III SA/Gd 1006/13

WyrokWSA w Gdańsku2014-05-08

Skład orzekający: Anna Orłowska, Alina Dominiak, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca niebędący pracodawcą, organizujący pracę na podstawie umów o dzieło, jest zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym przeprowadzania badań lekarskich, szkoleń BHP oraz pomiarów czynników szkodliwych?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca niebędący pracodawcą, który organizuje pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, jest zobowiązany do ochrony ich życia i zdrowia oraz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy na mocy art. 304 § 3 Kodeksu Pracy. Obejmuje to obowiązek zapewnienia odpowiednich badań lekarskich, szkoleń BHP oraz identyfikacji i pomiarów czynników szkodliwych, nawet jeśli umowy o dzieło nie są w pełni zgodne z definicją umowy o pracę.
Stan faktyczny
Inspektor Pracy nakazał D. Ć., prowadzącej firmę A, podjęcie szeregu działań związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy (BHP) wobec wykonawców umów o dzieło, w tym skierowanie ich na badania lekarskie, przeszkolenie w zakresie BHP oraz przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych. Po uchyleniu części nakazów przez organ odwoławczy, D. Ć. wniosła skargę do WSA, argumentując, że jako nie-pracodawca nie podlega tym obowiązkom. WSA oddalił skargę, uznając obowiązki za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. Ć. na decyzję Inspektora Pracy z dnia 2 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2013 r. Inspektor Pracy nakazał D. Ć., prowadzącej firmę A w R.: 1. skierować wykonawców umów o dzieło na wstępne badania lekarskie celem uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do wykonywania powierzonej pracy, 2. przeszkolić wykonawców umów o dzieło szkoleniem wstępnym w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w ramach instruktażu ogólnego, 3. przeszkolić wykonawców umów o dzieło szkoleniem wstępnym w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w ramach instruktażu stanowiskowego, 4. dokonać rozpoznania i wytypowania wszystkich czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy w Zakładzie Produkcyjnym w R. przy ul. [...] 3, 5. przeprowadzić w ww. zakładzie badania i pomiary hałasu na stanowiskach zbijania palet, piły formatowej, wielopiły oraz traków. W odwołaniu D. Ć. podkreśliła, że nie jest pracodawcą osób zatrudnionych na podstawie umów o dzieło. Tym samym nie może tych osób skierować na badania lekarskie, ani też nie ma obowiązku aby w sposób sformalizowany - właściwy dla pracodawcy - dokonać instruktażu ogólnego i stanowiskowego. Z tych samych względów Piszącej nie dotyczą obowiązki pracodawców, wynikające z Kodeksu Pracy, z wyjątkiem tych, które zostały wyraźnie wskazane na podstawie stosownych przepisów. W szczególności, w ocenie D. Ć., art. 207 § 2 w zw. z art. 304 § 3 pkt 1 Kodeksu pracy nie daje podstaw do zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Decyzją z dnia 2 października 2013 r. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy pkt 4 i 5 zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pkt 1, 2 i 3 zostały uchylone przez organ odwoławczy, który nakazał w ich miejsce: 1. wyegzekwować od: D.S., W.K., W.D., J.D., W.K., P.P., M.P., K.K., R.K., M.R. i R.D. wykonanie wstępnych badań lekarskich w celu uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do zatrudnienia na określonym stanowisku pracy, 2. przeszkolić w sposób udokumentowany wskazanych w pkt 1 wykonawców umów o dzieło w zakresie bezpiecznego wykonywania pracy, organizowanej przez firmę A w R. Jako podstawę prawną wydanych nakazów wskazano: art. 11 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U 2012, poz. 404 ze zm.), art. 207 § 2 i art. 304 § 3 Kodeksu Pracy Organ podkreślił, że przedsiębiorca niebędący pracodawcą, który organizuje pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, jest obowiązany chronić ich życie i zdrowie oraz zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 304 § 3 Kodeksu Pracy). Stwierdził ponadto, że chociaż art. 304¹ Kodeksu Pracy stanowi, że obowiązki wynikające z art. 211 Kodeksu Pracy obejmują osoby zatrudnione na innej podstawie niż stosunek pracy, w zakresie określonym przez podmiot organizujący, to brak takiego określenia nie zwalnia przedsiębiorcy z podejmowania działań w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepis ten daje możliwość ograniczenia obowiązków należących do wykonawców, jednak niezbędne działania w tym zakresie wynikają z art. 304 § 3 Kodeksu Pracy i obowiązują podmiot organizujący pracę. Na mocy wskazanego przepisu przedsiębiorca niebędący pracodawcą ma obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy poprzez odpowiednie stosowanie art. 207 § 2 Kodeksu Pracy przewidującego, między innymi, obowiązek organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewnienie przestrzegania w zakładzie przepisów oraz zasad bhp, reagowanie na potrzeby w zakresie zapewnienia bhp oraz dostosowanie środków podejmowanych w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony życia i zdrowia pracowników, w sposób biorący pod uwagę zmieniające się warunki pracy, zapewnienie rozwoju spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym przy uwzględnieniu zagadnień technicznych, organizacji pracy, warunków pracy, stosunków społecznych oraz wpływu czynników środowiska pracy. W decyzji wskazano, że osoby wykonujące umowy o dzieło w zakładzie A są zatrudnione przy produkcji drewnianych palet. Prace przy obróbce drewna są obciążone dużym ryzykiem wypadkowym. Ponadto przy wykonywaniu prac związanych z obróbką drewna występują czynniki szkodliwe, mogące mieć negatywny wpływ na zdrowie pracujących. Potwierdzeniem tego faktu są wyniki pomiarów natężenia hałasu, przeprowadzone w trakcie kontroli, które wykazywały znaczne przekroczenia NDN hałasu na zbadanych stanowiskach pracy. Wobec powyższego organ stwierdził, że przy tego rodzaju produkcji konieczność stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy mieści się w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, wynikających z art. 207 § 2 Kodeksu Pracy. Organ zgodził się z argumentacją strony, że nie ma ona możliwości skierowania wykonawców umów o dzieło na badania lekarskie w oparciu o art. 229 Kodeksu Pracy, a także, że brak jest podstaw do wymagania odbycia przez wykonawców umów, sformalizowanego instruktażu ogólnego w dziedzinie bhp. Jednocześnie jednak art. 304¹ Kodeksu Pracy nakłada na wykonawcę umowy obowiązki przewidziane w art. 211 Kodeksu Pracy w zakresie określonym przez podmiot organizujący pracę. Z protokołu kontroli wynika, że D. Ć. nie ustaliła zakresu obowiązków wykonawców umów cywilnoprawnych w zakresie realizacji art. 211 Kodeksu Pracy. Brak takiego ustalenia nie oznacza jednak braku podstaw do stwierdzenia, że dla bezpieczeństwa wykonawców umów o dzieło niezbędnym jest odbycie przez nich profilaktycznych badań lekarskich, przewidzianych w art. 211 pkt 5 Kodeksu Pracy. Wskazanym jest więc uzupełnienie zawieranych z wykonawcami umów w zakresie określenia obowiązków wynikających z art. 211 Kodeksu Pracy. Wydając zmienioną decyzję organ odwoławczy nie narzucił przedsiębiorcy formy organizacyjnej i formy finansowania badań profilaktycznych, a jedynie nałożył obowiązek uzyskania potwierdzenia, że osoby wykonujące pracę nie mają przeciwwskazań do wykonywania zatrudnienia tego rodzaju. Po drugie organ wskazał, że z oświadczenia przedsiębiorcy wynika, że wykonawcy nie zostali poddania wstępnemu szkoleniu bhp. Brak obowiązku przeprowadzenia sformalizowanego instruktażu nie zwalnia jednak z obowiązku zapewnienia pracującym odpowiedniej wiedzy w zakresie bezpiecznego wykonywania pracy, co wynika z art. 304 § 3 w zw. z art. 207 § 2 Kodeksu Pracy. Udokumentowanie faktu, że osoby pracujące zostały przeszkolone w zakresie bhp leży ponadto również w interesie przedsiębiorcy. Organ wskazał dodatkowo, że w ramach obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 304 § 3 w zw. z art. 207 § 2 Kodeksu Pracy) mieści się także konieczność określenia czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz mierzenie ich występowania - jest to bowiem niezbędne dla prawidłowego doboru środków ochrony zbiorowej i indywidualnej. Przywołany przepis rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U Nr 33, poz. 166), dotyczący pracodawców, ma w sprawie zastosowanie jako zasada, z której wynika, że przedsiębiorca, jako najlepiej znający stosowany w zakładzie proces produkcyjny, jest w stanie określić czynniki szkodliwe w nim występujące. Tym samym podjęcie działań dla monitorowania ich stężeń i natężeń oraz ograniczania ich emisji, mieści się w kategorii obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, zaś warunkiem podjęcia takich działań jest rozeznanie i wytypowanie czynników szkodliwych, występujących w środowisku pracy. Organ wskazał końcowo, że przedsiębiorca nie określił czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w zakładzie, jednak przeprowadzone w czasie kontroli pomiary hałasu wykazały znaczne przekroczenia najwyższych dopuszczalnych natężeń. Tym samym, niezależnie od nie wytypowania czynników szkodliwych przez przedsiębiorcę, inspektor wydający decyzję miał pewność, że w zakładzie występuje natężenie hałasu, stanowiące zagrożenie dla zdrowia pracujących. Z treści zaś art. 207 § 2 Kodeksu Pracy wynika, że wśród obowiązków mających na celu ochronę zdrowia i życia pracowników w pierwszej kolejności należy organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W pojęciu warunków pracy mieści się zarówno emisja hałasu, jak też dobór odpowiednich do jego poziomu środków ochrony. Ponadto art. 207 § 2 pkt 4 Kodeksu Pracy dotyczy m.in. prowadzenia polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym. W uzasadnieniu podkreślono, że umowy o dzieło zawierane w omawianym zakładzie nie mają czystej formy tej umowy. Wykonawcy nie mogli indywidualnie decydować o sposobie i miejscu ich wykonania - ponieważ czas i miejsce było określone przez przedsiębiorcę. Praca była wykonywana pod nadzorem brygadzisty, który wydawał również polecania co do sposoby wykonywania pracy. Umowy o działo zawierały więc również elementy umowy o pracę. Decyzje inspektora pracy mają więc na celu zapewnienie ochrony życia i zdrowia w sposób analogiczny jak pracownikom. Analogiczne są bowiem zagrożenia występujące w procesie wykonywania umów, nazwanych umowami o dzieło. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. Ć. wniosła o uchylenie decyzji Okręgowego Inspektora Pracy jako wydanej bez podstawy prawnej. Skarżąca podtrzymała zawartą w odwołaniu argumentację, że skoro nie jest pracodawcą i nie ma w ramach swojej działalności stanowisk pracy, to nie ma możliwości wyegzekwowania od wykonawców umów badań lekarskich o braku przeciwwskazań do zatrudnienia na określonym stanowisku pracy, ani też nie ma obowiązku rozpoznania i wytypowania wszystkich czynników szkodliwych dla zdrowia w zakładzie oraz przeprowadzenia pomiarów i badań tych czynników. Jednocześnie pomimo tego, że organ nakazał przeszkolić wykonawców umów o dzieło w zakresie bhp, to nie wskazał jednak, w jaki sposób skarżąca miałaby udokumentować przeprowadzenie takiego szkolenia, co powoduje, że decyzja również w trym zakresie nie zwiera kluczowego warunku dla jej wykonania. Skarżąca oświadczyła, że właściwie realizuje obowiązek ochrony zdrowia i życia osób poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W szczególności wskazała, że wszyscy wykonawcy przeprowadzili stosowne badania lekarskie, skarżąca zapewniła wykonawcom przeszkolenie w zakresie bezpiecznego wykonywania czynności wykonywanych w ramach umów o dzieło, wszystkie maszyny i urządzenia znajdujące się w zakładzie posiadają stosowne certyfikaty i badania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do złożonych przez skarżącą oświadczeń organ wskazał, że stoją one w sprzeczności z zapisami protokołu kontroli, gdzie ustalono, że: "zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez D. Ć. wykonawcy umów o dzieło nie zostali poddani wstępnym profilaktycznym badaniom lekarskim w celu uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy i nie zostali poddani wstępnemu szkoleniu w zakresie bhp". Protokół został podpisany przez skarżącą. Skoro w skardze strona podała, że wykonawcy umów o dzieło przeprowadzili badania lekarskie w celu uzyskania orzeczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy i zostali wstępnie przeszkoleni w dziedzinie bhp, to oznacza to, że zaskarżona decyzja inspektora pracy została w tej części wykonana. Wskazano również, że skoro zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt. 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., nr 169, poz.1650), stanowiskiem pracy jest przestrzeń pracy wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w którym pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę, to nie do zaakceptowania jest twierdzenie skarżącej, że w ramach swojej działalności nie posiada stanowisk pracy. Oznaczałoby to bowiem, ze charakter umowy o zatrudnieniu ma bezpośredni wpływ na byt fizyczny przestrzeni pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta – w myśl art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "ppsa") lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W myśl art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, jako niezasadna, nie mogła zostać uwzględniona. Jak wynika z akt, organy Inspekcji Pracy ustaliły w trakcie kontroli przedsiębiorcy przeprowadzonej w dniach 19,23,25.07.i 6.08.2013 r., że w zakładzie produkcyjno-magazynowym przedsiębiorstwa A w R. 11 osób pracujących na podstawie umów cywilno-prawnych wykonuje w halach produkcyjnych drewniane palety z materiałów i przy pomocy narzędzi przedsiębiorcy. W halach użytkowane były m.in. takie maszyny, jak: trak poziomy i pionowy, piła do cięcia wzdłużnego drewna, ostrzałka do taśm pilarskich, gwoździarka, piła formatowa, wielopiła, 2 pilarki taśmowe czterogłowicowe i pilarka dwugłowicowa. Przeprowadzone pomiary natężenia hałasu wykazały przekroczenia najwyższych dopuszczalnych natężeń hałasu na wskazanych w raporcie stanowiskach pracy (miejscach). Kontrola w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wykazała, że przedsiębiorca – D. Ć. – nie wykonała badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, nie określiła w zawartych umowach o dzieło kwestii bezpieczeństwa i higieny pracy, a w tym – nie poddała wykonawców umów wstępnemu szkoleniu bhp w ramach instruktażu ogólnego i stanowiskowego i nie wymagała przedłożenia przy zawieraniu umów o dzieło orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do wykonywania planowanej pracy. W zaskarżonej decyzji Okręgowy Inspektor Pracy nałożył na skarżącą obowiązki opisane na wstępie. Jak wynika z treści skargi, strona skarżąca podnosi, że zatrudniając w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonawców umów o dzieło nie jest ich pracodawcą, zatem – nie ciążą na skarżącej obowiązki wskazane w decyzji (nakazie) Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 2 października 2013 r., co powoduje, że zaskarżona decyzja pozbawiona jest podstawy prawnej i winna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego. Stanowisko strony skarżącej nie jest zasadne. W art. 207 § 2 Kodeksu Pracy (dalej: kp) postanowiono, że pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany: 1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, 2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń, 3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy, 4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy, 5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych, 6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy, 7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy. Z mocy art. 304. § 1 kp Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą, a zgodnie z art. 304 § 3 kp obowiązki określone w art. 207 § 2 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy. Odnośnie obowiązków zatrudniającego (zleceniodawcy) wskazującego miejsce i czas świadczenia usług w zakresie zapewnienia bezpiecznych warunków pracy wypowiadał się zarówno Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 6 października 2008 r. , w sprawie IIUK 40/09 jak i Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r., w sprawie III AUa 935/12, wyjaśniając, m. inn., że wskazywanie miejsca i czasu wykonywania pracy ( w niniejszej sprawie – dzieła) zbliża treść umowy do treści umowy o pracę. Skoro zatem strona skarżąca organizuje pracę - wykonywanie umów o dzieła – na terenie własnego przedsiębiorstwa osobom fizycznym, to w świetle cytowanych wyżej uregulowań prawnych stosuje się do niej – odpowiednio – art. 207 § 2 kp. Również osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w miejscu wyznaczonym przez podmiot organizujący pracę zobowiązane są do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie określonym przez ten podmiot (art. 304¹ kp), co w zestawieniu z obowiązkami podmiotu organizującego pracę, o których wyżej, oznacza, że zobowiązany jest on do określenia zakresu przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu wyznaczonym przez organizatora pracy. Wśród obowiązków wymienianych w art. 211 kp ( a nie jest to katalog zamknięty) jest konieczność poddawania się wstępnym, okresowym i kontrolnym badaniom lekarskim (pkt. 5 ). Odpowiadające wymienionym obowiązkom uprawnienia inspektora pracy do adekwatnego reagowania na stwierdzone uchybienia w zakresie przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy zawarte są w przepisach ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (DZ.U.2012 r., poz. 404), a wśród nich – w art. 10 ust. 2 pkt.1, 11,33 i 34 ustawy. Zatem skoro do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy również nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osobom wykonującym na własny rachunek działalność gospodarczą w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub przedsiębiorcę, niebędącego pracodawcą, na rzecz którego taka praca jest świadczona, to odzwierciedleniem uprawnień Inspekcji Pracy są – leżące po stronie przedsiębiorców i wykonujących pracę na podstawie umów cywilnych – obowiązki zapewnienia i przestrzegania przepisów i zasad bhp. Art. 11 pkt. 1 i 6a cyt. ustawy o Inspekcji Pracy stanowi prawną podstawę do podjęcia działań zmierzających do nakazania wykonania badań i czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy w przypadku wskazanych w przepisie naruszeń. W trakcie wykonywania kontroli w przedsiębiorstwie strony skarżącej organ I instancji stwierdził przekroczenie NDN hałasu na wskazanych w protokole miejscach środowiska pracy. Skoro, jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 207 § 2 kp (stosowanym odpowiednio do przedsiębiorców – art. 304 § 3 kp) organizujący pracę obowiązany jest chronić zdrowie i życie osób zatrudnionych przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, a także dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, zaś wśród instrumentów kontrolowania wypełnienia tych obowiązków wymieniono w art. 11pkt.1 i 6a ustawy o PIP uprawnienie do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień, a w tym celu - wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy, to w ocenie sądu w składzie orzekającym, nakazy zamieszczone w pkt. 4 i 5 decyzji organu I instancji, a utrzymane w mocy w zaskarżanym rozstrzygnięciu, znajdują oparcie w przywołanych przepisach prawa.(por. wyroki sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach: II PR 262/74 SN w wyroku z dn. 12.12.1974 r., PiZS 1976/3/67: "Obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i nieszkodliwych dla ich zdrowia warunków pracy obejmuje przestrzeganie nie tylko ogólnie obowiązujących norm w tym zakresie, lecz także indywidualnych przeciwwskazań związanych ze stanem zdrowia lub osobniczymi skłonnościami pracownika."; II SA/Ol 239/08 WSA w Olsztynie z dnia 4.06.2008, LEX nr 5082461: " Nawet gdyby skarżący nie spełniał kryteriów pracodawcy w rozumieniu Kodeksu pracy lub zatrudniał pracowników na podstawie umowy cywilnoprawnej, to i tak obciążają go obowiązki w zakresie zapewnienia bezpiecznej i higienicznej pracy, skoro organizuje pracę wykonywaną przez osoby fizyczne."; III APa 11/13 Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 1 sierpnia 2013 r.:" Naruszenie obowiązków pracodawcy w zakresie bhp może nastąpić także wtedy, gdy pracodawcy nie można zarzucić naruszenia konkretnego przepisu prawa. Niepodjęcie możliwych i dyktowanych doświadczeniem życiowym i dbałością o zdrowie i życie osób pozostających w sferze działania zakładu pracy (lub innej instytucji) działań zapobiegających naruszeniu tych dóbr jest bowiem samo w sobie naruszeniem porządku prawnego, uzasadniającym jego kwalifikację jako deliktu. LEX nr 1356616 i – II OSK 58/10 NSA z dn. 19 stycznia 2011 r., w którym Sąd wyjaśnił, że "to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, nie może zatem uchylać się od wdrażania środków zapobiegawczych, uzasadniając to brakiem stosownej wiedzy o zagrożeniach występujących w danym środowisku pracy". Podkreślenia wymaga również, że właściwa dbałość o bezpieczne i higieniczne warunki pracy leży zarówno w interesie pracujących jak i osób organizujących pracę. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielając słuszność argumentacji organu odwoławczego uznał skargę D. Ć. za nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji na mocy art. 151 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło