III SA/Gd 1035/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-02-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o wyłączenie sędziów od orzekania, oparty jedynie na subiektywnym przekonaniu o braku ich bezstronności, bez wskazania konkretnych okoliczności faktycznych, uzasadnia wyłączenie sędziów na podstawie art. 19 PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 PPSA nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie uprawdopodobni istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności, bez wskazania konkretnych, obiektywnie uzasadnionych przyczyn, nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia. Dodatkowo, jeśli sędziowie, których dotyczy wniosek, złożą oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości, wniosek nie powinien być uwzględniony.Stan faktyczny
A. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku okresowego. Następnie, przed wyznaczoną rozprawą, złożył wniosek o wyłączenie trzech sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując jedynie na uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 1035/17.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 1035/17 ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku okresowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 1035/17.
W dniu 20 grudnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku okresowego.
Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2017 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie. Termin rozprawy został następnie wyznaczony na dzień 8 lutego 2018 r. (zarządzenie z dnia 5 stycznia 2018 r.).
W dniu 30 stycznia 2018 r. A. M. wniósł o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się do wskazania, że w jego ocenie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie bezstronności wskazanych sędziów, co powoduje konieczność ich wyłączenia.
Ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń sędziów, których dotyczy wniosek wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uzasadniające wyłączenie tych sędziów od udziału w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Podstawy wyłączenia sędziego z mocy ustawy określa art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie jako "p.p.s.a.").
W świetle art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a. dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Art. 19 p.p.s.a. stanowi z kolei, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
A. M. wnosząc o wyłączenie wskazanych sędziów WSA w Gdańsku od rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie wskazał na ustawowe przyczyny wyłączenia sędziego, czyli przesłanki określone w art. 18 § 1 p.p.s.a. Skarżący podniósł natomiast w sposób ogólnikowy, że w jego ocenie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie bezstronności wskazanych sędziów.
Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (zob. w tej materii: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 210). Istotnym jest ponadto podkreślenie, że zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.
W świetle powyższych zapatrywań przedstawiona w złożonym wniosku argumentacja nie może spowodować wyłączenia wskazanych sędziów od orzekania w rozpatrywanej sprawie. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziego bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 607/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów złożone na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12 oraz z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło