II SAB/Gd 92/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na przewlekłość i bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni w sprawie rozbiórki części obiektu budowlanego 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni do załatwienia sprawy dotyczącej istniejącej zabudowy przy ul. [...] [...] w G. w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania, 3. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni grzywnę w wysokości 8000 zł (osiem tysięcy złotych), 5. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz skarżącego Z. B. sumę pieniężną w kwocie 2000 zł (dwa tysiące złotych), 6. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pan Z. B. (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego oraz bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni (PINB). Przebieg postępowania przedstawiał się następująco: PINB pismem z 21 czerwca 2005 r. wszczął postępowanie w sprawie istniejącej zabudowy na działce nr [..] przy ul. Ż. W toku tego postępowania organ przeprowadził 12 lipca 2005 r, 17 stycznia 2006 r., 26 lipca 2013 r. i 15 października 2015 r. oględziny nieruchomości, podczas których stwierdził, że: (1) na posesji nr [..] przy ul. Ż. (dawniej D.) w G., na terenie działek nr [...] i [...] stanowiących własność O. S. (dawniej działki nr [...] i [...], km. [...]) istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny; (2) budynek ten wybudowany został przez poprzednich właścicieli nieruchomości, w oparciu o projekt zatwierdzony decyzją pozwolenia na budowę Prezydium M.R.N. m. Gdyni z 14 czerwca 1954 r.; (3) następnie Prezydent Miasta decyzją z 16 czerwca 1982 r., udzielił P. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. D. [...] w G.; (4) inwestor realizując rozbudowę zmienił gabaryty rozbudowywanej części budynku w stosunku do zatwierdzonej ww. decyzją dokumentacji. PINB prowadził postępowanie w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i po wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, decyzją z 28 kwietnia 2016 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia do 31 sierpnia 2016 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Obowiązek ten został przez inwestora wykonany. Następnie PINB decyzją z 25 kwietnia 2018 r. nałożył na P. S. obowiązek rozbiórki rozbudowanej części budynku. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (WINB) rozpoznając odwołanie zobowiązanego, decyzją z 27 maja 2019 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia wniesiony przez Skarżącego został oddalony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 września 2019 r., wydanym w sprawie II SA/Gd 397/19. Akta administracyjne sprawy zostały przekazane organowi pierwszej instancji 11 grudnia 2019 r. Skarżący pismem z 22 grudnia 2023 r. wniósł o udzielenie informacji o podjętych w sprawie przez organ czynnościach. W odpowiedzi PINB wyjaśnił, że przerwa w prowadzeniu czynności administracyjnych była spowodowana śmiercią inspektora prowadzącego sprawę, brakami osobowymi oraz koniecznością wyznaczenia nowego inspektora do prowadzenia sprawy. Skarżący złożył do organu drugiej instancji za pośrednictwem PINB ponaglenie w sprawie niezakończenia w terminie określonym w art. 35 k.p.a. sprawy w przedmiocie robót budowlanych prowadzonych przy ul. Ż. [...] w G. Ponaglenie wpłynęło do organu 23 kwietnia 2024 r., a wysłane do WINB zostało 23 grudnia 2025 r. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego oraz bezczynność PINB w sprawie samowoli budowlanej związanej z zabudową działki położonej w G. przy ul. Ż. [...] zarzucił naruszenie art. 7, 8, 12, 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wniósł o: zobowiązanie PINB do wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyroku; stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania oraz bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz Skarżącego kwoty 5000 zł, ewentualnie orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 10000 zł; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że PINB w ramach prowadzonego postępowania nie podjął od 10 września 2019 r. żadnej czynności merytorycznej. Jedyną czynnością było wystosowanie pisma z 6 lutego 2024 r., które wobec dalszej bezczynności uznać należy za czynność pozorną uzasadniającą dalszą zwłokę w rozstrzygnięciu. Zdaniem Skarżącego biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, jak i interpretację pojęcia "przewlekłości" wynikającą z poglądów doktryny i orzecznictwa, w przedmiotowej sprawie zachodzi przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ. Poza sporem jest także to, że skoro organ przez przeszło 5 lat od dnia otrzymania akt sprawy, sprawy nie rozpoznał ani nie przekazał informacji o wydłużonym czasie jej rozpoznawania, to dopuścił się poza przewlekłością także bezczynności, wszelkie bowiem ustawowe terminy rozpoznania sprawy zostały wielokrotnie przekroczone. Zatem zarówno przewlekłość postępowania, jak i bezczynność organu nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie i obciążenie kosztami postępowania strony skarżącej. W uzasadnieniu wskazano m. in., że opóźnienie w załatwieniu sprawy spowodowane było koniecznością przekazania jej nowemu inspektorowi w związku ze śmiercią inspektora prowadzącego sprawę wcześniej, ilością i skomplikowanym charakterem wpływających spraw, odwołań, interwencji oraz zakończeń budów i wiążących się z nimi kontroli, a także doraźnych akcji kontrolnych przeprowadzanych w ograniczonym osobowo zespole inspektorów i tym samym nadmiernym przeciążeniem inspektorów ilością prowadzonych postępowań oraz przekazaniem na okres 11 miesięcy akt sprawy do Sądu Rejonowego w Gdyni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie Skarżący zwalcza bezczynność PINB oraz przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego położonego przy ul. Ż. [...] w G. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z 23 kwietnia 2024 r. Skarżący wniósł do WINB za pośrednictwem PINB ponaglenie, czym wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wyjaśnić należy, że bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekłość postępowania natomiast to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a., ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania. Za takim rozumieniem bezczynności i przewlekłości opowiedział się też NSA w uchwale z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, stwierdzając w jej uzasadnieniu, że "z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Nadto, w powołanej uchwale stwierdzono, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw pojęcia bezczynności i przewlekłości uzyskały "odmienny znaczeniowo sens". Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (zob. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22, dostępny jw.). W konsekwencji stwierdzić należy, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (zob. powołane postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19, dostępne jw.). Przystępując do merytorycznej oceny zarzutów skargi wyjaśnić należy, że w przypadku rozpoznawania skargi na przewlekłość lub bezczynność postępowania, sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji, bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z tego, że bezczynność i przewlekłość, jak już wyjaśniono, są pojęciami rozłącznymi, że niezależnie od tego, czy zostanie stwierdzona bezczynność, czy przewlekłość prawne konsekwencje są takie same oraz z tego, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (por. wyroki NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22; z 17 marca 2020 r., II OSK 3990/19 oraz postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Skarżący zarzuca zarówno bezczynność jak i przewlekłość postępowania. Skoro pojęcia te są pojęciami rozłącznymi, oznacza to, że w tej samej sprawie nie może występować równocześnie bezczynność i przewlekłość. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu we wszczętym postępowaniu w sprawie prac budowlanych wykonanych na terenie nieruchomości położonej przy ul. Ż. w G. Organ bowiem żadnych czynności przez okres ponad czterech i pół roku nie podejmował i przez ponad sześć lat nie wydał w sprawie decyzji. Nie ulega wątpliwości, że pomimo wydania przez WINB decyzji z 27 maja 2019 r. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji z 25 kwietnia 2018 r. i przekazującej mu do ponownego rozpatrzenia sprawę rozbiórki rozbudowanej części budynku przy ul. Ż. [...] w G., organ pierwszej instancji decyzji w tym przedmiocie do dnia wniesienia skargi nie wydał. Oceny stanu bezczynności nie zmienia fakt wniesienia przez Skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciwu od decyzji WINB z 27 maja 2019 r., bowiem po oddaleniu przez Sąd sprzeciwu, akta sprawy przekazane zostały organowi pierwszej instancji dnia 11 grudnia 2019 r. Od tego dnia, aż do 6 lutego 2024 r., kiedy to organ wystosował zawiadomienie do stron postępowania o możliwości składania uwag i wniosków w celu uaktualnienia zebranego materiału dowodowego, PINB nie wykonał w sprawie żadnych czynności, natomiast do dnia orzekania w tej sprawie przez Sąd, PINB sprawy nie załatwił. W piśmie z 6 lutego 2024 r. organ przyznał, że postępowanie nie zostało zakończone, gdyż przerwano jego prowadzenie na długi okres z powodu braków kadrowych i śmierci inspektora prowadzącego postępowanie. Co istotne, czynność ta podjęta została, jak można wnioskować z chronologii wydarzeń znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy, na skutek interwencji Skarżącego, który pismem z 22 grudnia 2023 r. wniósł o udzielenie informacji o czynnościach podjętych przez organ w sprawie. Kolejną czynnością w sprawie było wystosowanie przez organ pisma do P. S., w którym wezwano go do przedłożenia określonej w nim dokumentacji. Przekazanie akt sprawy do Sądu Rejonowego w Gdyni, czyli zdaniem organu jeden z powodów nierozpoznania sprawy, nastąpiło 2 sierpnia 2024 r., a więc ponad cztery i pół roku po otrzymaniu przez organ akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Co więcej, ponaglenie wystosowane przez Skarżącego w sprawie niezakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. złożone zostało do organu pierwszej instancji dnia 23 kwietnia 2024 r., a przez ten organ wysłane do organu odwoławczego dopiero 23 grudnia 2025 r. Wobec przedstawionej powyżej chronologii działań PINB, na tle okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że organ nie załatwił sprawy w terminie, czym naruszył postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu bezczynność PINB nie budzi wątpliwości, przy czym istnieje ona również w dniu rozstrzygania sprawy przez Sąd (do dnia wydania wyroku PINB nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy). Należy podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu administracji publicznej. Okoliczności te są badane przez Sąd przy ocenie charakteru naruszenia prawa. W konsekwencji należało uwzględnić żądanie skargi co do wyznaczenia kontrolowanemu organowi terminu na rozpoznanie sprawy, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd uznał jednakże, że to termin jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych na załatwienie sprawy, będzie adekwatny do jej okoliczności. Z mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r., II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września 2021 r., II SAB/Gd 112/20). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność PINB miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W powyższym zakresie należy w pierwszej kolejności zauważyć, że jakiekolwiek działania (i to jedynie informacyjne) w sprawie PINB podjął dopiero 6 lutego 2024 r., na skutek interwencji Skarżącego, podczas gdy akta sprawy zostały mu przekazane przez WSA w Gdańsku 11 grudnia 2019 r. Jako naganne należy również ocenić postępowanie PINB, który nie przekazał przez ponad półtora roku ponaglenia złożonego przez Skarżącego. W ocenie Sądu, PINB w istocie nie prowadził postępowania pozostając w całkowitej bezczynności, a podjęte po ponad 4,5 roku dwie czynności procesowe nie wskazywały na faktyczną wolę organu załatwienia sprawy, co potwierdza fakt, iż pomimo upływu sześciu lat sprawa wciąż nie została załatwiona. Taki sposób procedowania narusza postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. i świadczy o faktycznym unikaniu podjęcia rozstrzygnięcia i lekceważącym stosunku do praw stron postępowania. Należy również zwrócić uwagę, że organ nie skorzystał z art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił Skarżącego o tym, że nie załatwi sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Takie postępowanie organu godzi w sformułowaną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Oceniając prowadzone postępowanie Sąd nie tylko badał przekroczenie terminów ustawowych, lecz rozważył także, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie i w tym zakresie uznał, że było to w granicach możliwości organu. Żadna z okoliczności wskazywanych przez PINB związanych z problemami kadrowymi i organizacyjnymi, nie mogła wpłynąć na zmianę tej oceny. Należy bowiem wskazać, że nie może być uzasadnieniem dla niewykonania obowiązków wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących zarówno zaniedbanie osób wykonujących w imieniu podmiotu publicznego czynności w sprawie, jak i zmiany kadrowe lub problemy organizacyjne. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne organu i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych, w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Organy administracji publicznej wykonujące władzę publiczną w pełni ponoszą odpowiedzialność za poprawne funkcjonowanie urzędu, w tym za zapewnienie należytej obsady kadrowej i nadzór nad nią. W rozpoznawanej sprawie wskazywana przez PINB przyczyna niezałatwienia sprawy w terminie nie tylko odnosi się do problemów organizacyjnych. Organ powołał się także na konieczność przekazania akt sprawy do Sądu Rejonowego w Gdyni. Problem polega na tym, że akta przekazano dopiero 2 sierpnia 2024 r., czyli PINB posiadał wystarczająco dużo czasu na zakończenie postępowania, ponieważ akta administracyjne posiadał już od grudnia 2019 r. Po drugie, nie było przeszkód do sporządzenia kopii akt na własny użytek, jeśli były one niezbędne do prowadzenia postępowania. Po trzecie, Sąd Rejonowy w Gdyni zwrócił rzeczone akta w lipcu 2025 r., ale i to nie spowodowało zakończenia przez organ postępowania. Zdaniem Sądu, prezentowane przez PINB powody bezczynności dyskredytują postępowanie organu w niniejszej sprawie i wbrew jego oczekiwaniom świadczą o rażącym zaniechaniu przez organ obowiązku załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Niezałatwienie sprawy administracyjnej przez sześć lat, w ciągu których w ramach merytorycznych działań zwrócono się jedynie do zobowiązanego o przedłożenie określonych dokumentów, świadczy o lekceważeniu nałożonych na organ prawem obowiązków i jest sytuacją niedopuszczalną w praworządnym państwie. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak pkt 3 wyroku. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd (...) może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przypadku grzywny, główną funkcją jej wymierzenia jest niewątpliwie dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie obowiązków w zakresie rozpoznania sprawy administracyjnej zgodnie z zasadą szybkości postępowania i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Wskazana grzywna służy nie tylko zdyscyplinowaniu organu w konkretnym postępowaniu, którego dotyczy skarga na bezczynność organu czy przewlekłość prowadzonego przez niego postępowania, lecz ma także służyć zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Poza jednak funkcją prewencyjną i dyscyplinującą nałożenie grzywny realizuje także funkcję sankcyjną związaną z ukaraniem organu za jego nieprawidłowe działanie. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za utrudnienie lub uniemożliwienie stronie otrzymania istotnego dla niej rozstrzygnięcia w zakresie jej praw i obowiązków o charakterze administracyjnym. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą podstawy do wymierzenia PINB grzywny wskazanej w ww. przepisie. W sprawie nie wystąpiły żadne powody uzasadniające opisane wyżej oczekiwanie Skarżącego na załatwienie sprawy. Organ administracji nie podjął w istocie żadnej czynności zmierzającej do jej zakończenia. Takie postępowanie jest nieakceptowalne w demokratycznym państwie prawa, a wymierzona grzywna ma w pierwszej kolejności zapobiegać takim praktykom Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni w przyszłości. Sąd może wymierzyć grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 8000 zł jest w okolicznościach tej sprawy adekwatna do celów jakie ma spełnić i zmotywuje organ administracji do terminowego załatwiania spraw. W związku z tym, na podstawie 149 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 4 wyroku. Ocena całokształtu prowadzonego postępowania, a w gruncie rzeczy jego nieprowadzenia – uzasadniała zdaniem Sądu przyznanie od PINB na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie popadał w stan bezczynności. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA z 7 września 2021 r., III OSK 1029/21). Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, tj. dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie wspomnianej sumy ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSA z 27 lipca 2021 r., I OSK 1322/19). Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 2000 zł będzie stanowić dla Skarżącego adekwatną rekompensatę za nieefektywne procedowanie sprawy, której Skarżący jest stroną. Będzie też spełniać funkcję represyjno-prewencyjną dla organu administracji publicznej, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i swoich obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 5 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 6 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi..