawcy ekspertyzy, oceniający swoje możliwości na chwilę obecną, a także ci, którym zależy na szybkim wykonaniu zadania i otrzymaniu zapłaty, mogą nie być zainteresowani pracą, jaką może będą mogli wykonać za pół roku, a może jeszcze później.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w tej sprawie bezczynności i z tej przyczyny - działając na podstawieart. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie robót budowlanych prowadzonej pod sygnaturą [..] w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając jako rażące stwierdzone naruszenie przez organ nadzoru budowlanego przepisów regulujących czas trwania postępowania administracyjnego, Sąd wziął pod uwagę długotrwały okres zawisłości tej sprawy, a także znaczne przerwy w jej prowadzeniu, czyli trwające po kilka miesięcy stany całkowitej bezczynności w podejmowaniu przez organ jakichkolwiek czynności dowodowych, szczegółowo opisane powyżej, a także fakt nieuzasadnionego w ocenie Sądu przesuwania przez wiele miesięcy terminu podjęcia przez organ działań mających na celu wdrożenie procedury określonej w art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
Z tych też przyczyn Sąd uwzględnił wniosek skarżącego - oparty na treści art. 149 § 2 p.p.s.a., o przyznanie mu od organu przewidzianej w tym przepisie sumy pieniężnej, przy czym jej wysokość ustalił na jeden tysiąc złotych.
Orzekając w tym przedmiocie Sąd miał na uwadze, że instytucja sumy pieniężnej przyznawanej stronie od organu pełni funkcję represyjną oraz prewencyjną - mającą na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy, a także uświadomienie organowi, że prowadzenie spraw z przekroczeniem ustawowych terminów na ich załatwienie jest po prostu nieopłacalne. Jest to zatem dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, której zastosowanie w niniejszej sprawie, w świetle stwierdzonych powyżej rażących uchybień, jest w pełni uzasadnione. Instytucja ta stanowi jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego, co w tej sprawie również powinno nastąpić. Przewidziana
w art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna pełni również funkcję kompensacyjną i w tej sprawie także z tej przyczyny została przyznana skarżącemu jako zadośćuczynienie za nieuzasadnienie długie oczekiwanie na zakończenie jego sprawy, mimo czynnego brania w niej udziału przez skarżącego, który podejmuje działania zmierzające do jej rozstrzygnięcia, m.in. oferując organowi dowody.
Z tych przyczyn Sąd przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł, uznając, że stanowi ona wystarczające zadośćuczynienie za nieuzasadnienie długie oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy, a jednocześnie zdyscyplinuje organ do załatwienia sprawy. Stan trwającej nadal bezczynności organu w tej sprawie z całą pewnością narusza bowiem prawo strony do rozpoznania sprawy administracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki. W toku postępowania organ nie przedstawił natomiast okoliczności, które stan taki mogłyby usprawiedliwiać.
Sąd nie znalazł podstaw aby w tej sprawie wypowiedzieć się merytorycznie o tym, w jaki sposób przedmiotową sprawę organ winien zakończyć (jakiej treści powinno być rozstrzygniecie w tej sprawie). Należy bowiem zauważyć, że zgodnie
z art. 149 § 1b p.p.s.a. Sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jedynie wyjątkowo, gdy pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Niewątpliwie w tej sprawie sądowej, toczącej się ze skargi na bezczynność organu, w której nie biorą udziału inwestorzy, podstaw do takiego orzekania nie ma.
Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, określając je na kwotę 597 zł - obejmującą kwotę 100 zł uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł wraz z kosztami opłaty od pełnomocnictwa (17 zł). Wysokość należnego pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia Sąd ustalił na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
(Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi była bezczynność organu (vide art. 119 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 120 tej ustawy, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło