III SA/Gd 1035/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-02-12

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o wyłączenie sędziów od orzekania, oparty jedynie na subiektywnym przekonaniu o braku ich bezstronności, bez wskazania konkretnych okoliczności faktycznych, uzasadnia wyłączenie sędziów na podstawie art. 19 PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 PPSA nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie uprawdopodobni istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności, bez wskazania konkretnych, obiektywnie uzasadnionych przyczyn, nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia. Dodatkowo, jeśli sędziowie, których dotyczy wniosek, złożą oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości, wniosek nie powinien być uwzględniony.
Stan faktyczny
A. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku okresowego. Następnie, przed wyznaczoną rozprawą, złożył wniosek o wyłączenie trzech sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując jedynie na uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 1035/17.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 1035/17 ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku okresowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 1035/17. W dniu 20 grudnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zasiłku okresowego. Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2017 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie. Termin rozprawy został następnie wyznaczony na dzień 8 lutego 2018 r. (zarządzenie z dnia 5 stycznia 2018 r.). W dniu 30 stycznia 2018 r. A. M. wniósł o wyłączenie sędziów WSA w Gdańsku Felicji Kajut, Bartłomieja Adamczaka i Aliny Dominiak od orzekania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się do wskazania, że w jego ocenie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie bezstronności wskazanych sędziów, co powoduje konieczność ich wyłączenia. Ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń sędziów, których dotyczy wniosek wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uzasadniające wyłączenie tych sędziów od udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podstawy wyłączenia sędziego z mocy ustawy określa art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). W świetle art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a. dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Art. 19 p.p.s.a. stanowi z kolei, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. A. M. wnosząc o wyłączenie wskazanych sędziów WSA w Gdańsku od rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie wskazał na ustawowe przyczyny wyłączenia sędziego, czyli przesłanki określone w art. 18 § 1 p.p.s.a. Skarżący podniósł natomiast w sposób ogólnikowy, że w jego ocenie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie bezstronności wskazanych sędziów. Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (zob. w tej materii: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 210). Istotnym jest ponadto podkreślenie, że zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. W świetle powyższych zapatrywań przedstawiona w złożonym wniosku argumentacja nie może spowodować wyłączenia wskazanych sędziów od orzekania w rozpatrywanej sprawie. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziego bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 607/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów złożone na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12 oraz z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło