III SA/Gd 100/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 100/08 przyznano skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] jako pełnomocnika z urzędu wyznaczyła radcę prawnego M. Ł., której skarżąca w dniu 7 lipca 2008 r. udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania jej w sprawie. Wyrokiem z dnia 9 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę H. J. na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oraz przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Wnioskiem z dnia 20 listopada 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu H. J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, oświadczając, iż wypowiada dotychczasowe pełnomocnictwo z uwagi na nienależytą reprezentację jej interesów. Wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 12 maja 2008 r. przyznano jej prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stanowiło ono podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych [...] o wyznaczenie konkretnego radcy prawnego, któremu następnie skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania jej w sprawie. W tej sytuacji zgłoszenie przez skarżącą kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata bądź radcy prawnego), z uwagi na wcześniejsze przyznanie stronie prawa pomocy w tym zakresie musi skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii. Złożony wniosek uznać należało za bezprzedmiotowy (por. postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OZ 575/07, niepubl.; postanowienie NSA z 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05, niepubl.). Podnieść należy, iż sądy administracyjne przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, albo to prawo przyznają, albo też odmawiają jego przyznania, jednakże bez imiennego wskazywania pełnomocników, co należy już do odpowiednich samorządów zawodowych poszczególnych korporacji. Stąd ewentualne zastrzeżenia, co do czynności podejmowanych przez np. poszczególnych radców prawnych należy kierować do odpowiednich izb radców prawnych. Podnieść także należy, iż w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił (w ocenie strony) jej oczekiwań. Odnosząc się do wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, podkreślić należy, iż przy wniesieniu skargi na decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego skarżąca z mocy prawa korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W orzecznictwie sądowym (postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2005 r. sygn. akt II OZ 655/05 niepubl.) oraz piśmiennictwie (Hanna Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Przegląd Sądowy 2003/11-12/79) zaprezentowany został pogląd, iż postępowanie o przyznanie prawa pomocy ma charakter incydentalny, różniący się od postępowania prowadzonego w sprawie. Jest ono co prawda z nim powiązane, gdyż ma umożliwiać stronie prawo do sądu. Inny jest jednak jego cel i zakres. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest odpowiednie stosowanie przepisów o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego do postępowania o przyznanie prawa pomocy. Uwzględniając powyższe, postępowanie z wniosku skarżącej z dnia 20 listopada 2008 r. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 258 § 1 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.