II SO/Gd 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.R. o wymierzenie grzywny A w L. z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć A w L. grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych) za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi M. R. na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej; 2. zasądzić od A w L. na rzecz M. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. R. - powołując się na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "ustawa" - złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Kołu Łowieckiemu [...] w L. grzywny w wysokości jednokrotnego średniego wynagrodzenia w gospodarce narodowej przyjmując za podstawę dane GUS za rok 2013, za naruszenie przepisu art. 54 § 2 ustawy tj. za nieprzekazanie skargi sądowi. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 13 lutego 2014 r. za pośrednictwem poczty, skierował pytanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej do Koła Łowieckiego [...] w L. Podał, że adresat pismem z dnia 10 marca 2014 r. poinformował wnioskodawcę, że żądane wnioskiem z dnia 13 lutego 2014 r. informacje nie mają charakteru informacji publicznej. W związku z tym, iż organ nie udzielił informacji publicznej, w dniu 26 marca 2014 r. wysłał na adres Koła skargę na bezczynność adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Przesyłka została odebrana w dniu 2 kwietnia 2014 r., a zatem w terminie do 17 kwietnia 2014 r. skarga winna być przekazana do sądu administracyjnego. Z informacji uzyskanej w Sądzie wynika, że skarga nie została do Sądu przekazana, a zatem złożenie wniosku stało się konieczne. W odpowiedzi na wniosek Prezes Zarządu Koła Łowieckiego [...] w L. wniósł o oddalenie wniosku. Wyjaśnił, że udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na wniosek z dnia 13 lutego 2014 r. podnosząc jednocześnie, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a Koło Łowieckie nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "ustawa" skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z powyższych uregulowań wynika, iż to sąd administracyjny jest adresatem skargi. Niezależnie zatem od stanowiska organu w kwestii dopuszczalności skargi, czy jej zasadności jego powinność sprowadza się do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie, który w przypadku skargi z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynosi 15 dni od daty jej wniesienia. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy. W tym zakresie skład orzekający całkowicie podziela poglądy wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt II GZ 105/10, postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SO/Po 9/11 oraz w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II SO/Bk 6/13 (dostępne w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym argumentacja zawarta w odpowiedzi na wniosek wskazująca, że Koło Łowieckie nie wykonuje zadań z zakresu administracji publicznej nie znajduje uzasadnienia. Skoro bowiem do Koła wpłynęła skarga kierowana do sądu administracyjnego, to na podmiocie tym ciążyły takie same obowiązki jakie z mocy ustawy obciążają organ administracji publicznej. Ponadto zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego koła łowieckie wykonują zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2012 r. Nr 127, poz. 1066) i co do zasady, mogą być zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt I OZ 1155/13). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulacje liczebności populacji zwierząt łownych. Zaś łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 tej ustawy). Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa (art. 2 przedmiotowej ustawy). Zatem, w świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, Polski Związek Łowiecki wykonuje m. in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (porównaj: motywy uzasadnienia do wyroku TK z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. K 21/11, opubl. OTK-A 2012/10/119). Zadania te wykonują także koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa. Stanowi o tym przepis art. 33 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie. Przy czym koła łowieckie posiadają osobowość prawną, którą nabywają w momencie nabycia członkostwa w Polskim Związku Łowieckim. Podmioty te prowadzą swoją działalność na podstawie prawa łowieckiego, statutu oraz uchwał organów Polskiego Związku Łowieckiego i koła łowieckiego (§ 31 statutu Polskiego Związku Łowieckiego, stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego). Podstawowym podmiotem wydzierżawiającym obwody łowieckie jest koło łowieckie. Zatem na dzierżawionym przez siebie obwodzie koło ma obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej (art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie) rozumianej jako element ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Nadto wskazać należy, że koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, albowiem obowiązane roczne plany łowieckie sporządzane przez koła – dzierżawców, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) podlegają zatwierdzeniu przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. W powołanym wyżej postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę na konstytucyjny obowiązek każdego o dbałość o stan środowiska (art. 86 Konstytucji). Obowiązek ten może się także przejawiać uzyskiwaniem informacji o działaniach podmiotów prowadzących gospodarkę łowiecką na terenie danego obwodu łowieckiego. Bez względu na powyższe podkreślić należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 ustawy zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Rozstrzygając w kwestii wymierzenia grzywny, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GSK 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W niniejszej sprawie należy uznać, że skarga M. R. została doręczona Kołu Łowieckiemu w dniu 2 kwietnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie obioru przesyłki zawierającej skargę w aktach sprawy – k. 9). Zatem termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy upłynął w dniu 17 kwietnia 2014 r. r. W tym terminie obowiązek ten nie został wykonany. Postępowanie organu w niniejszej sprawie niewątpliwie wypełnia zatem przesłankę określoną w art. 55 § 1 ustawy. Wskazać należy, że powołany przepis art. 55 § 1 ustawy nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Ustalając jej wysokość Sąd uznał, że jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 ustawy. Wskazać należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego w sprawie wniosku i sąd administracyjny nie jest w tym zakresie związany wnioskiem strony. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 500 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku polegającego na nieprzekazaniu skargi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 55 § 1 ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 200 ustawy, zasądzając od Koła Łowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł, obejmującą wpis stały.