II SO/Gd 17/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu grzywny z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie ochrony informacji niejawnych postanawia oddalić wniosek. R. S., pismem z dnia 19 czerwca 2018 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu grzywny z powodu nieprzekazania sądowi jego skargi wniesionej na bezczynność Prokuratora Rejonowego w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" na akta sprawy o sygn. [..], zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. DZ.U. z 2018 r., poz. 412 ze zm.). W odpowiedzi na powyższy wniosek Prokurator Rejonowy wniósł o jego odrzucenie lub oddalenie wskazując, że nieprzekazanie przedmiotowej skargi w terminie nie było wynikiem jego złej woli ani też chęci uchylenia się od kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Złożony przez R. S. w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu grzywny zasługuje na oddalenie. Art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 55 § 1 tej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie mocą art. 54 § 2 p.p.s.a. Do naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. dochodzi zaś zarówno w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi nie przekaże skargi wraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego jak i w sytuacji, gdy organ we wskazanym powyżej terminie przekaże do sądu wyłącznie niektóre z dokumentów, do których przekazania jest zobligowany (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017 r. str. 363). Przy czym, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, dostępna na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, przekazanie sądowi skargi po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez sąd postępowania, nie powoduje jego bezprzedmiotowości a użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma zatem charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt I OZ 891/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość powinien więc brać pod uwagę takie okoliczności jak: charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, Legalis). Niewątpliwie, jak wynika z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Gd 82/12, pod którą zarejestrowana została skarga R. S. na bezczynność Prokuratura Rejonowego w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" na akta sprawy o sygn. [..], skarga ta przekazana została do tut. Sądu przez Prokuratora Rejonowego wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga R. S. na bezczynność Prokuratura Rejonowego w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" na akta sprawy o sygn. [..], nadana została przez skarżącego w dniu 28 maja 2018 r. i wpłynęła do Prokuratury Rejonowej w dniu 29 maja 2018 r. a zatem 30 - dniowy termin do przekazania sądowi administracyjnemu tej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał w dniu 28 czerwca 2018 r. Tymczasem, Prokurator Rejonowy przekazał tę skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę dopiero w dniu 10 września 2018 r. Jednakże, w ocenie Sądu, fakt ten nie mógł stanowić o zastosowaniu w niniejszej sprawie dyspozycji art. 55 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na złożony w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny Prokurator wskazał, że nieprzekazanie skargi R. S. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" na akta sprawy o sygn. [..] w terminie nie było wynikiem jego złej woli ani też chęci uchylenia się od kontroli sądu administracyjnego. Przede wszystkim bowiem, uważa on, że skarga R. S. na bezczynność w sprawie nadania klauzuli "ściśle tajne" na akta sprawy o sygn. akt [..], nie należy do właściwości sądu administracyjnego a ponadto, jak podkreślił, została już merytorycznie rozpoznana przez Sąd Okręgowy, który utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego wskazując m.in., że w sprawie nie zachodzi okoliczność ujawnienia informacji niejawnych. Nieprzesłanie w terminie skargi i akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wpłynęło więc na prawa strony. Jednocześnie, jak podkreślił, z aktami przedmiotowej sprawy zapoznał się Prokurator Okręgowy w trybie kontroli a Prokurator referent zmuszony był udzielać pisemnych odpowiedzi w związku z licznymi pismami wnioskującego, do czego potrzebne mu były akta sprawy, również te wypożyczane od innych organów, które jak wynika z materiałów sprawy nadsyłane były w różnych terminach. Prokurator wskazał także, że skarga wpłynęła do Prokuratury w okresie urlopowym i zwrócił uwagę na braki kadrowe, absencję prokuratorów, obciążenie prokuratora referenta obowiązkami w sprawach merytorycznie niezakończonych a dotyczących ciężkich przestępstw. W tej sytuacji wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu grzywny za nieprzekazanie skargi R. S. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w sprawie nienadania klauzuli "ściśle tajne" na akta sprawy o sygn. [..], jawi się jako niezasadne i niecelowe. W ocenie Sądu, przedstawione przez Prokuratora okoliczności usprawiedliwiają bowiem opóźnienie w przekazaniu sądowi przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił będący przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie wniosek, o czym orzekł na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.