III SA/Gd 113/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski ( spr. ) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Elżbieta Kowalik- Grzanka Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 18 stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 292,80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy ) zawierającą należny podatek od towarów i usług- tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Decyzją Nr [...] z dnia 12 czerwca 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) nie stwierdził u T. H. choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wymienionej w pozycji 19.6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzana chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 132, poz. 1115). Organ I instancji wydając wskazaną decyzję oparł się na zaświadczeniach lekarskich wystawionych przez Instytut Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w G. i Instytut Medycyn Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz karcie ocenie narażenia zawodowego, z których wynikało, że warunki pracy T. H. nie stwarzały możliwości powstania choroby zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramieniowej. T. H. odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że zajmowane przez nią stanowisko pracy nie spełniało zasad ergonomii, a pracodawca nie zapewniał jej wymaganych przepisami przerw. Powołując się na zapisy karty oceny narażenia zawodowego (pole 19) T. H. wskazała, że pracę z narażeniem wykonywała również u poprzedniego pracodawcy. W wyniku rozpoznania odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia 20 marca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu, przeprowadzona analiza czynności zawodowych jednoznacznie nie potwierdziła obecności warunków sprzyjających postaniu schorzeń układu ruchu, natomiast warunki pracy, w których nie zostały spełnione zasady ergonomii nie mają wpływu na powstanie choroby zawodowej. Po rozpoznaniu wniesionej przez T. H. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 września 2008 r. (Sygn. akt III SA/Gd 216/08) uchylił zaskarżone decyzje obu instancji uzasadniając swe rozstrzygnięciem tym, iż w sprawie organy oparły się na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzana chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 132, poz. 1115) wydanego w oparciu o przepis art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), o których niekonstytucyjności wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. (Sygn. akt P 23/07) orzekł Trybunał Konstytucyjny. W tym stanie rzeczy Sąd wskazał, iż ponowne rozpatrzenie sprawy powinno nastąpić niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych zgodnych z Konstytucją RP. Mając na uwadze wytyczne Sądu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 3 listopada 2009 r. nr [...] nie stwierdził u T. H. choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Na podstawie zebranej w spawie dokumentacji organ uznał, że rodzaj i sposób wykonywanych czynności podczas pracy w okresie od 1979 r. do 2003 r. nie powodowały znacznego przeciążenia układu ruchu. W obszernym odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji T. H. podtrzymała dotychczasowe stanowisko wyrażone wcześniejszymi pismami składanymi w sprawie zarzucając organowi w szczególności nieprawidłowość oraz niezachowanie należytej staranności w ocenie narażenia zawodowego i przeciążenia kończyn górnych w związku ze sposobem wykonywaniem pracy. W jej opinii organ dopuścił się również nieuzasadnionej przewlekłości postępowania oraz nie zastosował się do postanowień wyroku sądu z dnia 26 września 2008 r. Decyzją z dnia 18 stycznia 2010 r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W obszernym uzasadnieniu opierając się na wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich oraz opiniach uzupełniających do tych orzeczeń organ ponownie wskazał na brak wykonywania przez T. H. pracy ze znacznymi przeciążeniami i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych, co nie pozwoliło na uznanie etiologii zawodowej rozpoznanego u niej zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego obu kości ramiennych. Wskazano ponadto na brak związku pomiędzy rozpoznanymi u odwołującej się schorzeniami w postaci zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego i bocznego a wykonywanymi przez nią czynnościami zawodowymi. Ponadto, organ uznał za chybiony zarzut strony dotyczący nie wykonania postanowień zawartych w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Jak wyjaśniono zawieszone postępowanie zostało podjęte zaraz po wejściu w życie nowego rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych. Następnie sporządzono nową kartę oceny narażenia zawodowego, a także wnikliwie przeanalizowano zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca, wnosząc o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 stycznia 2010 r., zarzuciła organowi wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na nierozpoznaniu podniesionych dowodów w zakresie warunków i sposobu wykonywania pracy przez skarżącą w wyniku czego nie zabrano i nie rozpatrzono całego materiału dowodowego niezbędnego dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Skarżąca wytknęła decyzji I instancji wadę polegającą na niewłaściwym sformułowaniu rozstrzygnięcia, gdyż zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 5 ust. 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ I instancji może wydać jedynie decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, bądź o braku podstaw do jej stwierdzenia, a nie jak uczynił organ wydając decyzję o niestwierdzeniu choroby zawodowej. T. H. podniosła, że organy nie dokonały wnikliwego i całościowego rozpoznania materiału dowodowego, w szczególności wątpliwości medycznych. Nie odniosły się do podnoszonych w posterowaniu pierwszoinstancyjnym zarzutów w zakresie nieprawidłowości w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego, w szczególności w zakresie pominięcia warunków i sposobu wykonywania przez nią pracy do 2003 r. Niezrozumiałe dla skarżącej są też przyczyny, dla których organy uznały rozbieżności w ustaleniach jednostki chorobowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia zarówno bocznego jak i przyśrodkowego za nieistotne. W opinii skarżącej warunki wykonywania przez nią pracy, wbrew temu co twierdzą organy, prowadziły do wielogodzinnego wykonywania z dużą częstotliwością tych samych ruchów. Zdaniem skarżącej organ II instancji nie zbadał ponownie sprawy ustosunkowując się w uzasadnieniu wyłącznie do zarzutów zawartych w odwołaniu i do aspektów mających potwierdzić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej, bądź o braku podstaw do stwierdzenia takiej choroby następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd administracyjny kontrolując decyzję w tym przedmiocie nie jest uprawniony do oceny zasadności rozstrzygnięcia lekarskiego pod względem merytorycznej jego wartości, bada jedynie jego legalność. Procedurę dotyczącą zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych od dnia 3 lipca 2010 r. reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869). Przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia, co ma miejsce w niniejszej sprawie stosuje się jego przepisy, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Z tych względów opinie medyczne jednostek orzeczniczych wydane przed wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia zachowały aktualność i prawidłowo mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Sąd wskazuje, że zgodnie z przepisem art. 2351 kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). W przytoczonym już wykazie chorób zawodowych w pozycji 19.5 do przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy zaliczono przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. Z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich wynika jednoznacznie, że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. WOMP w G. w wydanym przez siebie orzeczeniu lekarskim nr [...] potwierdził co prawda rozpoznanie takich schorzeń takich jak: "łokieć tenisisty", zmiany zwyrodnieniowe odcinka szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego kręgosłupa oraz niedostateczność krążenia mózgowego w układzie tętnic kręgowo – postawnych jednak wyraźnie zaznaczył, że analiza czynności zawodowych nie potwierdziła obecności warunków sprzyjających powstaniu schorzeń układu ruchu, zaś warunki pracy, pomimo nie spełnienia zasad ergonomii, nie mogły spowodować powstania choroby zawodowej, a jedynie przyczyniać się do niekorzystnego przebiegu wykrytych schorzeń. Podobnie swe orzeczenie wydane w następstwie wniesionego wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego uzasadnił IMPZiŚ w S. uznając wcześniejsze orzeczenie za zasadne. Jednostka ta rozpoznała u skarżącej zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego obu kości ramiennych jednak schorzenie to uznała za samoistne, tj. związane z postępującymi z wiekiem zmianami wstecznymi tkanki łącznej. Jak z tego wynika w przypadku przedmiotowego, rozpoznanego u skarżącej schorzenia wyraźnie mowa jest o braku związku pomiędzy jego powstaniem a wykonywaniem pracy zawodowej. Te same wnioski płyną z karty oceny narażenia zawodowego z dnia 20 października 2009 r., w której stwierdza się, że wykonywana przez skarżącą praca nie była związana ze znacznym przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych. Mając na uwadze treść art. 2351 kodeksu pracy, który uzależnia uznanie choroby za chorobę zawodową od bezsporności lub wysokiego prawdopodobieństwa stwierdzenia, że choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania organy inspekcji sanitarnej prawidłowo rozstrzygnęły w sprawie. Jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę organy inspekcji sanitarnej nie mogły wydać decyzji wbrew opiniom lekarskim, a te nie pozostawiły w sprawie żadnych wątpliwości. Niewątpliwie organy orzekające nie są zwolnione z obowiązku dokonania dogłębnej oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane opinie są spójne oraz należycie uzasadnione. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wad wskazanych przez stronę. Organ przy wydawaniu decyzji wziął pod uwagę cały zebrany w sprawie materiał oraz w sposób wyczerpujący się do niego ustosunkował. Organ wyjaśnił również stronie z jakich powodów w niniejszej sprawie stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego niewłaściwej redakcji rozstrzygnięcia decyzji Sąd stwierdza, że zarzut ten jest chybiony. Przepis art. 5 ust. 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej upoważnia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia. W tym miejscu przypomnienia wymaga treść przepisu art. 107 kpa, który wymienia elementy decyzji. Jednym z nich jest niewątpliwie rozstrzygnięcie (osnowa), które w doktrynie postępowania administracyjnego, obok oznaczenia organu i strony, a także podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania uznawane jest jako jeden z kluczowych jej elementów. Nie wszystkie bowiem składniki decyzji wymienione w przytoczonym przepisie muszą być obligatoryjnie zawarte aby móc uznać decyzję za niewadliwą. Doniosłość osnowy polega na tym, iż to z niej adresat dowiaduje się o treści decyzji, a więc nakładanych obowiązkach lub przyznawanych prawach. Tym bardziej rozstrzygnięcie powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, tak by było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji (tak też: Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, komentarz LEX/el. 2010 Komentarz bieżący do art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego). Tutejszy Sąd stoi na stanowisku, że decyzja I instancji nie jest w tym względzie wadliwa, bowiem w sposób jednoznaczny stanowi o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie pozostawiając żadnych wątpliwości, czy niejasności. Mając na względzie powyższe, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.