II SO/Gd 14/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.P. i K. P. o wymierzenie grzywny A w G za nieprzekazanie skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć A w G. grzywnę w wysokości 5000 zł (pięć tysięcy złotych) za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi M. P. i K. P. na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej; 2. zasądzić od A w G. solidarnie na rzecz M. P. i K. P. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2013 r. M. P. i K. P. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie A Spółce Akcyjnej w G. grzywny z tytułu niezastosowania się przez ten podmiot do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.). Wnioskujący dołączyli odpisy wniesionej przez nich skargi na bezczynność A Spółki Akcyjnej w G. oraz odpowiedzi na tę skargę udzielonej przez stronę przeciwną. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny A Spółka Akcyjna w G. wniosła o niewymierzanie grzywny twierdząc, że z uwagi na błędne przekonanie o braku zobowiązania do udostępnienia żądanych informacji ze względu na to, iż jest podmiotem, który nie realizuje zadań publicznych i nie dysponuje majątkiem publicznym, skargę zwróciła wnioskodawcom. Rozpoznając niniejszy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z kolei art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powołany przepis art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tejże ustawy. Celem grzywny, o której mowa w ww. przepisie, jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie, służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, Baza Orzeczeń Lex nr 1164456). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 cyt. ustawy jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, Baza Orzeczeń Lex nr 965940), a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09,ONSAiWSA 2010/1/2, Baza Orzeczeń Lex nr 530114). Z kolei ustalając wysokość grzywny sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,. Komentarz, Warszawa 2005 r., str. 259). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że M. P. i K. P. wnioskiem z dnia 7 stycznia 2013 roku zwrócili się do A Spółki Akcyjnej w G., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie dokumentacji techniczno-prawnej w tym dokumentacji prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej na działkach nr [...] i [...] opisanych w prowadzonej przez Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych księdze wieczystej Kw nr [...]. W związku z pismem z dnia 1 lutego 2013 roku, w którym strona przeciwna odmówiła wnioskodawcom udostępnienia żądanej informacji publicznej, wnieśli oni w dniu 2 kwietnia 2013 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem strony przeciwnej, skargę na bezczynność tego podmiotu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. A Spółka Akcyjna w G. nie przekazała jednak tej skargi do Sądu w terminie wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz pismem z dnia 11 kwietnia 2013 roku odesłała skargę pełnomocnikowi wnioskodawców. W piśmie tym twierdziła, że nie jest podmiotem, do którego zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że wniosek M. P. i K. P. o wymierzenie A Spółce Akcyjnej w G. grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi dotyczącej bezczynności strony przeciwnej w sprawie udostępnienia informacji publicznej zasługuje na uwzględnienie. Skarga M. P. i K. P. na bezczynność A Spółki Akcyjnej w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do tego podmiotu w dniu 2 kwietnia 2013 roku, a zatem, stosownie do powołanego przepisu art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, termin do jej przekazania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawami do Sądu upływał w dniu 17 kwietnia 2013 roku. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarga M. i K. P. na bezczynność A Spółki Akcyjnej w G. nie została przekazana do Sądu (por. notatki urzędowe, k. 46 i 57 akt). Okoliczność nieprzekazania skargi do Sądu potwierdził pełnomocnik strony przeciwnej w piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 roku, wyjaśniając, że skarga została zwrócona wnioskodawcom. Wymierzenie grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ ustawowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. W przedmiotowej sprawie warunki te zostały spełnione. Na podkreślenie zasługuje fakt, że w sprawie o wymierzenie grzywny organ nie może skutecznie usprawiedliwiać niedochowania terminu do przekazania skargi do sądu okolicznościami własnego nieprawidłowego działania (błędną oceną prawną sytuacji). Ciąży na nim bezwzględny obowiązek przesłania sądowi skargi, a wszystkie okoliczności związane ze skargą oraz jej zasadnością podlegają ocenie sądu, a nie organu. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2013 roku (M. P. z 2013 roku, poz. 107) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2012 roku wyniosło 3080,84 zł, zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi 30808,40 zł. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, że działanie Spółki polegające na zwróceniu skargi wnioskodawcom należy ocenić jako rażące niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie odmiennego niż wnioskodawcy stanowiska w sprawie, w kwestii podlegania reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie może uzasadniać zwrotu skargi przez stronę przeciwną. Dysponentem i adresatem skargi jest wojewódzki sąd administracyjny, a nie organ administracji publicznej czy też podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, do którego wpływa skarga. Regulacja, nakładająca na skarżących obowiązek złożenia skargi za pośrednictwem organu, ma na celu umożliwienie organowi skorzystania z uprawnień autokontrolnych, określonych w art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie oznacza natomiast przyznania organowi uprawnień do dysponowania skargą w miejsce wojewódzkiego sądu administracyjnego. Mimo że strona przeciwna po wpłynięciu do niej skargi na bezczynność wyjaśniła wnioskodawcom motywy swojego postępowania, twierdząc że nie podlega reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej, to nadal obciążał ją obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy Sądowi, a swoje stanowisko w sprawie winna przedstawić w odpowiedzi na skargę. Sąd przyjął również, że na wysokość grzywny powinny mieć wpływ powody nieprzekazania skargi, podnoszone przez A S.A., która wyjaśniła, że zwrot skargi wnioskodawcom nastąpił w wyniku błędnego zinterpretowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, które doprowadziło do uznania, że przedmiotowa Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Reasumując, Sąd uznał, że grzywną adekwatną do stopnia naruszenia art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie jest grzywna w wysokości 5000 zł. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 100 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 257 zł.